II SA/Op 154/08

WyrokWSA w Opolu2008-09-04

Skład orzekający: Krzysztof Bogusz, Ewa Janowska, Grażyna Jeżewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja Odwoławczej Komisji Stypendialnej Uniwersytetu odmawiająca przyznania stypendium socjalnego i na wyżywienie studentowi, której uzasadnienie nie zawiera wskazania istotnych okoliczności, dowodów ani przyczyn nieuwzględnienia niektórych z nich, narusza przepisy postępowania administracyjnego?
Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja narusza przepisy postępowania administracyjnego, w szczególności art. 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 7, 77 § 1 i 80 K.p.a., poprzez brak prawidłowego uzasadnienia. Organ odwoławczy nie przedstawił w uzasadnieniu oceny stanu faktycznego, dowodów, na których się oparł, ani przyczyn nieuwzględnienia innych dowodów, co uniemożliwia kontrolę sądową decyzji.
Stan faktyczny
Studentka A. R. złożyła wniosek o przyznanie stypendium socjalnego i na wyżywienie. Wydziałowa Komisja Stypendialna odmówiła przyznania stypendium, uznając, że dochód rodziny studentki przekracza ustalony próg. Odwołująca zakwestionowała sposób wyliczenia dochodu, wskazując na błędne uwzględnienie dochodów utraconych. Odwoławcza Komisja Stypendialna utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji, nie uwzględniając w pełni argumentów studentki.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej Uniwersytetu [...] i określa, że decyzja nie podlega wykonaniu w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Bogusz – spr. Sędziowie Sędzia WSA Ewa Janowska Sędzia WSA Grażyna Jeżewska Protokolant st. sekretarz sądowy Grażyna Stykała po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 września 2008 r. sprawy ze skargi A. R. na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej Uniwersytetu [...] z dnia [...], w przedmiocie stypendium socjalnego 1) uchyla zaskarżoną decyzję , 2) określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. Decyzją z dnia [...], Wydziałowa Komisja Stypendialna Uniwersytetu [...], odmówiła przyznania M. R. stypendium socjalnego i stypendium na wyżywienie na rok akademicki 2007/2008. Decyzja ta wydana została na podstawie art. 173, art. 175 i art. 207 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164, poz. 1365 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) w związku z Regulaminem ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów Uniwersytetu [...] (zarządzenie Rektora Uniwersytetu [...] Nr [...] z dnia [...] ze zm.). W uzasadnieniu organ wyjaśnił, iż w oparciu o złożone przez stronę dokumenty dokonano ustaleń, co do przeciętnego miesięcznego dochodu na osobę w jej rodzinie, który w 2006 r. wyniósł 612,63 zł. Wobec jednak tego, iż maksymalny przeciętny dochód do uzyskania stypendium socjalnego i mieszkalnego ustalony został w kwocie 569 zł, a tym samym miesięczny dochód strony przekroczył tę kwotę, odmówiono przyznania jej stypendium. Odwołując się od decyzji A. R. zakwestionowała dokonane przez organ wyliczenie dochodu jej rodziny i podniosła, że do dochodu za 2006 r. doliczone zostały jej dochody z tytułu odbywania stażu w Przedszkolu nr [...] w K., które uzyskała dopiero od 21 października 2007 r. jak również z tytułu pracy na umowę zlecenie dla firmy A., które były jednorazowe, a które to, po wygaśnięciu umowy, trwale utraciła. Wskazała również, iż doliczone do dochodu rodziny diety radnego, otrzymywane przez jej ojca P. R., w sposób trwały zostały utracone po upływie kadencji w listopadzie 2006 r. Od tego też czasu, jak wyjaśniła, ojciec nie piastuje funkcji społecznych oraz nie otrzymuje żadnych diet. W związku z podniesionymi okolicznościami odwołująca wniosła tym samym o uznanie, wykazanych w 2006 r. dochodów z tytułu piastowania przez jej ojca funkcji radnego oraz uzyskanych przez nią dochodów z umowy zlecenia, jako dochodów utraconych, ponowne obliczenie dochodu przypadającego na członka rodziny a w konsekwencji o przyznanie wnioskowanego stypendium. Po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...], Odwoławcza Komisja Stypendialna Uniwersytetu [...] odmówiła przyznania A. R. stypendium socjalnego i stypendium na wyżywienie. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ odwoławczy powołał art. 179 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym oraz Regulamin ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów Uniwersytetu [...] wprowadzony zarządzeniem Rektora Uniwersytetu [...] Nr [...] z [...] i uwzględniający zmiany wprowadzone zarządzeniem Nr [...] z dnia [...], w zw. z art. 104 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ wskazał, iż zgodnie z § 11 ust. 4 regulaminu na wniosek strony od dochodu rodziny za 2006 r. został odliczony dochód z tytułu umowy zlecenia, potraktowany jako dochód utracony. Jednocześnie jednak zgodnie z § 11 ust. 3 regulaminu doliczony został dochód uzyskany przez studentkę z tytułu podjętego przez nią stażu. W konsekwencji tego wyliczony średni dochód miesięczny uzyskany w rodzinie odwołującej wyniósł 604,66 zł, co oznacza przekroczenie maksymalnego progu do uzyskania stypendium socjalnego, który jak podał organ wynosi 569 zł. Odnosząc się do kwestii dochodu z tytułu diet radnego, jaki uzyskany został przez ojca strony, organ stwierdził z kolei, iż nie mógł być on pominięty przy obliczaniu dochodu, a to dlatego, że Pit – R nie zawiera dochodu, który mieściłby się w katalogu dochodów utraconych wymienionych w § 11 ust. 4 regulaminu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu A. R. przedstawiając stan faktyczny sprawy podniosła zarzut nieuwzględnienia przez organ odwoławczy faktu, iż utracone w listopadzie 2006 r. dochody z tytułu pełnienia funkcji radnego są dochodami trwale utraconymi co powoduje, że dochód na członka jej rodziny zdecydowanie się zmniejszył i mieści się znacznie poniżej maksymalnego progu dochodowego. W związku też z tym wniosła "o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji odwoławczej, uznanie uzyskanych przez jej ojca w 2006 r. dochodów z tytułu pełnienia funkcji radnego, jako dochodów utraconych oraz zobowiązanie organu do ponownego naliczenia dochodu na członka rodziny, bez uwzględnienia uzyskanych w 2006 r. diet radnego". W odpowiedzi na skargę Odwoławcza Komisja Stypendialna Uniwersytetu [...] podtrzymała swoje stanowisko wyrażone w decyzji i wniosła o oddalenie skargi. Uznając zarzuty skarżącej za bezzasadne organ wskazał, iż pomoc materialna dla studentów Uniwersytetu [...] świadczona jest w oparciu o obowiązujący Regulamin ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów Uniwersytetu [...] wprowadzony zarządzeniem Rektora Uniwersytetu [...] Nr [...] z dnia [...]. Powołując § 10 ust. 4 regulaminu wyjaśnił, iż na potrzeby przyznania stypendium wysokość dochodu rodziny studenta ustala się na zasadach określonych w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, uwzględniając zastrzeżenia zawarte w § 10 regulaminu. Zgodnie natomiast z § 10 ust. 4 pkt 5 regulaminu kwoty diet, o których mowa w art. 3 pkt c ustawy, wliczane są do dochodu uprawniającego studenta do ubiegania się o stypendium. Jednocześnie utracona dieta nie mieści się jednak w katalogu przyczyn utraty dochodu wymienionych enumeratywnie w § 11 ust. 4 regulaminu oraz art. 3 ust. c pkt 23 ustawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, iż w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli jego zgodność z przepisami prawa materialnego i prawidłowość przyjętej przez organ procedury, która doprowadziła do jego wydania. Ponadto, w ramach kontroli legalności zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej P.p.s.a., Sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Bierze tym samym z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa proceduralnego i materialnego niezależnie od treści podnoszonych w skardze zarzutów, jednakże tylko w granicach sprawy w której skarga została wniesiona. Na zasadzie natomiast art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a., Sąd uwzględnia skargę w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego była decyzja organu odwoławczego o odmowie przyznania studentce stypendium socjalnego i stypendium na wyżywienie, na rok akademicki 2007/2008. Przeprowadzona przez Sąd, kontrola legalności tej decyzji, w zakreślonych powołanymi przepisami granicach, wykazała zaś, iż wydana ona została z naruszeniem przepisów postępowania, które to naruszenie skutkowało koniecznością jej uchylenia. Rozważania w zakresie dokonanej oceny rozpocząć należy od wskazania, iż kwestie dotyczące przyznania studentowi stypendium socjalnego oraz na wyżywienie reguluje ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2005 r., Nr 164, poz. 1365 ze zm.) – zwana dalej ustawą. Zgodnie z przepisem art. 173 ustawy, student może ubiegać się o pomoc materialną ze środków przeznaczonych na ten cel w budżecie państwa m.in. w formie stypendium socjalnego i stypendium na wyżywienie. W uczelni posiadającej podstawowe jednostki organizacyjne (tj. wydział lub inną jednostkę organizacyjną uczelni) świadczenia, o których mowa w art. 173 ustawy, są przyznawane na wniosek studenta przez kierownika podstawowej jednostki organizacyjnej. Na wniosek właściwego organu samorządu studenckiego kierownik podstawowej jednostki organizacyjnej lub rektor uprawnienia te przekazuje jednak odpowiednio komisji stypendialnej lub odwoławczej komisji stypendialnej ( art. 175 ustawy). Stosownie do art. 179 ustawy stypendium socjalne ma prawo otrzymywać student znajdujący się w trudnej sytuacji materialnej. Zarówno jednak przyznanie stypendium socjalnego, jak i na wyżywienie oraz mieszkaniowego, uwarunkowane jest spełnieniem przez studenta kryterium dochodowego. W myśl art. 179 ust. 2 ustawy wysokość dochodu na osobę w rodzinie studenta uprawniającą do ubiegania się o stypendium socjalne, stypendium na wyżywienie i stypendium mieszkaniowe ustala rektor w porozumieniu z uczelnianym organem samorządu studenckiego. Zgodnie z ust. 3 art. 179 ustawy, wysokość dochodu, o której mowa w ust. 2, nie może być jednak niższa niż kwota, o której mowa w art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593, ze. zm.), oraz wyższa niż suma kwot określonych w art. 5 ust. 1 i art. 6 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255, ze. zm.). Z zastrzeżeniem regulacji określonej w art. 179 ust. 4 ustawy, w myśl tego przepisu, miesięczną wysokość dochodu na osobę w rodzinie studenta uprawniającego do ubiegania się o stypendium socjalne, stypendium na wyżywienie i stypendium mieszkaniowe ustala się na zasadach określonych w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 roku Nr 139, poz. 992 ze zm.). Na mocy art. 179 ust. 4 ustawy, do spraw o przyznanie stypendium socjalnego, na wyżywienie i mieszkaniowego, zastosowanie znajdują zatem, zdefiniowane w art. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych pojęcia "dochodu", i "dochodu rodziny" – określonego jako przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, a także dochodu utraconego i uzyskanego. W myśl jednak przepisu art. 179 ust. 7 ustawy w przypadku, gdy do ustalania wysokości dochodu uprawniającego studenta do ubiegania się o stypendium socjalne, stypendium na wyżywienie i stypendium mieszkaniowe przyjmuje się dochód z prowadzenia gospodarstwa rolnego, dochód ten ustala się na podstawie powierzchni użytków rolnych w hektarach przeliczeniowych i wysokości przeciętnego dochodu z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 1 ha przeliczeniowego, ogłaszanego na podstawie art. 18 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym ( Dz. U. z 1993 r. Nr 94, poz. 431, z późn. zm.). W przypadku uzyskiwania dochodów z gospodarstwa rolnego oraz dochodów pozarolniczych dochody te sumuje się. Stosownie do przepisu art. 186 ust. 1 ustawy rektor w porozumieniu z uczelnianym organem samorządu studenckiego ustala szczegółowy regulamin ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów, o których mowa w art. 173 ustawy, w tym szczegółowe kryteria i tryb udzielania świadczeń pomocy materialnej dla studentów, wzór wniosku o przyznanie stypendium socjalnego oraz sposób udokumentowania sytuacji materialnej studenta. Rektor Uniwersytetu [...] regulamin taki ustalił zarządzeniem z dnia [...], Nr [...], które zmienione następnie zostało zarządzeniem z dnia [...], Nr [...]. Tryb oraz zasady określone w tym regulaminie znajdują zatem zastosowanie do przyznania skarżącej wnioskowanych stypendiów. Podkreślić jednak trzeba, iż na mocy art. 207 ustawy, postępowanie w tym przedmiocie winno być prowadzone zgodnie z zasadami określonymi w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 200 r. Nr 98, poz. 1071, ze zm.) – zwanej dalej K.p.a. Rozstrzygnięcie organu uczelni o przyznaniu stypendium stanowi bowiem decyzję w indywidualnej sprawie studenta. Art. 207 ust. 1 ustawy stanowi natomiast, iż do decyzji podjętych przez organy uczelni w indywidualnych sprawach studentów i doktorantów stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego oraz przepisy o zaskarżaniu decyzji do sądu administracyjnego. Zgodnie zaś z ust. 4, przepis ust. 1 stosuje się także do decyzji podjętych przez komisję stypendialną i odwoławczą komisję stypendialną, o których mowa w art. 175 ust. 3 i art. 176 ust. 3. Wskazanie przez ustawodawcę na "odpowiednie" stosowania przepisów K.p.a., przesądza o szczególnym charakterze postępowania przed organami szkoły wyższej i dopuszczalności odstępstw od uregulowanych w K.p.a. zasad. Niemniej jednak uznać należy, iż te ewentualne odstępstwa dotyczą jedynie kwestii związanych z realizacją trybu i zasad postępowania wynikających z przepisów ustawy o szkolnictwie wyższym, regulujących postępowanie w sprawach o przyznanie stypendium, a organy nie mogą w sposób dowolny stosować ogólnych przepisów regulujących postępowanie administracyjne. Odpowiednie stosowanie przepisów k.p.a. oznacza bowiem konieczność zachowania przez organ minimum procedury administracyjnej, niezbędnej do załatwienia spraw i zagwarantowania ustawowych uprawnień strony. Dlatego też, postępowanie w sprawie przyznania stypendium winno zachować ogólne podstawowe cechy postępowania administracyjnego i respektować podstawowe jego założenia. Przede wszystkim, w myśl wyartykułowanej w art. 15 K.p.a. zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, każda sprawa administracyjna winna podlegać dwukrotnemu, merytorycznemu rozstrzygnięciu. Zasadniczym celem postępowania odwoławczego jest kontrola decyzji wydanej w I instancji, przez ponowne rozpatrzenie sprawy. Oznacza to, iż w przypadku skutecznego wniesienia odwołania, organ II Instancji obowiązany jest do ponownego rozważenia materiału dowodowego i wydania decyzji rozstrzygającej sprawę co do meritum. Wydając rozstrzygnięcie organ odwoławczy winien przy tym usunąć naruszenia prawa, tak procesowego jak i materialnego, których dopuścił się organ I instancji. W szczególności, zgodnie z wyrażoną w art. 7 K.p.a. zasadą prawdy obiektywnej, obowiązany jest do podjęcia wszelkich działań niezbędnych do dokładne wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes strony. Stosownie do art. 77 § 1 K.p.a., stanowiącego o realizacji normy art. 7 K.p.a., zobowiązany jest tym samym do podjęcia wszelkich działań niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a następnie w myśl art. 80 K.p.a. dokonania oceny w oparciu o całokształt zebranego materiału dowodowego. Na mocy art. 136 K.p.a. uprawniony jest przy tym do przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego i jedynie stwierdzając, że dla prawidłowego ustalenia okoliczności faktycznych istotnych dla sprawy, konieczne jest przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w całości, bądź w znacznej części, obowiązany jest wydać decyzję kasacyjną określoną w art. 138 § 2 K.p.a. Działając na podstawie przepisów prawa, do czego zobowiązuje art. 6 K.p.a., organy prowadzące postępowanie administracyjne na każdym jego etapie obowiązane są bowiem prowadzić postępowanie w taki sposób, aby wyjaśnić wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności. Jednocześnie, podejmując rozstrzygnięcie, organ odwoławczy nie może opierać się tylko na zarzutach strony, lecz każdorazowo uwzględnić wszystkie okoliczności sprawy. Na mocy art. 11 K.p.a. winien też wyjaśniać stronom zasadność przesłanek rozstrzygnięcia, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy. Wyrazem realizacji tej zasady jest uzasadnienie decyzji, które w myśl art. 107 § 3 K.p.a., winno przekonywać stronę o prawidłowości rozstrzygnięcia. Przede wszystkim, organ winien przedstawić w nim swoją ocenę oraz motywy leżące u podstaw podjętego rozstrzygnięcia. Odniesienie się w uzasadnieniu decyzji do wszystkich istotnych faktów i dowodów oraz podanie przyczyn nieuwzględnienia niektórych z nich jest przy tym niezbędne również z uwagi na realizację, określonej w art. 8 K.p.a., zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa. Przenosząc powyższe uwagi, na grunt niniejszej sprawy, w ocenie Sądu uznać należało, iż zaskarżona decyzja odwoławcza wydana została z naruszeniem powołanych przepisów regulujących postępowanie administracyjne. Przede wszystkim zauważyć trzeba, iż wydając decyzję organ odwoławczy nie wskazał w jej uzasadnieniu okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia, nie przedstawił umotywowanej oceny stanu faktycznego w świetle obowiązujących przepisów prawa, ani też związku pomiędzy dokonaną oceną a treścią rozstrzygnięcia. Nie zostały w decyzji ujęte dowody, które były przez organ rozpatrywane i w oparciu o które wydane zostało rozstrzygnięcie. Wreszcie też wskazując na istotną przesłankę przyznania stypendium, w postaci spełnienia ustalonego kryterium dochodowego, organ nie wskazał w jaki sposób dokonano ustalenia (wyliczenia) wysokości dochodu przypadającego na jednego członka rodziny strony skarżącej, stanowiącego przesłankę przyznania stypendium. Nie zostało wyjaśnione również, w jaki sposób i na jakiej podstawie ustalony został maksymalny próg dochodu do uzyskania stypendium, a także z jakiego powodu do dochodu za 2006 r., stanowiącego w niniejszej sprawie podstawę przyznania świadczenia, doliczony został dochód skarżącej uzyskany w 2007 r. z tytułu stażu. W konsekwencji tych uchybień organ bezsprzecznie naruszył regulację art. 107 § 3 K.p.a., zgodnie z którym uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Skoro bowiem w niniejszej sprawie nie zaistniały okoliczności, o których mowa w art. 107 § 4 i 5 K.p.a. dopuszczające możliwość odstąpienia od uzasadnienia decyzji, winna ona odpowiadać wymogom wynikającym z art. 107 § 1 – 3 K.p.a. Brak prawidłowego uzasadnienia decyzji uznać też należało, za godzące w ogólne zasady postępowania administracyjnego, określone w art. 8 i art. 11 K.p.a. Z określonej w art. 8 K.p.a. zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz wskazanej w art. 11 K.p.a. zasady przekonywania wypływa bowiem dla organów administracji publicznej m.in. obowiązek należytego wyjaśnienia zasadności przesłanek, którymi organ kierował się przy załatwieniu sprawy. W celu jego realizacji winien on zatem wskazać w decyzji argumenty służące przekonaniu strony o prawidłowości podjętego rozstrzygnięcia. Wskazane nieprawidłowości uniemożliwiły równocześnie Sądowi, dokonanie oceny prawidłowości toku rozumowania i motywów zajętego przez organ odwoławczy stanowiska, a przez to także kontrolę zaskarżonej decyzji, co do przesłanek rozstrzygnięcia. W odniesieniu do spornej kwestii uwzględnienia w dochodzie rodziny skarżącej diety jej ojca z tytułu pełnienia funkcji radnego, w świetle art. 3 pkt 23 ustawy o świadczeniach rodzinnych wprawdzie uznać należy, iż dochód z tego tytułu, jako nie wskazany w art. 3 pkt 23 tworzącym katalog zamknięty, nie stanowi dochodu utraconego, niemniej jednak brak w tym zakresie wyjaśnienia podstaw stanowiska przyjętego przez organ, uniemożliwia dokonanie oceny jego słuszności. Ocena taka nie jest również możliwa, co do doliczenia do dochodu rodziny, dochodu skarżącej z tytułu stażu w 2007 r. i odliczenia dochodu z tytułu umowy zlecenia. Sąd w granicach zakreślonej wyżej kognicji w sprawach sądowoadministracyjnych nie może bowiem domyślać się jakimi kryteriami organ kierował się przy dokonywaniu takiej oceny. Kontrola sądowa decyzji administracyjnej polega między innymi na analizie tekstu uzasadnienia sporządzonego przez organ, w którym zawarte są motywy faktyczne i prawne rozstrzygnięcia. Sąd nie może zakładać, że organ dany dokument przyjął za dowód, a innemu odmówił wiarygodności, albo, że dana okoliczność jest bezsporna lub uznano ją za udowodnioną. Wreszcie Sąd nie może porównując rozstrzygnięcie z obowiązującym w dacie wydania decyzji stanem prawnym, domyślać się który przepis prawa materialnego został zastosowany albo nie mógł być zastosowany w ustalonym stanie faktycznym sprawy. W konsekwencji trzeba wyraźnie zaakcentować, że bez prawidłowo przeprowadzonego postępowania administracyjnego, w tym dowodowego i poczynionych na jego podstawie ustaleń faktycznych co do istotnych okoliczności, nie ma możliwości kontroli sądowej właściwego zastosowania przepisów prawa materialnego. Dlatego zważyć trzeba, iż bez wątpienia wydanie rozstrzygnięcia w przedmiocie przyznania stypendium socjalnego i na wyżywienie, wymaga przeprowadzenia postępowania z uwzględnieniem art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. Konsekwencją działań podejmowanych na mocy tych przepisów jest z kolei prawidłowe uzasadnienie decyzji. Wszystkie działania podejmowane w związku z gromadzeniem materiału dowodowego, jak i dokonana jego ocena, winny bowiem znajdować wyraz w uzasadnieniu decyzji. Niewskazanie przez organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przyczyn i dowodów, stanowiących podstawę dokonanej oceny i podjętego rozstrzygnięcia, uznać tym samym należało za uchybienie również przepisom art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. Obowiązkiem organu było wyczerpujące rozpatrzenie całego materiału dowodowego. To zaś oznacza konieczność ustosunkowania się przez organ do wszystkich zebranych w sprawie dowodów. Ocena tych dowodów winna być przy tym dokonana w kontekście całości materiału dowodowego i znaleźć wyraz w uzasadnieniu. Nieprzedstawienie w nim motywów rozstrzygnięcia, oznacza natomiast iż organ nie rozpatrzył całego materiału dowodowego, a nieustosunkowanie się do dowodów podważa prawidłowość dokonania ich oceny. Mając na uwadze powyższe i przyjmując, że zaskarżona decyzja odwoławcza nie odpowiadają wymogą prawa, Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 c P.p.s.a. postanowił ją uchylić. Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z powyższych rozważań i sprawdzają się do konieczności dokonania przez organ odwoławczy oceny okoliczności sprawy i podjęcia rozstrzygnięcia w oparciu wyczerpująco zebrany materiał dowodowy, a także dania wyrazu dokonanym ustaleniom i ustosunkowanie się do zebranych dowodów w uzasadnieniu decyzji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło