II SA/Op 165/11

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu Anna Misiak po rozpoznaniu w dniu 14 czerwca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi S. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [...], nr [...] w przedmiocie opłaty za wyrejestrowanie pojazdu wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy postanawia: 1. zwolnić skarżącego od wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł (słownie: sto złotych), 2. oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w pozostałym zakresie. S. K. wniósł do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Opolu, skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [...], nr [...] w przedmiocie opłaty za wyrejestrowanie pojazdu. W związku z tym skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 100 zł. Wezwanie to S. K. odebrał w dniu 26 kwietnia 2011 r. i w odpowiedzi na nie w dniu 2 maja 2011 r. (data nadania w placówce pocztowej), złożył pismo (k. 14 akt), oświadczając w nim, że składa zażalenie na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 18 kwietnia 2011 r. w zakresie ustalenia wysokości wpisu sądowego, a jednocześnie wyjaśniając, że w zasadzie to nie jest zażalenie, a po prostu w chwili obecnej przy jego statusie materialnym nie stać go na opłacenie kwoty 100 zł. Dlatego zwraca się do Sądu o zwolnienie z tej opłaty i rozsądzenie tej sprawy bez opłat. Referendarz sądowy przesłał skarżącemu działając na podstawie art. 252 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy do wypełnienia i odesłania w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. S. K. odesłał wypełniony urzędowy formularz w przepisanym terminie w dniu 23 maja 2011 r. (data nadania w placówce pocztowej). Skarżący w urzędowym formularzu wskazał, że zamieszkuje w domu u siostry, nie pracuje i nie posiada środków na opłaty sądowe, ma majątek w postaci nieruchomości rolnej o powierzchni 3,19 ha. Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, Wydział II, w związku ze złożonym w dniu 23 maja 2011 r. (data nadania w placówce pocztowej) urzędowym formularzem wniosku o przyznanie prawa pomocy, na podstawie art. 255 P.p.s.a., wezwał skarżącego do uzupełnienia danych zawartych w urzędowym formularzu wniosku PPF, poprzez: - przedłożenie zaświadczenia z Powiatowego Urzędu Pracy o zarejestrowaniu jako osoba bezrobotna, - przedłożenie wyciągów i wykazów z posiadanych rachunków bankowych, w tym kont, lokat dewizowych z okresu ostatnich 2 miesięcy, ewentualnie należących do osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym, - wyjaśnienia czy korzysta z pomocy opieki społecznej, a jeśli tak to w jakiej formie i wysokości, - wyjaśnienia, czy nieruchomość rolna o powierzchni 3,19 ha stanowi jakieś źródło dochodu np. z tytułu umowy dzierżawy lub jest uprawiana przez niego, a jeśli tak to o podanie wysokości uzyskiwanego w związku z tym dochodu, Wezwanie zawierało pouczenie, że niezastosowanie się do niego w terminie 7 dni od dnia jego otrzymania, może być uznane za niewykazanie spełniania przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy i skutkować oddaleniem wniosku. Skarżący odpowiedział na wezwanie pismem z dnia 7 czerwca 2011 r., wyjaśnił w nim, że obecnie nie pracuje, ani nie jest zarejestrowany w urzędzie pracy, bo z uwagi na posiadany areał nie kwalifikuje się jako osoba bezrobotna, pole uprawia sąsiad na mocy umowy ustnej i on opłaca podatki, jedyny dochód to dopłaty z ARiMR. Nie korzysta z pomocy społecznej, utrzymuje się z prac dorywczych. Mieszka u siostry, ona jest właścicielką posiadłości pod jego adresem, nie są na wspólnym utrzymaniu z siostrą, utrzymuje się sam. Na razie nie może pracować w swoim zawodzie, gdyż nie został dopuszczony przez lekarza, do wniosku dołączył zaświadczenie z urzędu pracy z dnia 31 maja 2011 r., ostatni wyciąg bankowy z dnia 9 maja 2011 r., kopie zaświadczenia lekarskiego i orzeczenia psychologicznego, obydwa z dnia 29 września 2010 r. Zaświadczenie z urzędu pracy wskazywało, że skarżący był zarejestrowany jako osoba poszukująca pracy od dnia 7 lutego 2005 r. do dnia 5 września 2005 r., obecnie nie dokonano rejestracji. Orzeczenie lekarskie i psychologiczne stwierdzały, że skarżący ma przeciwwskazania do pracy na stanowisku kierowcy. Wyciąg z konta bankowego był za okres od 1 kwietnia 2011 r. do 30 kwietnia 2011 r., saldo na koncie wynosi 20,34 zł. Skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Przyznanie prawa pomocy w części może obejmować, zgodnie z art. 245 § 3 P.p.s.a., zwolnienie tylko z opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przesłanka przyznania prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym jest podana w art. 246 1 pkt 2 P.p.s.a., stanowiącym, że przyznanie prawa pomocy następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i swojej rodziny. Wykazanie okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy, z punktu widzenia tej regulacji, należy do obowiązku podmiotu ubiegającego się o przyznanie tego prawa. Strona zobligowana jest zatem wykazać, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania lub ich części albo, że nie ma adekwatnych środków na poniesienie tych kosztów. Sąd natomiast zobowiązany jest podać powody, dla których uznał, że żądanie strony zasługuje bądź nie zasługuje na uwzględnienie. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy należy z jednej strony uwzględnić wysokość kosztów postępowania, jakie strona musi ponieść, a z drugiej ocenić jej sytuację finansową, na którą składają się przede wszystkim uzyskiwane przez stronę dochody. Informację niezbędne dla oceny zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy strona ma obowiązek przedstawić w urzędowym formularzu wniosku, wykazując tym samym, że spełnia przesłanki wynikające z art. 246 P.p.s.a. Zasadą bowiem jest, że wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru (art. 252 § 2 P.p.s.a.). Skarżący wnosząc o zwolnienie od kosztów sądowych czyli stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., o prawo pomocy w zakresie częściowym powinien wykazać, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów sądowych bez uszczerbku dla swojego utrzymania koniecznego. Dokonując oceny sytuacji materialnej skarżącego pod względem wyżej podanej przesłanki ustawowej, referendarz sądowy powziął pewne wątpliwości, gdyż skarżący podał, że utrzymuje się obecnie z prac dorywczych , a nadto ma dochody z tytułu dopłat do nieruchomości rolnej, przy czym nie podał jakiego rzędu kwoty uzyskuje z tych tytułów. Referendarz sądowy rozważył więc, czy na podstawie informacji przedstawionych przez skarżącego, przy braku informacji wyżej wskazanych jest obecnie w stanie wydać rozstrzygnięcie odnośnie wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy. Biorąc przy tym pod uwagę względy szybkości postępowania i zasadę ekonomii procesowej, referendarz stwierdził, iż obecnie w jego ocenie skarżący kwalifikuje się do przyznania mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi wynoszącego 100 zł. Za taką oceną referendarza przemawia fakt, że skarżący z uwagi na przeciwwskazania lekarskie, jak oświadczył, nie może podjąć pracy w swoim zawodzie, co zapewne zawęża mu możliwości zarobkowe. Jednocześnie jednak skarżący sam przyznaje, że obecnie utrzymuje się z prac dorywczych, a nadto ma dochody dopłat do gruntów rolnych. Kwestie zatem czy skarżący zasługuje na dalej idące zwolnienie od kosztów sądowych można by jednoznacznie rozstrzygnąć przy zbadaniu jakie dochody ma z prac dorywczych, jakie z dopłat. Obecnie jednak należy tez podkreślić, że zgodnie z orzecznictwem sądowym "Posiadanie majątku, w tym nieruchomości, rzutuje na ocenę potencjalnych możliwości płatniczych skarżącego, np. na jego zdolność kredytową czy możliwość zaciągania pożyczek" (patrz: teza II postanowienie Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 31 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 146/04, publikowane "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – orzecznictwo" pod redakcją Bogusława Dautera, Oficyna a Wolters Kluwer business, Warszawa 2007, teza 137, s. 467). Wydaje się więc, że całokształt obecnie ustalonych okoliczności nakazuje przyjąć, że skarżący zasługuje jedynie na zwolnienie od kosztów sądowych w części poprzez zwolnienie go od obowiązku uiszczania wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł (słownie: sto złotych). W pozostałym zakresie wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oddalono. Wobec powyższego, na podstawie art. 258 § 1 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.