II SA/Op 142/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daria Sachanbińska po rozpoznaniu w dniu 31 maja 2019 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Gminy Lewin Brzeski na decyzję Wojewody Opolskiego z dnia 12 lutego 2019 r., nr IN.II.7570.11.21.2018.GT w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość nabytą z mocy prawa przez gminę postanawia odrzucić skargę. Gmina Lewin Brzeski wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na decyzję Wojewody Opolskiego z dnia 12 lutego 2019 r., nr IN.II.7570.11.21.2018.GT, w przedmiocie ustalenia odszkodowania za przejęcie z mocy prawa własności nieruchomości przez ww. Gminę. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II tut. Sądu z dnia 10 kwietnia 2019 r., wezwano skarżącą do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez nadesłanie dwóch odpisów skargi wraz z odpisami załączników oraz przez podanie wartości przedmiotu zaskarżenia i w tym celu wskazanie, jaka wysokość odszkodowania jest kwestionowana. Wezwanie zawierało pouczenie, że nieusunięcie braków formalnych skargi w terminie 7 dni spowoduje odrzucenie skargi. Powyższe wezwanie zostało odebrane przez Gminę Lewin Brzeski w dniu 15 kwietnia 2019 r. Dokumentuje to zwrotne pocztowe potwierdzenie odbioru przesyłki znajdujące się w aktach sądowych sprawy (k. 20). Do dnia wydania niniejszego postanowienia skarżąca nie wskazała wartości przedmiotu zaskarżenia oraz nie przesłała odpisów skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Skargę należało odrzucić. Na wstępie odnotować trzeba, że w pierwszej kolejności sąd bada z urzędu dopuszczalność skargi, ustalając, czy nie zachodzi jedna z przesłanek do jej odrzucenia, jakie zostały wymienione enumeratywnie w art. 58 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a. Przesłankami tymi są: niewłaściwość sądu (pkt 1), niezachowanie terminu do wniesienia skargi (pkt 2), nieuzupełnienie braków formalnych skargi (pkt 3), zawisłość sprawy i powaga rzeczy osądzonej (pkt 4), brak zdolności sądowej lub procesowej (pkt 5), brak naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 (pkt 5a) oraz niedopuszczalność skargi z innych przyczyn (pkt 6). Odnośnie do braków formalnych skargi wyjaśnić należy, że stosownie do art. 57 § 1 P.p.s.a., skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, a zatem w myśl art. 47 § 1 w związku z art. 57 § 1 P.p.s.a. do skargi należy dołączyć jej odpisy wraz z załącznikami dla doręczenia ich pozostałym stronom postępowania. Przepis art. 49 § 1 P.p.s.a. stanowi natomiast, iż w przypadku, gdy pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. W świetle tej regulacji, niezachowanie wymogów formalnych skargi skutkuje wezwaniem przez sąd do uzupełnienia jej braków w wyznaczonym terminie, pod rygorem odrzucenia skargi. Podstawą odrzucenia skargi jest wówczas art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. określający, że sąd odrzuca skargę, której braków formalnych nie uzupełniono w terminie. W rozpoznawanej sprawie Sąd wezwał skarżącą do uzupełnienia braku formalnego skargi przez nadesłanie dwóch odpisów skargi wraz z odpisami załączników oraz wskazanie wartości przedmiotu zaskarżenia i w tym celu wskazanie, jaka wysokość odszkodowania jest kwestionowana. Natomiast z akt sprawy wynika, że Gmina nie odpowiedziała na wezwanie Sądu. Wskazano już wcześniej, że brak dołączenia do skargi jej odpisów i odpisów załączników skutkuje niemożnością nadania skardze prawidłowego biegu, co potwierdza mająca moc wiążącą uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2013 r., sygn. akt I OPS 13/13 (dostępna na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl), w której stwierdzono, że niedołączenie przez skarżącego wymaganej liczby odpisów skargi i odpisów załączników, zgodnie z art. 47 § 1 P.p.s.a., jest brakiem formalnym skargi, o którym mowa w art. 49 § 1 w związku z art. 57 § 1 P.p.s.a., uniemożliwiającym nadanie skardze prawidłowego biegu, który nie może być usunięty przez sporządzenie odpisów skargi przez sąd. Ponadto w piśmiennictwie słusznie podnosi się, że wymóg dołączenia odpisów skargi i jej załączników realizuje zasadę oficjalności postępowania oraz zasadę prawa do sądu. Daje również gwarancję czynnego udziału w postępowaniu uczestnikom postępowania poprzez możliwość poznania stanowiska strony przeciwnej. Tak więc sąd administracyjny ma obowiązek zapewnienia doręczenia organowi i uczestnikom postępowania odpisu skargi, odpisów dołączonych do niej dowodów, natomiast stronie skarżącej - odpowiedzi na skargę organu oraz ewentualnej odpowiedzi na skargę uczestników postępowania. Przy czym zauważyć należy, że istotą odpisu jest odwzorowanie w dowolnej technice pełnej treści składanego pisma. Bez względu na to, czy jest to fotokopia lub wydruk komputerowy, czy też osobno sporządzony dokument, zawsze niezbędne jest poświadczenie jego zgodności z oryginałem. Za takim poglądem przemawia treść art. 47 § 2 P.p.s.a., który wskazując przykładowe odpisy pisma (fotokopie i wydruki poczty elektronicznej), wymaga ich uwierzytelnienia. Uwierzytelnić pismo może zaś strona, która jest jego autorem lub jej przedstawiciel ustawowy albo pełnomocnik. Tym samym, sąd nie posiada kompetencji do wykonywania uwierzytelnionych odpisów skargi. Brak odpisów pism uznaje się zarazem za brak formalny podlegający usunięciu (tak: B. Dauter [w:] B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, 6. wydanie, Wolters Kluwer Polska Sp. z o.o., Warszawa 2016 r., komentarz do art. 47 P.p.s.a.). Nie mniej istotne jest również to, że stosownie do art. 215 § 1 P.p.s.a., w każdym piśmie wszczynającym postępowanie sądowe w danej instancji należy podać wartość przedmiotu zaskarżenia, jeżeli od tej wartości zależy wysokość opłaty. Jest tak w przypadku, gdy od skargi należny jest wpis stosunkowy. Jak bowiem wynika z art. 230 § 1 i 2 P.p.s.a., od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji, w tym od skargi, pobiera się wpis. Przepis art. 231 § 1 P.p.s.a. stanowi z kolei, że w sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna pobiera się wpis stosunkowy, który zależy od wartości przedmiotu zaskarżenia, a zasady jego obliczania określa Rada Ministrów w drodze rozporządzenia wydanego na podstawie art. 233 P.p.s.a. Oznacza to, że skarga na decyzję utrzymującą w mocy decyzję ustalającą wysokość odszkodowania, czyli należności pieniężnej, powinna zawierać podanie wartości przedmiotu zaskarżenia, a brak w tym zakresie świadczy o niezachowaniu warunków formalnych, który uniemożliwia nadanie skardze prawidłowego biegu. I w tym przypadku - stosownie do art. 49 § 1 P.p.s.a. - przewodniczący wzywa stronę o uzupełnienie lub poprawienie pisma w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania. Niewykonanie takiego wezwania skutkuje wydaniem przez przewodniczącego zarządzenia o pozostawieniu pisma bez rozpoznania, co następuje na podstawie art. 49 § 2 zd. 1 P.p.s.a., a jeżeli pismem tym jest skarga, to zastosowanie ma art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a., zgodnie z którym podlega ona odrzuceniu przez sąd. W okolicznościach sprawy wezwanie Sądu do uzupełnienia wyżej opisanych braków formalnych skargi, zakreślające termin wraz ze wskazaniem skutków jego niedochowania, zostało doręczone skarżącej Gminie w dniu 15 kwietnia 2019 r. Z tego względu wyznaczony przez Sąd siedmiodniowy termin rozpoczął bieg w dniu 16 kwietnia 2019 r. i upływał z końcem dnia 22 kwietnia 2019 r. (poniedziałek Wielkanocny), który jest dniem wolnym od pracy. Za ostatni dzień terminu należało zatem uznać 23 kwietnia 2019 r., stosownie do art. 83 § 2 P.p.s.a., stanowiącego, że jeżeli ostatni dzień terminu przypada na sobotę lub dzień ustawowo wolny od pracy, za ostatni dzień terminu uważa się następny dzień po dniu lub dniach wolnych od pracy. Skoro skarżąca nie uzupełniła w wyznaczonym terminie ww. braków formalnych skargi, to skarga ta podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 P.p.s.a.