II SA/Op 143/11

PostanowienieWSA w Opolu2011-09-12

Skład orzekający: Anna Misiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej świadczenia pielęgnacyjnego, może również uzyskać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu, jeśli jego dochód nie pozwala na pokrycie pełnych kosztów postępowania?
Ratio decidendi
Skarżący, który korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawach z zakresu pomocy społecznej, może jednocześnie uzyskać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu, jeśli wykaże, że jego sytuacja materialna nie pozwala mu na poniesienie pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W tym przypadku, dochód skarżącego był niższy niż minimalne wynagrodzenie za pracę, a dodatkowo on sam i jego syn są osobami niepełnosprawnymi, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.
Stan faktyczny
Skarżący Z. P. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu odmawiającą przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Po oddaleniu jego skargi przez WSA w Opolu, skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy, domagając się zwolnienia z kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu. Skarżący wskazał na swoją niepełnosprawność, niepełnosprawność syna oraz niskie dochody gospodarstwa domowego.
Rozstrzygnięcie
Ustanowiono dla skarżącego adwokata z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu Anna Misiak po rozpoznaniu w dniu 12 września 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi Z. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy postanawia: ustanowić dla skarżącego adwokata z urzędu. Z. P. wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Wyrokiem z dnia 7 lipca 2011r. Wojewódzki Sad Administracyjny w Opolu oddalił skargę Z. P. Wyrok ten wraz z uzasadnieniem doręczono skarżącemu na jego wniosek w dniu 12 sierpnia 2011 r. Skarżący w dniu 8 września 2011 r. złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy, wskazał w nim, że wnosi o zwolnienie go z kosztów sądowych w całości i ustanowienie adwokata z urzędu. W tym miejscu należy zauważyć, że skarżący w sprawie ze skargi w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych na mocy art. 239 pkt 1 lit "a" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Skarżący nie ma zatem obowiązku uiszczania jakichkolwiek kosztów sądowych w sprawie. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z niepełnosprawnym synem, on sam też jest niepełnosprawny, ma mieszkanie wielkości 54,40 m2, źródłem ich utrzymania jest jego renta w kwocie 791,94 zł oraz renta socjalna syna 611,67 zł i alimenty w kwocie 100 zł. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, uznał, że oświadczenia przesłane we wniosku Z. P. o przyznanie prawa pomocy są wystarczające dla oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Ponadto w aktach administracyjnych sprawy załączonych do akt sądowych, znajdują się orzeczenia o niepełnosprawności syna skarżącego, potwierdzające jego zły stan zdrowia. Wniosek Z. P. obejmuje swym zakresem żądanie przyznania prawa pomocy w całości poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, do których zaliczają się opłaty sądowe i zwrot wydatków, co określa art. 211 P.p.s.a. i ustanowienie adwokata. Odnośnie zwolnienia kosztów sądowych jak już wyjaśniono wyżej skarżący korzysta ze zwolnienia ustawowego, a zatem należało rozpatrzyć jego wniosek o ustanowienie adwokata, a zatem wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Przyznanie prawa pomocy we wskazanym zakresie następuje, gdy osoba ubiegająca się o pomoc wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i swojej rodziny, kosztów postępowania, jak stanowi art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Skarżący oświadczył, że dochód miesięczny jego gospodarstwa domowego to kwota 1463,64 zł. Referendarz sądowy przyjął, że jest to kwota netto i uznał, iż sytuacja materialna skarżącego uprawnia go do przyznania mu prawa pomocy w zakresie przez niego żądanym i postanowił ustanowić dla niego adwokata z urzędu. Za taką oceną sytuacji materialnej skarżącego przemawia aktualne orzecznictwo sądowe, jak postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 grudnia 2002 r., sygn. akt OZ 862/04, niepublikowane że przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym powinno mieć charakter wyjątkowy i być stosowane do osób charakteryzujących się ubóstwem, przykładowo do takich osób można zaliczyć bezrobotnych bez prawa do zasiłku lub osoby ze względu na okoliczności życiowe pozbawione całkowicie środków do życia. Strona będąca osobą fizyczną powinna partycypować w kosztach postępowania, jeżeli ma jakiekolwiek środki majątkowe, w szczególności posiada stały miesięczny dochód przewyższający ustalone minimalne wynagrodzenie za pracę." Minimalne wynagrodzenie za pracę, na rok 2011 r. ustalono w kwocie brutto 1368 zł, co daje netto kwotę 1019,20 zł (patrz: rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 5 października 2011 r. w sprawie minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2011 r. (Dz. U. nr 194, poz. 1288), jest ono zatem wyższe niż dochód na członka rodziny skarżącego, który wynosi 731,80 zł netto ( kwota ta wynika z kwoty łącznego dochodu skarżącego podzielonego przez ilość osób na które on przypada, Przyznanie prawa pomocy w części obejmuje, zgodnie z art. 245 § 3 P.p.s.a., zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, dochód bowiem w jego rodzinie jest niższy niż najniższe wynagrodzenie za pracę, a ponadto zarówno on jak i jego syn są osobami niepełnosprawnymi, przy czym w szczególności syn wymaga zwiększonych środków na leczenie. Mając zatem na uwadze wykazany przez skarżącego stan materialny jego rodziny referendarz sądowy uznał, że spełnia on przesłanki przyznania prawa pomocy w wymaganym przez niego zakresie. Wobec powyższego, na podstawie art. 258 § 1, pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło