II SA/Op 139/15
WyrokWSA w Opolu2015-05-14
Skład orzekający: Elżbieta Kmiecik, Teresa Cisyk, Ewa Janowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przyznanie zasiłku celowego w kwocie niższej niż wnioskowana, mimo spełnienia kryterium dochodowego i wystąpienia przesłanek z art. 7 ustawy o pomocy społecznej, stanowi naruszenie prawa, jeśli organ działał w ramach uznania administracyjnego i uwzględnił ograniczone środki finansowe?Ratio decidendi
Organy administracji publicznej, przyznając zasiłek celowy, działają w ramach uznania administracyjnego, co oznacza, że nie jest to prawo bezwarunkowe. Wysokość przyznanego świadczenia powinna być odpowiednia do okoliczności uzasadniających pomoc, ale jednocześnie mieścić się w możliwościach finansowych organu i uwzględniać potrzeby innych osób. Nawet przy spełnieniu kryterium dochodowego i przesłanek z art. 7 ustawy o pomocy społecznej, organ może przyznać świadczenie w kwocie niższej niż wnioskowana, jeśli uzasadni to ograniczeniami budżetowymi i priorytetami w rozdziale środków, co nie stanowi naruszenia prawa.Stan faktyczny
A. P. złożył wniosek o przyznanie zasiłku celowego w wysokości 1000 zł na zakup opału i obuwia zimowego. Organ I instancji przyznał zasiłek w wysokości 580 zł (480 zł na opał, 100 zł na obuwie), uzasadniając to kryterium dochodowym, potrzebą zaspokojenia niezbędnych potrzeb oraz ograniczonymi środkami finansowymi. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. A. P. zaskarżył decyzję, argumentując, że kwota jest zbyt niska w porównaniu do poprzednich lat i nie uwzględnia wzrostu cen. Sąd administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Teresa Cisyk Sędzia WSA Ewa Janowska Protokolant St. sekretarz sądowy Joanna Szyndrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 maja 2015 r. sprawy ze skargi A. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 18 grudnia 2014 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę.
Przedmiot postępowania sądowoadministracyjnego stanowi skarga A. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 18 grudnia 2014 r., nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję Prezydenta Miasta Opola z dnia 6 października 2014 r. przyznającą zasiłek celowy w wysokości 580 zł, w ty, 480 zł na dofinansowanie zakupu opału i 100 zł na zakup obuwia zimowego.
Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie prawnym i faktycznym:
Wnioskiem z dnia 26 września 2014 r., A. P. wystąpił do Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w Opolu o przyznanie mu pomocy finansowej w wysokości 1.000 zł na zakup węgla i drzewa oraz zakup obuwia zimowego.
Po przeprowadzeniu wywiadu środowiskowego, Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w Opolu, działając z upoważnienia Prezydenta Miasta Opola, decyzją z dnia 6 października 2014 r., nr [...], na podstawie art. 3 ust. 1, 3, 4, art. 7 pkt 5, art. 8 ust. 1, ust. 3 i ust. 4, art. 9, art. 17 ust. 1 pkt 5, art. 36 pkt 1 lit. c, art. 39 ust. 1 i 2, art.102 ust. 1, art. 106 ust. 1, 3 i 4 oraz art. 110 ust. 7, 8 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej ( Dz. U. z 2013 r. poz.182 ze zm.) oraz § 1 pkt.1 lit. a i b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2012r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. z 2012 r. poz. 823) i art. 108 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.) przyznał A. P. zasiłek celowy w wysokości 580 zł, w tym 480 zł na dofinansowanie do zakupu opału i 100 zł na zakup obuwia zimowego. W punkcie 2 nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu organ podał, że dochód wnioskodawcy wynosi ogółem 529,00 zł za miesiąc poprzedzający złożenie wniosku, tj. sierpień 2014 r. i nie przekracza kryterium dochodowego w kwocie 542,00 zł dla osoby samotnie gospodarującej, ustalonego przepisem § 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2012 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej. Przytoczył następnie brzmienie przepisu art. 8 ust. 1, 3 i 4 ustawy o pomocy społecznej i stwierdził, że prawo do świadczeń z pomocy społecznej przysługuje osobie samotnie gospodarującej lub osobie w rodzinie, której dochód lub dochód na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub osoby w rodzinie, przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednego z powodów wymienionych w art. 7 pkt 2-15 lub innych okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy społecznej. Mając na uwadze przepis art. 39 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej oraz ustalony w sprawie stan faktyczny, tj., że wnioskodawca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, jest osobą niepełnosprawną, spełnia kryterium dochodowe oraz występuje konieczność zaspokojenia niezbędnej potrzeby, jaką jest zakup opału oraz zakup obuwia zimowego, uznał organ, że spełnione zostały przesłanki do przyznania pomocy w formie zasiłku celowego. Analizując możliwości finansowe i ilość podań o zasiłki celowe w IV kwartale 2014 r. na zakup opału stwierdził, że w planie Ośrodka przeznaczono na ten cel ok. 100.800 zł i planuje się wypłatę ok. 210 zasiłków celowych na opał w wysokości do 480 zł dla jednego gospodarstwa domowego, przy czym kwota tej pomocy przysługuje tylko raz dla gospodarstwa domowego na cały sezon grzewczy 2014/2015. Podał także, iż na wypłatę pozostałych zasiłków celowych zaplanowano ok. 18.000 zł, co przy średniej liczbie świadczeń wynoszącej 180 pozwala na udzielenie tych zasiłków w średniej wysokości 100 zł. Wyjaśnił, że w pierwszej kolejności pomocą objęte są osoby i rodziny bez dochodu, a następnie te których dochód jest niższy od kryterium dochodowego. W przypadku wnioskodawcy przyznana kwota zasiłku celowego jest dofinansowaniem wydatków na zakup opału oraz na zakup obuwia zimowego. Organ wskazał również, iż rygor natychmiastowej wykonalności nadano decyzji w oparciu o art. 108 K.p.a. ze względu na wyjątkowo ważny interes strony spowodowany jej trudną sytuacją życiową, tj. brakiem środków na zakup opału i obuwia zimowego.
W odwołaniu A. P. zarzucił zapadłej decyzji brak uwzględnienia w całości jego żądania udzielenia pomocy na zakup opału. W jego ocenie, organ niesprawiedliwe przyznał mu zasiłek celowy w niższej kwocie. Podniósł, że w poprzednich latach przyznawano mu zasiłek celowy w kwocie 1.000,00 zł, który w pełni wystarczał na zabezpieczenie opału na okres zimowy. Stwierdził, że obecnie, pomimo ciągłego wzrostu cen opału i innych dóbr, zasiłek celowy zmniejszono o kwotę 420 zł. Podał, że nie stać go na zakup wystarczającej ilości opału na ogrzanie nieocieplonego i niepodpiwniczonego budynku, a jest osobą niepełnosprawną i ma poważne trudności z poruszaniem się, jest samotny i nie ma żadnej opieki.
Zaskarżoną decyzją z dnia 18 grudnia 2014 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawił stan faktyczny sprawy, a następnie odwołał się do treści przepisów prawa materialnego mających zastosowanie w niniejszej sprawie. Dokonując ponownego rozpoznania sprawy stwierdził, że organ I instancji w sposób prawidłowy ustalił wysokość stałego dochodu strony w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku na kwotę 529 zł. (sierpień 2014 r.), która nie przekracza ustawowego kryterium dochodowego w wysokości 542 zł oraz to, że odwołujący prowadzi samotnie gospodarstwo domowe, legitymuje się orzeczeniem Lekarza Orzecznika ZUS z dnia 26 czerwca 2003 r., którym uznany został za częściowo niezdolnego do pracy na trwale. Wskazując na zasady przyznawania zasiłku celowego uregulowanego w art. 39 ust. 1 ustawy argumentował, że organ I instancji trafnie uznał, iż sytuacja dochodowa i niepełnosprawność strony, samotne prowadzenie gospodarstwa domowego stanowią szczególne okoliczności przemawiające za przyznaniem jej zasiłku celowego. W ocenie Kolegium, wysokość przyznanego stronie zasiłku celowego została ustalona po określeniu potrzeb wnioskującego i możliwości finansowych organu i instancji i stanowi dofinansowanie wydatków, na których zakup wnioskowana była pomoc, stąd nie można organowi I instancji czynić zarzutu przekroczenia granic uznania administracyjnego w tym zakresie. Analizując dane przedstawione przez organ I instancji podniósł, że przyznany stronie zasiłek celowy w kwocie 580 zł odpowiada średniej wysokości przyznawanych w tym okresie zasiłków celowych. Podał nadto, że z akt sprawy wynika również, że A. P. korzysta z posiłków w [...] do dnia 31 grudnia 2014 r. Podkreślając cele pomocy społecznej przyjął, że postępowanie organu I instancji było prawidłowe, bowiem dysponując środkami publicznymi jest on zobowiązany do prowadzenia postępowania zgodnego z zasadami określonymi w przepisach proceduralnych zawartych w kodeksie postępowania administracyjnego i w samej ustawie o pomocy społecznej, jak i wydawania rozstrzygnięć zgodnych z treścią prawa materialnego zawartego w ustawie o pomocy społecznej. Zdaniem Kolegium, organ I instancji zgodnie z obowiązującymi przepisami, wszechstronnie zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy i dokonał prawidłowej oceny tego materiału, a wydana w tej sprawie decyzja w sposób szczegółowy przedstawiła ustalenia stanu faktycznego, wskazując przepisy, które miały zastosowanie w sprawie, prawidłowo interpretując ich treść. Tym samym decyzja organu I instancji jest prawidłowa.
Z treścią powyższego rozstrzygnięcia nie zgodził się A. P. We wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skardze domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji i przyznania mu zasiłku celowego w wysokości wynikającej ze złożonego w dniu 26 września 2014 r. wniosku, ewentualnie uchylenie ww. decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu. W uzasadnieniu skarżący dowodził, że zaskarżona decyzja nie uwzględnia wzrostu cen zakupu opału, obuwia, innych artykułów spożywczych oraz leków. Podniósł, że od 2011 r. do chwili obecnej nie występował o przyznanie zasiłków celowych na zakup niezbędnych leków, których koszty zakupu wahały się do ok. 300 zł. Jego zdziwienie budzi fakt, że w 2011 r. otrzymał zasiłek celowy na zakup opału oraz kurtki zimowej, obuwia, energii i leków w wysokości 1.000 zł, a obecnie w znacznie niższej wysokości. Podał także, iż jego stan zdrowia uległ pogorszeniu, a nadto Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] w piśmie z dnia 28 stycznia 2015 r. nakazał przedstawienie stosownych ekspertyz co do stanu budynku, który zamieszkuje, co będzie się wiązało z poważnymi wydatkami.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu wniosło o jej oddalenie, uznając, że zarzuty skargi są całkowicie niezasadne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność ich wykładni oraz prawidłowość przyjętej procedury.
Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, ze zm.) zwanej P.p.s.a., Sąd wydaje przy tym rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. To z kolei oznacza, że Sąd bierze z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa proceduralnego i materialnego niezależnie od treści podnoszonych w skardze zarzutów. W zakresie dokonywanej oceny legalności nie może jednak wykraczać poza sprawę, której dotyczy zaskarżone rozstrzygnięcie i oceniać działań organów, które nie są związane ze sprawą w jej znaczeniu przedmiotowym.
Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a., uwzględnienie skargi na decyzję lub postanowienie następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W przypadku braku wskazanych uchybień, jak również braku przyczyn uzasadniających stwierdzenie nieważności aktu, bądź stwierdzenia wydania go z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 pkt 2 i pkt 3 P.p.s.a.), skarga podlega natomiast oddaleniu, na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 18 grudnia 2014 r., którą utrzymano w mocy decyzję Prezydenta Miasta Opola z dnia 6 października 2014 r. przyznającą zasiłek celowy w wysokości 580 zł, w tym 480 zł na dofinansowanie zakupu opału i 100 zł na zakup obuwia zimowego. Zaskarżona decyzja wydana została na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a.
Kontrola legalności zaskarżonej decyzji i na zasadzie art. 135 P.p.s.a. decyzji organu I instancji przeprowadzona przez Sąd we wskazanym zakresie i według powołanych kryteriów wykazała, że odpowiadają one przepisom prawa. W ocenie Sądu, Kolegium prawidłowo zastosowało w sprawie przepis art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. Wykazało bowiem, przy ponownym rozpoznaniu sprawy, że organ I instancji przeprowadził postępowanie dowodowe w zakresie pozwalającym na właściwe rozstrzygnięcie sprawy oraz prawidłowo zastosował przepisy prawa stanowiące podstawę procedowania w sprawie.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonych decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2013 r., poz. 182, ze zm., dalej zwanej ustawą) i rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2012 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. poz. 823), zwanego rozporządzeniem.
Wniosek skarżącego z dnia 26 września 2014 r. dotyczący objęcia go pomocą społeczną zawierał żądanie przyznania zasiłku celowego w kwocie 1.000 zł na zakup opału i obuwia zimowego.
Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy, pomoc społeczna służy wspieraniu osób i rodzin w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwieniu im życia w warunkach odpowiadających godności człowieka. Rodzaj, forma i rozmiar świadczeń z pomocy społecznej powinny być jednak odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy, a potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej (art. 3 ust. 3 i 4 ustawy). Zgodnie z przepisem art. 7 ustawy, pomocy udziela się osobom i rodzinom w szczególności z powodu ubóstwa, sieroctwa, bezdomności, bezrobocia, niepełnosprawności, długotrwałej lub ciężkiej choroby, przemocy w rodzinie, potrzeby ochrony ofiar handlu ludźmi, macierzyństwa lub wielodzietności, bezradności w sprawach opiekuńczo-wychowawczych i prowadzenia gospodarstwa domowego, zwłaszcza w rodzinach niepełnych lub wielodzietnych, trudności w integracji cudzoziemców, którzy otrzymali w RP status uchodźcy lub ochronę uzupełniającą, trudności w przystosowaniu do życia po zwolnieniu z zakładu karnego, alkoholizmu lub narkomanii, zdarzenia losowego i sytuacji kryzysowej, klęski żywiołowej lub ekologicznej.
Powołane przepisy, jak wynika z ich treści określają ogólne zasady pomocy społecznej, z których wynika, że przyznanie pomocy społecznej jest zależne od całokształtu sytuacji życiowej osoby bądź rodziny, a także zakresu środków przeznaczanych na ten cel. Oznacza to, że przyznanie świadczenia z pomocy społecznej dla osoby znajdującej się w trudnej sytuacji życiowej, nawet jeśli jest ona związana z którąkolwiek okolicznością określoną w art. 7 ustawy, nie jest prawem bezwarunkowym i nie wiąże się z przerzuceniem wszelkich kosztów utrzymania na organy pomocy społecznej będących dysponentami środków publicznych, przeznaczonych na realizację zadań pomocy społecznej.
Mając powyższe na względzie należy uznać, że A. P., jako osoba samodzielnie prowadząca gospodarstwo domowe i schorowana był uprawniony do ubiegania się o przyznanie pomocy społecznej. W złożonym wniosku domagał się on udzielenia pomocy społecznej w postaci zasiłku celowego na pokrycie kosztów zakupu opału i obuwia zimowego. Wobec treści żądania skarżącego dostrzec należy, że w myśl art. 39 ust. 1 i ust. 2 ustawy zasiłek celowy może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej, w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Przyznanie tego rodzaju zasiłku w każdym przypadku uzależnione jest jednak od spełnienia obligatoryjnej przesłanki, jaką jest uzyskanie dochodu niższego od kryterium dochodowego, wynikającego z art. 8 ust. 1 ustawy oraz § 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2012 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. z 2012 r. poz. 823). W myśl tych regulacji prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, z zastrzeżeniem art. 40, 41, 53a, 78 i 91 ustawy, przysługuje zatem osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 542 zł, stanowiącej tzw. kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej, przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednego z powodów wymienionych w art. 7 pkt 2-15 lub innych okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy społecznej. Niespełnienie wskazanego wymogu wyłącza możliwość przyznania pomocy w formie zasiłku celowego, co oznacza, że niezależnie od zaistniałych trudności życiowych i istnienia "niezbędnej potrzeby bytowej", organ obowiązany będzie odmówić przyznania zasiłku celowego osobie samotnie gospodarującej, jeśli jej dochód przekroczy ustawowe kryterium dochodowe. Za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o:
1) miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych;
2) składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach;
3) kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób (ust. 3).
Przenosząc powyższe na grunt przedmiotowej sprawy uznać należy, że organy prawidłowo ustaliły i wyciągnęły z tych ustaleń trafne wnioski dotyczące tego, że dochód skarżącego w sierpniu 2014 r. nie przekroczył kwoty kryterium dochodowego, gdyż wniósł 529 zł oraz, iż spełnione zostały przesłanki, o których mowa w art. 7 ustawy, a zatem skarżący uprawniony jest do wnioskowania o przyznanie mu pomocy w formie zasiłku celowego na zaspokojenie niezbędnej potrzeby.
Nadmienić należy również, że rozstrzygnięcie wniosku o przyznanie wskazanej formy pomocy zapada w ramach tzw. uznania administracyjnego, o czym przesądza treść art. 39 ust. 1 ustawy. Przepisy te stanowiąc, iż zasiłek może być przyznany "w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej" daje organowi możliwość załatwienia sprawy zgodnie ze słusznym interesem obywatela, o ile nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny oraz zgodnie z możliwościami organu w zakresie posiadanych uprawnień i środków.
Kontrolując zatem legalność zaskarżonej decyzji w zakresie wysokości przyznanego skarżącemu zasiłku celowego, Sąd miał na uwadze, że rozstrzygniecie w przedmiocie przyznania takiego świadczenia wydawane jest w ramach uznania administracyjnego, co pozwala organowi na wybór rozstrzygnięcia, które uważa za najwłaściwsze, w świetle celów określonych ustawą o pomocy społecznej. O ile bowiem działanie w granicach uznania administracyjnego nie pozwala na dowolność w załatwianiu sprawy, gdyż organ związany jest zarówno przepisami procedury administracyjnej, jak i w tym przypadku przepisami ustawy o pomocy społecznej, to jednak dysponuje on pewną swobodą przy podejmowaniu decyzji. Dokonując kontroli legalności rozstrzygnięcia opartego o uznanie administracyjne, w konsekwencji Sąd badał zatem, czy w procesie dochodzenia do tej decyzji właściwy organ uwzględnił całokształt okoliczności faktycznych mających wpływ na podjęte rozstrzygnięcie oraz, czy w ramach swego uznania nie naruszył zasady swobodnej oceny dowodów. Inaczej mówiąc, Sąd oceniał, czy podjęte przez organ rozstrzygnięcie nie jest dowolne. Z przepisów regulujących zasady przyznawania pomocy społecznej wynika zasada indywidualizacji i fakultatywności świadczeń.
Zdaniem Sądu, w kontrolowanej sprawie organy obu instancji dokonały prawidłowych ustaleń, co do stanu faktycznego oraz przeprowadziły jego prawidłową ocenę, która uzasadniała przyznanie zasiłku celowego w wysokości 580 zł. Zgodnie z regułami procedury administracyjnej, organy szczegółowo przeanalizowały sytuację wnioskodawcy związaną z jego dochodem, samotnym prowadzeniem gospodarstwa domowego, stanem zdrowia. Organ I instancji podał w uzasadnieniu decyzji w sposób zrozumiały informacje dotyczące wielkości środków pieniężnych, jakimi dysponuje MOPR w Opolu w skali miesiąca, podał liczbę wnioskodawców domagających się pomocy, przedstawił kryteria, jakimi kieruje się przy rozdziale posiadanych finansów, a także wytłumaczył, że zasiłki celowe na opał w sezonie grzewczym 2014/2015 przyznawane są wymagającym wsparcia osobom i rodzinom tylko raz w roku i tylko w wysokości 480 zł. Wyjaśnił również, iż na pozostałe zasiłki celowe zaplanowano kwotę ok. 18.000 zł, co przy średniej liczbie świadczeń wynoszącej 180 pozwala na udzielenie takich zasiłków w średniej wysokości 100 zł. Wskazał także, że w pierwszej kolejności pomocą objęte są osoby i rodziny bez dochodu, a następnie te, których dochód jest niższy od kryterium dochodowego.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze dokonało powtórnej oceny i analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz szczegółowo, zgodnie z wymogami art. 107 § 3 K.p.a., przedstawiło w uzasadnieniu decyzji okoliczności oraz fakty przemawiające za uznaniem decyzji organu I instancji za zgodną z prawem. W sposób dostateczny wyjaśniło też skarżącemu, że wpływ na wysokość przyznanego zasiłku miała ograniczona wysokość środków finansowych, jakimi dysponował Ośrodek, duża ilość osób wymagających pomocy, jak również fakt, że w okresie objętym wnioskiem skarżący korzystał z innych form pomocy społecznej. Organ odwoławczy odniósł się także do zarzutów zawartych w odwołaniu.
Podkreślić przyjdzie, że z zaskarżonej decyzji, podobnie jak i z decyzji organu I instancji wyraźnie wynika, jakie czynniki zadecydowały o przyznaniu skarżącemu zasiłku celowego w wysokości 580 zł, a to z kolei wyklucza możliwość postawienia organom zarzutu przekroczenia granic uznania administracyjnego i dopuszczenia się dowolności przy rozpatrywaniu wniosku. Zresztą skarżący nie wskazuje, jakie konkretnie dowody winny być w sprawie jeszcze przeprowadzone, aby doszło do właściwego ustalenia stanu faktycznego. Zauważyć należy nadto, że oceniając legalność decyzji o przyznaniu świadczenia z pomocy społecznej Sąd nie bada natomiast prawidłowości gospodarowania środkami pieniężnymi przez organ.
Reasumując, stwierdzić należy, że udzielona pomoc społeczna nie zawsze musi być przyznana w takiej wysokości, aby w pełni mogła zaspokoić zaistniałe potrzeby i oczekiwania strony. Istotą pomocy społecznej jest bowiem wsparcie osoby potrzebującej pomocy w przezwyciężeniu trudnej sytuacji, a rodzaj, forma i rozmiar świadczeń z pomocy społecznej winny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy. Możliwość i potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej, a na udzielenie pomocy pozwalają środki, jakimi dysponuje ośrodek pomocy społecznej. Stąd też podnoszone przez skarżącego zarzuty nie mogły przynieść oczekiwanego przez niego rezultatu.
Kontrolując legalność wydanych w sprawie decyzji Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów prawa materialnego czy prawa procesowego, które mogłoby mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia i dlatego też, na podstawie art. 151 P.p.s.a., skargę, jako niemającą uzasadnionych podstaw prawnych oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło