II SA/Op 165/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik – spr. Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Bogusz Sędzia WSA Grażyna Jeżewska Protokolant Referent – stażysta Mariola Górska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 maja 2007 r. sprawy ze skargi I. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika oddala skargę. W dniu 28 września 2006r. do Urzędu Gminy w Świerczowie wpłynął wniosek I. P. o dofinansowanie kosztów kształcenia młodocianych pracowników. Wnioskodawczyni oświadczyła w nim, że spełnia wymagania niezbędne do ubiegania się o dofinansowanie kosztów kształcenia, określonych w art. 70b ust. 1 ustawy o systemie oświaty, to jest posiada odpowiednie kwalifikacje wymagane do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych, młodociany pracownik ukończył naukę zawodu do wykonywania określonej pracy i zdał stosowny egzamin, a także, iż umowa o pracę w celu przygotowania zawodowego zawarta została po dniu 31 grudnia 2003r, a kształcenie rozpoczęto w roku szkolnym 2004/2005.Wnioskodawczyni dołączyła do wniosku świadectwo pracy młodocianego pracownika - K. M., umowę o pracę zawartą z młodocianym pracownikiem, zaświadczenie o ukończeniu przez nią kursu pedagogicznego, zaświadczenie o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej, świadectwo ukończenia przez młodocianego pracownika zasadniczej szkoły zawodowej, dyplom potwierdzający zdanie przez młodocianego pracownika egzaminu potwierdzającego jego kwalifikacje. Decyzją z dnia [...], Nr [...], Wójt Gminy Świerczów działając na podstawie art. 70b ust. 2 pkt 1 lit. "a" ustawy z dnia 7 września 1991r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004r., Nr 256, poz. 2572 ze zm.) odmówił przyznania wnioskodawczyni I. P. dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika – K. M., w związku z nauką zawodu. W uzasadnieniu decyzji organ zauważył, iż analiza przedłożonych dokumentów wskazuje, że wprawdzie wnioskodawczyni spełniła wymagane przepisem art. 70b ustawy o systemie oświaty, jednakże przedmiotowe dofinansowanie kosztów kształcenia młodocianego pracownika, stosownie do art. 1 ust. 2 pkt 1 lit. "a" ustawy wprowadzającej przedmiotowe dofinansowanie wyraźnie ogranicza je do wymogu zawarcia z młodocianym pracownikiem umowy dotyczącej 24 miesięcznego okresu kształcenia. Zawarta umowa o pracę w celu przygotowania zawodowego młodocianego pracownika obejmowała natomiast okres 22 miesięcy, a zatem wnioskodawczyni nie jest uprawniona do uzyskania zwrotu kosztów kształcenia pracownika, gdyż zawarta miedzy stronami umowa nie mieści się w określonym przez ustawodawcę przedziale czasowym. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła I. P., żądając jej uchylenia. W uzasadnieniu decyzji odwołująca podniosła, że jej obowiązkiem było należyte przygotowanie do wykonywania zawodu młodocianego pracownika. Potwierdzeniem wywiązania się przez nią z tego obowiązku jest fakt zdania przez ucznia egzaminu przed Komisja Egzaminacyjną we W. Odwołująca zauważyła nadto, że nauka zawodu trwała równolegle z nauką teoretyczną w szkole, która trwała 20 miesięcy, a zatem jej zdaniem winna otrzymać dofinansowanie w wysokości 4204,75zł za 22 miesiące nauki zawodu. Decyzją z dnia [...], nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy przestawił stan faktyczny zaistniały w sprawie oraz stwierdził, iż materialnoprawną podstawę wniosku skarżącej stanowi art. 70b ust. 1 i ust. 2 ustawy o systemie oświaty. W myśl tego przepisu, a to jego ust. 2 pkt 1 lit. "a" jednoznacznie wynika, że nie przewidziano możliwości dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika w przypadku, gdy umowa o pracę zawarta w celu przygotowania zawodowego trwa krócej niż 24 miesiące. Zauważył nadto organ, iż ustawodawca przewidział w art. 70b ust. 5 ustawy możliwość dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika, pomimo zawarcia umowy na okres krótszy niż 24 miesiące, ale tylko wówczas, gdy młodociany pracownik kontynuował u pracodawcy naukę zawodu rozpoczęta u innego pracodawcy. Z akt sprawy, w tym i treści umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego, nie wynika, aby taka okoliczność wystąpiła w niniejszej sprawie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu I. P. podniosła , iż nie może pogodzić się z zaskarżoną decyzją, bowiem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu w swej decyzji odmownej oparło się jedynie na wymogu formalnym wynikającym z art. 70b pkt 1 lit. "a" i nie wzięło pod uwagę, że w okresie wakacji młodociany pracownik nie korzysta lub korzysta w niewielkim zakresie z praktycznych zajęć. Nie rozważył także organ faktu, iż wnioskodawczyni wystawiła już pracownikowi ocenę z praktycznej nauki zawodu, która jest umieszczana na świadectwie szkolnym, co powoduje, że pracodawca pozbawiony zostaje instrumentów dyscyplinujących młodocianego. Brak spójnych przepisów w zakresie teoretycznego i praktycznego nauczania zawodu stawia pracodawcę w trudnych sytuacjach. Skarżąca argumentowała nadto, że nie do podważenia jest fakt, że poniosła określone koszty materiałowe i czasowe dotyczące szkolenia młodocianego pracownika, a zatem przysługuje jej dofinansowanie w wysokości odpowiadającej równowartości 22 miesięcy tj. kwota 4204,27zł (4587:24)x22) W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowo – administracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. nr 153, poz. 1270). Legalność decyzji bada się zarówno pod względem formalnym jak też i materialono-prawnym. W przypadku, gdy skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu (art. 151ustawy o P.p.s.a). Dodać przy tym należy, iż sąd nie jest władny do zastępowania organów administracji państwowej w rozstrzyganiu spraw administracyjnych. Przedmiotem oceny jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [...], nr [...], utrzymująca w mocy zaskarżoną decyzję Wójta Gminy Świerczów z dnia [...] o odmowie przyznania wnioskodawczyni I. P. dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika – K. M., w związku z nauką zawodu. Przeprowadzona kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, iż zarówno zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji, nie są dotknięte wadą skutkującą ich uchyleniem lub stwierdzeniem nieważności. Podstawę materialną rozstrzygnięcia stanowił art. 70b ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 września 1991r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004r., Nr 256, poz. 2572 ze zm.), zwanej dalej ustawą. Przepisy o dofinansowaniu kosztów kształcenia młodocianych pracowników weszły w życie w dniu 10 lipca 2004r. i wprowadzone zostały ustawą z dnia 20 kwietnia 2004r. o zmianie ustawy o systemie oświaty (Dz. U. z 2004r., Nr 145, poz. 1532). Zgodnie z art. 70b ust. 1 ustawy pracodawcom, którzy zawarli z młodocianymi pracownikami umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego, przysługuje dofinansowanie kosztów kształcenia, jeżeli: 1) pracodawca lub osoba prowadząca zakład w imieniu pracodawcy albo osoba zatrudniona u pracodawcy posiada kwalifikacje wymagane do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych, określone w odrębnych przepisach; 2) młodociany pracownik ukończył naukę zawodu lub przyuczenie do wykonywania określonej pracy i zdał egzamin, zgodnie z odrębnymi przepisami. Ustęp drugi tegoż artykułu określa wysokość kwoty dofinansowania kosztów kształcenia jednego młodocianego pracownika. Uzależnia jednak jego wysokość od okresu kształcenia wynikającego z umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego. Wysokość dofinansowania wynosi w przypadku nauki zawodu: a) 4.587 zł - przy okresie kształcenia wynoszącym 24 miesiące, b) 7.645 zł - przy okresie kształcenia wynoszącym 36 miesięcy; zaś w przypadku przyuczenia do wykonywania określonej pracy - 240 zł za każdy pełny miesiąc kształcenia. Z regulacji zawartej w art. 70b ust. 1 i 2 ustawy o systemie oświaty wynika jednoznacznie, iż ustawodawca przewidział możliwość ubiegania się przez pracodawcę o dofinansowanie kosztów kształcenia młodocianego pracownika jedynie wówczas, gdy umowa o pracę zawarta w celu przygotowania zawodowego obejmuje co najmniej 24 miesięczny okres kształcenia. Ustawodawca dopuścił, na zasadzie wyjątku, możliwość ubiegania się przez pracodawcę o dofinansowanie kosztów kształcenia młodocianego pracownika, ale jedynie w sytuacji objętej dyspozycją ustępu 5 art. 70b, a mianowicie tylko wówczas, gdy umowa o pracę w celu przygotowania zawodowego została rozwiązana z przyczyn niezależnych od pracodawcy, a młodociany pracownik podjął naukę zawodu na podstawie umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego u innego pracodawcy. Przysługującą wówczas kwotę dofinansowania dzieli się między wszystkich pracodawców, proporcjonalnie do liczby miesięcy prowadzonej przez nich nauki zawodu. Dofinansowanie nie przysługuje temu pracodawcy, z którym umowa o pracę w celu przygotowania zawodowego została rozwiązana z winy pracodawcy. Z lektury akt administracyjnych nie wynika jednak, aby taka sytuacja zaistniałą w niniejszej sprawie. Na zaistnienie takiej okoliczności nie wskazuje także skarżąca. Zauważyć należy także, iż zgodnie z § 6 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 maja 1996r. w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania (Dz. U. Nr 60, poz. 278 ze zm.) nauka zawodu trwa nie krócej niż 24 miesiące i nie dłużej niż 36 miesięcy. Wykładnia zatem w/w przepisów, a to art. 70b ustawy jak też i przepisów rozporządzenia jednoznacznie wskazuje, że dofinansowanie kosztów kształcenia młodocianego pracownika uzależnione jest od spełnienia nie tylko warunków zawartych w art. 70b ustawy, a to posiadania przez pracodawcę lub osobę prowadzącą zakład w imieniu pracodawcy kwalifikacji wymaganych do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych, ukończenia nauki zawodu przez młodocianego pracownika oraz zdania przez niego egzaminu, ale także od okresu kształcenia wynikającego z umowy o pracę. Ten minimalny okres kształcenia ustalony przez ustawodawcę wynosi 24 miesiące, a zatem i okres kształcenia związany z tzw. praktyczną nauką zawodu winien wynosić 24 miesiące. W niniejszej sprawie skarżąca zawarła w dniu 1 września 2004r., z młodocianym pracownikiem umowę o pracę, w której jako okres kształcenia wskazała datę 30 czerwca 2006 r. W tej dacie nastąpiło także rozwiązanie łączącej strony umowy o pracę, co potwierdzone zostało wydaniem świadectwa pracy. Zauważyć należy także, iż organy administracji publicznej, ani sąd administracyjny nie jest uprawniony do ustalania treści zawartej między stronami umowy o pracę. Kognicja w tym zakresie przyznana została sądom powszechnym. Mając, zatem na uwadze powyższe okoliczności zasadnie organy administracji przyjęły, iż okres kształcenia wynikający z umowy o pracę wynosił 22 miesiące, a nie 24 jak stanowi przepis i stąd też niemożliwym było przyznanie skarżącej dofinansowania o które wnosiła. Dofinansowanie przyznaje wójt właściwy ze względu na miejsce zamieszkania młodocianego pracownika, w drodze decyzji, po stwierdzeniu spełnienia warunków określonych w ustawie i stąd podstawą dokonywania takich wydatków mogą być wyłącznie przepisy odrębnych ustaw, które ustanawiają tego rodzaju świadczenia i zobowiązują organ do jego udzielenia, po spełnieniu przez wnioskodawcę określonych warunków do ich przyznania. Inaczej mówiąc organy administracji publicznej zobowiązane są działać na podstawie i w granicach obowiązujących przepisów prawa. Odnosząc się do zarzutów zawartych w skardze stwierdzić należy także, iż w sprawie przyznania pracodawcy dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika, sąd jak i zarówno organy administracji publicznej, nie mogą zajmować się oceną oraz analizą przyczyn i motywów, które legły u podstaw zawarcia umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego na okres krótszy niż przewidują to przepisy, pomijając przy ocenie żądania regulacje ustawowe. Ustawodawca nie pozostawił organom administracji publicznej tak zwanego "luzu decyzyjnego" ściśle i jednoznacznie określając przesłanki przyznania dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika oraz jego wysokość. Wobec powyższego, na mocy art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.