II SA/Op 145/17

PostanowienieWSA w Opolu2017-05-23

Skład orzekający: Anna Misiak-Janik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i swojej rodziny, uzasadniając tym samym przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym?
Ratio decidendi
Skarżący nie wykazał w sposób wystarczający, że spełnia przesłanki do przyznania mu prawa pomocy w zakresie częściowym. Nie przedstawił wszystkich wymaganych dokumentów, a przedstawione dane dotyczące jego dochodów i sytuacji majątkowej wzbudziły wątpliwości. Ponadto, jego sytuacja finansowa jest powiązana z sytuacją rodziców, których dochody są wysokie, co sugeruje możliwość uzyskania od nich wsparcia. Brak udokumentowania pożyczki na adwokata oraz potencjalne możliwości zarobkowe skarżącego również przemawiają przeciwko przyznaniu prawa pomocy.
Stan faktyczny
Skarżący J. R. złożył skargę na decyzję Opolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Opolu w przedmiocie kary pieniężnej i jednocześnie wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżący podał, że jego miesięczne dochody wynoszą około 1.270 zł, a koszty utrzymania około 1.200 zł. Sąd wezwał skarżącego do uzupełnienia wniosku i przedłożenia szeregu dokumentów dotyczących jego sytuacji finansowej, kosztów utrzymania, posiadanych zasobów oraz źródeł finansowania wynagrodzenia pełnomocnika. Skarżący częściowo uzupełnił wniosek, jednak nie przedstawił wszystkich wymaganych dokumentów, a przedstawione dane wzbudziły wątpliwości sądu.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy skarżącemu w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu Anna Misiak-Janik po rozpoznaniu w dniu 23 maja 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi J. R. na decyzję Opolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Opolu z dnia 13 lutego 2017 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za wprowadzanie do obrotu środka zastępczego na skutek wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżący J. R., działając przez pełnomocnika z wyboru, adwokata Ł. W., złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu na decyzję Opolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Opolu z 13 lutego 2017 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej w wysokości 900.000 zł, za wprowadzanie do obrotu środka zastępczego. Do skargi skarżący załączył urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Uzasadniając wniosek w urzędowym formularzu, skarżący wskazał, że nie ma żadnych oszczędności, majątku, uzyskuje miesięczne dochody z umowy o pracę (netto około 770 zł) i prac dorywczych (netto około 500 zł) w łącznej wysokości około 1.270 zł. Koszty mieszkania wynoszą 500 zł, wyżywienia 500 zł, kosmetyków i chemii 200 zł. Skarżący jest współwłaścicielem samochodu marki [...] z 2008 r. W związku ze złożonym przez skarżącego wnioskiem o przyznanie prawa pomocy referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu działając w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, z późn. zm.), zwanej dalej "P.p.s.a." wezwał skarżącego, do rąk pełnomocnika, w terminie 7 dni od dnia otrzymania niniejszego wezwania, do złożenia wyjaśnień i dokumentów, tj. - jakiej wysokości są koszty utrzymania zamieszkiwanego przez skarżącego mieszkania, poprzez nadesłanie rachunków, także wskazania kosztów najmu mieszkania (przesłanie umowy najmu, przelewów czynszu najmu), jeśli nie stanowi ono jego własności (we wniosku nie wskazał, aby tak było) i za energię elektryczną, wodę itp., - przedłożenie wyciągów z posiadanych przez skarżącego i wszystkich członków wspólnego gospodarstwa domowego (jeśli takowi są) rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych z ostatnich 3 miesięcy, to jest od stycznia 2017 r. do marca 2017 r. - przesłanie dokumentu potwierdzającego aktualną wysokość zarobków skarżącego (nie trzeba przesyłać, jeśli potwierdzą ją przelewy widoczne na wyciągach z rachunków bankowych), - wskazanie, czy skarżący posiada zasoby pieniężne (oszczędności, papiery wartościowe itp.), podając ich wysokość nominalną, - wskazanie, czy skarżący posiada przedmioty wartościowe o wartości powyżej 3000 euro, czyli 12000 zł, - przesłanie kopii dowodu rejestracyjnego samochodu, - wyjaśnienie, z jakich źródeł i w jakiej wysokości skarżący opłaca wynagrodzenie pełnomocnika z wyboru. Skarżący odpowiedział na wezwanie do uzupełnienia wniosku w terminie, i w dniu 10 kwietnia 2017 r. (data nadania przesyłki), przesłał pismo z tego samego dnia wymienił w nim przesyłane dokumenty oraz oświadczył, że koszty zamieszkiwanego przez niego mieszkania wynoszą około 500 zł miesięcznie, składają się na niego opłaty za lokal mieszkalny (365 zł), prąd, woda, gaz. Mieszkanie stanowi własność jego matki M. R., w związku z czym partycypuje on jedynie w kosztach eksploatacyjnych mieszkania. Przedłożył wyciągi z rachunków bankowych i jednocześnie wskazał, że nie pozostaje z nikim w gospodarstwie domowym, oświadczył, że nie nie posiada zasobów pieniężnych, ani żadnych przedmiotów wartościowych powyżej 12.000 zł. Przedłożył kopię dowodu rejestracyjnego samochodu. Wyjaśnił, że pełnomocnika z wyboru opłacił ze środków pochodzących z pożyczek udzielonych przez znajomych i członków rodziny. Skarżący przesłał rachunki za energię elektryczną w mieszkaniu, które zamieszkuje. Rachunki te wystawione są na jego ojca W. R., a średni koszt miesięczny energii to około 125 zł. Skarżący przesłał także: - zaświadczenie o zatrudnieniu i zarobkach z 11 stycznia 2017 r. w firmie transportowej w [...], gdzie pracuje od dnia 1 maja 2015 r. na umowę na czas nieokreślony na stanowisku koordynator sieci w wymiarze ½ etatu z wynagrodzeniem miesięcznym brutto 1.000 zł, - zawiadomienie o wysokości opłat za zamieszkiwany lokal mieszkalny z dnia 9 grudnia 2016 r., doręczone jego matce M. R., będącej właścicielką mieszkania, pod adres jej domu w [...], czynsz mieszkalny, w którym ujęto opłaty za wodę i kanalizację, wywóz śmieci, ogrzewanie wynosi miesięcznie 365,97 zł. - wyciąg internetowy z rachunku bankowego za okres od 1 stycznia 2016 r. do 7 kwietnia 2107 r., z którego wynika, że skarżący nie wykonywał w tym czasie żadnych operacji, nie miał na koncie żadnych środków, jedyny ruch na rachunku dotyczył zapłaty w dniu 13 stycznia 2016 r. kwoty 1,29 zł z tytułu opłaty za kartę, - kopię dowodu rejestracyjnego samochodu marki [...], rok produkcji 2008 r., data pierwszej rejestracji w kraju 2012 r., stanowiącego współwłasność skarżącego ze Z. D. Referendarz sądowy, zwany też dalej orzekającym, po uzyskaniu powyżej opisanych wyjaśnień i dokumentów od skarżącego, ponownie wezwał go do rąk pełnomocnika, w terminie 7 dni od dnia otrzymania niniejszego wezwania, do złożenia wyjaśnień i dokumentów, tj. 1) w związku z wskazaniem, że zarobki skarżącego wynoszą miesięcznie 1.000 zł brutto, wskazanie jak wygląda struktura miesięcznych wydatków skarżącego, to jest z czego się utrzymuje, jako, że podaje, że same opłaty za lokal mieszkalny wynoszą miesięcznie ok. 500 zł, 2) skarżący podaje, że korzysta z samochodu, który posiada na współwłasność (prawdopodobnie ze swoim dziadkiem, bowiem, jak wynika z akt administracyjnych sprawy, a to protokołu przesłuchania skarżącego, jako podejrzanego z dnia 27 grudnia 2013 r., nazwisko panieńskie matki skarżącego to D.), kto zatem i w jakiej wysokości pokrywa koszty jego ubezpieczenia, przeglądów, napraw, paliwa, w szczególności poprzez nadesłanie dokumentu, z którego wynika, kto poniósł aktualną opłatę za ubezpieczenie, przegląd, 3) w związku z oświadczeniem, że zamieszkiwane mieszkanie stanowi własność jego matki, wobec czego partycypuje jedynie w kosztach eksploatacyjnych, o wyjaśnienie w jakiej części pokrywa sam te koszty (patrz pkt 1), a w jakiej części czyni to matka lub oboje rodzice, ewentualnie nadesłanie dokumentów, z których wynika z czyich środków finansowych dokonywane są opłaty (np. dowody przelewów), 4) w związku z oświadczeniem w formularzu (rubryka nr 10), że skarżący otrzymuje także wynagrodzenie z tytułu prac dorywczych, wyjaśnienie i ewentualnie przesłanie dokumentów odnośnie wysokości dochodów z tych prac, w szczególności, iż jak wynika z akt sprawy skarżący jest z wykształcenia informatykiem i osiągał we wcześniejszych latach wysokie wynagrodzenie ok. 5.000-6.000 zł z pracy w tym zawodzie, 5) przesłanie dokumentów potwierdzających, że koszty wynagrodzenia adwokata pokrywa ze środków pochodzących z pożyczek udzielonych przez znajomych i rodzinę, np. umowy pożyczki, oświadczenia o ich udzieleniu - ze wskazaniem kwot, 6) przesłanie deklaracji podatkowej skarżącego za rok 2016 r, z potwierdzeniem, że została złożona w Urzędzie Skarbowym, 7) przesłanie deklaracji podatkowych rodziców skarżącego za rok 2016 r. z potwierdzeniem, że zostały złożone w Urzędzie Skarbowym, wobec wynikającego ze wcześniejszych oświadczeń skarżącego, że wspierają go np. w opłatach za mieszkanie, a zatem mają realny wpływ na jego sytuację finansową. Skarżący w dniu 15 maja 2017 r. przesłał odpowiedź na wezwanie (pismo z dnia 11 maja 2017 r.) wraz z załącznikami. Wyjaśnił w niej, że utrzymuje się z pozostającej mu kwoty wynagrodzenia za pracę, jak również korzysta z pomocy matki, w takim zakresie w jakim jest to konieczne. Nie korzysta z samochodu osobowego, którego jest współwłaścicielem, w związku z czym nie ponosi żadnych kosztów związanych z jego utrzymaniem, rzeczowe wydatki ponosi osoba, która z niego korzysta. Partycypuje w kosztach mieszkania w kwocie około 500 zł, tak jak zostało wcześniej wskazane, jednocześnie oświadczył, że kwotę tę przekazuje w gotówce do rąk swojej matki, która dokonuje wszelkich opłat związanych z eksploatacją mieszkania. Oświadczył, że kwota 5.000-6.000 zł to dochody, które otrzymywał w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą, jednakże około półtorej roku temu działalność tę zawiesił, a następnie zamknął. Obecnie jest zatrudniony w ramach stosunku pracy i dodatkowo wykonuje prace dorywcze. Oświadczył, że koszty wynagrodzenia adwokata zostały pokryte w całości ze środków pochodzących z pożyczki udzielonej przez P. P. w ramach ustnej umowy pożyczki. W załączeniu przesłał następujące dokumenty: - swoje zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu w roku podatkowym 2016 r. wynika z niego, że przychód, jaki osiągnął to 1.224,31 zł, koszty jego uzyskania to 1.045,40 zł, a dochód 178,91 zł, - zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu w roku podatkowym 2016 r. matki skarżącego M. R., wynika z niego, że osiągnęła przychód kwocie 75.869,40 zł, koszty uzyskania przychodu to 1.849,21 zł, a dochód to 74.020, 19 zł, - zeznanie o odliczeniach od dochodu w 2016 r. M. R., z którego wynika, że wyniosły one 5.068, 75 zł z tytułu wpłaty na IKZE, czyli Indywidualne konto emerytalne. Skarżący nie nadesłał następujących zażądanych dokumentów: - dokumentu wykazującego, że nie on, a inna osoba pokrywa koszty związane z eksploatacją samochodu, w szczególności w zakresie ubezpieczenia, - dokumentów obrazujących wysokość dochodów uzyskiwanych z prac dorywczych, których wysokość, jak stwierdził skarżący w formularzu wniosku PPF wynosi około 500 zł miesięcznie, - dokumentu potwierdzającego udzielenie skarżącemu przez P. P. pożyczki na wynagrodzenie adwokata, - deklaracji podatkowej ojca skarżącego za rok 2016 r. Skarżący wniósł o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych, a zatem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Działając na podstawie art. 258 § 1 i 2 pkt 7 P.p.s.a., należało zatem rozważyć, czy w świetle podanych okoliczności skarżący spełnia przesłanki do przyznania mu prawa pomocy w zakresie częściowym. Orzekający zważył, że ustawodawca w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. określił przesłanki udzielenia prawa pomocy osobie fizycznej, stanowiąc, że przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje wówczas, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i swojej rodziny. Podkreślić należy, iż użycie w przywołanych powyżej przepisach określenia "gdy osoba ta wykaże" oznacza, że ciężar dowodu spoczywa na stronie, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy i to ona ma przekonać sąd, iż znajduje się w sytuacji, która uniemożliwia poniesienie jej jakichkolwiek kosztów postępowania lub poniesienie pełnych kosztów postępowania, czyli że spełnia przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub chociaż częściowym Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił uwagę, i pogląd ten należy podzielić, że strona powinna należycie uzasadnić i uprawdopodobnić okoliczności, które podaje we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Jeżeli fakty, które podaje we wniosku, nie znajdują pokrycia w aktach sprawy lub pozostają w sprzeczności z zawartymi tam informacjami o stanie majątkowym strony, istnieją podstawy do odmowy przyznania prawa pomocy (por: post. NSA z dnia 9 września 2004 r., FZ 360/04, niepubl.). Podkreślić ponownie należy w tym miejscu, iż obowiązek wykazania złej sytuacji materialnej, uprawniającej wnioskodawcę do udzielenia prawa pomocy, leży po jego stronie i musi się on liczyć z konsekwencjami nieprzedłożenia na wezwanie Sądu stosownych dokumentów. Podkreślenia wymaga także okoliczność, iż żądane przez Sąd dokumenty stanowią, w myśl § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 sierpnia 2015 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępnienia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. z 2015 r. poz. 1257, z pożn. zm.), dokumenty źródłowe, które w przypadkach budzących wątpliwości mogą potwierdzać przedstawione przez wnioskodawcę dane o jego majątku, dochodach i stanie rodzinnym. Zdaniem orzekającego, skarżący nie wykazał w sposób wystarczający, że spełnia przesłanki przyznania mu prawa pomocy, chociażby w części. Skarżący, jak już wskazano wyżej, nie przesłał wszystkich żądanych przez orzekającego dokumentów, a z kolei nadesłane zeznanie podatkowe odnośnie jego dochodów za rok 2016 wzbudziło wątpliwości. Skarżący bowiem nadesłał zaświadczenie z pracy, że jest zatrudniony od 1 maja 2015 r. na czas nieokreślony za wynagrodzeniem 1.000 zł brutto. Natomiast z zeznania podatkowego za rok 2016 wynika, że osiągnął za cały rok przychód 1.224,31 zł. Skarżący nie wyjaśnił przy tym, co mogło być powodem dla którego nie osiągał on wynagrodzenia z pracy, w sytuacji, gdy z nadesłanego zaświadczenia wynika, że był cały rok 2016 zatrudniony. Skarżący ponadto twierdzi, że osiąga wynagrodzenie z prac dorywczych, ale żadnego dochodu z tych prac nie udokumentował, co można interpretować, także w ten sposób, że jego wynagrodzenie z tego tytułu jest wyższe. Tym bardziej, że skarżący jest z wykształcenia informatykiem, posiada zatem niewątpliwie możliwości zarobkowe, pozwalające mu na uzyskiwanie dochodów wyższych niż deklarowane 1.270 zł. Świadczy o tym dodatkowo fakt, że we wcześniejszych latach skarżący był w stanie osiągnąć zarobki rzędu nawet 6.000 zł netto. Tak oświadczył w znajdującym się w aktach administracyjnych protokole z dnia 27 grudnia 2013 r. swojego przesłuchania, jako podejrzanego. Wątpliwości orzekającego wzbudziło także skąd skarżący, twierdząc, że jego dochód to około 1.270 zł, przy czym umowa o pracę wykazuje dochód 1.000 zł brutto, a deklaracja podatkowa za rok 2016 r. dochód za cały rok 178 zł, ma pieniądze na adwokata z wyboru. Skarżący oświadczył, że ma je z pożyczek od znajomych i rodziny, a wezwany do udokumentowania tych twierdzeń, wyjaśnił, że pożyczki udzieliła mu tylko jedna osoba P. P. Nie przesłał jednakże jakiegokolwiek potwierdzenia tej pożyczki, stwierdził jedynie, że była to umowa ustna. W ocenie orzekającego jednak, brak było obiektywnych przeszkód uniemożliwiających nadesłanie przez skarżącego, chociażby oświadczenia pożyczkodawcy o udzieleniu pożyczki ze wskazaniem jej kwoty. Tym bardziej, że większość osób pożyczających pieniądze woli mieć potwierdzenie tego faktu w formie pisemnej, jako zabezpieczenie swoich ewentualnych roszczeń z tego tytułu. W ocenie orzekającego także, jeśli skarżący faktycznie, jak twierdzi, ma tak niskie zarobki, jak 1.270 zł, przy czym wykazał tylko dochód z pracy w kwocie 1.000 zł (ale nie udokumentował, że osiągnął go w 2016 roku), czyli ok. 770 zł netto, a z tego co miesiąc; 500 zł przekazuje matce na koszty mieszkania, 200 zł wydaje na kosmetyki i środki czystości, 500 zł przeznacza na wyżywienie, to oznacza, że albo utrzymuje się w samodzielnym mieszkaniu dzięki pomocy matki, albo nie wykazuje wszystkich osiąganych przez siebie zarobków. Odnośnie uzyskiwania pomocy od matki, sam skarżący przyznał w piśmie z dnia 11 maja 2017 r., że otrzymuje on od niej tyle pieniędzy ile potrzebuje. Wobec tego skarżący został wezwany do wykazania zarobków rodziców. Przesłał on tylko dane o dochodach matki. Dochody te są wysokie, a to prowadzi do wniosku, że skarżący może sobie pozwolić na samodzielne zamieszkiwanie dzięki wsparciu z jej strony. Jednocześnie skarżący nie przesłał danych odnośnie dochodów ojca, a biorąc pod uwagę powyższe ustalenia, co do możliwości utrzymania się w samodzielnym mieszkaniu przez skarżącego dzięki wsparciu rodziców, dochody te również mogą stanowić istotne źródło tego wsparcia. Sytuacja skarżącego jest bowiem w ocenie orzekającego taka, że pomimo, iż fizycznie nie mieszka on z rodzicami, to faktycznie nadal ich sytuacja finansowa kształtuje jego możliwości finansowe. Skarżący, zatem albo nie musi starać się osiągać wyższych dochodów, dzięki wykorzystaniu swojego wykształcenia, gdyż może liczyć na duże wsparcie finansowe ze strony rodziców, albo nie wykazuje wszystkich swoich zarobków, z tzw. prac dorywczych. W tym miejscu przychodzi zauważyć, że zgodnie z podzielanym przez orzekającego poglądami orzecznictwa, jak przykładowo wyrażonym w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 listopada 2015 r., sygn. akt II OZ 1140/14, Lex nr 1533899, "Przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy nie prowadzi się dochodzenia, szczególnie w sytuacji, gdy dokładne dane umożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych strony nie są znane, gdyż uchyla się ona od złożenia stosownych dokumentów w tym przedmiocie. Sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy." Ponadto jak wynika z orzecznictwa "Orzekając o przyznaniu prawa pomocy sąd powinien mieć na uwadze nie tylko osiągany dochód, ale także samą możliwość zarobkowania przez wnioskującego. Nie można bowiem dopuścić do sytuacji, w której zdolna do podjęcia pracy, jednakże z wyboru niepracująca osoba, korzysta ze środków budżetu państwa w celu prowadzenia swoich spraw przed sądem i nie ponosi żadnego wysiłku, aby w kosztach tych partycypować w jakimkolwiek zakresie" (patrz postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 czerwca 2010 r., sygn. akt I GZ 189/10, Lex nr 643270). Nie negując zatem trudnej sytuacji na rynku pracy, należy jednak stwierdzić, że skarżący z uwagi na swój wiek i jak można mniemać dobry stan zdrowia, nie wykazywał bowiem kłopotów w tym zakresie, a także dobre wykształcenie, mógłby w opinii orzekającego, podjąć dodatkowe zajęcia zarobkowe, chociażby czasowe lub dorywcze i zdobyć środki na zapłatę kosztów sądowych, jeśli nie w całości, to w jakiej części. Skarżący jest bowiem obecnie obowiązany ponieść 9.000 zł tytułem wpisu sądowego od skargi (§ 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczególnych zasad wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. Nr 221, poz. 2193, z późn. zm., zwane dalej "rozporządzeniem"). Biorąc pod uwagę także potencjalne koszty sądowe mogące wystąpić dla skarżącego na późniejszych etapach postępowania, a są to opłata kancelaryjna za odpis orzeczenia wraz z uzasadnieniem wynosząca 100 zł (§ 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowadministracyjnych – Dz.U. Nr 221, poz. 2192) i wpis od skargi kasacyjnej wynoszący 4.500 zł (§ 3 rozporządzenia). Łączna kwota obciążeń z tytułu kosztów sądowych może wynieść w sprawie dla skarżącego 13.600 zł, ale obecnie jest wymagana tylko kwota wpisu od skargi. W ocenie orzekającego, zatem skarżący, ma możliwości zarobkowe, które pozwalają mu na osiągniecie wyższych od wykazywanych dochodów i powinien starać się partycypować w kosztach sądowych. Ponadto skarżący nie wykazał do końca danych pozwalających wyjaśnić wątpliwości i jednoznacznie ocenić jego sytuację majątkową. Dodatkowo skarżący korzysta z pomocy rodziców (użyczenie mieszkania, pomoc finansowa w razie potrzeby), a jak słusznie, zdaniem orzekającego, przyjęto w orzecznictwie sądowym; "Dla oceny, że mamy do czynienia ze wspólnym gospodarstwem domowym, nie ma istotnego znaczenia, że jest to sytuacja oparta na gościnności czy życzliwości rodziny. Dopiero stwierdzenie, że ani samodzielnie, ani przy pomocy rodziny, strona postępowania nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, pozwala rozstrzygnąć o możliwości przyznania pomocy z budżetu państwa." (patrz. postanowienie NSA z dnia 13 listopada 2014 r., sygn. akt I FZ 407/14, Lex nr 1538441). W tym samym orzeczeniu stwierdzono także, że "Skarżąca nie wyjaśniła również, z jakich środków pokrywane są koszty pełnomocnika z wyboru. Wiedza na temat pochodzenia tych środków finansowych jest okolicznością istotną przy rozpoznaniu wniosku o prawo pomocy. Nie można prawnie zmusić wnioskodawcy do ujawnienia takich informacji. Jednak skutki niewykazania kwestii istotnych będą go obciążały. (...) Ponadto w sytuacji, gdy na tym etapie postępowania udział profesjonalnego pełnomocnika nie jest wymagany, to trudno uznać, aby koszty z tym związane należały do kosztów koniecznego utrzymania siebie czy rodziny." W kwestii uznania, że sytuacja finansowa rodziców skarżącego, ma istotne znacznie przy przyznawaniu mu prawa pomocy, trzeba przytoczyć także, podzielane przez orzekającego orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, według którego "Ocena czy osoba "pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym", zależy od okoliczności konkretnego przypadku. Sam zaś fakt wspólnego zamieszkiwania nie odgrywa najistotniejszej roli" (patrz. postanowienie NSA z dnia 10 listopada 2011 r., sygn. akt I OZ 840/11, Lex nr 1069753). Reasumując skarżący ma możliwości zarobkowe, których według orzekającego bądź nie wykorzystuje, bądź nie wykazuje swoich pełnych zarobków (prace dorywcze), Ponadto w zasadzie można przyjąć, że prowadzi on wspólne gospodarstwo z rodzicami, a zatem istotne dla jego sytuacji finansowej są także dochody jego rodziców. Przy tym wykazane zarobki matki są wysokie i mogłyby stanowić istotne wparcie w opłaceniu kosztów sądowych przez skarżącego. Zarobków ojca skarżący nie wykazał, co pozwala na domniemanie, że również i one mogłyby wpłynąć w sposób dodatni na możliwości opłacenia przez skarżącego kosztów sądowych. Skarżący nie wykazał ponadto, że faktycznie pełnomocnika z wyboru opłaca ze środków pochodzących z pożyczki od znajomego, a dodatkowo sam fakt jego opłacania na etapie, gdy jego udział nie jest niezbędny, przeczy przedstawianej przez stronę skarżącą tezie, jakoby skarżący należał do osób ubogich. Biorąc pod uwagę powyższe skarżący nie wykazał, że spełnia on przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, to jest, że nie jest on w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i swojej rodziny. W tym stanie rzeczy, orzeczono, jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło