II SA/Op 15/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia WSA Ewa Janowska po rozpoznaniu w dniu 19 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 16 września 2015 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej na skutek wniosku skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji postanawia: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. Działający w imieniu S. P., radca prawny K. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 16 września 2015 r., nr [...], którą ustalono skarżącemu opłatę za pobyt jego syna w Ośrodku Rehabilitacji i Opieki Psychiatrycznej / Domu Pomocy Społecznej w [...], w kwocie 1.348,71 zł oraz nadano tejże decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. Argumentując rozstrzygnięcie w zakresie natychmiastowej wykonalności zaskarżonej decyzji, Kolegium podzielając stanowisko organu I instancji wskazało, że uzasadnione jest to wystąpieniem przesłanki z art. 108 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, nakazującej nadać rygor natychmiastowej wykonalności w przypadku "niezbędności" niezwłocznego wdrożenia decyzji w życie z uwagi na interes społeczny. Interesu tego organ dopatrzył się w zgromadzonym materiale dowodowym stwierdzając, że syn skarżącego jest umieszczony w ośrodku rehabilitacji i opieki psychiatrycznej, a gmina ponosi odpłatność za jego pobyt do pełnej wysokości średniego miesięcznego kosztu utrzymania mieszkańca. Interes społeczny wymaga, zdaniem organu, aby odpłatność ponosiły osoby zobowiązane już od dnia wydania decyzji, gdyż zmniejszy to obciążenia finansowe gminy, która ponosi zastępczo opłaty. W skardze pełnomocnik S. P. domagał się m.in. wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji na zasadzie art. 61 § 2 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uzasadniając to wysokim obciążeniem finansowym skarżącego, spowodowanym koniecznością wykonania decyzji, którego skutkiem będzie jednorazowe uiszczenie kwoty ponad 8 tysięcy zł. Przy dochodach skarżącego i jego małżonki wynoszących 4.084,71 zł miesięcznie oraz ponoszonych niezbędnych wydatkach, w wysokości łącznej 3.972 zł, uiszczenie ww. opłaty spowoduje, w ocenie pełnomocnika skarżącego, niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Na powyższe niezbędne wydatki miesięczne składają się: opłata za opał w kwocie 500 zł miesięcznie, opłata za wodę – 35 zł, opłata za odpady – 26 zł, za telefon – 98 zł, za gaz – 45 zł, za prąd – 267 zł, za wodociągi i kanalizację – 63 zł, podatek – 26 zł, zakup leków – 123 zł, z tytułu kupna żywności – 1.500 zł, zakup paliwa – 200 zł, ubezpieczenie samochodu – 129 zł, dojazd do pracy – 150 zł, opłata za pobyt w Domu Pomocy Społecznej – 200 zł. Do wydatków tych zaliczyć należy: koszty ponoszone w związku z regularnymi odwiedzinami syna (dwa razy w miesiącu), tj. koszty przejazdu (80 zł), zakupu żywności dla syna (200 zł miesięcznie), środków czystości (30 zł miesięcznie), zakupu odzieży (600 zł rocznie). Ponadto, skarżący cztery razy do roku zabiera syna do swojego domu, za każdym razem na okres 1 tygodnia. Do akt sprawy przedłożono także faktury z tytułu zakupu lekarstw. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm., zwanej dalej: "P.p.s.a."), po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Postanowienie, o którym wyżej mowa sąd może wydać na posiedzeniu niejawnym (art. 61 § 5 P.p.s.a.). Warunkiem wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest wykazanie we wniosku okoliczności wskazanych w art. 61 § 3 P.p.s.a., tj. wystąpienia niebezpieczeństwa nastąpienia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków w wyniku wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Sąd podejmuje decyzję o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu lub czynności na podstawie okoliczności wskazanych przez stronę skarżącą, ale także uwzględnia inne okoliczności, które mają znaczenie dla rozpoznania wniosku. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że niewątpliwie nałożony na stronę obowiązek ma charakter świadczenia pieniężnego i z natury rzeczy skutki wykonania takiego świadczenia są odwracalne. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd, iż każde rozstrzygnięcie administracyjne zobowiązujące do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek w finansach zobowiązanego. Nie jest to jednak sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym, polegająca na wstrzymaniu wykonania takiego aktu. Dlatego uwzględnienie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu zobowiązującego do zapłaty określonego świadczenia pieniężnego winno być uzasadnione takim uszczupleniem majątku zobowiązanego, które spowoduje zaistnienie niebezpieczeństwa, o którym mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. Skutków zapłaty należności pieniężnej, które co do zasady są odwracalne, nie można bowiem rozpatrywać w oderwaniu od okoliczności konkretnej sprawy, zwłaszcza gdy wysokość należności pieniężnej jest znaczna w stosunku do możliwości finansowych strony zobowiązanej do jej uiszczenia. Sąd natomiast obowiązany jest uwzględnić wszystkie okoliczności, które mają znaczenie dla rozpoznania wniosku i w związku z tym nie może oprzeć się wyłącznie na uzyskiwanych przez skarżącą dochodach bez uwzględnienia koniecznych wydatków związanych z zapewnieniem należytej opieki dla swojej matki, a także siebie i rodziny. Informacje podane przez skarżącego skłaniają do przyjęcia poglądu, że w wystarczającym stopniu uprawdopodobnił on zaistnienie przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. Skarżący wskazał bowiem, że w przypadku wykonania decyzji ustalającej opłatę za pobyt syna w placówce opiekuńczo-wychowawczej istnieje potencjalna możliwość spowodowania uszczerbku w utrzymaniu skarżącego tego rodzaju, że nie będzie mógł zapewnić sobie właściwego utrzymania. W przedstawionej przez skarżącego sytuacji, z uwagi na aktualnie ponoszone koszty leczenia, a także bieżące koszty utrzymania zaszły podstawy do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, z uwagi na ryzyko wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody. Wystarczy wskazać, że comiesięczna kwota opłaty, którą skarżący powinien uiszczać z tytułu pobytu jego syna w placówce rehabilitacyjno-opiekuńczej przekracza kwotę miesięcznego dochodu skarżącego. Wprawdzie świadczenie pieniężne o spełnienie którego toczy się spór w sprawie jest świadczeniem odwracalnym, jednakże rozważając skutki natychmiastowego wykonania zaskarżonej decyzji, a wobec tego konieczność zapłaty jednorazowo należności w wysokości około 8.000 zł, stwierdzić należy, że obciążenie to może spowodować zachwianie sytuacji finansowej skarżącego. Potencjalna egzekucja należności w sytuacji materialnej skarżącego mogłaby doprowadzić do następstw trudnych do odwrócenia i narazić na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych skarżącego i jego rodziny. Należy przy tym także podkreślić, że celem instytucji wstrzymania wykonania decyzji jest ukształtowanie stosunków do czasu rozpoznania skargi w zakresie zapobieżenia znacznej szkodzie lub trudnym do odwrócenia skutkom, a nie ocena legalności decyzji. W związku z tym rozstrzygnięcie w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji nie jest uzależnione od zasadności samej skargi. Rozpoznanie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji abstrahuje od ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy sądowoadministracyjnej. Podejmowane jest bowiem na wstępnym etapie postępowania. W tej sytuacji Sąd, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.