II SA/Op 148/17

WyrokWSA w Opolu2017-09-19

Skład orzekający: Teresa Cisyk, Grażyna Jeżewska, Jerzy Krupiński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba, która przebywała w lokalu mieszkalnym wnioskodawcy czasowo, z zamiarem powrotu do innej miejscowości, może być zaliczona do członków wspólnego gospodarstwa domowego na potrzeby przyznania dodatku mieszkaniowego?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo ustaliły, iż córka wnioskodawcy przebywała w jego lokalu czasowo, bez zamiaru stałego pobytu, co wyklucza zaliczenie jej do wspólnego gospodarstwa domowego na potrzeby przyznania dodatku mieszkaniowego. Zgodnie z art. 7 ust. 3 pkt 2 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, w takiej sytuacji organ jest zobowiązany odmówić przyznania dodatku.
Stan faktyczny
Skarżący S. S. złożył wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego, wskazując w deklaracji dochodowej, że prowadzi gospodarstwo domowe z córką A. K. Organy administracji, po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, w tym przesłuchaniu córki, ustaliły, że jej pobyt w lokalu ojca miał charakter czasowy i nie miała ona zamiaru stałego zamieszkania tam. W związku z tym organy uznały, że faktyczna liczba osób wspólnie stale zamieszkujących i gospodarujących jest mniejsza niż wykazana w deklaracji, co stanowiło podstawę do odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Cisyk Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Jeżewska (spr.) Sędzia NSA Jerzy Krupiński Protokolant St. sekretarz sądowy Agnieszka Jurek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 września 2017 r. sprawy ze skargi S. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 30 września 2016 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego oddala skargę. W dniu 22 maja 2015 r. S. S., wystąpił do Urzędu Miasta w Kędzierzynie-Koźlu o przyznanie dodatku mieszkaniowego podając, że jest najemcą lokalu mieszkalnego będącego w zasobach Gminy [...], o powierzchni użytkowej wynoszącej 44,17 m², zaś łączna powierzchnia pokoi i kuchni wynosi 31,26 m². Podniósł, iż w zajmowanym lokalu mieszkalnym prowadzi dwuosobowe gospodarstwo domowe wskazując, że lokal mieszkalny posiada instalację gazu przewodowego, ale nie jest wyposażony w instalację centralnego ogrzewania i instalację centralnie ciepłej wody. Podniósł, że łączna kwota wydatków na mieszkanie za ostatni miesiąc, potwierdzona przez Miejski Zarząd Budynków Komunalnych w [...] wyniosła 253,64 zł. Strona nie podała czy jest osobą niepełnosprawną wymagającą zamieszkiwania w oddzielnym pokoju, jak też wysokości dochodów gospodarstwa domowego. W deklaracji o wysokości dochodu gospodarstwa domowego za okres od lutego do kwietnia 2015 r. S. S. stwierdził, że łączna wysokość dochodów gospodarstwa domowego za ten okres wynosi 3.159,88 zł, a wskazane dochody zostały osiągnięte z tytułu umowy o pracę córki A. K. oraz emerytury żony, zmarłej [...] lutego 2015 r. Do wniosku wnioskodawca dołączył ponadto m.in.: 1) oświadczenie z którego wynika, że w okresie od lutego do kwietnia 2015 r. nie osiągnął żadnych dochodów z pracy dorywczej, wskazał, że dochody córki i faktury za prąd dostarczy do tygodnia; zaznaczył, że w miesiącu lutym rodzina utrzymywała się z emerytury żony, która zmarła [...] lutego 2015 r.; 2) zaświadczenie Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] z dnia 27 kwietnia 2015 r., z którego wynika, że wnioskodawca korzysta z pomocy społecznej i w okresie od 1 lutego do 30 kwietnia 2015 r. przyznano mu: w marcu 2015 r. zasiłek celowy w wys. 200 zł, a kwietniu w wys. 180 zł, ponadto w okresie marzec-kwiecień otrzymał zasiłek okresowy w wysokości 145,29 zł miesięcznie, 3) pismo Miejskiego Zarządu Budynków Komunalnych w [...] z dnia 21 maja 2015 r., skierowane do S. S., nazwane "struktura naliczenia - załącznik do wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego"; 4) zaświadczenie firmy A z dnia 25 maja 2015 r. potwierdzające wysokość dochodu z tytułu zatrudnienia osiągniętego przez A. K. w okresie od lutego do kwietnia 2015 r.; 5) pismo Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] z dnia 15 czerwca 2015 r. zawierające informacje odnoście sytuacji rodzinnej S. S. w okresie od lutego do kwietnia 2015 r.; 6) kwestionariusz wywiadu środowiskowego przeprowadzonego ze S. S. w dniu 1 lipca 2015 r., z którego wynika, że w lokalu przy ul. [...] zamieszkuje i prowadzi gospodarstwo domowe jedna osoba, tj. wnioskodawca. W okresie od 20 styczna do 15 czerwca 2015 r. na pobyt czasowy natomiast zameldowana była córka, która wprowadziła się do mieszkania z zamiarem ułożenia sobie życia w [...] i sprowadzenia dzieci. Poza tym S. S. wpisał córkę A. K. w deklaracji o wysokości dochodu, ponieważ w okresie ubiegania się o dodatek mieszkaniowy córka zamieszkiwała w mieszkaniu i myślał, że zostanie na stałe. Prezydent Miasta Kędzierzyna-Koźla decyzją z dnia 22 lipca 2015 r., nr [...], na podstawie art. 7 ust. 1 i art. 1 ust. 3 pkt 2 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, odmówił S. S. przyznania prawa do dodatku mieszkaniowego. Organ podał, że po przeprowadzeniu wywiadu środowiskowego stwierdził, iż córka – A. K. - wykazana w deklaracji z dnia 22 maja 2015 r. faktycznie w lokalu tym nie zamieszkuje i nie prowadzi w nim gospodarstwa domowego, a jej pobyt w tym lokalu miał charakter jedynie czasowy. Odnotował, że centrum życiowe A. K. znajduje się poza mieszkaniem położonym w [...] przy ul. [...]. W wyniku rozpatrzenia odwołania od ww. decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu decyzją z dnia 28 października 2015 r., nr [...], uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, bowiem z ustalonego stanu faktycznego sprawy nie wynikało, czy pobyt A. K. w lokalu mieszkalnym w [...] przy ul. [...] miał charakter stały, czy czasowy. W ponownie prowadzonym postępowaniu organ pierwszej instancji wezwał S. S. do złożenia wyjaśnień w zakresie miejsca zamieszkania córki A. K. W oświadczeniu z dnia 4 maja 2016 r. S. S. podał, że córka A. K. stale zamieszkuje i prowadzi gospodarstwo domowe pod adresem w [...]. Następnie organ pierwszej instancji zwrócił się do Wójta Gminy w [...] o przesłuchanie A. K. w celu uzyskania wyjaśnień w kwestii miejsca zamieszkania i charakteru pobytu jej u ojca – S. S. W protokole z dnia 17 maja 2016 r. A. K. podała, że u ojca zamieszkiwała czasowo w okresie od 20 stycznia 2015 r. do 15 czerwca 2015 r., jej pobyt miał charakter czasowy i nie zamierzała tam zamieszkać na stałe. Dodała, że zamieszkiwanie z ojcem wynikało z jej przejściowych kłopotów rodzinnych i trudnej sytuacji życiowej. Decyzją z dnia 3 czerwca 2016 r., nr [...], Prezydent Miasta Kędzierzyna-Koźla odmówił przyznania S. S. dodatku mieszkaniowego. W uzasadnieniu decyzji powołał przepisy mające zastosowanie w sprawie i wskazał, że wnioskodawca oświadczył, iż w skład gospodarstwa domowego wchodzi on oraz córka A. K. i dochód jego rodziny w podanym okresie wyniósł 3.159,88 zł. Podał, że w trakcie ponownego postępowania ustalono, iż wykazana w deklaracji o wysokości dochodów z dnia 22 maja 2015 r. córka wnioskodawcy faktycznie w lokalu tym nie zamieszkuje i nie prowadzi z nim gospodarstwa domowego, a jej pobyt w tym lokalu miał charakter czasowy. Stwierdził, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy potwierdza, iż centrum życiowe A. K. znajduje się poza lokalem mieszkalnym położonym w [...] przy ul. [...]. Wobec tego organ uznał, że liczba wspólnie stale zamieszkujących i gospodarujących osób wykazana w deklaracji o dochodach z dnia 22 maja 2015 r. jest w rzeczywistości mniejsza, zatem wystąpiła sytuacja opisana w art. 7 ust. 3 pkt 2 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, kiedy odmawia się dodatku mieszkaniowego, jeżeli w wyniku przeprowadzenia wywiadu środowiskowego organ ustali, że faktyczna liczba osób wspólnie stale zamieszkujących i gospodarujących z wnioskodawcą jest mniejsza niż wykazana w deklaracji. W odwołaniu od ww. decyzji S. S. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości wskazując, że ustalona sytuacja przeczy faktom i narusza podstawowe zasady wyrażone w art. 2 w zw. z art. 32 i art. 77 ust. 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej. W uzasadnieniu odwołania wskazał, że jego córka A. K. przyjechała do niego w dniu 15 lutego 2015 r. aby pomóc mu w opiece nad schorowaną konkubiną, która zmarła w dniu [...] lutego 2015 r. Podał, że córka, obawiając się o jego stan zdrowia, postanowiła zostać z nim i sprowadzić swoje dzieci na okres poprawy jego stanu zdrowia, podczas pobytu podjęła zatrudnienie. Tęsknota za dziećmi zmusiła ją do powrotu. Ponadto stwierdził, że dochód córki wynosił 1300 zł, zaś jego 529 zł, a nie jak podał organ 3.159,88 zł. Podniósł, że sam zamieszkuje w nieruchomości przy ul. [...] w [...] i samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Dodał, że na życie zostaje mu 396 zł, jest schorowany i nikt nie przyjmie go do pracy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu decyzją z dnia 30 września 2017 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania S. S. od powyższej decyzji, na podstawie z art. 7 ust. 8 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 2013 r. poz. 966, z późn. zm. - dalej: ustawa), utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu Kolegium powołując się na przepisy mające zastosowanie w sprawie, w tym na treść art. 3 ust. 1 i 2, art. 4 oraz art. 7 ust. 3 pkt 2 ustaw, w myśl którego organ odmawia przyznania dodatku mieszkaniowego, jeżeli w wyniku przeprowadzenia wywiadu środowiskowego ustali, że faktyczna liczba wspólnie stale zamieszkujących i gospodarujących z wnioskodawcą jest mniejsza niż wykazana w deklaracji, o której mowa w ust. 1. Organ podkreślił, podzielając w pełni ustalenia faktyczne i prawne organu pierwszej instancji, że w przedmiotowej sprawie w deklaracji z dnia 22 maja 2015 r. o wysokości dochodów S. S. wskazał, iż prowadzi gospodarstwo domowe z córką A. K. Natomiast w trakcie prowadzenia postępowania wyjaśniającego stwierdzono, że A. K. przebywała u ojca czasowo i jak wskazała w trakcie przesłuchania w dniu 17 maja 2016 r. pobyt był czasowy i nie miała zamiaru zamieszkać u ojca na stałe. Kolegium wyjaśniło, że zgodnie z art. 25 Kodeksu cywilnego miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu, przy czym nie można pomijać art. 28 Kodeksu cywilnego, według którego można mieć tylko jedno miejsce zamieszkania. Odnotowało, że o wypełnieniu jego przesłanek świadczą dwie okoliczności: zewnętrzna, czyli faktyczne przebywanie, oraz wewnętrzna, czyli zamiar stałego pobytu. Ustalenie zamiaru powinno nastąpić w oparciu o kryteria zobiektywizowane, świadczące o woli skoncentrowania swoich spraw w danej miejscowości. Stałe zamieszkiwanie generalnie powiązane jest z tzw. centrum życiowym, tj. miejscem gdzie osoba przebywa z zamiarem stałego pobytu. Pobyt stały zaś oznacza zamieszkiwanie w danej miejscowości pod oznaczonym adresem z wolą koncentracji w tym miejscu swoich spraw życiowych, w tym osobowych i majątkowych interesów. Centrum życiowe oznacza więc miejsce, w którym dana osoba przebywa z zamiarem stałego pobytu, gdzie ześrodkowane są wszystkie jej podstawowe sprawy życiowe, gdzie zgromadziła swoje podstawowe przedmioty potrzebne do egzystencji, a więc upraszczając miejsce, w którym stale przebywa, śpi, gotuje, pierze, czyli tam gdzie spełnia swoje podstawowe potrzeby bytowe. Dlatego fakt zameldowania nie przesądza o miejscu pobytu, ponieważ jest tylko czynnością rejestracyjną i może być jednym z elementów oceny stanu faktycznego w tej materii. W odniesieniu do tego Kolegium wywiodło, że pobyt A. K. w okresie od 20 stycznia 2015 r. do 15 czerwca 2015 r. miał charakter czasowy, gdyż nie zamierzała w [...] przebywać na stałe, więc S. S. nie zamieszkiwał i nie gospodarował z A. K. stale. Prawidłowo zatem organ pierwszej instancji uznał, iż w sprawie wystąpiła przesłanka określona w art. 7 ust. 3 pkt 2 ustawy w myśl którego, organ odmawia przyznania dodatku mieszkaniowego, jeżeli w wyniku przeprowadzenia wywiadu środowiskowego ustali, że faktyczna liczba wspólnie stale zamieszkujących i gospodarujących z wnioskodawcą jest mniejsza niż wykazana w deklaracji o dochodach gospodarstwa domowego za okres 3 miesięcy kalendarzowych poprzedzających dzień złożenia wniosku. Ponadto organ podkreślił, iż w przypadku stwierdzenia, że faktyczna liczba wspólnie stale zamieszkujących i gospodarujących z wnioskodawcą jest mniejsza niż wykazana w deklaracji dochodowej organ musi odmówić przyznania dodatku mieszkaniowego. Nie ma on w tym zakresie żadnego luzu decyzyjnego, lecz jest związany ściśle określoną normą wyrażoną w tym przepisie. W skardze na powyższą decyzję S. S. wniósł o chylenie decyzji Prezydenta Miasta Kędzierzyna-Koźla, ponieważ mija się z prawdą oraz o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w całości, gdyż narusza podstawowe zasady art. 5 K.c. i art. 839 K.p.c., co powoduje naruszenie zasady wyrażonej w art. 2 w zw. z art. 32 i art. 45 ust.1 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej. W uzasadnieniu podniósł, że zarówno decyzja Prezydenta Miasta Kędzierzyna-Koźla jak i decyzja Kolegium nie tylko naruszają zasady prawa wywiedzione z art. 35 do 38 K.p.a. , ale także naruszają podstawowe zasady zawarte w art. 2 w zw. z art. 32 i art. 45 ust.1 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej, ponieważ naruszają zasady współżycia społecznego. Wskazał, że córka A. K. przyjechała do niego w dniu 15 lutego 2015 r. by pomóc mu opiekować się śmiertelnie chorą żoną i nim, pozostawiając w domu męża i dwójkę dzieci. Z powodów finansowych zatrudniła się w firmie A jako sprzedawca i otrzymywała wynagrodzenie w wysokości 1300 zł netto, z czego miesięcznie 600 zł przekazywała na dzieci, a pozostałą część 700 zł przeznaczała na zakup lekarstw i żywności. Na trzy osoby pozostawało 530 zł, co stanowiło 176 zł na osobę. Zdaniem skarżącego, nie można przeżyć za taką kwotę, gdy weźmie się pod uwagę środki finansowe potrzebne na utrzymanie czystości, zakup bielizny i odzieży. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentacje zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz.1066, z późn. zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Badana jest zatem wyłącznie legalność decyzji, czyli jej zgodność z przepisami prawa materialnego i prawidłowość przyjętej przez organ w toku rozpoznawania sprawy procedury, która doprowadziła do wydania decyzji. Nie podlega natomiast kontroli i ocenie sądu, czy rozstrzygnięcie organu administracji jest trafne także w kryteriach słuszności, celowości bądź sprawiedliwości społecznej. Ponadto, stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a., Sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a., uwzględnienie skargi na decyzję następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W przypadku braku wskazanych uchybień, jak również braku przyczyn uzasadniających stwierdzenie nieważności aktu bądź stwierdzenia wydania go z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 pkt 2 i pkt 3 P.p.s.a.), skarga podlega natomiast oddaleniu, na podstawie art. 151 P.p.s.a. Przeprowadzona przez Sąd, w granicach tak określonej kognicji, kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że rozstrzygnięcie to nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jego uchylenie. Sąd nie stwierdził nieprawidłowości zarówno co do ustalenia stanu faktycznego sprawy, jak i w zakresie zastosowania do niego przepisów prawa. W ocenie Sądu, postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone prawidłowo, ustalenia organu nie pozostawiają wątpliwości, a ocena dokonana na podstawie przyjętych ustaleń znajduje umocowanie w zgromadzonym materiale dowodowym. Z tego powodu Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa, a skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedstawienie przyczyn, które legły u podstaw takiej oceny Sądu, rozpocząć należy od przypomnienia, że materialnoprawną podstawę ocenianych decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 2013 r. poz. 966, z późn. zm.- zwanej nadal ustawą). W ustawie prawodawca precyzyjnie określił warunki przyznawania dodatku mieszkaniowego, uzależniając prawo do dodatku mieszkaniowego od łącznego spełnienia przesłanek, jakimi są: istnienie tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego (art. 2), wysokość dochodu w przeliczeniu na jednego członka gospodarstwa domowego (art. 3) oraz wymóg zajmowania lokalu mieszkalnego o niewiększej niż dokładnie określona przez ustawodawcę powierzchni użytkowej, ustalonej w zależności od liczby członków gospodarstwa domowego (art. 5). Niespełnienie choćby jednej z opisanych wyżej przesłanek skutkuje odmową przyznania prawa do dodatku mieszkaniowego. Stosownie do treści art. 3 ust. 1 ustawy dodatek mieszkaniowy przysługuje osobom, o których mowa w art. 2 ust. 1, jeżeli średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego w okresie 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego nie przekracza 175% kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym i 125% tej kwoty w gospodarstwie wieloosobowym, obowiązującej w dniu złożenia wniosku, z zastrzeżeniem art. 6 ust. 8. Zgodnie z art. 3 ust. 2 ustawy przy wydawaniu decyzji o przyznaniu dodatku mieszkaniowego uwzględnia się kwotę najniższej emerytury obowiązującą w dniu złożenia wniosku, ogłaszaną przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski", na podstawie art. 94 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Za dochód, na mocy art. 3 ust. 3 ustawy. uważa się wszelkie przychody po odliczeniu kosztów ich uzyskania oraz po odliczeniu składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe oraz na ubezpieczenie chorobowe, określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych, chyba że zostały już zaliczone do kosztów uzyskania przychodu. Do dochodu nie wlicza się świadczeń pomocy materialnej dla uczniów, dodatków dla sierot zupełnych, jednorazowych zapomóg z tytułu urodzenia się dziecka, dodatku z tytułu urodzenia dziecka, pomocy w zakresie dożywiania, zasiłków pielęgnacyjnych, zasiłków okresowych z pomocy społecznej, jednorazowych świadczeń pieniężnych i świadczeń w naturze z pomocy społecznej, dodatku mieszkaniowego, dodatku energetycznego, zapomogi pieniężnej, o której mowa w przepisach o zapomodze pieniężnej dla niektórych emerytów, rencistów i osób pobierających świadczenie przedemerytalne albo zasiłek przedemerytalny w 2007 r., świadczenia pieniężnego i pomocy pieniężnej, o których mowa w przepisach ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (Dz. U. poz. 693 i 1220), świadczenia wychowawczego, o którym mowa w ustawie z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. poz. 195), oraz dodatku wychowawczego, o którym mowa w ustawie z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz. U. z 2015 r. poz. 332, z późn. zm.). W myśl art. 4 ustawy przez gospodarstwo domowe rozumie się gospodarstwo prowadzone przez osobę ubiegającą się o dodatek mieszkaniowy, samodzielnie zajmującą lokal albo gospodarstwo prowadzone przez tę osobę wspólnie z małżonkiem i innymi osobami stale z nią zamieszkującymi i gospodarującymi, które swoje prawa do zamieszkiwania w lokalu wywodzą z prawa tej osoby. W niniejszej sprawie spór między stronami sprowadza się do rozstrzygnięcia kwestii, czy można zaliczyć do członków wspólnego gospodarstwa domowego osobę czasowo zamieszkującą i gospodarującą z osobą ubiegającą się o dodatek mieszkaniowy. Przede wszystkim przyjdzie wskazać, że w orzecznictwie sądowym sformułowano pogląd, że definicja zawarta w 4 ustawy autonomicznie i w sposób zupełny definiuje pojęcie gospodarstwa domowego na potrzeby rozstrzygania wniosków osób ubiegających się o przyznanie pomocy finansowej na pokrycie wydatków na użytkowany lokal mieszkalny. Nie zachodzi zatem potrzeba korzystania z definicji gospodarstwa domowego zawartych w innych aktach prawnych (uchwała 5 sędziów NSA z 20 maja 2002 r., OPK 21/02, ONSA 2003/1/12). Art. 4 ustawy zawiera definicję gospodarstwa domowego, przez które należy rozumieć gospodarstwo prowadzone przez osoby stale razem zamieszkujące. O tym, czy ma się do czynienia z "gospodarstwem domowym" w rozumieniu tego przepisu, decydować będzie konkretny stan faktyczny. Natomiast na podstawie art. 7 ust. 3 pkt 2 ustawy organ (wójt, burmistrz lub prezydent miasta) odmawia przyznania dodatku mieszkaniowego, jeżeli w wyniku przeprowadzenia wywiadu środowiskowego ustali, że faktyczna liczba wspólnie stale zamieszkujących i gospodarujących z wnioskodawcą jest mniejsza niż wykazana w deklaracji, o której mowa w ust. 1. Odnotować również trzeba, że głównym celem instytucji dodatku mieszkaniowego jest zrekompensowanie osobom uzyskującym niskie dochody, które nie są w stanie ponieść pełnych kosztów utrzymania mieszkania, skutków większego obciążenia ich budżetów domowych, wynikających ze zwiększonych wydatków na mieszkanie i podwyżki czynszów. Podstawowym kryterium, od którego ustawa uzależnia przyznanie dodatku, jest poziom dochodu przypadającego na jedną osobę w gospodarstwie domowym, liczonego według zasad przyjętych w art. 3 ust. 3 i 4 ustawy. Drugą przesłankę stanowi kryterium powierzchni użytkowej lokalu w przeliczeniu na liczbę członków gospodarstwa domowego (art. 5 ust. 1-4). Stąd zagadnieniem kluczowym i wymagającym prawidłowych ustaleń dla rozstrzygnięcia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego stanowi liczba osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym z wnioskodawcą. Przy czym dla oceny, czy w danym przypadku mamy do czynienia z prowadzeniem przez konkretne osoby wspólnego gospodarstwa domowego, pomocne mogą być przepisy Kodeksu cywilnego o miejscu zamieszkania, a w szczególności art. 25 K.c., stanowiący, że miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu oraz art. 28 K.c., według którego można mieć tylko jedno miejsce zamieszkania. O miejscu pobytu osoby fizycznej, a w konsekwencji o jej pozostawaniu w konkretnym gospodarstwie domowym, decyduje faktyczne jej tam przebywanie oraz zamiar stałego pobytu. W świetle tych przesłanek i ustalonego przez organy w sposób wyczerpujący stanu faktycznego, lokal położony w [...] przy ul. [...], w okresie objętym postępowaniem administracyjnym, nie był dla A. K. - córki wnioskodawcy miejscem stałego pobytu, bowiem w trakcie postępowania wyjaśniającego ustalono, że A. K. przebywała u ojca czasowo. Okoliczność tę potwierdziła w trakcie przesłuchania w dniu 17 maja 2016 r. wskazując, że - w analizowanym okresie - jej pobyt u ojca był czasowy i nie miała zamiaru zamieszkać u niego na stałe. Zamieszkiwanie z ojcem wynikało z jej przejściowych kłopotów rodzinnych i trudnej sytuacji życiowej. Przesądza to o tym, że w okresie objętym postępowaniem administracyjnym nie prowadziła ona wraz z ojcem wspólnego gospodarstwa domowego w rozumieniu art. 4 ustawy. O miejscu stałego pobytu A. K. w lokalu przy ul. [...] nie świadczy również fakt pomagania przy "schorowanej żonie" jak i podjęcia podczas pobytu u ojca zatrudnienia. Niewątpliwie córka wnioskodawcy faktycznie przebywała w lokalu wnioskodawcy, lecz bez zamiaru stałego pobytu. Trzeba powtórzyć za organem, że miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. O tym zamiarze świadczą dwie okoliczności: zewnętrzna, czyli faktyczne przebywanie, oraz wewnętrzna, czyli zamiar stałego pobytu. Ustalenie zamiaru powinno nastąpić w oparciu o kryteria zobiektywizowane, świadczące o woli skoncentrowania swoich spraw w danej miejscowości. Stałe zamieszkiwanie powiązane jest z tzw. centrum życiowym, tj. miejscem gdzie osoba przebywa z zamiarem stałego pobytu. Pobyt stały zaś oznacza zamieszkiwanie w danej miejscowości pod oznaczonym adresem z wolą koncentracji w tym miejscu swoich spraw życiowych. Centrum życiowe to miejsce, w którym dana osoba przebywa z zamiarem stałego pobytu, gdzie ześrodkowane są wszystkie jej podstawowe sprawy życiowe, w tym osobowe i majątkowe. Przy czym fakt zameldowania o tym nie przesądza, bowiem jest tylko czynnością rejestracyjną, ale może być jednym z elementów oceny stanu faktycznego w tej materii. Jednak tego zamiaru nie przekreślają inne okoliczności mające charakter jedynie czasowy czy przemijający. W świetle powyższych konstatacji należy stwierdzić, że pobyt A. K. w okresie od 20 stycznia 2015 r. do 15 czerwca 2015 r. miał charakter czasowy i nie zamierzała ona w [...] przebywać na stałe, co potwierdziła w trakcie przesłuchania w dniu 17 maja 2016 r. Wobec tego S. S. nie zamieszkiwał i nie gospodarował z A. K. stale. Stąd prawidłowo organy uznały, iż w sprawie wystąpiła przesłanka określona w art. 7 ust. 3 pkt 2 ustawy, gdyż w wyniku przeprowadzenia wywiadu środowiskowego ustalono, że faktyczna liczba wspólnie stale zamieszkujących i gospodarujących z wnioskodawcą jest mniejsza niż wykazana w deklaracji o dochodach gospodarstwa domowego za okres 3 miesięcy kalendarzowych poprzedzających dzień złożenia wniosku. Odnosząc się do zawartych w skardze zarzutów naruszenia art. 5 K.c., art. 839 K.p.c. oraz zasady sprawiedliwości społecznej wyrażonej w art. 2 Konstytucji należy stwierdzić, że organy nie orzekały na podstawie tych przepisów, zatem nie mogły tych przepisów naruszyć. Rozstrzygnięcie oparto na ustaleniu, że faktyczna liczba osób stale zamieszkujących i gospodarujących w wymienionym lokalu jest mniejsza niż podana w dołączonej do wniosku deklaracji o dochodach gospodarstwa domowego, a ten fakt stanowi przesłankę odmowy przyznania dodatku, przewidzianą w powołanym przepisie. Wobec prawidłowych ustaleń organów nie budzi też zastrzeżeń Sądu treść podjętego rozstrzygnięcia. Przyjdzie zauważyć, że treść dyspozycji art. 7 ust. 3 pkt 2 ustawy jest jednoznaczna, a mianowicie organ zobowiązany jest odmówić przyznania dodatku mieszkaniowego, nie ma on w tym zakresie żadnego luzu decyzyjnego, lecz jest związany sankcją wyrażoną w tym przepisie. W ocenie Sądu, organy poczyniły w sprawie prawidłowe i pełne ustalenia faktyczne, wywiodły z nich prawidłowe wnioski, przytoczyły przepisy prawa znajdujące zastosowanie do ustalonego stanu faktycznego i omówiły ich treść. W toku przeprowadzonego przez organy postępowania administracyjnego Sąd nie dopatrzył się również naruszeń procedury, które miałyby jakikolwiek wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. W szczególności w sprawie nie ma podstaw do przyjęcia, aby organy gromadziły i rozpatrywały materiał dowodowy w sposób nierzetelny lub przekroczyły granice swobodnej oceny dowodów. W sprawie zostały zastosowane prawidłowe przepisy prawa materialnego, zaś uzasadnienia wydanych decyzji administracyjnych spełniają wymogi wynikające z art. 107 K.p.a. Mając na uwadze powyższe, skarga jako niezasadna podlega oddaleniu, na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło