II SA/Op 144/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Kozicka po rozpoznaniu w dniu 5 września 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 2 marca 2022 r., nr SKO.40.3427.2021.śr w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego postanawia sprostować z urzędu oczywistą omyłkę w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 19 lipca 2022 r., sygn. akt II SA/Op 144/22, w ten sposób, że na stronie jedenastej uzasadnienia w akapicie trzecim, w wersie 10 od dołu w miejsce wyrazów: "tak pierwszej jak i drugiej instancji", wpisać: "decyzji drugiej instancji"; na stronie trzynastej w akapicie drugim w wersie 14 od góry w miejsce wyrazów: "decyzji obu instancji" wpisać: "orzeczeń obu instancji, tj. postanowienia pierwszej instancji, o czym orzeczono w pkt 2 sentencji i decyzji drugiej instancji, o czym orzeczono w pkt 1 sentencji", oraz na stronie piętnastej w akapicie przedostatnim w wersie 10 od dołu wykreślić zwrot: "poprzedzającą ją decyzji organu pierwszej instancji". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 19 lipca 2022 r., sprawy ze skargi E. Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 2 marca 2022 r., nr SKO.40.3427.2021.śr w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, wyrokiem z dnia 19 lipca 2022 r., sygn. akt II SA/Op 144/22 w: pkt 1) uchylił zaskarżoną decyzję, pkt 2) uchylił postanowienie Wójta Gminy Kamiennik z dnia 25 lutego 2022 r., nr OPS4532.32.4.2022.WW oraz pkt 3) zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu na rzecz skarżącej E. Ł. kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał na przedwczesność zaskarżonej decyzji, przy czym na stronach 11, 13 i 15 w opisach podał o uchyleniu decyzji obu instancji. Pismem z 31 sierpnia 2022 r., Kolegium dostrzegając tę niedokładność zwróciło się do tut. Sądu o sprostowanie wyroku w ujawnionym odnośnie do jego czytelności zakresie. Nadto dostrzegając niedokładność wyroku Sąd z urzędu postanowił o jego sprostowaniu w ujawnionym zakresie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Stosownie do art. 156 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 z późn. zm.), dalej P.p.s.a., sąd może z urzędu sprostować w wyroku niedokładności, błędy pisarskie albo rachunkowe lub inne oczywiste omyłki. Sprostowanie sąd może postanowić na posiedzeniu niejawnym (art. 156 § 2 P.p.s.a.). Wskazania przy tym wymaga, że przedmiotem sprostowania może być każdy wyrok, jak również postanowienie. Czynności tej mogą podlegać zarówno wadliwości sentencji, jak i uzasadnienia orzeczenia. Sprostowania wyroku można dokonać w każdym czasie, a więc także po jego uprawomocnieniu się. Przedmiotem sprostowania może być zatem, m.in. niedokładności wyroku, błędne oznaczenie imion i nazwisk stron postępowania, nieprawidłowe opisanie zaskarżonego aktu lub czynności oraz inne błędy polegające np. na mylnej pisowni wyrazu lub jego nieprawidłowym użyciu. W rozpoznawanej sprawie Sąd orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji oraz postanowienia Wójta Gminy Kamiennik z dnia 25 lutego 2022 r., nr OPS4532.32.4.2022.WW, tymczasem w uzasadnieniu wyroku wskazał: na stronie jedenastej uzasadnienia w akapicie trzecim: "tak pierwszej jak i drugiej instancji", na stronie trzynastej w akapicie drugim "decyzji obu instancji" oraz na stronie piętnastej w akapicie przedostatnim "poprzedzającą ją decyzji organu pierwszej instancji". Opisy tak uczynione wskazują na niedokładności i są nieprecyzyjne albowiem prawidłowym i właściwym są sformułowania: na stronie jedenastej uzasadnienia w akapicie trzecim – "decyzji drugiej instancji"; na stronie trzynastej w akapicie drugim – "orzeczeń obu instancji, tj. postanowienia pierwszej instancji, o czym orzeczono w pkt 2 sentencji i decyzji drugiej instancji, o czym orzeczono w pkt 1 sentencji", oraz na stronie piętnastej w akapicie przedostatnim – "uchylił zaskarżoną decyzję". Tym samym akapit trzeci na stronie jedenastej uzasadnienia po sprostowaniu oczywistej omyłki, otrzymuje brzmienie: "Przy czym za uchyleniem decyzji drugiej instancji, analogicznie jak postanowienia Wójta Gminy Kamiennik z 25 lutego 2022 r. o zawieszeniu postępowania, przemawiają wadliwości natury procesowej, mające wpływ na wynik sprawy i związane z tym prawnomaterialne ukształtowanie prawa strony do należnego je świadczenia"; akapit drugi na stronie trzynastej: "Przy czym uwzględniając wskazane powyżej wadliwości organu pierwszoinstancyjnego zasadnym jest uchylenie orzeczeń obu instancji, tj. postanowienia pierwszej instancji, o czym orzeczono w pkt 2 sentencji i decyzji drugiej instancji, o czym orzeczono w pkt 1 sentencji, celem prawidłowego rozpatrzenia wniosku strony z 5 października 2022 r., data wpływu do organu to 8 październik 2021 r."; zaś akapit przedostatni na stronie piętnastej: "W konsekwencji Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną, o czym orzekł w punkcie pierwszym sentencji. Z przytoczonych powyżej względów Sąd uchylił także postanowienie organu pierwszej instancji o zawieszeniu postępowania o czym orzekł w punkcie drugim sentencji". Mając na uwadze powyższe okoliczności faktyczne Sąd postanowił dokonać sprostowania wyroku na podstawie art. 156 § 1 P.p.s.a i orzekł jak w sentencji. Jednocześnie wskazania wymaga, że w doktrynie (zob. Justyna Przedańska, Sprostowania treści orzeczenia w postępowaniu cywilnym i postępowaniu administracyjnym, Palestra 9/2020) słusznie podnosi się, że prostowanie treści rozstrzygnięć jest elementem teoretycznej koncepcji naprawienia wad nieistotnych orzeczenia zapadającego w postępowaniu sądowym bądź administracyjnym. Często w tym celu używa się określenia "rektyfikacja", która stanowi przywracanie rzeczywistej woli sądu w drodze sprostowania, uzupełnienia i wykładni wyroków oraz innych orzeczeń, jakie zapadają w postępowaniu cywilnym. Zgodnie z obowiązującą w prawie rzymskim zasadą lata sententia dessinit esse iudex sędzia, który wydał orzeczenie, przestaje być sędzią w sprawie w tym sensie, że po wydaniu danego orzeczenia nie może go ani uchylić, ani zmienić. Wyjątek od tej zasady przewidują właśnie regulacje ustanowione w przytoczonym powyżej art. 156 P.p.s.a. Sprostowanie orzeczeń sądowych prowadzi do przywrócenia w treści dokumentu orzeczenia – bez potrzeby uruchamiania nadzoru judykacyjnego – rzeczywistej woli składu sądzącego. Równocześnie podkreślenia wymaga, że Sąd meritii orzekł w sentencji o uchyleniu zaskarżonej decyzji oraz postanowienia organu pierwszej instancji opisanego powyżej a także, po drugie wskazał w uzasadnieniu, że "(...) w realiach przedmiotowej sprawy rozstrzygnięcie organu odwoławczego było przedwczesne, albowiem strona skarżąca, działając niejako zgodnie z instrukcją, wskazówkami i pouczeniem organu zawartym w piśmie z 26 stycznia 2022 r., wystąpiła do organu rentowo-emerytalnego o zawieszenie jej prawa do emerytury. W piśmie tym, co istotne, Kolegium poinformowało o możliwości wypowiedzenia się, w terminie 21 dni licząc od daty otrzymania niniejszego pisma, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. W kolejnym zaś akapicie poinformowało Kolegium o wystąpieniu w sprawie strony jednej przesłanki, o której mowa w art. 79a § 1 Kpa, która może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony. Przesłanką tą jest – jak podało – ustalone dla wnioskodawczyni prawo do emerytury. Równocześnie zaznaczyło Kolegium o poinformowaniu o wystąpieniu do ZUS o zawieszenie wypłaty emerytury, a następnie przesłaniu stosownej w tym zakresie decyzji". Po czym w dalszych wywodach powtórzono uznanie decyzji odwoławczej za przedwczesną, stwierdzając, że " (...) Wniosek ten, wadliwie – jak wskazano powyżej – zaadresował pełnomocnik na adres Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Kamienniku. Postanowieniem z 25 lutego 2022 r. (k. 22 akt administracyjnych). Organ pierwszej instancji także wadliwie, działając na podstawie 98 § 1 Kpa i art. 101 § 1 Kpa, zawiesił postępowanie. Tym samym nie przekazując, zgodnie z właściwością wniosku strony, wadliwie rozstrzygając w jego przedmiocie de facto doszło do pozbawienia strony należnych jej świadczeń, albowiem z dniem 1 kwietnia 2022 r., zostało zawieszone jej prawo do emerytury a nie przyznano jej wnioskowanego przez nią w przedmiotowym postępowaniu świadczenia. W tych okolicznościach prawnych i faktycznych, jak wskazano powyżej, przytoczoną na wstępie decyzją z 2 marca 2022 r. Kolegium utrzymało w mocy decyzję pierwszoinstancyjną. Rozstrzygnięcie to – zdaniem sądu – jest przedwczesne". Mając to na uwadze orzeczono jak w sentencji.