II SA/Op 170/08

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu Violetta Radecka po rozpoznaniu w dniu 3 lipca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W. K. na decyzję Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem na skutek wniosku skarżącej z dnia 8 czerwca 2008 r. o przyznanie prawa pomocy postanawia zwolnić skarżącą od kosztów sądowych. W. K. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na decyzję Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu z dnia [...] , Nr [...], utrzymującą w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji o nałożeniu na R. i N. B. obowiązku zamurowania pustakami szklanymi otworu drzwiowego prowadzącego do istniejącej hali rozbioru, znajdującego się w ścianie północnej rozbudowanej części budynku zakładu przetwórstwa mięsnego z ubojnią w G. przy ulicy [...], w terminie do 28 lutego 2008 r. W wykonaniu zarządzenia z dnia 15 maja 2008 r. Przewodniczącego Wydziału II, wezwano skarżącą do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 500 zł, w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. W terminie zakreślonym przez Sąd, skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Uzasadniając wniosek skarżąca wskazała na trudną sytuację materialną, w jakiej znalazła się po śmierci, w zeszłym roku, męża skarżącej. W oświadczeniu o stanie rodzinnym W. K. podała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z pełnoletnimi dziećmi, tj. córką S. i synem M. Skarżąca podkreśliła jednakże, że dzieci pozostają na własnym rozrachunku. W dalszej części wniosku, w oświadczeniu o majątku i dochodach, skarżąca wykazała, że posiada nieruchomość o powierzchni 0,0638 ha, dom jednorodzinny oraz że jedynym źródłem dochodu jej gospodarstwa domowego jest renta rodzinna w wysokości 780,76 zł. W. K. nie wykazała innych składników majątkowych, ani dodatkowych źródeł dochodu. Referendarz sądowy pismem z dnia 13 czerwca 2008 r., wezwał W. K. do uzupełnienia złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy, przez wskazanie wysokości miesięcznych wydatków, jakie skarżąca ponosi na utrzymanie siebie oraz mieszkania (np. opłaty za energię elektryczną, gaz, czynsz, wodę, wywóz śmieci, koszty lekarstw), a w przypadku, gdy w kosztach utrzymania mieszkania (domu) partycypują osoby trzecie – o wskazanie wysokości ich udziału w tych kosztach; podanie powierzchni (w m²) wykazanego we wniosku domu, będącego jej własnością; doręczenie dowodu potwierdzającego wysokość uzyskiwanej przez skarżącą renty rodzinnej. W odpowiedzi na wezwanie referendarza, skarżąca przy piśmie z dnia 22 czerwca 2008 r. przedłożyła kserokopie: odcinka ZUS O/Opole za miesiąc maj 2008 r. na kwotę 917,32 zł (wartość netto: 780,76 zł); rachunku za energię za miesiąc maj 2008 r., w wysokości 58,32 zł; faktur VAT z dnia 11 marca 2008 r. i 14 marca 2008 r. z tytułu zużycia wody na kwotę 125,41 zł (za okres: od dnia 6 grudnia 2007 r. do dnia 7 marca 2008 r.) oraz za wywóz nieczystości na kwotę 86,88 zł (za okres od dnia 1 grudnia 2007 r. do dnia 29 lutego 2008 r.). Skarżąca oświadczyła także, że nie wystarcza jej środków na opłacanie rachunków, dlatego zmuszona jest zaciągać kredyty. Ponadto podała, że jej "przeszło stuletni dom to powierzchnia 758 m²". Działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej w skrócie: "P.p.s.a.", zważono, co następuje: Zgodnie z art. 245 P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane: - w zakresie całkowitym, obejmującym ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego oraz zwolnienie od kosztów sądowych, które stosownie do art. 211 P.p.s.a. obejmują opłaty sądowe (jakimi na zasadzie art. 212 § 1 w związku z art. 234 § 2 P.p.s.a. są wpis i opłata kancelaryjna) i zwrot wydatków lub - w zakresie częściowym, obejmującym tylko zwolnienie od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, przy czym częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej kwoty pieniężnej. Ustawodawca w art. 246 § 1 P.p.s.a. określił przesłanki udzielenia prawa pomocy osobie fizycznej, stanowiąc, że przyznanie tego prawa w zakresie całkowitym następuje wówczas, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, następuje wówczas, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podkreślić należy, że Sąd dokonuje oceny sytuacji materialnej wnioskującego o przyznanie prawa pomocy na podstawie zebranego materiału dowodowego, a w szczególności na podstawie złożonych przez niego oświadczeń, zarówno w urzędowym formularzu wniosku, jak również w toku postępowania wyjaśniającego, prowadzonego w trybie art. 255 P.p.s.a. Wnioskujący o przyznanie pomocy, ponosi natomiast odpowiedzialność karną za podanie nieprawdziwych danych lub zatajenie prawdy, w myśl art. 233 § 1 Kodeksu karnego. Uwzględniając powyższe regulacje, referendarz sądowy przyjął złożone przez W. K. oświadczenie o sytuacji materialnej za wiarygodne i uznał, że skarżąca nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku koniecznego utrzymania siebie, a zatem, że spełnia przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Za poglądem takim przemawia analiza sytuacji bytowej skarżącej, wynikająca z zebranych w sprawie oświadczeń samej skarżącej i doręczonych przez nią dokumentów. Analiza ta oparta została na porównaniu wykazanych dochodów W. K. z ponoszonymi przez nią wydatkami na bieżące utrzymanie. Wynika z niej, że środki finansowe pochodzące z renty rodzinnej (780,76 zł netto), przeznaczane są na bieżące koszty utrzymania mieszkania, które skarżąca wykazała w kwocie ok. 130 zł miesięcznie, a także wydatki na kupno środków czystości, wyżywienia, czy ubrania, których wysokości wprawdzie W. K. nie określiła, ale co do których referendarz sądowy posiada przeciętną wiedzę. Powyższe okoliczności wskazują jednoznacznie, iż z uzyskiwanych przez skarżącą dochodów trudno byłoby wygospodarować jej środki na dodatkowe wydatki związane z kosztami sądowymi niniejszego postępowania, a w szczególności na uiszczenie wpisu od skargi w kwocie 500 zł. Zasadne zatem jest udzielenie W. K. prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych, o co wnosiła we wniosku, zwłaszcza wobec jej oświadczenia o braku zgromadzonych oszczędności. Wobec powyższego, na podstawie art. 258 § 1 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.