II SA/Op 149/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Krzysztof Bogusz – spr. Sędziowie: sędzia WSA Elżbieta Kmiecik asesor sądowy Elżbieta Numowicz Protokolant: sekretarz sądowy Katarzyna Johan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 września 2005 roku sprawy ze skargi J. S. na postanowienie Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie świadczeń pieniężnych z tytułu pracy przymusowej postanawia: umorzyć postępowanie Przedmiotem skargi J. S. (S.) było postanowienie Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...] stwierdzające niedopuszczalność wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy toczącej się przed tym organem o świadczenie pieniężne przysługujące osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonej w obozach pracy przez III Rzesze i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich. W powołanym postanowieniu organ powołując się na art. 143 kpa w zw. art. 127 § 3 kpa i art. 138 § 1 pkt 1 kpa podniósł, że w sprawie wydano decyzję po ponownym rozpatrzeniu sprawy w dniu [...]. Pismem z 14 grudnia 2004 roku skarżący ponownie domagał się rozpatrzenia jego wniosku o przyznanie świadczenia pieniężnego, przy czym pismo to zaadresował do organu. Organ zaznaczył, że skoro postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne to z brzmienia art. 15 kpa w zw. art. 127 § 3 kpa i art. 134 kpa wyprowadzić należy wniosek o niedopuszczalności odwołania. Końcowo zaznaczono, że skarżący był prawidłowo pouczony w decyzji z dnia [...] o prawie i terminie do wniesienia skargi z zaznaczeniem, że właściwym do rozpoznania skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny. W skardze wniesionej do sądu pismem z 14 marca 2005 roku skarżący wniósł o uchylenie postanowienia organu z [...] i podniósł, iż od wcześniejszej decyzji wniósł skargę, która powinna być prawidłowo skierowania do właściwego miejscowo sądu administracyjnego a nie potraktowana jako żądanie ponownego rozpatrzenia sprawy w rozumieniu art. 127 § 3 kpa. Zaznaczył, że jest stary i chory i już z tego względu treść jego własnoręcznych poświadczeń składanych na piśmie winna być oceniana zgodnie z jego zamiarem. Zamiarem skarżącego było odwołanie się do sądu a w nagłówku pisma pojawiła się nazwa organu dlatego, że tak odczytał pouczenie, iż skargę wnosi się "za pośrednictwem". Ponadto skarżący zarzucił decyzji organu odmawiającej mu przyznania świadczenia pieniężnego błąd polegający na przyjęciu, iż wieś [...] leżała przed wojną w granicach III Rzeszy co oznaczało, że nie był deportowany z Polski. Skarżący wyraźnie zaznaczył, że do 1 września 1939 roku wieś [...] należała do Gminy [...] i mieściła się w granicach Polski. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Akcentował, iż w decyzji z [...] organ prawidłowo pouczył stronę o zasadach wnoszenia skargi, włącznie z tym, iż skargę wnosi się do sądu administracyjnego. Po wyznaczeniu rozprawy Sąd powziął wiadomość, iż skarżący J. S. zmarł (por. relację listonosza zawartą na druku doręczenia zawiadomienia o rozprawie k. 20). Okoliczność ta została potwierdzona w przesłanym sądowi odpisie skróconym aktu zgonu J. S. z którego wynika, że zmarł on 10 lipca 2005 roku w O. a z rubryki "stan cywilny" wynika, że był kawalerem (akt zgonu k. 27). Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje: Zgodnie z art. 124 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) sąd zawiesza postępowanie z urzędu w razie śmierci strony, jednakże § 3 tego artykułu wprowadza wyjątek stanowiąc, że nie zawiesza się postępowania, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego. Świadczenie pieniężne, którego przyznania domagał się skarżący uregulowane jest w ustawie z 31 maja 1996 roku o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej (...) (Dz. U. Nr 1996 nr 87 poz. 395 ze zm.). Art. 1 ust. 1 ustawy stanowi, że świadczenie przysługuje osobom, które w okresie podlegania represjom określonym w ustawie były obywatelami polskiemu i są nimi obecnie oraz posiadają stałe miejsce zamieszkania na terytorium RP, przy czym za represje w rozumieniu ustawy art. 2 pkt 2 tego aktu prawnego przyjmował także deportację (wywiezienie) do pracy przymusowej na okres co najmniej 6 miesięcy z terytorium państwa polskiego w jego granicach z przed 1 września 1939 roku na terytorium III Rzeszy i terenów przez nią okupowanych w okresie wojny w latach 1939 -1945. Z dalszych zapisów ustawy wynika, że świadczenie pieniężne wypłaca właściwy organ emerytalno-rentowy na wniosek osoby uprawnionej złożony w tym organie wraz z decyzją stwierdzającą uprawnienie do tego świadczenia a wydaną przez Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. Ustawa zawiera też odesłanie do przepisów o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników, czyli także art. 136 ust 1 ustawy z 17 grudnia 1998 roku (Dz. U. Nr 162 poz. 1118 ze zm.) w którym prawo do udziału w postępowaniu osobom bliskim służy tylko pod warunkiem złożenia wniosku przez osobę uprawnioną: (por. zapis art. 7, art. 5 ust. 1 w zw. z art. 4 ust.1 cyt. ustawy). Powyższe zapisy ustawy świadczą o osobistym i niezbywalnym charakterze świadczenia pieniężnego o które wystąpił skarżący a skoro warunkiem jego uzyskania jest złożenie przez uprawnionego wniosku wraz z pozytywna decyzją organu to fakt śmierci skarżącego przesądza o niemożności wniesienia żądania w trybie art. 5 ustawy. To z kolei sprawia, iż do sprawy nie mogą wstąpić osoby których interesu prawnego mógłby dotyczyć wynik postępowania. Konsekwencją powyższych zważań jest przyjęcie podstaw do umorzenia postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, stąd należało orzec jak w postanowieniu.