II SA/Op 158/15
WyrokWSA w Opolu2015-06-18
Skład orzekający: Teresa Cisyk, Elżbieta Kmiecik, Jerzy Krupiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze, uchylając decyzję organu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, prawidłowo zastosowało się do wskazań i oceny prawnej zawartych w poprzednich wyrokach sądów administracyjnych, w szczególności w zakresie obowiązku merytorycznego rozpoznania sprawy i uzasadnienia decyzji?Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, uchylając decyzję organu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, naruszyło art. 153 P.p.s.a., ponieważ nie zastosowało się do wskazań i oceny prawnej zawartych w poprzednich wyrokach sądów administracyjnych. Organ odwoławczy nie dokonał ponownego wnikliwego rozpoznania sprawy, nie wyjaśnił należycie stanu faktycznego ani nie uzasadnił swojej decyzji w sposób zgodny z wymogami prawa, ignorując tym samym wiążące go wytyczne sądowe.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) w Opolu, która uchyliła decyzję Wójta Gminy Olszanka o ustaleniu środowiskowych uwarunkowań dla budowy farmy wiatrowej. Wcześniejsze postępowanie sądowe (WSA i NSA) wykazało błędy organu odwoławczego w zakresie stosowania się do wytycznych sądowych i prawidłowego uzasadnienia decyzji. SKO ponownie uchyliło decyzję organu pierwszej instancji, powołując się na brak porozumienia między Wójtem Gminy Olszanka a Wójtem Gminy Skarbimierz oraz nieprawidłowe określenie lokalizacji inwestycji. Spółka A Sp. z o.o. (wcześniej B Sp. z o.o., C Sp. z o.o.) wniosła skargę na tę decyzję, zarzucając naruszenie art. 153 P.p.s.a. i brak wykonania wskazań sądowych.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 28 listopada 2013 r. Określa, że zaskarżona decyzja w całości nie podlega wykonaniu. Zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu na rzecz A Sp. z o.o. kwotę 457 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Cisyk Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik - spr. Sędzia NSA Jerzy Krupiński Protokolant St. Insp. sądowy Katarzyna Stec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi A Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 28 listopada 2013 r., nr [...] przedmiocie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) określa, że zaskarżona decyzja w całości nie podlega wykonaniu, 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu na rzecz A Sp. z o.o. z siedzibą w [...] kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiot skargi wniesionej przez B Sp. z o.o. w [...] jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 28 listopada 2013 r., nr [...], którą uchylono decyzję Wójta Gminy Olszanka z 26 maja 2010 r. o ustaleniu środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie farmy wiatrowej [...].
Wydanie tych aktów administracyjnych poprzedziło postępowanie o następującym przebiegu.
W dniu 23 kwietnia 2009 r. C Sp. z o.o. w [...] wystąpiła do Wójta Gminy Olszanka o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie zespołu elektrowni wiatrowych "[...]". Z dołączonej do wniosku karty informacyjnej wynikało, iż przedsięwzięcie ma być realizowane na terenach gmin Olszanka i Skarbimierz w obrębach geodezyjnych: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], na działkach nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]. [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]. W ramach inwestycji przewiduje się budowę maksymalnie 31 elektrowni wiatrowych i infrastruktury komunikacyjnej w postaci dróg dojazdowych łączących projektowane elektrownie wiatrowe z drogami publicznymi, a także infrastruktury technicznej w postaci projektowanego głównego punktu zasilania (GPZ), kablowej sieci elektroenergetycznej SN, niezbędnej do przyłączenia elektrowni wiatrowych do tej stacji, jak również kablowej sieci telekomunikacyjnej - sterowania i automatyki. Poza tym w ramach inwestycji zaplanowano wybudowanie doziemnej linii kablowej wysokiego napięcia (110 kV), łączącej stację GPZ [...] z istniejącą stacją GPZ [...].
Wójt Gminy Olszanka podał do publicznej wiadomości informację o wszczęciu postępowania z wniosku C Sp. z o.o. w [...], wskazując na możliwość zapoznania się z kartą informacyjną oraz niezbędną dokumentacją sprawy, a także poinformował o prawie składania skarg i wniosków w terminie 21 dni. Zgodnie z adnotacją zamieszczoną na obwieszczeniu załączonym do akt, zostało ono wywieszone na tablicy ogłoszeń w Urzędzie Gminy Olszanka, a także przekazane wraz z kartą informacyjną sołtysowi wsi [...] i wywieszone w tej miejscowości.
Pismem z dnia 27 kwietnia 2009 r. organ I instancji, załączając kartę informacyjną przedsięwzięcia, zwrócił się do Starosty Brzeskiego oraz do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Brzegu o wydanie opinii w sprawie obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko. W piśmie podano, że zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. nr 257, poz. 2573, z późn. zm.), przedsięwzięcie należy do inwestycji mogących znacząco oddziaływać na środowisko, a w myśl ustawy z dnia 3 października 2008 r. stanowi ono inwestycję mogącą potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.
Pismem z dnia 29 kwietnia 2009 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Brzegu przekazał skierowany do niego wniosek Wójta Gminy Olszanka z 27 kwietnia 2009 r. w sprawie wydania opinii Państwowemu Wojewódzkiemu Inspektorowi Sanitarnemu w Opolu, argumentując, że według karty informacyjnej "dodatkowo w ramach inwestycji planuje się wybudowanie doziemnej linii kablowej wysokiego napięcia (110 kV), łączącej stację GPZ [...] z istniejącą stacją GPZ [...]. Pismem z dnia 8 maja 2009 r. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Opolu, powołując się na regulację art. 31a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2006 r. nr 122, poz. 851, z późn. zm.) poinformował Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Brzegu o "przejęciu wszystkich czynności zapobiegawczego nadzoru sanitarnego" w związku z przedmiotową inwestycją. Wskazał, że "powyższe podyktowane jest emisją przez urządzenia farmy wiatrowej do środowiska zanieczyszczenia - energii pola elektromagnetycznego", a w myśl art. 12 ust. 1a cytowanej ustawy państwowy wojewódzki inspektor sanitarny wykonuje zadania z zakresu higieny radiacyjnej. Ostatecznie w piśmie nr [...] z 8 maja 2009 r., skierowanym do Wójta Gminy Olszanka, Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Opolu stwierdził potrzebę przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz wykonania raportu "w pełnym zakresie ustawowym", tj. zgodnie z art. 66 ustawy z dnia 3 października 2008 r.
Pismem z 20 maja 2009 r. Wójt Gminy Olszanka zwrócił się do Wójta Gminy Skarbimierz o podanie do publicznej wiadomości informacji o toczącym się z wniosku C Sp. z o.o. w [...] postępowaniu. Organ pierwszej instancji wystąpił nadto do Wójta Gminy Skarbimierz "o wyrażenie swojej opinii w powyższej sprawie".
W postanowieniu z dnia 21 maja 2009 r., nr [...], Starosta Brzeski stwierdził, iż dla przedmiotowego przedsięwzięcia istnieje potrzeba przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Zarazem określono, iż raport winien być sporządzony zgodnie z art. 66 ustawy z dnia 3 października 2008 r., ze szczególnym uwzględnieniem oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w zakresie hałasu, drgań i wibracji oraz jego wpływu na faunę (ptactwo). Postanowienie skierowano do pełnomocnika inwestora. Zgodnie z adnotacją zamieszczoną na postanowieniu, było ono publikowane na tablicy ogłoszeń Urzędu Gminy Olszanka w okresie od 25 maja 2009 r. do 24 czerwca 2009 r.
W obwieszczeniu zamieszczonym w "Panoramie Powiatu Brzeskiego" w dniu 21 maja 2009 r. Wójt Gminy Olszanka podał do publicznej wiadomości informację o wszczęciu postępowania administracyjnego z wniosku C Sp. z o.o. w [...], wskazując na możliwość zapoznania się z materiałami dołączonymi do wniosku, a także wnoszenia uwag i wniosków do sprawy.
Pismem z dnia 10 czerwca 2009 r. Zastępca Wójta Gminy Skarbimierz poinformował organ I instancji, iż Gmina Skarbimierz posiada plan zagospodarowania przestrzennego, aczkolwiek brak w nim zapisów dotyczących lokalizacji parku elektrowni wiatrowych. Dodał, że w oparciu o uchwałę nr [...] Rady Gminy Skarbimierz z dnia 28 sierpnia 2008 r. przystąpiono do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenów w sąsiedztwie miejscowości [...] w celu lokalizacji parku elektrowni wiatrowych.
Postanowieniem z dnia 24 czerwca 2009 r., nr [...], działając na podstawie art. 63 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. oraz § 3 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. Wójt Gminy Olszanka stwierdził obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedmiotowego przedsięwzięcia i określił, że zakres raportu winien być zgodny z art. 66 ustawy z dnia 3 października 2008 r., ze szczególnym uwzględnieniem oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w zakresie hałasu, drgań, wibracji, a także jego wpływu na faunę (ptactwo).
Po przedłożeniu przez inwestora raportu o oddziaływaniu planowanej inwestycji na środowisko, pismami z 14 września 2009 r. Wójt Gminy Olszanka zwrócił się do Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Opolu oraz do Starosty Brzeskiego o uzgodnienie warunków realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia.
Pismem z dnia 19 listopada 2009 r. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Opolu zaopiniował pod względem wymagań higienicznych i zdrowotnych środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedmiotowego przedsięwzięcia z uwagą wskazującą, że przed dopuszczeniem do użytkowania należy wykonać pomiary kontrolne natężenia hałasu na najbliższych terenach chronionych.
W dniu 13 listopada 2009 r. Starosta Brzeski wydał postanowienie nr [...], uzgadniające na etapie wydawania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przedmiotowe przedsięwzięcie. Postanowienie skierowano do Wójta Gminy Olszanka oraz do pełnomocnika inwestora. W rozdzielniku zawarto adnotację, że powiadomienie stron postępowania nastąpi zgodnie z art. 49 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Pismem z 1 marca 2010 r. organ pierwszej instancji zwrócił się do Wójta Gminy Skarbimierz o udzielenie odpowiedzi na pytanie, czy przedmiotowe przedsięwzięcie jest zgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego Gminy Skarbimierz. W odpowiedzi na powyższe, pismem nr [...] r. Wójt Gminy Skarbimierz poinformował, iż w dniu 25 lutego 2010 r. Rada Gminy Skarbimierz podjęła uchwałę Nr XXXVI/259/2010 w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy Skarbimierz dla terenów w części obrębów: Małujowice, Łukowice Brzeskie i Pępice, a zmiana ta ma na celu umożliwienie lokalizacji parku elektrowni wiatrowych w obrębie ww. miejscowości. Wskazano, że uchwała została przekazana Wojewodzie Opolskiemu i wejdzie w życie po upływie 30 dni od dnia publikacji w Dzienniku Urzędowym Województwa Opolskiego. Ogłoszenie uchwały Nr XXXVI/259/2010 Rady Gminy Skarbimierz z dnia 25 lutego 2010 r. w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy Skarbimierz dla terenów w części obrębów: Małujowice, Łukowice Brzeskie i Pępice w Dzienniku Urzędowym Województwa Opolskiego Nr 41, poz. 556, miało miejsce 15 kwietnia 2010 r.
Decyzją z dnia 26 maja 2010 r., nr [...], Wójt Gminy Olszanka, działając na podstawie art. 71 ust. 2 pkt 2, art. 75 ust. 1 pkt 4 i ust. 4 oraz art. 82 i art. 85 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r., a także § 3 ust. 1 pkt 6 i pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w związku z art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego, po rozpatrzeniu wniosku C Sp. z o.o. w [...], ustalił środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na budowie "[...]" na terenie gmin Olszanka i Skarbimierz w obrębach: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]. Określono, że planowane przedsięwzięcie polega na budowie farmy wiatrowej składającej się maksymalnie z 31 elektrowni wiatrowych oraz wymienionej w decyzji infrastruktury technicznej (kable elektroenergetyczne średniego napięcia, stacja elektroenergetyczna średniego napięcia SN/WN 110 kV - główny punkt zasilania GPZ, doziemna linia elektroenergetyczna wysokiego napięcia - WN 110 kV, łącząca GPZ farmy z Krajowym Systemem Energetycznym, stacja elektroenergetyczna Zakładu Energetycznego, drogi dojazdowe do elektrowni wiatrowej, tymczasowe drogi oraz place montażowe na czas realizacji inwestycji). Określono, że planowana inwestycja "wraz ze strefą jej oddziaływania" zlokalizowana będzie na terenach gmin Olszanka i Skarbimierz w obrębach geodezyjnych: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], na działkach nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]. [...], [...], [...]. [...], [...], [...], [...]. [...], [...], [...], [...], [...], [...]. [...]. [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...].
W uzasadnieniu organ I instancji wskazał m.in., że zgodnie z art. 75 ust. 4 ustawy z dnia 3 października 2008 r. w przypadku przedsięwzięć wykraczających poza obszar jednej gminy, decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach wydaje organ, na którego obszarze właściwości znajduje się największa część terenu, na którym ma być realizowane przedsięwzięcie, w związku z czym w przedmiotowej sprawie organem właściwym pozostaje Wójt Gminy Olszanka. Podano, iż inwestycja jest zgodna ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego każdej z zainteresowanych gmin, a także z projektami miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego. Organ, relacjonując postępowanie w sprawie, podkreślił, iż było ono prowadzone w taki sposób, aby zapewnić w nim "czynny udział społeczeństwa". Jednocześnie odnotowano opublikowane w sprawie obwieszczenia (z 27 kwietnia 2009 r., 24 kwietnia 2009 r., 14 października 2009 r., 26 listopada 2009 r.) i wyjaśniono, że ogłoszenia te były zamieszczane na stronie internetowej Biuletynu Informacji Publicznej Urzędu Gminy Olszanka, na tablicach ogłoszeń Urzędu Gminy Olszanka, udostępniane do wglądu w siedzibie Urzędu, przekazywane sołtysowi [...] oraz wywieszane w [...], zamieszczane w prasie lokalnej (informacja o wszczęciu postępowania), jak również przekazywane do Urzędu Gminy Skarbimierz z prośbą o udostępnienie, względnie opublikowanie na stronie internetowej Biuletynu Informacji Publicznej Urzędu Gminy Skarbimierz, na tablicy ogłoszeń oraz przekazanie sołtysom w miejscowościach inwestycji. W dalszej części organ przedstawił argumentację uzasadniającą wydane rozstrzygnięcie w kontekście przewidywanego oddziaływania planowanej inwestycji na środowisko (klimat akustyczny, emisja pól elektromagnetycznych i elektrycznych, wpływ na ptactwo). Do decyzji dołączono załącznik z charakterystyką przedsięwzięcia. Zaznaczono, że doręczenie decyzji stronom postępowania nastąpiło przez obwieszczenie Wójta Gminy Olszanka z 26 maja 2010 r., zamieszczone w tym samym dniu na tablicy ogłoszeń w Urzędzie Gminy Olszanka, na stronie internetowej Biuletynu Informacji Publicznej Urzędu Gminy Olszanka oraz w "Panoramie Powiatu Brzeskiego", w których powołano się na regulację art. 49 K.p.a. w związku z art. 74 ust. 3 i art. 85 ust. 3 ustawy z dnia 3 października 2008 r.
Odwołania od decyzji Wójta Gminy Olszanka wnieśli E. F., R. K., B. M., S. T. (właściciele działek znajdujących się w przewidywanym obszarze oddziaływania inwestycji) oraz D z siedzibą w [...].
W trakcie postępowania odwoławczego organ II instancji przeprowadził postępowanie dowodowe uzupełniające, uzyskując kopie map ewidencyjnych z zaznaczonymi miejscami usytuowania turbin wiatrowych wraz z zasięgiem oddziaływania inwestycji, wyznaczonym graniczną izolinią o wartości 40 dB; aktualne wypisy z rejestru gruntów dotyczących przewidywanego terenu, na którym będzie realizowane przedmiotowe przedsięwzięcie, oraz terenu działek bezpośrednio z nim sąsiadujących; informację od Wójta Gminy Skarbimierz o sposobie przekazania do publicznej wiadomości informacji o prowadzeniu przez Wójta Gminy Olszanka postępowania w sprawie wydania decyzji środowiskowej; oświadczenia sołtysów wsi [...] i [...] o braku uzyskania informacji o postępowaniu celem przedstawienia jej mieszkańcom tych sołectw. Ponadto w trakcie postępowania odwoławczego chęć uczestniczenia w przedmiotowym postępowaniu zgłosiło E z siedzibą w [...], wskazując, że jest ono "związane z celami statutowymi stowarzyszenia".
Decyzją z dnia 26 kwietnia 2011 r., nr [...], SKO w Opolu działając na podstawie art. 138 § 2 K.p.a., uchyliło decyzję Wójta Gminy Olszanka z 26 maja 2010 r. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Wobec złożonej na powyższą decyzję skargi inwestora wyrokiem z dnia 21 lutego 2012 r., sygn. akt II SA/Op 404/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, uwzględniając skargę C Sp. z o.o. w [...], uchylił zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji, odnosząc się do zarzutu naruszenia przez organ odwoławczy art. 10 K.p.a. i art. 49 K.p.a. przez przyjęcie, że brak publikacji w poszczególnych wsiach gmin objętych inwestycją może być podstawą uchylenia decyzji albowiem obwieszczenie wywieszone w Urzędzie Gminy, tak Olszanka, jak i Skarbimierz nie wypełnia przesłanki publikacji "w danej miejscowości" zauważył, iż organ dokonywał również ogłoszeń na tablicach poszczególnych sołectw. W konsekwencji wytknął organowi odwoławczemu, iż jeśli zamierzał z tego tytułu wywodzić tak daleko idące skutki prawne, jak zastosowanie art. 138 § 2 K.p.a., jego obowiązkiem było sprawdzenie, czy ogłoszenia te rzeczywiście nastąpiły, kiedy i w jakiej formie. Nadto zdaniem Sądu, nie można było czynić organowi I instancji zarzutu braku publikacji w sposób spełniający wymogi art. 49 K.p.a., jeżeli organ odwoławczy ograniczył ponowne rozpatrzenie sprawy do lektury akt i na tej tylko podstawie wywodzi, że "w sprawie brak jest jakichkolwiek dowodów", że Wójt Gminy Olszanka powiadomił o decyzji we wsiach objętych inwestycją. W ocenie Sądu, jeżeli rzeczywiście nie było co do tego dokumentów w aktach należało uzupełnić postępowanie na podstawie art. 136 K.p.a. W tym zakresie wskazał Sąd na załączone do protokołu rozprawy przez skarżącą oświadczenie Sołtysa [...]. Poza tym, w ocenie Sądu, wobec braku w aktach sprawy ustaleń organu odwoławczego jaki zwyczaj publikacji ogłoszeń utrwalił się w Gminie Olszanka nie można było arbitralnie stawiać tezy, że dokonana przez Wójta Gminy Olszanka forma publikacji nie była "zwyczajowo przyjęta w danej miejscowości". Zdaniem Sądu, z tych samych przyczyn bezzasadny albo co najmniej przedwczesny był zarzut SKO w Opolu, że zwrot "zwyczajowy przyjęty w danej miejscowości" oznacza sposób publicznego ogłoszenia w konkretnej wsi, a nie w miejscowości będącej siedzibą organu gminy. W zakresie uchybienia organu I instancji nie określenia nieruchomości objętych inwestycją przez brak wskazania obrębów geodezyjnych, na których leżą poszczególne działki Sąd podniósł natomiast, że przedstawiony w decyzji sposób przedstawienia miejsca realizacji inwestycji nie jest czytelny w rozumieniu art. 82 ust. 1 pkt 1a tzw. ustawy środowiskowej i nie powinien mieć miejsca. Sąd zwrócił uwagę, że skoro akta administracyjne sprawy zawierają stosowne wypisy z rejestru gruntów odnoszące się do wymienionych w decyzji działek nie było zatem przeszkód do ich analizy. Jeżeli natomiast istniały wątpliwości, albo zmienił się stan własności czy użytkowania, to organ odwoławczy w ramach ponownego rozpatrywania sprawy, stosując wspomniany już art. 136 K.p.a., mógł we własnym zakresie lub przez zobowiązanie organu I instancji, ustalić aktualny stan rzeczy i przypisać poszczególne działki właściwym obrębom geodezyjnym. Sąd zaakcentował, że określenie miejsca realizacji przedsięwzięcia - w razie wątpliwości zaistniałych w toku postępowania - mieści się w pojęciu merytorycznego rozpatrywania sprawy przez organ odwoławczy po wniesieniu odwołania i jest przejawem realizacji zasady dwuinstancyjności z art. 15 K.p.a. Nie zgodził się również Sąd, że w sprawie doszło do naruszenia art. 75 ust. 4 ustawy środowiskowej, przez brak wskazania, w oparciu o jakie kryterium Wójt Gminy Olszanka ustalił, że największa część terenu pod inwestycję znajduje się na obszarze jego właściwości. Stwierdził, że rodzaj przedsięwzięcia, położenie planowanej farmy wiatrowej i parametry techniczne inwestycji zawiera raport o oddziaływaniu na środowisko, którego załącznikiem są mapy lokalizacji elektrowni i prognozowanego oddziaływania hałasu. Jeżeli do tego dodać istniejące wypisy z rejestru gruntów i mapy geodezyjne zawarte w aktach administracyjnych to nie sposób podzielić argumentacji SKO w tym zakresie, gdyż ustalenie organu właściwego do wydania decyzji na podstawie art. 75 ust. 4 ustawy środowiskowej nie wymaga wiadomości specjalnych. Jeżeli wniosek lub załączone do niego dokumenty nie wskazują jednoznacznie, na obszarze której gminy leży największa część terenu inwestycji to należało wezwać wnioskodawcę o stosowne wyjaśnienie, o ile dokumenty znajdujące się w aktach na takie ustalenie nie pozwalały. Natomiast ustalenie zasięgu inwestycji w poszczególnych gminach to wynik zsumowania powierzchni działek zajętych pod przedsięwzięcie w poszczególnych obrębach geodezyjnych. Nie jest to zbyt skomplikowany zabieg, co wykazała skarżąca Spółka w graficznym załączniku do protokołu rozprawy z dnia 7 lutego 2012 r. Na tle tego dokumentu może budzić wątpliwość nie to, w której gminie leży największa część terenu inwestycji, lecz jaki jest łączny obszar inwestycji, skoro raport operował wielkością 6,48 ha, a w przestawionym zestawieniu graficznym jest on o połowę większy. Rozstrzygnięcie tych wątpliwości mieści się jednak w kompetencji i obowiązkach organu odwoławczego w ramach rozpoznania odwołania i ewentualnego uzupełniającego postępowania na podstawie art. 136 K.p.a. Dalej Sąd zauważył, że z tym wytykiem SKO w Opolu pod adresem decyzji I instancji ściśle łączy się zarzucany brak wykazania działania Wójta Gminy Olszanka w porozumieniu z Wójtem Gminy Skarbimierz. Organ odwoławczy, tak jak poprzednio, nie poczynił jednak co do tego żadnych ustaleń i oparł się jedynie na lekturze akt. Doprowadziła ona jednak do błędnych wniosków, bo z oświadczenia Wójta Skarbimierza z dnia 4 lipca 2011 r. wydanego na potrzeby postępowania sądowego i dopuszczonego na wniosek stron jako dowód w trybie art. 106 § 3 P.p.s.a. wynika, że zaskarżony akt wydany został w porozumieniu między organami, na których terenie zlokalizowano inwestycję. Wreszcie w związku z argumentami SKO w Opolu co do uchybienia przepisom o planowaniu przestrzennym zauważył Sad, że jeżeli lakoniczne odniesie się do studium i projektów miejscowych planów zagospodarowania przez Wójta Gminy Olszanka (str. 18 decyzji) organ odwoławczy uznał za uchybienie, winien był dokonać takiej oceny we własnym zakresie w postępowaniu drugoinstancyjnym.
W związku z wniesioną przez SKO w Opolu na powyższy wyrok skargą kasacyjną Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 5 kwietnia 2013 r., sygn. akt II OSK 1528/12 oddalił skargę kasacyjną. W uzasadnieniu NSA odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 138 § 2, art. 136 i art. 107 § 3 K.p.a. zauważył, iż Sąd I instancji wykazując mankamenty zawarte w zaskarżonej decyzji prawidłowo ocenił, że wskazane przez organ odwoławczy uchybienia procesowe organu I instancji nie zostały w należyty sposób udowodnione, uzasadnione lub wręcz są takiego uzasadnienia pozbawione. Zdaniem NSA, nie ulega wątpliwości, że Sąd I instancji prawidłowo powiązał takie braki zaskarżonej decyzji z dyspozycją art. 107 § 3 K.p.a., tym bardziej, że z nowego brzmienia art. 138 § 2 K.p.a. wynika, że stanowisko organu odwoławczego winno posiadać stosowne uzasadnienie, co do takich okoliczności, które stanowią podstawę do zastosowania art. 138 § 2 K.p.a., również z punktu widzenia normy art. 136 K.p.a., tj. konieczności wykazania z jakich względów organ odwoławczy nie mógł przeprowadzić dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. NSA wskazało, iż w zasadzie strona skarżąca kasacyjnie, stawiając w ramach art. 141 § 4 P.p.s.a. kolejne zarzuty, nie kwestionuje nieprawidłowości związanych ze sporządzeniem uzasadnienia wyroku, tj. braków w zakresie przedstawienia stanu sprawy, zarzutów, stanowisk pozostałych stron, podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnień, czy też wytycznych, lecz kwestionuje merytoryczne względy, z jakich Sąd I instancji wydał zaskarżony wyrok. Z treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że Sąd I instancji zawarł w nim wszystkie elementy, o jakich mowa w art. 141 § 4 P.p.s.a., w tym dokładnie umotywował stanowisko, z jakich konkretnie względów uchylił zaskarżoną decyzję. W tym względzie Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się żadnych uchybień. W kwestii publicznych ogłoszeń Sąd I instancji wyłącznie przesądził, że organ odwoławczy nie dysponował stosownym materiałem dowodowym i nie uzasadnił należycie swojego stanowiska. Z kolei w wytycznych dla organu Sąd I instancji stwierdził, że wskazania do dalszego postępowania sprowadzają się do konieczności merytorycznego rozpoznania sprawy przez organ odwoławczy, po ewentualnym uzupełnieniu materiału dowodowego w trybie art. 136 K.p.a., lub podjęciu czynności wyjaśniających w oznaczonym wyżej zakresie, mieszczącym się w kompetencjach organu rozpatrującego sprawę w drugiej instancji (art. 15 K.p.a.). A zatem kluczowym dla przeprowadzenia postępowania odwoławczego w następstwie takich wytycznych będzie konieczność uzupełnienia materiału dowodowego lub przeprowadzenie czynności wyjaśniających oraz oceny takich ustaleń przez organ odwoławczy, w tym w kontekście art. 49 K.p.a., tj. poczynienia ustaleń, jaki dokładnie jest zwyczajowo przyjęty sposób publicznego ogłoszenia. Dodatkowo strona skarżąca kasacyjnie winna mieć na względzie, że zanim zdecyduje o prawidłowości zastosowanego trybu z art. 49 K.p.a. przez organ I instancji musi w tym zakresie uzyskać konkretne dowody, ponieważ te przedstawione przez inwestora przed Sądem I instancji wydają się wskazywać na odmienne stanowisko niż te, jakie zaprezentował organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji.
Po zakończeniu postępowania sądowoadministracyjnego inwestor w skierowanym do SKO piśmie z 4 czerwca 2013 r. oświadczył, że od 24 maja 2013 r. działa pod firmą B sp. z o.o., oraz że jego siedziba mieści się obecnie w [...], przedkładając na tę okoliczność informację z rejestru przedsiębiorców KRS.
Pismem z dnia 29 lipca 2013 r. E nadesłało dokumenty (kopie) sporządzone w toku procedury zmiany miejscowego planu zagospodarowanie przestrzennego Gminy Skarbimierz, które zdaniem E świadczą, iż w gminie tej "faktycznym, przyjętym zwyczajowym sposobem przekazywania do publicznej wiadomości jest informowanie poprzez rozmieszczenie obwieszczeń na sołeckich tablicach ogłoszeniowych".
Pismami z dnia 30 sierpnia 2013 r. oraz 4 października 2013 r. SKO w Opolu dwukrotnie występowało do Wójta Gminy Olszanka o informację, jaki zwyczaj publikacji ogłoszeń utrwalił się w gminach Olszanka i Skarbimierz oraz o dostarczenie dokumentów potwierdzających, że decyzja z dnia 26 maja 2010 r. zapadła w porozumieniu z Wójtem Gminy Skarbimierz.
Na pierwsze wezwanie dotyczące porozumienia między ww. organami organ pierwszej instancji nie zareagował. W piśmie z dnia 18 października 2013 r. wyjaśnił, iż zwyczajowo podanie informacji do publicznej wiadomości następuje przez udostępnienie informacji na stronie BIP, w siedzibie organu "właściwego w sprawie", na tablicy ogłoszeń Urzędu Gminy oraz w prasie lokalnej, tzn. w tygodniku "Panorama Powiatu Brzeskiego" o zasięgu powiatowym.
Przy piśmie z dnia 25 listopada 2013 r. Spółka przedłożyła tabelaryczne zestawienie działek i obrębów geodezyjnych objętych inwestycją wraz z aktualnymi wypisami z rejestru gruntów.
Zaskarżoną decyzją z dnia 28 listopada 2013 r., SKO w Opolu uchyliło ponownie decyzję Wójta Gminy Olszanka z dnia 26 maja 2010 r. o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie farmy wiatrowej [...]. W uzasadnieniu przedstawiło stan faktyczny sprawy oraz zacytowało przepisy mające zastosowanie w sprawie. Zwróciło uwagę, iż z przepisu art. 75 ust. 4 ustawy wynika reguła, iż w przypadku przedsięwzięcia, o którym mowa w ust. 1 pkt 4, wykraczającego poza obszar jednej gminy decyzję środowiskową wydaje wójt, burmistrz, prezydent miasta, na którego obszarze właściwości znajduje się największa część terenu, na którym ma być realizowane to przedsięwzięcie, w porozumieniu z zainteresowanymi wójtami, burmistrzami, prezydentami miast. Argumentowało, iż choć z ww. przepisu nie wynika w jakiej formie powinno nastąpić porozumienie między organami, z judykatury i piśmiennictwa wynika, iż porozumienie przyjąć winno formę pisemną. Przeprowadzone w sprawie czynności wyjaśniające wykazały, iż obowiązek działania w porozumieniu nie został spełniony. Wprawdzie Wójt Gminy Olszanka zwrócił się do Wójta Gminy Skarbimierz o "wyrażenie swojej opinii w (...) sprawie" (pismo z 20 maja 2009 r.), jednak organ ten w odpowiedzi nie zajął stanowiska, poprzestając na udzieleniu informacji, że w oparciu o uchwałę nr [...] Rady Gminy Skarbimierz z dnia 28 sierpnia 2008 r. przystąpiono do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenów w sąsiedztwie miejscowości [...] w celu lokalizacji parku elektrowni wiatrowych (pismo z 10 czerwca 2009 r.). Mimo też wezwania organ I instancji nie przedstawił żadnych dowodów potwierdzających, iż do porozumienia faktycznie doszło. Wywodził organ odwoławczy, iż porozumienie pomiędzy organami, o którym mowa w art. 75 ust. 4 ustawy, jest elementem postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, stąd jego braku nie może konwalidować pisemne oświadczenie Wójta Gminy Skarbimierz z 4 lipca 2011 r. złożone na użytek postępowania sądowoadministracyjnego. Jednocześnie SKO zwróciło uwagę, iż wydanie rozstrzygnięcia bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu jest kwalifikowaną wadą procesową uzasadniającą wzruszenie decyzji w trybie wznowieniowym (art. 145 § 1 pkt 6 K.p.a.). W takiej zaś sytuacji organ odwoławczy ma obowiązek uchylić decyzję w zwykłym toku instancji na podstawie art. 138 § 2 K.p.a.. Zarazem odnotowało, iż w raporcie oddziaływania na środowisko inaczej niż w karcie informacyjnej określono usytuowanie przedsięwzięcia, podano bowiem, że grunty przeznaczone pod inwestycję znajdują się w obrębach [...], [...] i [...] oraz [...], [...] i [...] (s. 12), czego nie dostrzegł Wójt podejmując kwestionowaną decyzję. Dla odmiany w nowym zestawieniu działek objętych inwestycją, dołączonym do pisma Spółki z 25 listopada 2013 r., nie ma już obrębu [...], za to znalazł się ponownie obręb [...] i dodatkowo obręb [...]. Zespół orzekający nadmienił, że precyzyjne określenie miejsca realizacji przedsięwzięcia jest niezbędne dla ustalenia kręgu stron postępowania, gdyż legitymację procesową w tym postępowaniu posiadają, oprócz wnioskodawcy, właściciele i użytkownicy wieczyści nieruchomości, na których zamierzenie będzie realizowane, oraz działek położonych w zasięgu oddziaływania inwestycji.
W skardze na powyższą decyzję reprezentowana przez radcę prawnego B sp. z o.o., wnosząc o jej uchylenie, zarzuciła naruszenie przepisów art. 138 § 2 K.p.a. w związku z art. 7, art. 12, art. 15, art. 77 § 1 K.p.a. oraz art. 136 K.p.a. oraz w związku z art. 107 § 3 K.p.a.; art. 153 w związku z art. 141 § 4 P.p.s.a.; art. 75 ust. 4 w związku z art. 75 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko w zw. z art. 6 K.p.a. i art. 7 Konstytucji RP; art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. w związku z art. 12 K.p.a.; art. 8 i art. 80 K.p.a. w związku z art. 76a § 1 K.p.a.; art. 35 § 3 i art. 36 K.p.a.; art. 12 i art. 35 § 1 K.p.a.; art. 417 i 4171 § 3 k.c. W uzasadnieniu skarżąca po przedstawieniu stanu faktycznego sprawy, podnosząc naruszenie art. 153 P.p.s.a,. zarzuciła brak wykonania wskazań zawartych w wyroku WSA w Opolu z dnia 21 lutego 2012 r., sygn. akt II SA/Op 404/11 oraz NSA z dnia 5 kwietnia 2013 r., sygn. akt II OSK 1528/12, które sprowadzały się do merytorycznego rozpoznania sprawy przez organ odwoławczy. Nadto podniosła, że pomimo wskazania w obu ww. wyrokach, iż w uzasadnieniu decyzji SKO nie wykazano, aby decyzja organu I instancji została wydana z takim naruszeniem przepisów postępowania, które uzasadniałoby zastosowanie art. 138 § 2 K.p.a. organ odwoławczy w kolejnym, lakonicznym uzasadnieniu nie podjął nawet próby analizy zasadności zastosowania art. 138 § 2 K.p.a. Wskazując, że zastosowanie tego przepisu stanowi wyjątek od zasady merytorycznego rozpoznania, skarżąca zauważyła, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji elementów zabrakło wykazania istotnej wadliwości postępowania przed organem I instancji, które nie może być usunięte w postępowaniu odwoławczym, co jest równoznaczne z naruszeniem tych przepisów. Podniosła, iż choć organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji zarzucił organowi I instancji uchybienie procesowe w zakresie braku należytej formy porozumienia Wójta Gminy Olszanka z Wójtem Gminy Skarbimierz oraz nieprawidłowe wskazanie obrębów i działek, na których zlokalizowana ma być inwestycja organ odwoławczy nie przeanalizował jednak w żaden sposób wagi tych naruszeń w zakresie mającym istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Argumentowała, że samo wyliczenie naruszeń, jak też wskazanie, które przepisy prawa miały zostać naruszone, nie dawało organowi odwoławczemu podstaw do uchylenia decyzji organu I instancji. Nadto organ odwoławczy nie wykazał również, że uzupełnienie braków w wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy nie było możliwe w trybie art. 136 K.p.a. W ocenie skarżącej, Wójt Gminy Olszanka zgromadził materiał dowodowy dostateczny do wydania merytorycznej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Skarżąca argumentowała nadto, iż forma w jakiej dokonywane jest porozumienie o którym jest mowa w art. 75 ust. 4 ustawy nie ma znaczenia, gdyż istotne jest, że do porozumienia doszło. W konsekwencji bez związku pozostaje to, czy porozumienie wyrażone zostanie w postanowieniu wydanym w trybie art. 106 ust. 5 K.p.a., czy też w piśmie. Wydanie postanowienia w trybie art. 106 § 5 K.p.a. nie jest bowiem jedyną forma działania w porozumieniu na podstawie art. 75 ust. 4 ustawy. Zdaniem skarżącej, za okolicznością przemawiającą, iż decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach była wydawana w porozumieniu między Wójtami świadczy przesyłana między nimi korespondencja na tle przedmiotowej sprawy. Nadto z dopuszczonego przez WSA w Opolu, jako dowód w sprawie pisma Wójta Gminy Skarbimierz wprost wynika, iż decyzja organu I instancji wydana została w porozumieniu z Wójtem Gminy Skarbimierz. Odnosząc się natomiast do prawidłowego ustalenia miejsca realizacji inwestycji skarżąca wskazała, iż decyzja organu I instancji w pełni prawidłowo wskazuje wszystkie numery działek stanowiących miejsce realizacji inwestycji. Rozbieżność dotycząca omyłkowo wskazanych nazw niektórych obrębów nie ma natomiast wpływu na określenie miejsca realizacji inwestycji. Zarzut ten był bowiem przedmiotem rozważań zarówno przed WSA, jak i NSA. Tym samym organ odwoławczy ponownie rozstrzygając sprawę zignorował wskazania prawne wypływające w tych wyroków. Skarżąca zarzuciła także organowi odwoławczemu przewlekłe prowadzenie sprawy oraz rażące naruszenie zasady szybkości postępowania.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opole wniosło o jej oddalenie. Jednocześnie nie zgodziło się z zarzutem naruszenia art. 153 P.p.s.a. twierdząc, iż bezpodstawne jest twierdzenie skarżącej, iż wydane na potrzeby postępowania sądowoadministracyjnego pismo z dnia 4 lipca 2011 r., rozwiewa wątpliwości co do wymaganego art. 75 ust. 4 ustawy przeprowadzenia porozumienia z Wójtem Gminy Skarbimierz. Nadto zgodnie z wytycznymi WSA w Opolu organ odwoławczy przeprowadził dodatkowe postępowanie, które wykazało, ze obowiązek działania w porozumieniu nie został spełniony. W części dotyczącej lokalizacji farmy wiatrowej wywody skargi potwierdzają, że decyzja organu I instancji błędnie określa obręby geodezyjne, w których maja być usytuowane elektrownie. W zakresie zarzutu dotyczącego przewlekłego prowadzenia postępowania Kolegium wyjaśniło, iż strony były zawiadamiane o niezałatwienie sprawy w trybie art. 36 K.p.a.
W replice skarżącej na odpowiedź skargi skarżąca w całości podtrzymała postawione w skardze zarzuty.
Pismem z dnia 16 maja 2014 r., skarżąca Spółka wskazując, że na Nadzwyczajnym Zgromadzeniu Spółki odwołani zostali jej wszyscy członkowie zarządu wniosła o zawieszenie postępowania.
Postanowieniem z dnia 20 maja 2014 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu uwzględniając ww. wniosek skarżącej zawiesił postępowanie.
W piśmie z dnia 4 marca 2015 r., skarżąca złożyła wniosek o podjęcie zawieszonego postępowania.
Postanowieniem z dnia 8 kwietnia 2015 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu podjął zawieszone postępowanie.
Pismem z dnia 14 maja 2015 r., skarżąca zawnioskowała o rozpoznanie sprawy poza kolejnością.
Na rozprawie z dnia 14 maja 2015 r., pełnomocnik skarżącej oświadczył, iż doszło do zmiany nazwy skarżącej na A Sp. z o.o. w [...]. Na powyższą okoliczność pełnomocnik przedłożył wypis z aktu notarialnego.
Podczas wyznaczonej na dzień 18 czerwca 2015 r., rozprawy na ww. okoliczność pełnomocnik dodatkowo przedłożył protokół z Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników Spółki oraz wypis z KRS. Wnosił o uwzględnienie skargi uchylenie zaskarżonej decyzji. Dodatkowo podniósł, iż przy wydaniu zaskarżonej decyzji doszło do naruszenia art. 24 § 1 pkt 5 K.p.a. albowiem dwoje z trzech członków składu orzekającego SKO orzekało w tej samej sprawie w decyzji poprzedzającej z dnia 26 kwietnia 2011 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i sporów o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej (§1). Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2). Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów, przy czym zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., kontrolując działalność administracji publicznej sądy administracyjne nie są przy tym związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Pozwala to i jednocześnie obliguje Sąd do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa. Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).
Przeprowadzona przez Sąd, w granicach tak określonej kognicji, kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że nie odpowiada ona wymogom prawa.
Z uwagi na zakres zaskarżonego rozstrzygnięcia przedmiotem rozważań w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym nie były kwestie związane z merytorycznym rozstrzygnięciem sprawy, lecz w pierwszej kolejności zagadnienie dotyczące zastosowania się przez organ odwoławczy w postępowaniu administracyjnym do oceny prawnej i wskazań wynikających z wyroku Sądu zapadłego w przedmiotowej sprawie.
Art. 153 P.p.s.a. stanowi bowiem, iż ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu Sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia.
Treść rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie determinowała zatem okoliczność, iż w przedmiotowej sprawie zapadł już wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 21 lutego 2012 r. (sygn. akt. II SA/Op 404/11) oraz wyrok NSA w tej sprawie z dnia 5 kwietnia 2013 r., sygn. akt II OSK 1582/12). Przypomnieć należy także, iż ww. wyrokiem uchylona został decyzja SKO w Opolu z dnia 26 kwietnia 2011 r. wydana na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. i przekazująca sprawę do rozpoznania przez organ I instancji.
Przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego jest natomiast ponownie decyzja kasacyjna organu II instancji w sprawie ustalenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie farmy wiatrowej [...]. Wobec powyższego stwierdzić należy, iż ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Sądu w sprawie wiąże ten Sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia. W pojęciu "ocena prawna" mieści się przede wszystkim wykładnia przepisów prawa materialnego i prawa procesowego. Nadto sformułowanie, iż "ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu wiąże w sprawie ten sąd", oznacza, że ilekroć dana sprawa będzie przedmiotem rozpoznania przez ten sąd, będzie on związany oceną prawną wyrażoną w tym orzeczeniu, jeżeli nie zostanie ono uchylone lub nie ulegną istotnej zmianie przepisy. W orzecznictwie sądowym pogląd ten należy uznać za utrwalony ( por. wyrok SN, sygn. akt III RN 130/97; OSNP 1999/1/2 z glosą aprobującą B. Adamiak OSP 1999/5/101), podobnie wyrok NSA w Warszawie z dnia 06 września 2001 r., sygn. akt III SA 3377/00 - LEX nr 54000). Co więcej, nawet w wypadku sporu, co do stanu faktycznego będącego podstawą subsumcji prawa, a więc i oceny prawnej lub odmiennej interpretacji prawa albo nawet możliwości niezgodności oceny Sądu z prawem obowiązującym, zapatrywania prawne wynikające z oceny Sądu mają moc wiążącą do czasu, aż wyrok zostanie wzruszony w trybie przewidzianym. Odmienna ocena materiału dowodowego stanowi prawnie niedopuszczalną polemikę z prawomocnym wyrokiem Sądu (por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 07 grudnia 1999 r., sygn. akt I SA 1089/99 - LEX nr 48019).
Stosownie zatem do art. 153 P.p.s.a. oceną prawną wyrażoną w wyroku z dnia 21 lutego 2012 r. związane były zarówno organy administracji, jak i Sąd w niniejszym składzie, rozpatrując sprawę ponownie. Ponowne rozpoznanie sprawy przez sąd administracyjny ogranicza się do kontroli, czy organy administracji prawidłowo uwzględniły wytyczne zawarte w poprzednim wyroku oraz oceny ewentualnych nowych okoliczności, które zaistniały już po wydaniu wyroku (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 24 czerwca 2008 r., sygn. akt SA/Wr 1890/07; wyrok WSA w Białymstoku z dnia 2 lutego 2002 r., sygn. akt I SA/Bk 470/08 i wyrok NSA 19 marca 2009 r., sygn. akt I OSK 591/08 – http: www. nsa. orzeczenia.gov. pl).
Reasumując, związanie sądu administracyjnego, w rozumieniu art. 153 P.p.s.a. oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, które są sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się organu administracji publicznej do wskazań w zakresie dalszego postępowania.
Sąd w uzasadnieniu do wyroku z dnia 21 lutego 2012 r., sygn. akt II SA/Op 404/11, zobowiązał organ II instancji do dokonania niezbędnych ustaleń w celu pełnego wyjaśnienia i oceny stanu faktycznego sprawy, tj. ustalenia, a to w związku ze stanowiskiem zaprezentowanym w decyzji SKO, czy Wójt Gminy Olszanka powiadomił o decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia [...] we wsiach objętych inwestycją oraz formy publikacji "zwyczajowo przyjętej w danej miejscowości". Dokonując w tym zakresie oceny wykonania przez organ zaleceń Sądu dotyczących dalszego prowadzenia postępowania, dostrzec należy, iż wprawdzie SKO pismami z dnia 30 sierpnia 2013 r. i 4 października 2013 r. zażądało od Wójta Gminy Olszanka udokumentowanej informacji wskazującej, jaki zwyczaj publikacji ogłoszeń utrwalił się w gminach, przedłożenia dokumentów potwierdzających, że decyzja organu I instancji z dnia 26 maja 2010 r. zapadła w porozumieniu z Wójtem Gminy Skarbimierz oraz dostarczenia aktualnego wypisu z rejestru gruntów dla działek, na których będzie realizowane przedsięwzięcie, to jednak, pomimo uzyskania w tym zakresie informacji (pismo Wójta Gminy Olszanka z dnia 10 września 2013 r. i 18 października 2013 r.) nie dokonał w żadnym zakresie ponownej oceny dochowania przez organ I instancji bądź nie, trybu zawiadamiania stron postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia oraz publikacji decyzji, o którym mowa w art. 49 K.p.a. Brak wypowiedzi organu w tym zakresie nie może oznaczać dorozumianego przyjęcia, że w sprawie nie doszło do naruszenia art. 74 ust. 3 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2013 r. poz. 1235, ze zm.), zwanej dalej ustawą.
Organ administracji publicznej, rozpatrując sprawę powtórnie winien, stosownie do art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a., podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, a także w myśl art. 80 K.p.a. dokonać wszechstronnej i wnikliwej oceny całokształtu materiału dowodowego. Wniesienie odwołania przenosi bowiem na organ II instancji obowiązek ponownego rozpoznania sprawy, a nie tylko powoduje możliwość oceny prawidłowości postępowania organu I instancji i zapadłej przed tym organem decyzji. Ustalając zatem stan faktyczny sprawy organ II instancji winien rozszerzyć granice postępowania dowodowego na nowe okoliczności pominięte przez organ I instancji, które mogły mieć znaczenie dla prawidłowego załatwienia sprawy, jeśli przeprowadzenie dodatkowych dowodów, stosownie do art. 136 K.p.a. mieści się w zakresie jego kompetencji. Zatem Kolegium ponownie rozpoznając sprawę zobowiązane było uwzględnić wskazania Sądu i poddać pod rozwagę oraz dokonać oceny sposobu prowadzenia postępowania z zachowaniem bądź nie przez organ I instancji warunków art. 49 K.p.a. w związku z art. 74 ust. 3 ustawy.
Sąd w ww. wyroku uznał nadto, że brak wskazania obrębów geodezyjnych, na których leżą poszczególne działki, w sytuacji, gdy w decyzji organu I instancji wskazane są nazwy gmin, a także wyliczenie obrębów geodezyjnych i na końcu wyliczenie numerów działek, na których zlokalizowana będzie planowana inwestycja bez przypisania ich konkretnym obrębom, a akta administracyjne zawierają stosowne wypisy z rejestru gruntów odnoszące się do wymienionych w decyzji działek, nie stanowi tego rodzaju wadliwości, która uzasadniałby zastosowanie art. 138 § 2 K.p.a. Sąd uznał, że organ odwoławczy winien, stosując art. 136 K.p.a., we własnym zakresie lub przez zobowiązanie organu I instancji, ustalić aktualny stan rzeczy i przypisać poszczególne działki właściwym obrębom geodezyjnym. Dodać trzeba, że określenie miejsca realizacji przedsięwzięcia – w razie wątpliwości zaistniałych w toku postępowania – mieści się w pojęciu merytorycznego rozpatrywania sprawy przez organ odwoławczy po wniesieniu odwołania i jest przejawem realizacji zasady dwuinstancyjności z art. 15 K.p.a. Stwierdzić należy, że ustalenie czy Wójt Gminy Olszanka był organem właściwym do rozpoznania sprawy nie wymagało wiedzy specjalistycznej, lecz prostego zsumowania powierzchni działek zajętych pod przedsięwzięcie w poszczególnych obrębach geodezyjnych. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, pomimo dysponowania wypisami z rejestrów gruntów, mapami geodezyjnym oraz zestawieniem działek i przypisanych im obrębów geodezyjnych organ odwoławczy nie dokonał oceny w tym zakresie i nie dał temu wyrazu w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W sprawie nadto, organ II instancji nie wskazał i nie poparł tego stosownymi wyliczeniami, że Wójt Gminy Olszanka zasadnie ustalił, iż największa część terenu pod inwestycję znajduje się na obszarze jego właściwości, a tym samym był organem właściwym rzeczowo i miejscowo do wydania na podstawie art. 75 ust. 4 ustawy decyzji.
Dokonując dalszej oceny zastosowania się przez organ II instancji do wskazań Sądu stwierdzić należy, iż organ odwoławczy nie dokonał przypisania poszczególnych działek właściwym obrębom geodezyjnym. W zakresie poprawności określenia w decyzji organu I instancji miejsca realizacji przedsięwzięcia odnotował jedynie, że Wójt Gminy Olszanka nie dostrzegł, że w raporcie oddziaływania na środowisko inaczej niż w karcie informacyjnej określono usytuowanie przedsięwzięcia, podano bowiem, że grunty przeznaczone pod inwestycję znajdują się w obrębach [...], [...], [...], [...], [...] i [...], przy czym nie poddał tej podniesionej okoliczności żadnej ocenie. Analiza natomiast akt administracyjnych wskazuje, że wniosek skarżącej Spółki obejmował wszystkie nieruchomości, które wymienione zostały w sentencji decyzji organu I instancji. Stąd też, skoro organ miał zamiar uczynić z tego zarzut, który uzasadniałby, jego zdaniem, uchylenie decyzji organu I instancji, to winien, stosownie do wskazań Sądu wyjaśnić z jakich przyczyn nie jest możliwe uzupełnienie w tym zakresie postępowania dowodowego oraz jaki wpływ ma dostrzeżona wadliwość na ocenę poprawności treści zapadłego rozstrzygnięcia. W tym zakresie brak jest jakiejkolwiek wypowiedzi organu II instancji. Powyższe ma istotne znaczenie zwłaszcza jeśli się zważy, iż Sąd uznał, że określenie miejsca realizacji przedsięwzięcia – w razie wątpliwości zaistniałych w toku postępowania – mieści się w pojęciu merytorycznego rozpatrywania sprawy przez organ odwoławczy.
Dostrzec należy również, iż Sąd w ww. wyroku uznał, że błędne jest stanowisko organu odwoławczego, iż w sprawie nie zostało wykazane działanie Wójta Gminy Olszanka w porozumieniu z Wójtem Gminy Skarbimierz. W uzasadnieniu swojego stanowiska Sąd w sposób jednoznaczny wskazał, że zaskarżony akt wydany został w porozumieniu między organami, na których terenie zlokalizowano inwestycję. Zdaniem Sądu, do takiego porozumienia doszło i potwierdza je oświadczenie Wójta Gminy Skarbimierza z dnia 4 lipca 2011 r. wydane na potrzeby postępowania sądowego, który to dowód dopuszczono na wniosek stron, jako dowód w trybie art. 106 § 3 P.p.s.a. Organ II instancji nie był uprawniony, w świetle art. 153 P.p.s.a., do dokonania odmiennej oceny tego dowodu w sprawie. Przyjmując w zaskarżonej decyzji, iż organ I instancji naruszył wymóg porozumienia między organami, o którym mowa w art. 75 ust. 4 ustawy, sam dopuścił się naruszenia art. 153 P.p.s.a.
Organ II instancji tylko wówczas mógłby dokonać odmiennej oceny treści oświadczenia Wójta Gminy Skarbimierz z dnia 4 lipca 2011 r., które zostało dopuszczone jako dowód w sprawie przez Sąd w postępowaniu zakończonym wyrokiem z dnia 21 lutego 2012 r., sygn. akt II SA/Op 404/11, gdyby ta kwestia nie była przedmiotem rozważań sądu i nie znalazła wyrazu w pisemnym uzasadnieniu zapadłego orzeczenia.
Wreszcie stwierdzić należy, iż przy ponownym rozpoznaniu sprawy SKO, wbrew wskazaniom Sądu, nie zajęło żadnego stanowiska i nie dokonało we własnym zakresie oceny dotyczącej wydania decyzji przez organ I instancji przy uwzględnieniu bądź nie przepisów o planowaniu przestrzennym.
Brak stanowiska organu odnośnie tej kwestii oraz podniesionych wyżej nie może być traktowany jako milcząca aprobata działań organu I instancji. Organ II instancji, na co zwracano uwagę wyżej, ma obowiązek powtórnego rozpoznania sprawy, co oznacza obowiązek przeanalizowania całego toku postępowania, prawidłowości i kompletności zgromadzonego materiału dowodowego przez organ I instancji, dochowania wymagań procesowych, w tym i w zakresie właściwości organów oraz obligatoryjnych składników decyzji organu I instancji, właściwego zastosowania przepisów prawa materialnego oraz ich subsumcji do poprawnie ustalonego stanu faktycznego, a także kontroli zasadności zarzutów podniesionych w odwołaniu. W przedmiotowej sprawie organ II instancji związany był nadto oceną prawną zawartą w ww. wyroku Sądu oraz wskazaniami z niego wynikającymi. Związanie oceną prawną, o której mowa w art. 153 P.p.s.a. dotyczyło wykładni prawa materialnego, procesowego oraz braku wyjaśnienia w kontrolowanym postępowaniu istotnych okoliczności stanu faktycznego. Obowiązek podporządkowania się tak rozumianej ocenie prawnej, mógł być wyłączony jedynie w razie istotnej zmiany stanu faktycznego lub prawnego, a na zaistnienie takiej okoliczności organ nie wskazał i nie wynikała także ona z akt administracyjnych. Inaczej mówiąc ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak i kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania takiej decyzji (por. wyrok NSA z dnia 25 kwietnia 2014 r., sygn. akt II FSK 1276/12 – Lex nr 1481471; wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 20 sierpnia 2014 r., sygn. akt II SA/Go 480/14 – Lex nr 1519894; wyrok WSA w Warszawie z dnia 13 marca 2014 r., sygn. akt VIII SA/Wa 1013/13 – Lex nr 1468415).
Zaakcentowania wymaga nadto, że przepis art. 138 § 2 K.p.a. stanowi wyłom od zasady merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy przez organ drugiej instancji. Powyższe oznacza, że przepis art. 138 § 2 k.p.a. znajdzie zastosowanie zawsze wtedy, gdy decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a dla podjęcia rozstrzygnięcia zachodzi konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie przekraczającym kompetencje organu odwoławczego. Treść przesłanek określonych w art. 138 § 2 K.p.a. winna tym samym być interpretowana łącznie z przepisem art. 136 K.p.a., określającym granice postępowania wyjaśniającego przed organem odwoławczym. Stąd też organ odwoławczy korzystając z przepisu art. 138 § 2 K.p.a. w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji winien przedstawić w sposób przekonujący istnienie przesłanek określonych w przepisie art. 138 § 2 K.p.a. oraz wskazać przyczyny uniemożliwiające przeprowadzenie uzupełniającego postępowania wyjaśniającego w ramach art. 136 K.p.a.
Dostrzec również przyjdzie, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie odpowiada wymogom art. 107 § 3 K.p.a., który wymaga, aby uzasadnienie faktyczne decyzji zawierało w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawierało wprawdzie przytoczenie przepisów prawa, jednakże brak było w nim wskazania, jakie fakty istotne dla rozstrzygnięcia oraz wykonania zaleceń Sądu ustalono. Nie zawiera ono także opisu dokonanej subsumcji. Motywy decyzji winny odzwierciedlać rację decyzyjną i wyjaśnić tok rozumowań prowadzących do zastosowania konkretnego przepisu prawa materialnego w ustalonym stanie faktycznym.
Reasumując, stwierdzić należy, że postępowanie administracyjne przez organ II instancji nie zostało przeprowadzone w zasadzie zgodnie ze wskazówkami zawartymi w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z 21 lutego 2012 r., sygn. akt II SA/Op 404/11, na co trafnie zwrócił uwagę skarżący. Organ II instancji nie dokonał ponownego wnikliwego rozpoznania sprawy przy uwzględnieniu wskazań Sądu co do dalszego sposobu jej prowadzenia, przez co naruszył art. 153 P.p.s.a. Poczyniona przez organ administracji ocena zebranego w sprawie materiału dowodowego odbiega od poglądów i zapatrywań prawnych wyrażanych przez Sąd w ww. wyroku.
W związku ze stwierdzoną wadliwością nie zachodziła konieczność ustosunkowywania się do pozostałych zarzutów skargi. Na marginesie dodać należy, iż Sądowi wiadomym jest, że przed tut. Sądem toczyło się postępowanie ze skargi skarżącej w przedmiocie przewlekłego prowadzenia postępowania w przedmiotowej sprawie (sygn. akt II SAB/Op 23/15).
Mając powyższe na uwadze, na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 a i c P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. Na koszty postępowania składają się uiszczony wpis w kwocie 200 zł., koszty zastępstwa procesowego odpowiadające § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz.490 ze zm.) w wysokości 240 zł oraz 17 zł. Tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło