II SA/Op 153/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Teresa Cisyk po rozpoznaniu w dniu 27 kwietnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. T. – N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [...], nr [...], w przedmiocie stwierdzenia nienależnie pobranego świadczenia rodzinnego w związku z wnioskiem skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji postanawia: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. Pismem z dnia 4 marca 2011 r. J. T. – N. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [...], nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta Opola z dnia [...], nr [...], którą uznano, że wypłacony J. T. – N. zasiłek pielęgnacyjny, za okres od 1 sierpnia 2007 r. do 31 grudnia 2009 r., w łącznej kwocie 4437 zł jest nienależnie pobranym świadczeniem rodzinnym i podlega zwrotowi wraz z ustawowymi odsetkami. Następnie, pismem z dnia 22 marca 2011 r. skarżąca wniosła o wstrzymanie wykonania w całości decyzji Prezydenta Miasta Opola z dnia 26 października 2005 r., nr [...]. Uzasadniając wniosek wskazała, że upomnieniem z dnia 14 marca 2011 r., Prezydent Miasta Opola wszczął postępowanie egzekucyjne należności objętych tą decyzją. Jako dowód w tym zakresie załączyła upomnienie z dnia 14 marca 2011 r., nr [...], wzywające ją do uregulowania wraz z odsetkami nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych, wg decyzji z dnia [...], nr [...]. Skarżąca wyjaśniła, że wniosła odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta Opola i wobec tego, że wydana w sprawie decyzja ostateczna może podlegać wykonaniu, w związku z wniesieniem skargi "konieczne wydaje się wstrzymanie wykonania w całości przedmiotowej decyzji, gdyż zachodzi uzasadnione niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody skarżącej". Podniosła, że jest emerytką i utrzymuje się z niewysokiej emerytury. Choruje na chorobę nowotworową, a otrzymywane świadczenie emerytalne nie wystarcza jej na bieżące utrzymanie oraz zakup leków i dlatego korzysta z pomocy osób trzecich. Zajęcie emerytury w postępowaniu egzekucyjnym, które organ ma zamiar wszcząć, pozbawi ją środków do życia oraz środków na zakup leków, co bezpośrednio zagraża jej życiu. Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje: Wniosek zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności rozważając kwalifikację wniosku skarżącej z dnia 22 marca 2011r., wskazać należy, że pomimo oznaczenia pisma jako wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Prezydenta Miasta Opola z dnia 26 października 2005 r., nr [...], Sąd przyjął, że stanowi ono wniosek o wstrzymanie zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu, utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta Opola z dnia [...], nr [...]. Z treści wniosku wynika bowiem, że intencją skarżącej było zapobieżenie postępowaniu egzekucyjnemu dotyczącemu świadczeń uznanych za nienależne na mocy decyzji pierwszoinstancyjnej z dnia [...], utrzymanej następnie w mocy przez organ odwoławczy decyzją zaskarżoną w niniejszym postępowaniu, a upomnienie na które skarżąca się powołała odnosi się właśnie do tych świadczeń. Przechodząc zatem do rozpoznania wniosku skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji należy wskazać, że zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej P.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. W myśl jednak art. 61 § 3 P.p.s.a. sąd może, na wniosek strony, wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu w całości lub w części, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Stosownie do wskazanych regulacji stwierdzić trzeba, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu przez sąd jest instytucją o charakterze wyjątkowym, służącą realizacji zasady ochrony czasowej w toku sądowej kontroli administracji. Jako przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji ustawodawca wskazał przy tym niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Posłużenie się w konstrukcji przepisu pojęciami nieostrymi powoduje konieczność konkretyzacji zawartej normy ogólnej i nadania im treści z uwzględnieniem okoliczności faktycznych w każdej indywidualnej sprawie. Zastosowanie wstrzymania wykonania skarżonej decyzji może zatem nastąpić jedynie wówczas, gdy ujawnione zostaną okoliczności uzasadniające zastosowanie tej czynności procesowej. Sąd wydając orzeczenie w przedmiocie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu winien zatem oprzeć swoje rozstrzygnięcie zarówno na ocenie wniosku skarżącego, jak i materiale dowodowym zgromadzonym w aktach sprawy, w zakresie zbadania zaistnienia przesłanek wstrzymania wykonania. Ustawodawca nie uzależnił bowiem możliwości wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu od "wykazania" przez stronę, iż zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że sąd ma obowiązek z urzędu uwzględnia okoliczności decydujące o wstrzymaniu bądź odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. Zgodnie z powyższymi rozważaniami, badając w niniejszej sprawie zasadność wniosku skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że zasługuje on na uwzględnienie. Mając na uwadze cel instytucji wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, a mianowicie tymczasowe wstrzymanie działań między innymi egzekucyjnych organu administracji do czasu wydania przez sąd administracyjny wyroku w sprawie, stwierdzić trzeba, że wykonanie decyzji zobowiązującej skarżącą do zwrotu kwoty 4437 zł wraz z ustawowymi odsetkami, na obecnym etapie postępowania może spowodować wyrządzenie znacznej szkody i trudne do odwrócenia skutki. Dostrzec bowiem trzeba, że skarżąca jest emerytką posiadającą znaczny stopień niepełnosprawności, co do którego wskazano na konieczność leczenia i rehabilitacji, utrzymującą się jedynie ze świadczenia emerytalnego, jak również choruje na chorobę nowotworową. Nie rozstrzygając o prawidłowości zaskarżonej decyzji zauważyć ponadto należy, iż zaskarżona decyzja wydana została w przedmiocie świadczeń rodzinnych, co do których jedną z przesłanek warunkujących ich przyznanie jest posiadanie niskich dochodów nie wystarczających na pokrycie podstawowych potrzeb bytowych. W świetle tego stwierdzić należy, że sytuacja zdrowotna i majątkowa skarżącej jest trudna. Jej analiza prowadzi zaś do wniosku, że wykonanie obowiązku zwrotu kwoty nienależnie pobranego świadczenia może spowodować znaczne trudności w zaspokojeniu bieżących potrzeb skarżącej związanych z utrzymaniem oraz leczeniem. W konsekwencji uprawnione jest też twierdzenie, że w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Wykonanie obowiązku wynikającego z zaskarżonej decyzji może bowiem spowodować zagrożenie warunków bytowych skarżącej oraz utrudnienie w kontynuacji leczenia, które ma bezpośredni wpływ na jej życie. Wykonanie decyzji rodzi tym samym niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do usunięcia skutków w zakresie stanu zdrowia skarżącej. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 P.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia