II SA/Op 159/13

WyrokWSA w Opolu2013-06-27

Skład orzekający: Ewa Janowska, Elżbieta Kmiecik, Jerzy Krupiński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego, oparty na przesłance z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. (nowe dowody lub istotne okoliczności faktyczne), może skutkować merytorycznym rozpoznaniem sprawy, jeśli organ stwierdzi brak podstaw do wznowienia postępowania?
Ratio decidendi
W przypadku stwierdzenia braku podstaw do wznowienia postępowania administracyjnego, organ odmawia uchylenia dotychczasowej decyzji na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a. Brak ten wyłącza możliwość merytorycznego rozpoznania sprawy i ponownego rozstrzygnięcia jej istoty. Sąd administracyjny kontroluje legalność zaskarżonej decyzji z perspektywy przestrzegania przez organ reguł proceduralnych.
Stan faktyczny
Skarżący J. K. domagał się przyznania uprawnień kombatanckich, jednak jego wniosek został ostatecznie odrzucony decyzją z 2011 r. Po złożeniu nowego wniosku, organ wznowił postępowanie, ale następnie decyzją z 2013 r. odmówił uchylenia poprzedniej decyzji, uznając, że nowe dowody i okoliczności nie były wystarczające do zmiany rozstrzygnięcia. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając organowi rażące naruszenie prawa i brak merytorycznej oceny spornych kwestii.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Janowska Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik – spr. Sędzia NSA Jerzy Krupiński Protokolant St. sekretarz sądowy Grażyna Stykała po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 27 czerwca 2013 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie z dnia 15 lutego 2013 r., nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia po wznowieniu postępowania decyzji w sprawie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich oddala skargę. Przedmiot postępowania sądowoadministracyjnego stanowi decyzja Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie z dnia 15 lutego 2013 r., nr [...], którą utrzymano mocy decyzję własną z dnia 14 stycznia 2013 r. o odmowie uchylenia decyzji ostatecznej Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie z dnia 10 stycznia 2011 r., nr [...], w przedmiocie odmowy przyznania J. K. uprawnień kombatanckich. Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym: Ostateczną decyzją z dnia 10 stycznia 2011 r., nr [...], Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie odmówił przyznania J. K. uprawnień kombatanckich. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu wyrokiem z dnia 26 maja 2011 r. oddalił skargę J. K. na ww. decyzję. W dniu 5 listopada 2012 r. do Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie wpłynął wniosek J. K. o przyznanie uprawnień kombatanckich. Do wniosku dołączone zostało pismo Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej Zarząd Koła w [...] z dnia 1 listopada 2012 r. o formalne zweryfikowanie i przyznanie uprawnień kombatanckich J. K., który jest członkiem zwyczajnym organizacji i był aktywnym młodocianym uczestnikiem ruchu oporu, a który nie zdążył zweryfikować w odpowiednim czasie swoich okupacyjnych doświadczeń. Wniosek zawierał nadto m.in. pismo J. K. do Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej Zarząd Koła w [...] zatytułowane "Prośba" z dnia 18 czerwca 2012 r. oraz oświadczenia oraz uzupełniające zeznania J. U., K. J. oraz J. K.. Pismem z dnia 21 listopada 2012 r. wnioskodawca, odpowiadając na zapytanie organu zawarte w piśmie z dnia 9 listopada 2012 r., wskazał, że podstawę swojego wniosku upatruje w art. 145 w zw. z art. 151 K.p.a. Żądał nadto ponownego rozpatrzenia wniosku o przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu działalności konspiracyjnej w czasie hitlerowskiej okupacji. Postanowieniem z dnia 6 grudnia 2012 r., nr [...], Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. i art. 149 § 1 i 2 K.p.a. wznowił postępowanie w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie z dnia 10 stycznia 2012 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że wnioskodawca do wniosku o wznowienie postępowania dołączył jeden dokument, który spełnia przesłankę z art. 148 K.p.a., to jest pismo Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej w [...] z dnia 1 listopada 2012 r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie działając na podstawie art. 151 § 1 K.p.a. decyzją z dnia 14 stycznia 2013 r., nr [...], odmówił uchylenia decyzji własnej z dnia 10 stycznia 2011 r., nr [...]. W uzasadnieniu organ podniósł, że wznowił postępowanie w sprawie zakończonej ostateczną decyzją z dnia 10 stycznia 2011 r., mając na uwadze pismo Zarządu Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej. Podał, że wraz z tym pismem wnioskodawca przesłał oświadczenia J. U., K. J., które załączone zostały do skargi do WSA w Opolu na decyzję z dnia 10 stycznia 2011 r. Do obecnego wniosku złożone zostało nadto oświadczenie J. K. z dnia 5 sierpnia 2009 r. Dokonując analizy złożonych przez wnioskodawcę załączników do wniosku stwierdził, że pismo Zarządu Koła ŚZŻAK odnosi się prawie wyłącznie do okoliczności, które nie stanowią podstawy do stwierdzenia służby zgodnej z wymogami art. 1 ust. 2 ustawy kombatanckiej, czyli pełnienia służby na wzór służby wojskowej. Dołączone zaś do wniosku ponowne oświadczenia świadków były znane organowi w chwili wydawania ostatecznej decyzji o odmowie przyznania uprawnień kombatanckich, a oświadczenia dodatkowe, spisane w styczniu 2011 r. były znane także WSA w Opolu w chwili wydawania orzeczenia. Odnośnie oświadczenia J. K. organ zauważył, że jest on osobą posiadającą uprawnienia kombatanckie z tytułu działalności w okresie powojennym, przyznane jeszcze przez ZBoWiD, a potwierdzone przez Kierownika Urzędu. Nadto argumentował organ, że J. K. nie urodził się we Lwowie, ani okolicy tego miasta, nie znał zatem strony w czasie jej działalności, a w swoim oświadczeniu wskazuje, jako okresy działań strony w konspiracji lata 1942 – 44, w sytuacji, gdy ta od września 1943 roku przebywała na robotach przymusowych i z tytułu których otrzymała świadczenie pieniężne. Zwrócił także uwagę, że Zarząd Główny Stowarzyszenia Szarych Szeregów w opinii z dnia 14 października 2010 r. podał, że minimalny wiek przyjęcia do Szarych Szeregów od jesieni 1942 r. wynosił 12 lat, a wnioskodawca w chwili swoich działań miał 9 lat. Mając powyższe na uwadze organ uznał, że pomimo dołączenia do wniosku dokumentu spełniającego wymóg z art. 148 § 1 K.p.a., nie można dokonać innych ustaleń faktycznych niż te, które były podstawą rozstrzygnięcia ostatecznego z dnia 10 stycznia 2011 r., a tym samym brak jest podstaw do uchylenia tej decyzji. Z treścią powyższej decyzji nie zgodził się J. K. wnoszą o ponowne rozpoznanie sprawy. W uzasadnieniu zauważał, że zebrany w sprawie materiał dowodowy, jak to określił "omija zasadę merytorycznego rozpoznania spornych kwestii." Zwrócił uwagę na to, że w Powstaniu Warszawskim brały aktywny udział także dzieci i nikt nie kwestionuje ich wieku. Podkreślił, że jeśli organ ma wątpliwości co do jego działalności w Szarych Szeregach, to jego działalność na rzecz Armii Krajowej nie powinna budzić żadnych wątpliwości, albowiem żołnierze AK jej fakt potwierdzili. Zaskarżoną decyzją z dnia 15 lutego 2013 r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. utrzymał w mocy decyzję własną z dnia 14 stycznia 2013 r. W uzasadnieniu przedstawił przebieg i zapadłe w sprawie rozstrzygnięcia, w tym i wyrok WSA w Opolu z dnia 26 maja 2011 r. i stwierdził, że biorąc pod uwagę całokształt materiału dowodowego oraz przepisy art. 16 K.p.a. i art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., w sprawie nie zaistniały nowe okoliczności i dowody, które były na tyle istotne, żeby mogły wywrzeć bezpośredni wpływ na treść rozstrzygnięcia zawartego w ostatecznej decyzji. Zdaniem organu, dowód będący podstawą wznowienia postępowania (pismo ŚZŻAK z dnia 1 listopada 2011 r.), jak i oświadczenie świadka J. K., datowane na dzień 5 sierpnia 2009 r., potwierdzają jedynie ustalony w sprawie stan faktyczny. Powołując się na wyrok WSA w Opolu uznał, że brak jest podstaw do przyznania zainteresowanemu uprawnień kombatanckich na podstawie przepisu art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy o kombatantach, gdyż pełnienie przez zainteresowanego służby w Szarych Szeregach należało wykluczyć ze względu na wiek. Również za nieuzasadnione należało uznać twierdzenia strony, że do jego sytuacji miałby zastosowanie przepis art. 2 pkt 1 ustawy o kombatantach. Tym samym brak było podstaw do uchylenia decyzji ostatecznej. Skargę na powyższą decyzję wywiódł J. K.. Żądał uchylenia zaskarżonej decyzji i nakazania uwzględnienia zasadności zarzutów stawianych w uzasadnieniu skargi, rozpoznania skargi w kontekście przekwalifikowania statusu osoby represjonowanej na status kombatancki, dopuszczenia dowodów z zeznań świadków i uznania ich za wiarygodne, obciążenia organu kosztami postępowania sądowego. W uzasadnieniu skargi dowodził, że w sprawie doszło do rażącego naruszenia prawa poprzez brak dokonania oceny spornych kwestii przez organ. W szczególności organ bez głębszej analizy pomija fakt, że został aresztowany przez okupanta z uwagi na działalność konspiracyjną w ruchu oporu na rzecz Armii Krajowej. Z powodu tej działalności został aresztowany przez okupanta i w trybie karnym osadzony w obozie pracy przez 20 miesięcy. Podkreślał, ze nie jest w stanie udowodnić w sposób wymagany przez organ, że był członkiem ZHP "Szarych Szeregów", ale zauważa, że jego działalność konspiracyjna została uznana przez Światowy Związek Żołnierzy AK, co znalazło odzwierciedlenie w przyjęciu go w poczet członków tej organizacji. Zarzuca organowi uporczywe podważanie członkostwa w ZHP w oderwaniu od oceny wykorzystywania go w ruchu oporu AK w charakterze tajnego gońca. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację i wywody zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami, a organami administracji rządowej (§ 1). Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2). Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowo – administracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej P.p.s.a.). Przedmiotem oceny, w rozpoznawanej sprawie jest decyzja Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie Wojewody Opolskiego z dnia 15 lutego 2013 r., który działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. utrzymał w mocy decyzję własną z dnia 14 stycznia 2013 r. o odmowie uchylenia, po wznowieniu postępowania na wniosek skarżącego, ostatecznej decyzji Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie z dnia 10 stycznia 2011 r. o odmowie przyznania J. K. uprawnień kombatanckich. Przeprowadzona przez Sąd, w granicach niniejszej sprawy, kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że zarówno zaskarżona decyzja, jak i utrzymana nią w mocy decyzja pierwszoinstancyjna, wydane w trybie wznowieniowym odpowiadają przepisom prawa. Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego regulują w sposób jednoznaczny i ścisły tryb postępowania związany ze wzruszeniem decyzji ostatecznych, jaką jest w niniejszej sprawie decyzja Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie z dnia 10 stycznia 2011 r. o odmowie przyznania skarżącemu uprawnień kombatanckich. Zasadniczą kwestią determinujacą postępowanie w przedmiotowej sprawie było w pierwszej kolejności ustalenie czy skarżący składając wniosek o wznowienie postępowanie w sprawie zakończonej ostateczną decyzją organu wskazuje na wystąpienie jednej (bądź kilku) ustawowych przesłanek warunkujących dopuszczalność wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją. Przesłanki te wymienione są enumeratywnie w art. 145 § 1, art. 145a § 1, art. 145b § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ), zwanej dalej K.p.a. Wznowienie postępowania administracyjnego jest instytucją procesową stwarzającą prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, dotknięte było kwalifikowaną wadliwością prawną przewidzianą w art. 145 § 1, art. 145a § 1 lub art. 145b § 1 K.p.a. Stanowi ono odstępstwo od ustanowionej w art. 16 § 1 K.p.a. ogólnej zasady trwałości decyzji administracyjnej. Granice wznowieniowego postępowania wyznaczone są zakresem sprawy administracyjnej, która została rozstrzygnięta w toku instancji przez wydanie ostatecznej decyzji (postanowienia) podlegającej weryfikacji. Wszczęcie tego postępowania następuje w drodze postanowienia, przy czym wznowienie postępowania w przypadku przesłanek ustawowych zawartych w przepisie art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., może nastąpić zarówno na żądanie strony, jak i z urzędu. Przy czym stwierdzenie czy przyczyna wznowienia rzeczywiście wystąpiła i jakie z tego wynikają skutki prawne dla rozstrzygnięcia sprawy, mogą być wyłącznie efektem postępowania przeprowadzonego po wydaniu postanowienia z art. 149 § 1 K.p.a. i muszą być zawarte w decyzji określonej w art. 151 K.p.a. W fazie bowiem wszczęcia postępowania nie jest dopuszczalne badanie wystąpienia ustawowych przesłanek wznowienia postępowania i wyprowadzanie konsekwencji prawnych co do dopuszczalności wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania (por. komentarz do K.p.a. pod redakcją prof. B. Adamiak do art. 145, s. 624). Celem postępowania wznowieniowego jest stwierdzenie wystąpienia przesłanek wznowienia i następnie - w razie pozytywnego wyniku dokonanej w tym zakresie oceny – przeprowadzenie postępowania w celu wyeliminowania z obrotu prawnego ostatecznej decyzji. W instytucji wznowienia występują zasadniczo dwa elementy, a to materialny, to jest prawo strony do żądania ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej oraz element procesowy dotyczący weryfikacji prawidłowości postępowania. Wznowienie postępowania może nastąpić tylko w sprawach administracyjnych zakończonych decyzją ostateczną. Ta przesłanka prawna warunkująca dopuszczalność wznowienia postępowania zaistniała w niniejszej sprawie. Decyzja z dnia 10 stycznia 2011 r. jest decyzją ostateczną. Art. 149 § 2 K.p.a. przewiduje, że postanowienie o wznowieniu postępowania stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Po wznowieniu postępowania organ dokonuje zatem najpierw ustaleń co do rzeczywistego zaistnienia przesłanek stanowiących podstawę wznowienia, a następnie w razie ich wystąpienia, w kolejnym etapie postępowania, przeprowadza postępowanie wyjaśniające w celu merytorycznego rozpoznania sprawy będącej przedmiotem weryfikowanej decyzji. Stwierdzenie w pierwszym etapie braku ustawowych przesłanek wznowienia, wyłącza dokonanie merytorycznego rozpoznania sprawy i powoduje odmowę uchylenia ostatecznej decyzji. Jak stanowi bowiem art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a. organ odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b K.p.a.. W tym też przypadku nie dochodzi do ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy. W niniejszej sprawie postępowanie wznowieniowe w sprawie zakończonej ostateczną decyzją z dnia 10 stycznia 2011 r., wszczęte zostało na wniosek skarżącego, który przesłanki wznowienia postępowania upatrywał w wystąpieniu istotnych dla sprawy nowych dowodów i okoliczności faktycznych istniejących w dniu wydania decyzji, a to przyjęcia go w poczet członków Światowy Związek Żołnierzy AK oraz oświadczeń świadków. Mając na uwadze treść wniosku oraz pisma skarżącego z dnia 21 listopada 2012 r., zasadnie organ I instancji uznał, że skarżący żąda wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją, a jego podstawy, wobec złożenia szeregu załączników, upatruje w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. Wobec tak określonej przez skarżącego podstawy wznowienia postępowania oraz stwierdzonej dopuszczalności weryfikacji decyzji we wnioskowanym trybie, za prawidłowe uznać należało dokonanie w niniejszej sprawie wznowienia postępowania. Zauważyć należy, że w przypadku, gdy istnieją jakiekolwiek wątpliwości w zakresie istnienia podstawy wznowienia postępowania wskazanej przez stronę i zachodzi potrzeba zbadania sprawy w tym zakresie, niezbędne jest wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania. Przesłanką odmowy wznowienia postępowania (art. 149 § 3 K.p.a.) nie może być negatywny wynik ustaleń co do przyczyny wznowienia, natomiast może nią być żądanie wznowienia postępowania z przyczyny innej niż wymieniona enumeratywnie w art. 145 § 1 K.p.a. (por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 5 listopada 1999 r., sygn. akt II SA 1604/99 - Lex nr 47257). Wskazać należy nadto, że do negatywnych przesłanek uzasadniających odmowę wznowienia postępowania decyzją opartą na przepisie art. 149 § 3 K.p.a., należą wniesienie podania przez podmiot nie będący stroną, brak zachowania terminu wniesienia podania o wznowienie postępowania określonego przepisami art. 148 § 1 i 2 K.p.a. - jeżeli wznowienie ma nastąpić na wniosek oraz wskazanie podstawy faktycznej wznowienia nie odpowiadającej co najmniej jednej z wyczerpująco wymienionych przepisami art. 145 § 1 pkt 1-8 K.p.a. oraz 145a i art. 145b K.p.a. podstaw wznowienia. Brak spełnienia, którejkolwiek z tych przesłanek, tzn. złożenie podania przez podmiot nie będący stroną, po upływie terminu do złożenia podania, czy też bez wskazania okoliczności, która mieściłaby się w którejkolwiek z wyczerpująco wymienionych podstaw wznowienia, skutkuje wydaniem postanowienia opartego na przepisie art. 149 § 3 K.p.a. Jednakże przed wydaniem postanowienia (w poprzednio obowiązującym stanie prawnym decyzji) przewidzianego tym przepisem, organ zobowiązany jest ustalić wystąpienie ww. przesłanek w sposób nie budzący wątpliwości. Po wpłynięciu wniosku o wznowienie postępowania organ zobowiązany jest zbadać wyłącznie, czy wniosek o wznowienie złożony został przez stronę postępowania, czy wniesiono go z zachowaniem terminu oraz czy oparty jest on o ustawowe przesłanki wznowienia (analiza wniosku co do podstaw wznowienia, a nie przyczyn). W związku z powyższym stwierdzić należy, iż wobec podniesienia we wniosku (wprawdzie nie bezpośrednio) jako przesłanki wznowienia okoliczności z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. i uznaniu przez organ, że przynajmniej co do jednego ze złożonych przez skarżącego dokumentów dochowany został termin z art. 148 § 1 K.p.a., we wznowionym postępowaniu w pierwszej kolejności zasadnicze znaczenie miało ustalenie, czy w sprawie w istocie zaistniała przesłanka wznowienia, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. Zgodnie bowiem z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, gdy wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. W ramach określonej w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. podstawy wznowieniowej, niezależnymi od siebie i samoistnymi przesłankami wznowienia są "nowe okoliczności" i "nowe dowody", istniejące w dacie wydania decyzji, nie znane organowi wydającemu decyzję i ujawnione po dacie jej wydania. W odniesieniu do przesłanki wznowienia, którą stanowi "nowy dowód", wyjaśnić należy, że jeżeli nawet dany dowód nie istniał w dniu wydania decyzji, lecz został wygenerowany w terminie późniejszym, to jednak wynikająca z tego dowodu okoliczność faktyczna jako mogąca istnieć w dniu wydania "inkryminowanej" decyzji może uzasadniać wznowienie postępowania (por wyrok NSA z dnia 22 grudnia 2011 r., sygn. akt II GSK 1358/10 - LEX nr 1151651). "Nowe okoliczności faktyczne" czy "nowe dowody" mogą stanowić podstawę wznowienia postępowania tylko wówczas, gdy są dla sprawy istotne. Muszą więc dotyczyć przedmiotu sprawy oraz mieć znaczenie prawne, mające w konsekwencji wpływ na zmianę treści decyzji w kwestiach zasadniczych. Co więcej sama zmiana oceny dowodów nie może stanowić podstawy do podważenia trwałości decyzji w trybie wznowienia postępowania, jeżeli nie wyprowadzi się takich nowych okoliczności faktycznych, istniejących w dniu wydania decyzji ostatecznej, które podważą ocenę materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie przy wydaniu decyzji ostatecznej, decyzji rozstrzygającej sprawę merytorycznie w trybie postępowania zwykłego (por. wyrok NSA z dnia 1 lutego 2012 r., sygn. akt II OSK 2154/10 – LEX nr 1121209). Organy administracji dokonały analizy i oceny przedłożonych przez skarżącego załączników do wniosku i zasadnie uznały, że nie stanowią one nowych okoliczności faktycznych, ani nowych dowodów, które mogą stanowić podstawę do uchylenia ostatecznej decyzji zapadłej w sprawie odmowy przyznania skarżącemu uprawnień kombatanckich. Dokonane w tym zakresie ustalenia znajdują potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym i stąd też zaakceptować należy stanowisko organu, że pismo ŚZŻAK z dnia 1 listopada 2012 r. nie pozwala na przyjęcie, że zawiera ono przedstawienie faktów, które uprawniałyby uznanie pełnienia przez skarżącego służby, o której mowa w art. 1 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 202 r. nr 42, poz. 371 ze zm.). Również stanowisko organu co do oceny treści oświadczeń złożonych przez świadków, w tym J. K. (k. 66 akt administracyjnych) oraz zachowania przez skarżącego terminu z art. 148 § 1 K.p.a., co do oświadczeń świadków J. U. oraz K. J. (k. 72, 70, 69, 67 akt administracyjnych) zasługuje na aprobatę. Zeznania tych ostatnich dwóch wymienionych świadków były w dyspozycji skarżącego co najmniej już w trakcie postępowania sądowego, które toczyło się w pierwszych miesiącach 2011 r. (por. k.60 akt administracyjnych - uzasadnienie wyroku WSA w Opolu z dnia 26 maja 2011 r.) i na tę okoliczność trafnie wskazał organ. Tym samym skarżący nie dochował miesięcznego terminu, o którym stanowi art. 148 § 1 K.p.a. Zatem stanowisko organu, wyrażone w zaskarżonej decyzji, iż nie zaistniały okoliczności powodujące istnienie podstaw do uchylenia decyzji ostatecznej z dnia 10 stycznia 2011 r. i wydania nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy, nie może zostać uznane za wadliwe. Organy obu instancji zasadnie uznały, że w sprawie rzeczywiście nie zaistniały podstawy wznowienia zawarte w przepisie art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. Ustalenie w sprawie braku tej ustawowej przesłanki wznowienia postępowania zamyka możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy. Stwierdzenie na tym etapie braku ustawowych przesłanek wznowienia wyłącza bowiem dokonanie merytorycznego rozpoznania sprawy i powoduje odmowę uchylenia ostatecznej decyzji. Art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a. stanowi bowiem, że organ odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b K.p.a. W tym też przypadku nie dochodzi do ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy. Taka sytuacja wystąpiła w niniejszej sprawie. Uwzględniając powyższe, stwierdzić należy, że w sprawie zakończonej wydaniem zaskarżonej decyzji o odmowie uchylenia decyzji ostatecznej z dnia 10 stycznia 2011 r. nie zaistniały ustawowe przesłanki wznowienia, na które wskazywał skarżący. To z kolei przesądzało o braku w niniejszej sprawie przesłanki wznowienia, określonej w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. i zgodnie z art. 151 §1 pkt 1 K.p.a. skutkowało odmową uchylenia dotychczasowej ostatecznej decyzji z dnia 10 stycznia 2011 r. o odmowie przyznania skarżącemu uprawnień kombatanckich. Stwierdzając w niniejszej sprawie brak podstaw do uchylenia ww. decyzji ostatecznej na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a. tj. wobec braku zaistnienia określonych przez ustawodawcę przesłanek wznowienia postępowania, słusznie organy odmówiły uchylenia dotychczasowej decyzji bez dokonania jej merytorycznej weryfikacji i ponownego rozpoznania sprawy w oparciu o aktualny stan prawny. Jak już wcześniej wskazano, w myśl art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a., rozpoznanie co do meritum sprawy objętej wznowieniem dopuszczalne jest jedynie po stwierdzeniu, na skutek dokonanej w tym zakresie oceny, zaistnienia przyczyn wznowienia. Brak podstaw do wznowienia postępowania, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie, wyłączał tym samym dokonanie weryfikacji ostatecznej decyzji. Rozpoznanie ponownie, merytorycznie, sprawy w zaistniałym stanie faktycznym stanowiłoby rażące naruszenie przepisów o wznowieniu. Wznowienie postępowania miało na celu, zbadanie, czy w tym zakresie zakończone już postępowanie przeprowadzone zostało wadliwie, tj. czy naruszało obowiązujące wówczas przepisy w zakresie okoliczności stanowiących przesłankę wznowienia. Sąd administracyjny nie dokonuje ustaleń faktycznych w zakresie objętym sprawą administracyjną, lecz dokonuje kontroli legalności zaskarżonej decyzji ostatecznej z perspektywy realizacji i przestrzegania przez organ administracji orzekający w sprawie, wiążących go, w zakresie dotyczącym dokonywania ustaleń faktycznych, reguł proceduralnych. W niniejszym postępowaniu organy nie dopuściły się takich uchybień, które mogłyby skutkować koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji, a tym samym skargę należało oddalić. Z tych względów, na mocy powołanych wyżej przepisów oraz art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku. ----------------------- 10

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło