II SA/Op 14/09
PostanowienieWSA w Opolu2009-03-11
Skład orzekający: Anna Misiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowy, jeśli strona korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych w danej kategorii spraw?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowy, jeśli strona skarżąca działa lub jest bezczynna w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej, ponieważ na mocy art. 239 pkt 1 lit. 'a' P.p.s.a. korzysta z ustawowego zwolnienia od tych kosztów. W takiej sytuacji postępowanie w przedmiocie wniosku o prawo pomocy w tym zakresie podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu odmawiającą wznowienia postępowania w sprawie zaliczki alimentacyjnej. Po oddaleniu skargi przez WSA, skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, wskazując na trudną sytuację materialną i zdrowotną rodziny. Referendarz sądowy uznał wniosek o zwolnienie od kosztów za bezprzedmiotowy ze względu na ustawowe zwolnienie w sprawach z zakresu pomocy społecznej, natomiast przyznał prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowiono dla skarżącej adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu Anna Misiak po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi I. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie zaliczki alimentacyjnej na skutek wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy postanawia: 1. ustanowić dla skarżącej adwokata, 2. umorzyć postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu wyrokiem z dnia 10 marca 2009 r. sygn. akt II SA/Op 14/09, oddalił skargę I. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [...] nr [...], w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie zaliczki alimentacyjnej.
Skarżąca złożyła wniosek o sporządzenie na piśmie i doręczenie jej uzasadnienie wyroku w dniu 10 marca 2009 r. W tym samym dniu złożyła wniosek na urzędowym formularzu o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wskazała w nim, że sytuacja materialna jej rodziny jest trudna. Mają niskie dochody i zła sytuację zdrowotną, ponieważ jej małżonek jest inwalidą I grupy ze znacznym uszkodzeniem narządu ruchu, jest po dwóch zawałach i stale przyjmuje leki. Skarżąca zamieszkuje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem i córką. Mają majątek w postaci domu o powierzchni 120 m2, który jak zaznaczyła pochodzi z lat 30 XX – wieku, nadaje się do kapitalnego remontu, połowa domu nie nadaje się do zamieszkania. Dochód łączny rodziny to kwota 1844 zł netto, składają się na niego 960 zł netto wynagrodzenia za pracę skarżącej, 720 zł renty z dodatkiem opiekuńczym dla męża J. S., oraz kwoty 64 zł zasiłku rodzinnego, 50 zł dodatku na dojazdy i 50 zł alimentów od babci dla córki A. O. Skarżąca wyjaśniła, że dodatek córki na dojazdy nie wystarcza na ich pokrycie, kosztują one bowiem 96 zł miesięcznie, z ich budżetu po uregulowania wszelkich opłat, takich jak podatek, woda, gaz, opał, śmieci, telefon, energia nie pozostaje im wiele na utrzymanie rodziny.
Wniosek skarżącej obejmuje swym zakresem żądanie przyznania prawa pomocy w całości poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, do których zaliczają się opłaty sądowe i zwrot wydatków, co określa art. 211 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a. i ustanowienie adwokata.
Jednakże z uwagi na fakt, że skarżąca na mocy art. 239 pkt 1 lit. "a" P.p.s.a., określającego, że nie mają obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strony skarżące działanie lub bezczynność w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej, korzysta w niniejszej sprawie z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, należało postępowanie z jej wniosku o prawo pomocy w tym zakresie umorzyć, jako bezprzedmiotowe w związku z art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a.
Wobec tego należało rozpatrzeć jej wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże ona, że nie jest wstanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Dochód na jedną osobę w rodzinie skarżącej wynosi miesięcznie netto 614,66 zł.
Skarżąca podała przy tym, że jej mąż ma poważne problemy zdrowotne i stale przyjmuje leki.
Referendarz sądowy przy przyznawaniu prawa pomocy, powinien się kierować nie tylko literalną treścią przepisów prawa w tym zakresie, ale też zasadami logiki, posiadaną wiedzą oraz doświadczeniem życiowym. Kierując się więc tym wskazaniami, uznał, że kwota 614, 66 zł dochodu na osobę w rodzinie, biorąc pod uwagę wysokości przeciętnych wynagrodzeń ustalanych przez pełnomocników z wyboru, nie jest kwotą pozwalającą skarżącej bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego siebie i rodziny, ponieść pełne koszty ustanowienia pełnomocnika z wyboru. Skarżąca nie wykazała wprawdzie szczegółowych wydatków, ale referendarz kierując się właśnie posiadaną wiedzą i doświadczeniem życiowym, orientując się w przeciętnych kosztach opłat za media tj. prąd, gaz, wodę itp., jest w stanie stwierdzić, że dochód rodziny skarżącej po odjęciu takich przeciętnych kosztów, które mogą się kształtować, w ocenie referendarza, na poziomie około 600 zł miesięcznie, wyniesie około 1244 zł. Z tej kwoty skarżąca ponosi też wydatek na dojazdy córki do szkoły w kwocie 96 zł, pozostaje kwota 1148 zł, która daje na osobę w rodzinie dochód miesięczny około 382 zł. Mając zatem na względzie niski dochód oraz, że dodatkowe wydatki może powodować stan zdrowia męża skarżącej, a nadto rodzina musi ponieść wydatki na żywność, środki czystości czy podstawową odzież, referendarz, uznał, że spełnia ona przesłanki przyznania prawa pomocy w części.
Referendarz sądowy przyjął, zatem, iż sytuacja materialna skarżącej uprawnia ją do przyznania prawa pomocy w zakresie przez nią żądanym i postanowił ustanowić dla niej adwokata z urzędu
.Wobec powyższego, na podstawie art. 258 § 1 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło