II SA/Op 148/17

PostanowienieWSA w Opolu2017-05-17

Skład orzekający: Violetta Radecka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej dodatku mieszkaniowego jest bezprzedmiotowy, jeśli ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zwalnia z tych kosztów strony skarżące w takich sprawach?
Ratio decidendi
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej dodatku mieszkaniowego jest bezprzedmiotowy, ponieważ zgodnie z art. 239 § 1 pkt 1 lit. h P.p.s.a., strona skarżąca w takich sprawach jest z mocy prawa zwolniona z ponoszenia kosztów sądowych. W związku z tym postępowanie w przedmiocie tego wniosku podlega umorzeniu jako zbędne. Jednocześnie, biorąc pod uwagę trudną sytuację materialną wnioskodawcy, uzasadnione jest przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego.
Stan faktyczny
Skarżący S. S. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu odmawiającą przyznania dodatku mieszkaniowego. W skardze wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego. Skarżący przedstawił swoją trudną sytuację materialną, wskazując na niskie dochody z pomocy społecznej i wysokie koszty utrzymania, a także stan zdrowia uniemożliwiający podjęcie pracy. Wniosek został złożony w terminie po wezwaniu sądu do uzupełnienia braków.
Rozstrzygnięcie
1. Umorzono postępowanie z wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. 2. Ustanowiono S. S. radcę prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu Violetta Radecka po rozpoznaniu w dniu 17 maja 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi S. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 30 września 2016 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego postanawia: 1. umorzyć postępowanie z wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, 2. ustanowić S. S. radcę prawnego. S. S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 30 września 2016 r., nr [...], dotyczącą odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego. W skardze złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy, a następnie na skutek wezwania Sądu do uzupełnienia braków formalnych tego wniosku, złożył wniosek na urzędowym formularzu w wyznaczonym terminie. Powyższe wezwanie zostało bowiem doręczone skarżącemu w dniu 13 kwietnia 2017 r. i zawierało pouczenie, że należy zastosować się do jego treści w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania (k-148, k-149 i k-150 akt sądowych). Siedmiodniowy termin do dokonania czynności upływał zatem w dniu 20 kwietnia 2017 r. Skarżący nadesłał wypełniony formularz wniosku za pośrednictwem poczty w dniu 18 kwietnia 2017 r. (data stempla), a zatem w wyznaczonym terminie. We wniosku zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Uzasadniając żądanie wnioskodawca podał, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Uzyskuje dochody (pochodzące z pomocy społecznej) w wysokości 396,90 zł miesięcznie, które obciążają stałe koszty utrzymania związane z opłatą czynszową oraz zakupem energii elektrycznej i gazu w wysokości 396,90 zł. Oświadczył także, że jest schorowanym człowiekiem i nie może podjąć jakiejkolwiek pracy zarobkowej. Do akt sprawy skarżący dołączył zaświadczenie wystawione w dniu 4 stycznia 2017 r., przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w [...] o uzyskanej przez skarżącego w ostatnim kwartale 2016 r., pomocy finansowej w wysokości 1.657,86 zł. Działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) – zwanej dalej w skrócie: "P.p.s.a." zważono, co następuje: Stosownie do art. 245 P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, a także w zakresie częściowym, obejmującym m.in. tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Strona może ubiegać się o przyznanie prawa pomocy po spełnieniu określonych przesłanek warunkujących przyznanie jej tego prawa. S. S. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu, dotyczącą odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego. Wobec tego, wnioskodawca jest zwolniony od uiszczania kosztów sądowych w sprawie, na zasadzie art. 239 § 1 pkt 1 lit. h P.p.s.a., zgodnie z którym strona skarżąca działanie lub bezczynność organu, a także przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu dodatków mieszkaniowych nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych. Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych jest zatem bezprzedmiotowy, a postępowanie wszczęte w jego zakresie należało umorzyć, co referendarz orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji. Podstawę takiego rozstrzygnięcia stanowią przepisy art. 249a P.p.s.a. w związku z art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., w myśl których, referendarz sądowy wydaje na posiedzeniu niejawnym postanowienie o umorzeniu postępowania, jeżeli stało się ono zbędne. Z powyższych względów, referendarz ograniczył się jedynie do rozpoznania wniosku w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu, czyli rozważenia udzielenia pomocy w zakresie częściowym. Do rozstrzygnięcia pozostała więc kwestia czy wnioskodawczyni spełnia przesłankę materialną przyznania pomocy w tym zakresie, wynikającą z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., tzn. czy nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Uwzględniając powyższe regulacje, referendarz dokonał oceny sytuacji bytowej wnioskodawcy opierając się na oświadczeniu zawartym w formularzu wniosku, mając na uwadze, że formularz ten uwzględnia swym zakresem, stosownie do wyżej przywołanego art. 252 § 1 P.p.s.a., dokładne dane o sytuacji strony. Uwzględnił także przedłożone do akt zaświadczenie Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...]. Wynika z nich, że skarżący w celu zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych zmuszony jest do korzystania z pomocy instytucji powołanej do wspierania ludzi znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej, zaś wsparcie uzyskiwane z tego tytułu w wysokości 396,90 zł miesięcznie jest niewystarczające (mając na względzie konieczność zaspokojenia podstawowych potrzeb egzystencji skarżącego) do wygenerowania jakichkolwiek dodatkowych środków finansowych w tym opłacenia pełnomocnika z wyboru. Wobec tego, przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przez ustanowienie radcy prawnego, jest zasadne. O powyższym, referendarz działając na podstawie art. 258 § 1 pkt 7 P.p.s.a., orzekł jak w punkcie drugim sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło