II SA/Op 154/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym : Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Janowska – spr. po rozpoznaniu w dniu 12 maja 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. N. na Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w Opolu w przedmiocie informacji publicznej na skutek wniosku skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Pismem z dnia 16 marca 2017 r., zaadresowanym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, K. N. powołując się na art. 3 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 21 ustawy o dostępie do informacji publicznej, złożył skargę – jak twierdził - na decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w Opolu z dnia 6 marca 2017 r., nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej. Wraz ze skargą K. N. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu. Z akt sprawy wynika, że złożenie skargi zostało poprzedzone następującym postępowaniem. Pismem z dnia 8 lutego 2017 r. K. N. zwrócił się do Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w Opolu o wydanie kopii odpowiedzi na skargę z dnia 21 czerwca 2016 r., złożoną do Rzecznika Praw Obywatelskich, uzasadniając to brakiem poinformowania go o sposobie rozstrzygnięcia sprawy. Następnie, w piśmie z dnia 8 lutego 2017 r. skarżący wniósł także o wydanie wykazu wszystkich skarg, ze wskazaniem dat i sygnatur, jakie wpłynęły do Okręgowego Inspektoratu Służby Więziennej w [...] na funkcjonariuszy Zakładu Karnego w [...] – M. M. i Ł. W. z opisem, czego skargi te dotyczyły. W odpowiedzi na pismo skazanego, Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w Opolu poinformował, że w zakresie udostępniania dokumentacji postępowań skargowych, przepisy prawa nie nakładają na organ takiego obowiązku, w związku z czym dokumentacja dotycząca postępowań skargowych nie może być skarżącemu udostępniona. Jednocześnie organ wyjaśnił, że otrzymuje on dopowiedzi w związku ze składanymi przez niego pismami i w związku z tym posiada pełną informację w tym zakresie. Co do skargi skierowanej do Biura Rzecznika Praw Obywatelskich, organ wskazał, że skazanego poinformowano o prowadzonych w tym zakresie przez Rzecznika Praw Obywatelskich czynnościach i poinformowano, że od ww. podmiotu skazany powinien oczekiwać odpowiedzi o stanie sprawy. Dodatkowo organ udzielił informacji, że całość dokumentacji dotyczącej wskazanej sprawy została przekazana do Biura Rzecznika Praw Obywatelskich i po dokonaniu przez tenże podmiot jej weryfikacji, otrzyma odpowiedź. Na opisaną odpowiedź Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w Opolu K. N. wniósł skargę do sądu administracyjnego, wskazując w treści skargi, że dotyczy ona odmowy udzielenia informacji publicznej. W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej odrzucenie jako niedopuszczalną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Wniosek o przyznanie prawa pomocy nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 243 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 z późn. zm.) - zwanej dalej w skrócie: "P.p.s.a.", prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy nie przysługuje jednak stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi (art. 247 P.p.s.a.). Zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie i doktrynie poglądem, skarga jest oczywiście bezzasadna wtedy, gdy bez potrzeby głębszej analizy prawnej nie ulega najmniejszej wątpliwości, że nie może ona zostać uwzględniona. Chodzi więc o sytuację, w której obowiązujące prawo jasno i jednoznacznie wyklucza możliwość uwzględnienia żądania skarżącego (patrz: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz., Jan Paweł Tarno, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004 r., str. 320-321; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 sierpnia 2009 r., sygn. akt I OZ 788/09, dostępne w programie komputerowym LEX, pod numerem 552419). W szczególności dotyczy to sytuacji, w której skarga kwalifikuje się do odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 P.p.s.a. (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz., Warszawa 2010, s. 573), w tym również wówczas, gdy rozpoznanie sprawy będącej przedmiotem skargi, nie należy do właściwości sądów administracyjnych (por. B.Dauter, Zarys metodyki pracy sędziego sądu administracyjnego, LexisNexis, Warszawa 2008 r., s. 473). Takie okoliczności zachodzą w niniejszej sprawie. Przedmiotem rozpoznawanej skargi jest pismo z dnia z dnia 6 marca 2017 r. Dyrektora Generalnego Służby Więziennej w Opolu, w którym udzielono informacji K. N. w zakresie postępowań skargowych na funkcjonariuszy Zakładu Karnego w [...], jakie zaistniały z inicjatywy ww. Zaskarżone pismo odnosiło się także do wyjaśnienia kwestii skargi K. N. wniesionej do Rzecznika Praw Obywatelskich. Wniosek o przyznanie prawa pomocy z jakim wystąpił K. N. został złożony w postępowaniu z jego skargi na odpowiedź jakiej udzielił Dyrektor Generalny Służby Więziennej. Wbrew twierdzeniom skarżącego, udzielenie odpowiedzi przez właściwy organ Służby Więziennej na skargę osadzonego w zakładzie karnym nie podlega regulacjom ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2016 r., poz. 1764). Zgodnie z art. 6 § 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny wykonawczy (Dz. U. Nr 90, poz. 557 z późn. zm.) – zwanego dalej: "K.k.w.", skazany może składać wnioski, skargi i prośby do organów wykonujących orzeczenie. Wnioski, skargi i prośby są załatwiane w oparciu o przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 stycznia 2012 r. w sprawie sposobów załatwiania wniosków, skarg i próśb osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych (Dz. U. z 2013 r., poz. 647). Zgodnie z § 3 ust. 1 tego rozporządzenia skargi dotyczące działalności jednostek organizacyjnych oraz postępowania funkcjonariusza Służby Więziennej i pracownika Służby Więziennej, załatwiają: 1) kierownik jednostki organizacyjnej - jeżeli skarga jest do niego adresowana, a nie dotyczy jego bezpośredniej działalności lub bezpośredniej działalności jego zastępcy i podjętych przez nich decyzji, chyba że w tym zakresie zostanie uznana za zasadną; 2) dyrektor okręgowy Służby Więziennej - jeżeli skarga dotyczy działalności nadzorowanej przez niego jednostki organizacyjnej i nie została załatwiona w trybie określonym w pkt 1 lub w ust. 2; 3) Dyrektor Generalny Służby Więziennej lub osoba przez niego wyznaczona - jeżeli skarga dotyczy działalności okręgowego inspektoratu Służby Więziennej i nie została załatwiona w trybie określonym w pkt 1; 4) Minister Sprawiedliwości lub osoba przez niego wyznaczona - jeżeli skarga dotyczy działalności Centralnego Zarządu Służby Więziennej i nie została załatwiona w trybie określonym w pkt 1. Skazany może także, jeżeli K.k.w. nie stanowi inaczej, na podstawie art. 7 § 1 K.k.w. zaskarżyć do sądu decyzje organów postępowania wykonawczego wymienionych w art. 2 pkt 3-6 i 10 ustawy, w tym decyzje dyrektora zakładu karnego, aresztu śledczego, a także dyrektora okręgowego i Dyrektora Generalnego Służby Więziennej. Stosownie do treści art. 7 § 2 K.k.w., skargi rozpoznaje właściwy sąd powszechny, zgodnie z art. 3 K.k.w. Mając powyższe na względzie należało stwierdzić, że żaden przepis prawa regulujący zasady postępowania w przypadku wniesienia przez osadzonego skargi czy wniosku dotyczącego naruszenia prawa przez funkcjonariuszy służby więziennej czy aresztu śledczego nie przewiduje, aby czynności organów postępowania wykonawczego, jak również czynności sądu penitencjarnego dokonywane były przez wydawanie aktów o charakterze administracyjnym, wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4 Ppsa. Powyższe oznacza, że w niniejszej sprawie zaistniały podstawy do odrzucenia skargi, ponieważ sprawa będąca jej przedmiotem nie należy do właściwości sądu administracyjnego. W tej sytuacji zasadne jest twierdzenie, że skarga K. N. na odpowiedź jaką udzielił Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej na skargę osadzonego jest niedopuszczalna, bo nie należy do właściwości sądów administracyjnych. Z powyższych względów uznać należało wniesioną do sądu administracyjnego przez skarżącego skargę za oczywiście bezzasadną. Odmowa udzielenia stronie prawa pomocy na podstawie art. 247 p.p.s.a. jest zatem zgodna z prawem (por. postanowienie NSA z dnia 30 lipca 2008 r., sygn. akt I OZ 559/08, dostępne na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności stwierdzić należy, że ze względu na oczywistą bezzasadność skargi, na mocy art. 247 P.p.s.a. należało orzec, jak w sentencji.