II SA/Op 164/13
WyrokWSA w Opolu2013-06-20
Skład orzekający: Jerzy Krupiński, Krzysztof Bogusz, Teresa Cisyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania zasiłku celowego i przyznanie jedynie specjalnego zasiłku celowego w zaniżonej kwocie jest zgodna z prawem, gdy wnioskodawca spełnia przesłanki do otrzymania pomocy, ale jego dochód nieznacznie przekracza kryterium dochodowe?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy administracji prawidłowo zastosowały przepisy ustawy o pomocy społecznej. Stwierdzono, że dochód skarżącego nieznacznie przekraczał kryterium dochodowe uprawniające do zasiłku celowego, co uzasadniało odmowę jego przyznania. Jednocześnie, przyznanie specjalnego zasiłku celowego w kwocie 40 zł zostało uznane za zgodne z prawem, jako że mieściło się w granicach uznania administracyjnego organu, uwzględniając zarówno szczególną sytuację życiową skarżącego, jak i ograniczone środki finansowe ośrodka pomocy społecznej.Stan faktyczny
Skarżący T. R., osoba samotna, niepełnosprawna i bierna zawodowo, złożył wniosek o przyznanie pomocy finansowej. Organ I instancji przyznał mu specjalny zasiłek celowy w wysokości 40 zł, odmawiając przyznania zasiłku celowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy tę decyzję, wskazując, że dochód skarżącego przekraczał kryterium dochodowe dla zasiłku celowego, ale jego szczególna sytuacja uzasadniała przyznanie specjalnego zasiłku celowego w ograniczonej kwocie. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego i przyznanie zbyt niskiej kwoty świadczenia.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Krupiński Sędziowie WSA Krzysztof Bogusz – spr. WSA Teresa Cisyk Protokolant St. inspektor sądowy Katarzyna Stec po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 czerwca 2013 r. sprawy ze skargi T. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu, z dnia 18 stycznia 2013r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego oddala skargę.
Przedmiotem skargi wniesionej przez T. R była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego Opolu z 18 stycznia 2013 r., nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza Nysy z 26 lipca 2012 r., nr [...], którą przyznano stronie pomoc społeczną w formie specjalnego zasiłku celowego w wysokości 40 zł na zakup żywności, leków, odzieży, obuwia, środków higienicznych, środków czystości, opłat i malowania oraz odmówiono przyznania zasiłku celowego. Wydanie tych aktów administracyjnych poprzedziło następujące postępowanie administracyjne.
Wnioskiem z dnia 4 stycznia 2012 r., złożonym w Ośrodku Pomocy Społecznej w Nysie w dniu 9 stycznia 2012 r., T. R. zwrócił się do Ośrodka Pomocy Społecznej w Nysie o przyznanie pomocy finansowej.
W wyniku rozpatrzenia powyższego wniosku, Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej w Nysie, działający z upoważniania Burmistrza Nysy, decyzją z dnia 25 stycznia 2012 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 2, art. 8, art. 39 i art. 41 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r.
Nr 175, poz. 1362 ze zm.), zwanej dalej ustawą, przyznał T. R. specjalny zasiłek celowy w wysokości 40,00 zł, z przeznaczeniem na zakup żywności, leków, odzieży, obuwia, środków higienicznych, środków czystości, opłat oraz malowania, jednocześnie odmawiając przyznania zasiłku celowego.
Pismem z dnia 5 lutego 2012 r., złożonym w Ośrodku Pomocy Społecznej w Nysie w dniu 8 lutego 2012 r., T. R. wniósł odwołanie od decyzji organu I instancji.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu, w wyniku rozpatrzenia powyższego odwołania, decyzją z dnia 31 maja 2012 r., nr [...], uchyliło decyzję organu I instancji z dnia 25 stycznia 2012 r., wskazując w uzasadnieniu, iż sprawa wymaga przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego w zakresie wydatków ponoszonych przez stronę związanych z zakupem leków oraz obciążeń finansowych związanych z utrzymaniem mieszkania.
Organ I instancji, po uzupełnieniu postępowania dowodowego, decyzją z dnia 26 lipca 2012 r., nr [...], ponownie przyznał T. R. specjalny zasiłek celowy w wysokości 40,00 zł, z przeznaczeniem na zakup żywności, leków, odzieży, obuwia, środków higienicznych, środków czystości, opłat oraz malowania i jednocześnie odmówił przyznania zasiłku celowego.
Od powyższej decyzji T. R. wniósł odwołalnie, w którym domagał się jej uchylenia jako naruszającej prawo materialne oraz przepisy procesowe.
W wyniku rozpatrzenia odwołania, decyzją z 18 stycznia 2013 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawił stan faktyczny sprawy, a następnie odwołał się do treści przepisów prawa materialnego mających w niniejszej sprawie zastosowanie. Organ stwierdził, że z ustaleń poczynionych w drodze wywiadu środowiskowego oraz innych zebranych dokumentów wynika, iż T. R. jest osobą samotną, prowadzącą jednoosobowe gospodarstwo domowe, bierną zawodowo, niepełnosprawną w stopniu znacznym. Ze względu na [...] wymaga diety [...] i przyjmować musi stałe leki, których wartość ustalona przez organ wynosi 45 zł. W okresie od 18 kwietnia 2012 r. do 23 kwietnia 2012 r. przebywał w szpitalu z powodu objawów [...]. Ma zaległości z tytułu czynszu za mieszkanie. Utrzymuje się z renty przyznanej w związku z niezdolnością do pracy, która po potrąceniach z tytułu alimentów w czerwcu 2012 r. wyniosła 595,26 zł. Oznacza to, że wnioskodawca nie spełnia ustawowych warunków do otrzymania pomocy pieniężnej w formie zasiłku celowego, albowiem jego dochód z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku tj. z grudnia 2011 r. wyniósł 550,80 zł i przekracza kwotę kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, wynoszącą 542 zł. Może być mu jednak przyznany specjalny zasiłek celowy, o którym mowa w art. 41 pkt 1 ustawy i dlatego prawidłowo rozpoznano wniosek strony pod kątem uregulowań zawartych w tym przepisie. Zgadzając się z twierdzeniami, że sytuacja życiowa strony jest sytuacją szczególną z uwagi na stan zdrowia, niepełnosprawność, całkowitą niezdolność do pracy i samodzielnej egzystencji oraz korzystanie z usług opiekuńczych, za zasadne organ odwoławczy uznał przyznanie T. R. specjalnego zasiłku celowego. Odnosząc się do wysokości przyznanego świadczenia stwierdził, że organ pierwszej instancji nie naruszył granic uznania administracyjnego. Wyjaśnił bowiem szczegółowo, jakimi kryteriami się kieruje przy przyznawaniu świadczeń i dlaczego przyznał stronie świadczenie w takiej, a nie w innej wysokości. W tym zakresie wskazał kwotę środków przeznaczonych w 2012 r. na realizację zadań własnych, m.in. na wypłaty zasiłków celowych, podał przeciętną i górną wysokość przyznawanych zasiłków oraz zasady ich przyznawania w takich wysokościach, a także wskazał liczbę podań złożonych w czerwcu i lipcu 2012 r. Ponadto organ pierwszej instancji dostrzegł, że T. R. jest wprawdzie osobą samotną i niepełnosprawną, lecz posiada stały, comiesięczny dochód w postaci renty i dlatego nie można porównać jego sytuacji z sytuacją osoby samotnej bez dochodu, czy też rodziny z dziećmi. W ocenie Kolegium, brak przyznania stronie pomocy w wyższym wymiarze nie pozostaje w sprzeczności z zapisami ustawy, zwłaszcza przy uwzględnieniu, że odwołującemu przyznawana jest systematycznie pomoc społeczna w formie świadczeń pieniężnych, z których faktycznie nie korzysta, gdyż na rachunku bankowym Ośrodka Pomocy Społecznej pozostają nieodebrane przez stronę środki pieniężne z pomocy społecznej o łącznej wartości 1180,00 zł. Dalej, Kolegium wywodziło, że wysokość świadczenia z pomocy społecznej nie zależy tylko od potrzeb zgłoszonych przez stronę we wniosku, ale też od liczby osób uprawnionych do otrzymania pomocy i środków finansowych Ośrodka. W przypadku odwołującego, mimo jego trudnej sytuacji materialnej, możliwości finansowe organu pozwoliły na przyznanie mu zasiłku celowego w kwocie 40,00 zł. Przyznana pomoc jest niewielka i nie zaspokoi wszystkich niezbędnych potrzeb to jednak częściowo poprawi jego sytuację materialną.
Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 14 lutego 2013 r. ustanowiono dla skarżącego adwokata z urzędu.
Pełnomocnik T. R. w dniu 19 marca 2013 r. wniósł skargę na opisane powyżej rozstrzygnięcie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 18 stycznia 2013 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Skarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy poprzez wydanie decyzji na podstawie okoliczności, które nie wynikają z akt sprawy, a to przyjęciu, że OPS w Nysie nie posiada wystarczających środków na objęcie skarżącego opieką w takim zakresie, w jakim jej potrzebuje, a także uznanie, że zebrany w sprawie materiał dowodowy jest wystarczający do udzielenia skarżącemu pomocy w wysokości 40 zł. W uzasadnieniu dowodził, że możliwości finansowe OPS-u nie zostały potwierdzone żadnymi dowodami i stąd też ograniczenie zakresu pomocy jaka jest udzielana skarżącemu w utrzymaniu mieszkania, kontynuowaniu leczenia oraz zapewnieniu odpowiedniego wyżywienia adekwatnego do jego stanu zdrowia, bez konkretnego i rzeczowego materiału dowodowego, miało wpływ na ostateczny wynik sprawy. Uwzględniając powyższe wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu, wniosło o odrzucenie skargi, w przypadku przywrócenia terminu do wniesienia skargi o jej oddalenie i podtrzymało argumentację zawartą w uzasadnieniu skarżonego rozstrzygnięcia.
Postanowieniem z dnia 22 kwietnia 2013 r. WSA w Opolu przywrócił skarżącemu termin do wniesienia skargi.
Na rozprawie sądowej w dniu 20 czerwca 2013 r. pełnomocnik skarżącego podtrzymał skargę i wnioski w niej zwarte.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne powołane są m.in. do sprawowania kontroli nad działalnością administracji publicznej, pod względem jej zgodności z prawem. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Sąd przy rozpatrywaniu sprawy nie bada zatem ani celowości, ani słuszności zaskarżonego rozstrzygnięcia, a ogranicza się do stwierdzenia, czy w świetle ustalonego stanu faktycznego oraz obowiązującego stanu prawnego dopuszczalne było wydanie zaskarżonego aktu.
W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a.
Przedmiotem oceny w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 18 stycznia 2013 r., utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza Nysy z dnia 26 lipca 2012 r., którą przyznano T. R. specjalny zasiłek celowy w wysokości 40 zł z przeznaczeniem na zakup żywności, leków, odzieży, obuwia, środków higienicznych, środków czystości, opłat i malowania oraz odmówiono przyznania zasiłku celowego.
Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności wykazała, że zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja pierwszoinstancyjna odpowiadają przepisom prawa.
Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 ze zm.), zwanej dalej ustawą. Podkreślić przyjdzie, że stosownie do treści art. 2 ust. 1 ustawy, pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy, pomoc społeczna służy wspieraniu osób i rodzin w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwieniu im życia w warunkach odpowiadających godności człowieka. Rodzaj, forma i rozmiar świadczeń z pomocy społecznej powinny być jednak odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy, a potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej (art. 3 ust. 3 i 4 ustawy). W myśl art. 3 ust. 2 ustawy, zadaniem pomocy społecznej jest zapobieganie sytuacjom, o których mowa w art. 2 ust. 1, przez podejmowanie działań zmierzających do życiowego usamodzielnienia osób i rodzin oraz ich integracji ze środowiskiem. Zgodnie z przepisem art. 7 ustawy, pomocy udziela się osobom i rodzinom w szczególności z powodu ubóstwa, sieroctwa, bezdomności, bezrobocia, niepełnosprawności, długotrwałej lub ciężkiej choroby, przemocy w rodzinie, potrzeby ochrony ofiar handlu ludźmi, potrzeby ochrony macierzyństwa lub wielodzietności, bezradności w sprawach opiekuńczo-wychowawczych i prowadzenia gospodarstwa domowego, zwłaszcza w rodzinach niepełnych lub wielodzietnych, trudności w integracji cudzoziemców, którzy otrzymali w RP status uchodźcy lub ochronę uzupełniającą, trudności w przystosowaniu do życia po zwolnieniu z zakładu karnego, alkoholizmu lub narkomanii, zdarzenia losowego i sytuacji kryzysowej, klęski żywiołowej lub ekologicznej.
Powołane przepisy określają ogólne zasady pomocy społecznej, z których wynika, że przyznanie pomocy społecznej jest zależne od całokształtu sytuacji życiowej osoby bądź rodziny, a także zakresu środków przeznaczanych na ten cel. Oznacza to, że przyznanie świadczenia z pomocy społecznej dla osoby znajdującej się w trudnej sytuacji życiowej, nawet jeśli jest ona związana z którąkolwiek okolicznością określoną w art. 7 ustawy, nie jest prawem bezwarunkowym i nie wiąże się z przerzuceniem wszelkich kosztów utrzymania na organy pomocy społecznej będących dysponentami środków publicznych, przeznaczonych na realizację zadań pomocy społecznej.
W świetle powyższego należy uznać, że T. R., jako osoba samotnie gospodarująca, niepełnosprawna oraz bierna zawodowo, był uprawniony do ubiegania się o przyznanie pomocy społecznej. W złożonym wniosku domagał się on udzielenia pomocy społecznej w postaci zasiłku celowego, ewentualnie specjalnego zasiłku celowego. Stosownie do żądania skarżącego dostrzec trzeba, że w myśl art. 39 ust. 1 i ust. 2 ustawy, zasiłek celowy może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej, w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Przyznanie tego rodzaju zasiłku w każdym przypadku uzależnione będzie jednak od spełnienia obligatoryjnej przesłanki, jaką jest uzyskanie dochodu niższego od kryterium dochodowego, wynikającego z art. 8 ust. 1 ustawy oraz § 1 pkt 1 lit. a, obowiązującego w dacie orzekania przez organ odwoławczy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2012 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. z 2012 r., poz. 823). W myśl tych regulacji, prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, z zastrzeżeniem art. 40, 41, 53a, 78 i 91 ustawy, przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 542 zł, stanowiącej tzw. kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej, przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednego z powodów wymienionych w art. 7 pkt 2-15 ustawy lub innych okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy społecznej. Niespełnienie wskazanego wymogu bezwzględnie wyłącza możliwość przyznania pomocy w formie zasiłku celowego, co oznacza, że niezależnie od zaistniałych trudności życiowych i istnienia "niezbędnej potrzeby bytowej" organ obowiązany będzie odmówić przyznania zasiłku celowego osobie samotnie gospodarującej, jeśli jej dochód przekroczy ustawowe kryterium dochodowe.
Forma pomocy społecznej w postaci specjalnego zasiłku celowego uregulowana została natomiast w art. 41 pkt 1 ustawy, który stanowi, że w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany specjalny zasiłek celowy w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, który nie podlega zwrotowi. Na gruncie tej regulacji wskazać należy, że przyznawanie świadczeń na specjalnych zasadach ma charakter wyjątkowy, ponieważ beneficjenci nie muszą spełniać ogólnych kryteriów otrzymania pomocy. Nie wymaga się bowiem, aby ich dochód nie przekroczył limitów wskazanych w przepisie art. 8 ustawy. Sytuacja osób ubiegających się o te specjalne świadczenia jest o tyle lepsza, że o ile co do zasady powinni oni samodzielnie przezwyciężyć powstałe trudności, to jednak wyjątkowość zaistniałych okoliczności czyni zasadnym ich wnioski. Odstępstwo od konieczności spełnienia kryterium dochodowego powoduje, że przyznanie pomocy takim osobom i rodzinom, w sytuacji ograniczonych środków finansowych i dużej liczby uprawnionych oraz osób oczekujących na wsparcie, wymaga zaistnienia wyjątkowych okoliczności. Organ pomocy społecznej jest więc zobowiązany do badania sytuacji życiowej osoby ubiegającej się o pomoc pod kątem wystąpienia "przypadku szczególnie uzasadnionego". Wyjątkowość tej sytuacji życiowej powinna być jednak niezwiązana z wysokością uzyskiwanego przez nią dochodu.
Rozstrzygnięcie wniosku o przyznanie tej formy pomocy zapada w ramach tzw. uznania administracyjnego, o czym przesądza treść art. 39 ust. 1 i art. 41 ustawy. Wedle tych przepisów omawiane zasiłki mogą być przyznane odpowiednio "w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej" albo w innych "szczególnie uzasadnionych przypadkach", zatem dają one organowi możliwość załatwienia sprawy zgodnie ze słusznym interesem obywatela, o ile nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny oraz zgodnie z możliwościami organu w zakresie posiadanych uprawnień i środków.
Różnica pomiędzy wymienionymi wyżej zasiłkami polega na tym, że udzielenie pomocy społecznej na podstawie przepisu art. 39 ust. 1 ustawy jest uzależnione od spełnienia warunku w postaci nieprzekroczenia przez wnioskodawcę wskazanego wyżej kryterium dochodowego. Wykazanie, że dochód strony postępowania przekracza kwotę 542 zł czyni niemożliwym przystąpienie przez organ do badania, czy w danej sprawie wystąpiła ocenna przesłanka w postaci konieczności zaspokojenia niezbędnej potrzeby życiowej, takiej jak: pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Z tego też względu Sąd podzielił stanowisko organu, że skoro dochód T. R. wynosił w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku 550,80 zł, a zatem przekroczone zostało kryterium dochodowe, to należało odmówić przyznania zasiłku celowego na podstawie art. 39 ust. 1 ustawy.
Kontrolując natomiast legalność zaskarżonej decyzji w zakresie przyznanego skarżącemu specjalnego zasiłku celowego, Sąd miał na uwadze, że rozstrzygnięcie w przedmiocie przyznania takiego świadczenia wydawane jest w ramach uznania administracyjnego, co pozwala organowi na wybór rozstrzygnięcia, które uważa za najwłaściwsze, w świetle celów określonych omawianą ustawą. O ile działanie w granicach uznania administracyjnego nie pozwala na dowolność w załatwianiu sprawy, ponieważ organ związany jest zarówno przepisami procedury administracyjnej, jak i przepisami ustawy, oznacza ono pewną swobodę organu przy podejmowaniu decyzji. Dokonując kontroli legalności rozstrzygnięcia opartego o uznanie administracyjne, Sąd badał, czy w procesie dochodzenia do tej decyzji właściwy organ uwzględnił całokształt okoliczności faktycznych mających wpływ na podjęte rozstrzygnięcie oraz, czy w ramach uznania nie naruszył zasady swobodnej oceny dowodów. Inaczej mówiąc, Sąd oceniał, czy podjęte przez organ rozstrzygnięcie nie jest dowolne. Zważyć bowiem trzeba, że nawet przy wydawaniu decyzji uznaniowej organ administracyjny jest obowiązany do przestrzegania przepisów postępowania administracyjnego oraz ustawy o pomocy społecznej.
W świetle poczynionych uwag, zdaniem Sądu, w kontrolowanej sprawie organy obu instancji zgodnie z przedstawionymi wyżej wymogami dokonały prawidłowych ustaleń co do stanu faktycznego oraz przeprowadziły jego prawidłową ocenę, która uzasadniała przyznanie specjalnego zasiłku celowego w wysokości 40 zł. Organy szczegółowo przeanalizowały sytuację wnioskodawcy związaną z orzeczoną niepełnosprawnością, samotnym gospodarowaniem, biernością zawodową. Trafnie uznały, działając w ramach uznania administracyjnego, że sytuacja w jakiej znalazł się T. R. stanowi "szczególny przypadek", o jakim mowa w art. 41 pkt 1 ustawy. Ustalając natomiast wysokość świadczenia organy zbadały sytuację finansową wnioskodawcy, mając na uwadze uzyskiwane, stałe dochody oraz fakt korzystania przez niego z innych form pomocy. Wbrew zarzutom skargi, organ pierwszej instancji podał w sposób zrozumiały informację dotyczącą wielkości środków pieniężnych jakimi dysponuje w skali miesiąca, podał także liczbę wnioskodawców domagających się pomocy. Ponadto przedstawił kryteria jakimi kieruje się przy rozdziale posiadanych środków finansowych. Wskazał też, że wysokość zasiłków celowych w czerwcu 2012 r. kształtowała się w granicach od 15 zł do 80 zł, w zależności od indywidualnej sytuacji osoby/rodziny oraz w zależności od finansowych możliwości Ośrodka, zatem przyznane skarżącemu świadczenie mieści się w tych granicach. Ponadto zgodzić się trzeba z argumentacją o braku możliwości rozdzielenia posiadanych pieniędzy na liczbę złożonych podań w danym miesiącu, ponieważ nie można w sposób automatyczny przyznać zasiłku celowego w takiej samej wysokości zarówno osobie samotnej z dochodem, jak i osobie samotnej bez dochodu, czy też rodzinie z dwójką lub czwórką dzieci utrzymującej się tylko z zasiłku dla bezrobotnych i zasiłku rodzinnego.
W ocenie Sądu, Samorządowe Kolegium Odwoławcze dokonało powtórnej oceny i analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz szczegółowo, zgodnie z wymogami art. 107 § 3 K.p.a., przedstawiło w uzasadnieniu decyzji okoliczności oraz fakty przemawiające za uznaniem decyzji pierwszoinstancyjnej za zgodną z prawem. W sposób dostateczny wyjaśniło też skarżącemu, że wpływ na wysokość przyznanego zasiłku miała ograniczona wysokość środków finansowych jakimi dysponował Ośrodek, duża ilość osób wymagających pomocy, jak również fakt, iż skarżący korzysta z innych form pomocy społecznej.
Stwierdzić zatem trzeba, że z zaskarżonej decyzji, podobnie jak i z decyzji pierwszoinstancyjnej wyraźnie wynika, jakie czynniki zadecydowały o przyznaniu T. R. zasiłku w wysokości 40 zł, a to wyklucza możliwość postawienia organom zarzutu przekroczenia granic uznania administracyjnego i dopuszczenia się dowolności przy rozpatrywaniu wniosku. W uzasadnieniach kontrolowanych decyzji w sposób szczegółowy ustalono sytuację wnioskodawcy związaną z orzeczonym stopniem niepełnosprawności oraz jego chorobami, a także samotnym gospodarowaniem oraz uzyskiwanymi dochodami i ponoszonymi wydatkami w zestawieniu z możliwościami finansowymi Ośrodka Pomocy Społecznej w Nysie.
Dlatego też, zdaniem Sądu, niezasadny jest zarzut skarżącego, że organ nie wykazał, opierając się o materiał dowodowy, wysokości posiadanych środków finansowych oraz tego, że z uwagi na ograniczone środki nie jest możliwe udzielenie skarżącemu pomocy w większym wymiarze. Dostrzec bowiem należy, że organ pierwszej instancji nie ma obowiązku przedstawiania szczegółowego rozliczenia środków pieniężnych, jakimi dysponuje. Żadne przepisy prawa nie zobowiązują również organu do przedkładania stronie postępowania dowodów w zakresie posiadanych środków finansowych i kosztów związanych z działalnością Ośrodka. Odnotować ponadto trzeba, że oceniając legalność decyzji o przyznaniu świadczenia z pomocy społecznej, Sąd nie bada prawidłowości gospodarowania środkami pieniężnymi przez organ. Natomiast kwestie związane z ciążącym na stronie wyrokiem o eksmisję, bądź dotyczące prawidłowości działań organów w zakresie przyznania pomocy w formie usług opiekuńczych bądź gorących posiłków, nie mogły mieć wpływu na rozstrzygnięcie, ponieważ wykraczają poza granice sprawy o przyznanie zasiłku celowego lub specjalnego zasiłku celowego i mogą stanowić przedmiot rozpoznania w odrębnych postępowaniach.
Reasumując, skonstatować należy, że organy orzekające w niniejszej sprawie wnikliwie oceniły materiał dowodowy, dokonując jego oceny zgodnie z zasadami regulującymi postępowanie przed organami administracji publicznej, a więc zgodnie z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. Z uwagi na poczynione ustalenia prawidłowo też przyznały skarżącemu specjalny zasiłek celowy w kwocie 40 zł. Natomiast wydane akty zostały wyczerpująco uzasadnione, zgodnie z wymogami określonymi w art. 107 § 3 K.p.a. Odnotowania także wymaga, że organ odwoławczy, stosownie do wymogów ostatnio wskazanego przepisu, odniósł się do wszystkich zarzutów odwołania i zajął w tym zakresie trafne stanowisko. Zdaniem Sądu, organom obu instancji nie można również postawić zarzutu dowolności i przekroczenia granic uznania administracyjnego.
W tym stanie rzeczy, wobec braku uzasadnionych podstaw skargi, na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji wyroku. O kosztach pełnomocnika z urzędu orzeknie referendarz sądowy na podstawie art. 258 § 1 pkt 8 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło