II SA/Op 147/08
WyrokWSA w Opolu2008-06-23
Skład orzekający: Grażyna Jeżewska, Teresa Cisyk, Elżbieta Naumowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. (strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu) może być uwzględniony, jeśli strona nie wykazała swojego interesu prawnego w pierwotnym postępowaniu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy nadzoru budowlanego prawidłowo odmówiły uchylenia decyzji o umorzeniu postępowania w trybie wznowienia, ponieważ skarżąca nie wykazała swojego interesu prawnego w pierwotnym postępowaniu dotyczącym samowoli budowlanej. Brak interesu prawnego uniemożliwia uznanie skarżącej za stronę postępowania, a tym samym nie można stwierdzić, że została ona pominięta bez własnej winy. Właściwość rzeczowa organów nadzoru budowlanego ogranicza się do oceny legalności wykonanych robót budowlanych, a kwestie wpływu wibracji, ochrony środowiska czy roszczeń cywilnych należą do kompetencji innych organów.Stan faktyczny
Skarżąca I. G. wniosła o wznowienie postępowania zakończonego decyzją umarzającą postępowanie w sprawie samowoli budowlanej, twierdząc, że została pominięta jako strona, a urządzenia zamontowane na spornych fundamentach powodują uszkodzenia jej budynków. Organy administracji obu instancji odmówiły uchylenia decyzji umarzającej, uznając, że skarżąca nie wykazała swojego interesu prawnego w pierwotnym postępowaniu, a kwestie wpływu wibracji i uszkodzeń budynków wykraczają poza właściwość rzeczową organów nadzoru budowlanego. WSA oddalił skargę, podzielając stanowisko organów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Grażyna Jeżewska Sędziowie: sędzia WSA Teresa Cisyk – spr. sędzia WSA Elżbieta Naumowicz Protokolant : st. sekretarz sądowy Katarzyna Johan po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 5 czerwca 2008 r. sprawy ze skargi I. G. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia po wznowieniu postępowania, decyzji umarzającej postępowanie w sprawie samowoli budowlanej oddala skargę.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w powiecie [...], postanowieniem nr [...], z dnia 16 kwietnia 2007 r., wydanym na podstawie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego, nałożył na A w K. przy ul. [...] obowiązek przedłożenia ekspertyzy technicznej dotyczącej samowolnie wykonanych robót budowlanych.
Decyzją nr [...] z dnia [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w powiecie [...] umorzył powyższe postępowanie administracyjne, wskazując, iż pismem z 31 maja 2007 r. inwestor przedłożył żądane dokumenty (uzupełnione pismem z 14 czerwca 2007 r.). Z opracowania biegłego A. A. wynika m.in., że wykonano komorę żelbetową pod maszynę [...] w miejscu, w którym wcześniej znajdowało się zagłębienie i fundament, na którym posadowione były wibratory. Zagłębienie miało ok. 0,5 m głębokości, po skuciu płyty dennej wykonano nową komorę o głębokości 4,5 m. Komora jest prefabrykowana, wykonano płytę denną, ściany wykonano z betonu B-30 wodoszczelnego o grubości 40 cm. Ściana i płyta denna zostały zazbrojone prętami stalowymi od strony wewnętrznej i zewnętrznej. W uzasadnieniu organ podał, że w jego ocenie, istniejące fundamenty i zainstalowane na nich urządzenie wykonane są prawidłowo, zgodnie ze sztuką budowlaną, a wszelkie prace wykonano w latach 1998 - 1999 r. i obecnie nie istnieje zakres czynności lub robót, który mógłby być nakazany w drodze decyzji na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego.
Pismem z 30 sierpnia 2007 r., I. G. złożyła wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją nr [...], z dnia [...], bowiem została w tym postępowaniu pominięta. Stwierdziła, że jest stroną w sprawie, gdyż urządzenia zamontowane na spornych fundamentach powodują spękania jej budynków.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w powiecie [...] postanowieniem nr [...], z 12 września 2007 r., wznowił postępowanie administracyjne na podstawie art. 149 § 1 K.p.a..
W wyniku wznowionego postępowania, decyzją z dnia [...], nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w powiecie [...], na wniosek - w zakresie żądania z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. - odmówił uchylenia dotychczasowej decyzji o umorzeniu postępowania, dotyczącej samowoli budowlanej w hali Żelbety w [...] w K. Decyzję tę organ wydał na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a. W uzasadnieniu przedstawił przebieg postępowania administracyjnego w tej sprawie, przypomniał ustalenia stanu faktycznego i stwierdził, że oddziaływanie pracy urządzeń na zabudowania sąsiednie mieści się w granicach nieszkodliwych dla budynków. Przywołała wniosek końcowy ekspertyzy przedłożony przez firmę A. Wskazał na brzmienie art. 28 K.p.a., stwierdzając, że występująca z wnioskiem o wznowienie postępowania I. G. nie posiadała przymiotu strony w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia [...].
Od powyższej decyzji odwołanie wniosła I. G. podnosząc, że została ona wydana na podstawie niekompletnej ekspertyzy. Pomiary natężenia wibracji podczas pracy urządzeń w Zakładzie A były zafałszowane a "Zakład pracował z częściowo obniżoną mocą produkcji." Zakwestionowała rzetelność opinii i ekspertyzy w zakresie badania wibracji, wskazując, że nie odpowiadają one obowiązującym w tym zakresie normom. Stwierdziła, że wniosek o wznowienie postępowania jest zasadny, gdyż posiada interes prawny w prowadzonym postępowaniu, który wynika z art. 5 Prawa budowlanego; ustawy - Prawo ochrony środowiska; ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym; z zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego; ustawy o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie; Kodeksu cywilnego; rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie; Polskich Norm dot. drgań, hałasu i akustyki budowlanej.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w O., po rozpatrzeniu odwołania, decyzją nr [...], z dnia [...], utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Streszczając stan faktyczny, przytoczył definicję strony w postępowaniu administracyjnym z art. 28 K.p.a., bowiem żądająca wznowienia twierdzi, że nie brała udziału jako strona w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia [...]. Stwierdził, że wniosek o wznowienie odpowiada wymogom formalnym (termin, ostateczna decyzja). Wskazał na treść pojęcia "interes prawny strony" jako prawo podmiotowe przyznane przez przepis prawa (konkretne korzyści), które można realizować w postępowaniu administracyjnym. Istnienie "interesu" znajduje zaś potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami zastosowania przepisu prawa materialnego. O statusie stron postępowania decydują dwa wyróżniki: tytuł prawny do nieruchomości oraz wpływ planowanej lub zrealizowanej inwestycji na prawnie chronione uprawnienie lub interes prawny podmiotu posiadającego ten tytuł. I. G. bez wątpienia nie jest właścicielem Zakładów A. Organ podał, co należy rozumieć przez obszar oddziaływania obiektu (art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego), jak również pojęcie obiektu budowlanego (art. 3 pkt 1 ). W omawianej sprawie firma wykonała komorę żelbetową pod maszynę [...] ([...]) w miejscu, w którym wcześniej znajdowało się zagłębienie i fundament, na którym posadowione były wibratory. Przebudowa fundamentów poprzednich urządzeń na komorę żelbetową spowodowała, że powstała budowla, o której mowa w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego. Przywołany przepis także stanowi, że pod pojęciem budowli należy rozumieć m.in. części budowlane urządzeń technicznych. Sporna budowla, wykonana na potrzeby maszyny [...], stanowi całość techniczno - użytkową, w którą można zamontować inne, podobne urządzenie, lub zdemontować istniejące i zostawić tylko komorę. Sama maszyna do produkcji rur żelbetowych nie warunkuje zaliczenia wykonanej komory jako obiektu budowlanego, gdyż również bez jej montażu, komora stanowi całość techniczno - użytkową. Badając natomiast wpływ tak zrealizowanego obiektu budowlanego, komory żelbetowej (budowli) na obszar nieruchomości sąsiednich, organ odwoławczy podzielił stanowisko I instancji, iż istnienie budowli w budynku hali położonej w odległości ponad pięćdziesięciu metrów od nieruchomości nie ma wpływu na prawnie chronione interesy I. G. Brak interesu prawnego po stronie skarżącej skutkuje odmową uchylenia decyzji. Z kolei, zarzuty skarżącej, że działanie maszyny [...] na samowolnie wykonanej komorze żelbetowej powoduje uszkodzenia jej budynków, czyli prawidłowość pracy zamontowanego urządzenia i jego wpływ na środowisko i tereny przyległe, nie należą do właściwości rzeczowej organów nadzoru budowlanego. Przepis art. 1 Prawa budowlanego stanowi, że ustawa normuje działalność obejmującą sprawy projektowania, budowy, utrzymania i rozbiórki obiektów budowlanych oraz określa zasady działania organów administracji publicznej w tych dziedzinach. Dodał, że obiektem budowlanym, do legalności którego zbadania obowiązany był Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w powiecie [...] jest jedynie komora żelbetowa w hali produkcyjnej A. Ponadto stwierdził, że dla oceny prawidłowości wykonanych robót budowlanych, w sytuacji, kiedy w/w budowla stanowi samodzielną budowlę, bez znaczenia pozostaje fakt, co na niej jest lub może w przyszłości być usytuowane. Organ nadzoru budowlanego stopnia podstawowego w sprawie robót wykonanych w spornej komorze wydał decyzję, w której nie uznał I. G. za stronę postępowania. W toku postępowania wznowieniowego także wskazano powody takiego działania.
Ustosunkowując się do zarzutów odwołania, organ odwoławczy wskazał, że w toku postępowania organy nadzoru budowlanego nie stwierdziły, aby istniejąca komora naruszała przepisy art. 5 Prawa budowlanego, gdyż zapewniono bezpieczeństwo konstrukcji, pożarowe, użytkowania, bhp a także nie powoduje ona drgań i hałasu (w przeciwieństwie do mogących na niej funkcjonować maszyn). Również przywołane przepisy § 206 ust. 2, § 323 i rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690 ze zm.) nie znajdują w tej sprawie zastosowania, bowiem dotyczą konstrukcji budynków, a zatem nie można ich odnosić do budowli. Zaś przepisy ustaw - Prawo ochrony środowiska; o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie oraz rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 23 listopada 2004 r. w sprawie wymagań w zakresie prowadzenia pomiarów wielkości emisji (Dz. U. z 2004 r. Nr 283, poz. 2842) określają, jakie organy są właściwe w sprawach unormowanych tymi aktami. Przepis natomiast art. 83 ust. 1 Prawa budowlanego wskazuje uprawnienia organu nadzoru budowlanego, przy czym nie zawiera odesłania do innych ustaw. Wpływ wibracji urządzeń zamontowanych w [...] może natomiast stanowić podstawę do prowadzenia postępowań przez inne, powołane do tego organy z zakresu ochrony środowiska i wówczas niewykluczone, że w postępowaniach tych skarżąca będzie brać udział jako strona. Zarzuty dotyczące miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i decyzji wydawanych na jego podstawie mogą być kierowane do właściwych rzeczowo organów gminy. Z kolei roszczeń opartych na podstawie Kodeksu cywilnego może dochodzić przed sądami powszechnymi. Organy nadzoru budowlanego mogły zająć się, zgodnie ze swoją właściwością, jedynie legalnością przebudowy fundamentów na komorę żelbetową.
Skargę na powyższą decyzję wniosła I. G., zarzucając organowi naruszenie prawa materialnego, w szczególności art. 5 ust. 1 pkt 1d, 1e; art. 5 ust. 1 pkt 9; art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki (...) oraz przepisów prawa procesowego tj. art. 7, 28, 77, 80 i art. 104 K.p.a. Zaakcentowała, iż na fundamencie – komorze żelbetonowej o głębności ok. 6 m. posadowiony został agregat wibroprasujacy bez wymaganych pozwoleń zgodnych z Prawem budowlanym, planem zagospodarowania przestrzennego, Prawem ochrony środowiska – bez badań geologicznych gruntu, bez pozwolenia wodnoprawnego przeprowadzono "odwodnienie gruntów naruszając strukturę gruntów". Stwierdziła, że oba orzekające organy błędnie przyjęły, iż brak jest wpływu inwestycji stwarzającej uciążliwość dla otoczenia na prawnie chroniony interes skarżącej, jako właścicielki sąsiedniej nieruchomości narażonej na wpływ tych uciążliwości (wibracji, niskoczęstotliwościowy hałas). Dodała, że niewątpliwie z mocy art. 28 K.p.a. skarżąca ma interes prawny w dochodzeniu legalności zainstalowania urządzenia oddziaływującego na nieruchomości sąsiednie i powodującego naruszenia budynków i budowli oraz narażającego ich mieszkańców na uszczerbek zdrowia, a także stwarzającego zagrożenie dla bardzo wysokiego poziomu wód gruntowych w okolicy oraz zagrożenia bezpieczeństwa rurociągu gazowego znajdującego się na ul. [...]. Jest to grunt bardzo nośny, a w czasie budowy komory pod agregat prowadzono odwodnienie terenu naruszając strukturę gruntów i doprowadzając w ten sposób do uszkodzeń budynków. Podczas pracy agregatu następuje dalsze uszkodzenie budynków. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie poczynił "żadnych ustaleń faktycznych dotyczących okoliczności wskazanych mu przez skarżącą, a dotyczących oddziaływania wibracji wytwarzanych przez ten agregat."
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W piśmie procesowym z dnia 27 maja 2008 r., skarżąca wskazała na rozbieżności w zeznaniach świadków i zapisach protokołów, odniosła się także do ekspertyzy w sprawie i załączyła zdjęcia z opisem.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, iż w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest legalność decyzji, czyli jej zgodność z przepisami prawa materialnego i prawidłowość przyjętej przez organ procedury, która doprowadziła do wydania decyzji.
Ponadto, stosowanie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej P.p.s.a., Sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, iż w granicach danej sprawy, Sąd dokonuje oceny zgodności zaskarżonego aktu z przepisami prawa, bez względu na zarzuty podniesione w skardze.
Uwzględniając powyższe, w ocenie Sądu, uznać należało, iż zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca nie naruszają prawa.
Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie była decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O., z dnia [...], nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję organu I instancji, wydaną na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a., o odmowie uchylenia decyzji o umorzeniu postępowania. Skarżąca, wnioskiem z dnia 30 sierpnia 2007 r., na zasadzie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., zwróciła się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. o wznowienie postępowania zakończonego decyzją nr [...], z dnia [...] umarzającą postępowanie "dotyczące samowoli budowlanej w hali Żelbety w [...] w K."
Na wstępie odnotować trzeba, że wznowienia postępowania może nastąpić wyłącznie w razie zaistnienia błędów w sposobie prowadzenia postępowania administracyjnego, poprzedzającego wydanie kwestionowanej - we wznowieniu - ostatecznej decyzji administracyjnej. Podstawy wznowienia postępowania zostały wyliczone w przepisie art. 145 oraz w art. 145a K.p.a. Podkreślić należy, że każda z przesłanek podanych w art. 145 § 1 K.p.a., łączy się z wadliwością samego postępowania administracyjnego, zaistniałą jeszcze przed rozstrzygnięciem sprawy. Odnotować także przyjdzie, że z uwagi na zasadę trwałości decyzji ostatecznych wynikającą z art. 16 § 1 K.p.a., wykładnia przesłanek wznowienia postępowania winna mieć charakter zwężający, bowiem przy wznowieniu postępowania chodzi o sprawdzenie, czy w czynnościach procesowych poprzedzających wydanie w trybie zwykłym decyzji doszło do naruszenia prawa (art. 145 § 1 pkt 1 - 8 K.p.a.).
Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Przesłanka braku winy strony oznacza sytuację, gdy nie została ona zawiadomiona o wszczęciu postępowania lub nie została dopuszczona do udziału w istotnych czynnościach procesowych, albo nie mogła w nich brać udziału z powodów od niej niezawinionych. Stąd, przesłanka uzasadniająca wznowienie z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. odnosi się do wymienionych powyżej okoliczności postępowania i obejmuje wszystkie jego stadia. Podkreślić także trzeba, że jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego jest "zasada czynnego udziału strony", według której organ winien zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań (art. 10 § 1 K.p.a.). Dlatego też, z datą złożenia wniosku o wznowienie postępowania opartego o ustawową przesłankę z art. 145 § 1 K.p.a., w pierwszej kolejności obowiązkiem organu będzie ustalenie, czy wniosek dotyczy decyzji ostatecznej zapadłej w postępowaniu zwykłym. W przypadku stwierdzenia przez organ, iż w obiegu prawnym funkcjonuje decyzja ostateczna, w następnej kolejności organ sprawdza - określony w art. 148 K.p.a. - termin do wniesienia podania o wznowienie postępowania. Jeżeli termin został zachowany, organ powinien dokonać wznowienia postępowania w formie postanowienia - art. 149 § 1 K.p.a. Postanowienie o wznowieniu postępowania stanowi bowiem podstawę do przeprowadzenia postępowania zarówno co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia meritum sprawy - art. 149 § 2 K.p.a., (por. np. wyrok NSA z dnia 14 czerwca 1999 r., IV SA 2397/98, Lex nr 47857). W związku z obowiązującymi regułami postępowania administracyjnego (art. 6 – 16 K.p.a.), dla oceny prawidłowości działań organu administracyjnego w tym zakresie, będzie miało odpowiednie dokumentowanie przebiegu postępowania w aktach sprawy.
Zaakcentować także należy, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową, która stwarza prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w jakim doszło do jej wydania, było dotknięte jedną z kwalifikowanych wad procesowych wyliczonych w przepisach prawa procesowego (art. 145, art. 145a K.p.a.).
Odnosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy, przypomnieć wypada, że skarżąca wnioskiem z dnia 30 sierpnia 2007 r., żądała wznowienia postępowania zakończonego decyzją z dnia [...], umarzającą postępowanie. Uznała, że w tym postępowaniu przysługiwał jej przymiot strony i podniosła, że nie brała w nim udziału z winy organu, a zatem w świetle art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. żądała wznowienia postępowania zakończonego decyzją o umorzeniu postępowania.
Celem dalszych rozważań stwierdzić trzeba, że postępowanie wznowieniowe w niniejszej sprawie było możliwe, bowiem organy orzekające uznały, że zgłoszenie żądania wznowienia nastąpiło w terminie, a ponadto z przyczyn przedmiotowych było również możliwe, gdyż żądanie dotyczyło decyzji ostatecznej. W związku z powyższym, w rozpoznawanej sprawie, wydane postanowienie w trybie art. 149 § 1 K.p.a. stało się dla organu podstawą do przeprowadzenia postępowania co do wskazanej przez skarżącą przyczyny wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Ponieważ skarżąca wskazała w podaniu o wznowienie jako podstawę wznowienia przesłankę określoną w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., stąd prawidłowo - po wydaniu postanowienia - organ rozpoczął badanie, czy występująca z podaniem ma przymiot strony w kwestionowanym postępowaniu. Warto w tym miejscu wspomnieć, że treść żądania strony we wniosku o wznowienie postępowania na zasadzie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. jest dla organu wyznacznikiem przedmiotu postępowania wznowieniowego. Z kolei, granica postępowania w sprawie wznowienia postępowania jest wyznaczona zakresem sprawy administracyjnej rozstrzygniętej decyzją ostateczną, zaś celem wznowionego postępowania jest ustalenie, czy postępowanie zwykłe było dotknięte określonymi wadami i usunięcie ewentualnych wadliwości zakończonego postępowania zwykłego.
W niniejszej sprawie, organy orzekające wyraźnie wskazały na przebieg prowadzonego z urzędu postępowania zwykłego, zakończonego decyzją o umorzeniu postępowania. Dla przejrzystości, warto odnotować, iż skarżąca podnosiła, że działanie maszyny [...] na samowolnie wykonanej komorze żelbetonowej w hali Zakładów "A" powoduje uszkodzenia jej budynków. Stąd za organem należy wskazać, iż postępowanie zwykłe wynikało z art. 81c Prawa budowlanego, bowiem organ inspekcji nałożył na inwestora obowiązek dostarczenia w określonym terminie ekspertyzy. Po przedłożeniu żądanej ekspertyzy, organ umorzył to postępowanie wszczęte powyższym postanowieniem. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wskazywał na przyczynę umorzenia tego postępowania z art. 81c Prawa budowlanego, podał, iż co do spornego fundamentu (komory żelbetowej), pod urządzenie w hali Zakładów "A" – "nie istnieje zakres czynności lub robót, który mógłby być nakazany w drodze decyzji na podstawie art. 51 ust.1 pkt 2 Prawa budowlanego." Organ wywodził ponadto, że powstała w wyniku robót budowlanych budowla (art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego) na potrzeby maszyny do produkcji rur żelbetowych, stanowi całość techniczno – użytkową, na której można zamontować inne, podobne urządzenia lub zdemontować istniejące i zostawić tylko komorę. Sama maszyna do produkcji nie warunkuje zaliczenia wykonanej komory jako obiektu budowlanego, gdyż również bez jej montażu, komora stanowi całość techniczno - użytkową. W opisanym wyżej postępowaniu, wszczętym postanowieniem z art. 81c Prawa budowlanego, I. G. nie była stroną.
Organ orzekający w niniejszej wznowieniowej sprawie, przywołując treść art. 28 K.p.a. dokonał wykładni pojęcia interesu prawnego, który ma podstawowe znaczenie w postępowaniu administracyjnym. Podał, co jest treścią interesu prawnego oraz wskazał na cechy tego interesu. Organ zajął stanowisko, iż istnienie opisanej budowli w budynku hali nie ma wpływu na budynki stanowiące własność skarżącej, a zatem na prawnie chronione jej interesy. Brak interesu prawnego skarżącej w postępowaniu z art. 81c Prawa budowlanego, zakończonego decyzją ostateczną z dnia [...], skutkowało odmową uchylenia tej decyzji w niniejszym postępowaniu wznowieniowym z wniosku skarżącej. Sąd zauważa, czego organ wprost nie wskazał skarżącej, iż stroną postępowania administracyjnego prowadzonego w trybie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego, jest wyłącznie uczestnik procesu budowlanego, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego (por. wyrok NSA z dnia 22 listopada 2006 r., sygn. akt II OSK 1407/05, LEX nr 321507). Ponadto, sankcje z powodu braku realizacji postanowienia z art. 81c Prawa budowlanego przewidują przepisy art. 81c ust. 4 i art. 93 pkt 10 tej ustawy. W przypadku zaś, gdyby w wyniku wznowienia postępowania organ uchylił kwestionowaną przez skarżącą dotychczasową decyzję, to nie mógłby powtórnie zastosować przepisu art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego. Skoro skarżąca twierdziła, że w tym postępowaniu przysługiwał jej przymiot strony i została w nim pominięta przez organ, stąd organy, w związku z jej żądaniem wznowienia postępowania w trybie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., w wyniku wznowionego postępowania wypowiedziały się co do żądania skarżącej w kwestii przyczyn wznowienia. Stwierdziły również brak podstaw do uchylenia dotychczasowej decyzji. Ponadto organ odwoławczy wskazując na art. 1 Prawa budowlanego, podał zakres przedmiotowy regulacji tej ustawy, dodał, że obiektem budowlanym, do legalności którego zbadania obowiązany był Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w powiecie [...] jest komora żelbetowa w hali produkcyjnej A. Z kolei, co do zarzutu skarżącej, że działanie maszyny [...] na samowolnie wykonanej komorze żelbetowej powoduje uszkodzenia jej budynków, organ wskazał, iż prawidłowość pracy zamontowanego urządzenia i jego wpływ na środowisko i tereny przyległe nie należą do kompetencji organów nadzoru budowlanego. W toku postępowania organy nadzoru budowlanego nie stwierdziły, aby istniejąca komora naruszała przepisy art. 5 Prawa budowlanego, bowiem zapewniono bezpieczeństwo konstrukcji, pożarowe, użytkowania, bhp a także nie powoduje ona drgań i hałasu (w przeciwieństwie do mogących na niej funkcjonować maszyn). W sprawach zaś zapobiegania szkodom w środowisku i ich naprawie, jak również w sprawie wymagań w zakresie prowadzenia pomiarów wielkości emisji, organ wskazał na unormowania ustawy - Prawo ochrony środowiska oraz na rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 23 listopada 2004 r. Uprawnienia natomiast organu nadzoru budowlanego wynikają z art. 83 ust. 1 Prawa budowlanego. Organ odwoławczy zauważył, że wpływ wibracji urządzeń zamontowanych w [...] może natomiast stanowić podstawę do prowadzenia postępowań przez inne, powołane do tego organy z zakresu ochrony środowiska i wówczas niewykluczone, że w postępowaniach tych skarżąca będzie brać udział jako strona. Także w przedmiocie zarzutów dotyczących miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i decyzji wydawanych na jego podstawie, organ podał, że mogą być one kierowane do właściwych rzeczowo organów gminy, a w przedmiocie roszczeń skarżącej opartych na przepisach Kodeksu cywilnego może ich dochodzić przed sądami powszechnymi.
W związku z powyższym, podzielić należy stanowisko organu orzekającego w niniejszej sprawie, że organy nadzoru budowlanego zgodnie ze swoimi kompetencjami mogły zająć stanowisko w przedmiocie przebudowanego fundamentu na komorę żelbetową.
Stąd przyjdzie stwierdzić, że brak jest podstaw do uznania, iż decyzja wydana po wznowieniu postępowania - a dotyczą w końcowym rezultacie bytu prawnego decyzji ostatecznej wydanej w postępowaniu zwykłym – narusza wskazane w skardze przepisy art. 5 ust. 1 pkt 1d, 1e; art. 5 ust. 1 pkt 9; art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego oraz przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz art. 7, 28, 77, 80 i art. 104 K.p.a.
Reasumując podkreślić należy, że Sąd nie oceniał wszystkich rozstrzygnięć i czynności organu obu instancji - inspekcji nadzoru budowlanego - podejmowanych w sprawach związanych z robotami budowlanymi lub dokonanymi samowolami budowlanymi przez inwestora. W związku z powyższym, nie podlegały ocenie również decyzje wydane w trybie nadzwyczajnym a dotyczące przedsięwzięć inwestora (A w K.).
Ponieważ przedmiotem skargi były decyzje wydane na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a., podjęte w wyniku wznowionego postępowania z wniosku skarżącej, na zasadzie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., a dotyczące postępowania zwykłego zakończonego decyzją ostateczną z dnia [...], nr [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K., stąd ocenie legalności podlegały zaskarżone akty, a nie wszystkie jakie zostały wydane w sprawie wykonanych robót budowlanych w hali [...] w [...] w K.
Zauważyć przyjdzie, wbrew twierdzeniom skarżącej, iż sposób prowadzenia wznowieniowego postępowania, przez organy obu instancji, z wniosku skarżącej opartego o przepis art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a, nie naruszał przy tym zasad ustalonych w Kodeksie postępowania administracyjnego, obligujących organ w szczególności do zebrania materiału dowodowego oraz dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Ponadto zaskarżona decyzja spełniała wymagania przewidziane dla tego rodzaju aktu w art. 107 K.p.a.
Wobec powyższego, na mocy art. 151 P.p.s.a., oddalono skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło