II SA/Op 170/09
PostanowienieWSA w Opolu2009-06-19
Skład orzekający: Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wejście w życie nowelizacji ustawy Prawo o aktach stanu cywilnego, która sanuje wadliwe powołania na stanowisko zastępcy kierownika urzędu stanu cywilnego dokonane bez przeprowadzenia procedury konkursowej, czyni postępowanie sądowe w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały w tej sprawie bezprzedmiotowym?Ratio decidendi
Postępowanie sądowe podlega umorzeniu, gdy stało się bezprzedmiotowe. Wejście w życie ustawy nowelizującej Prawo o aktach stanu cywilnego, która konwaliduje (sanuje) wady uchwał dotyczących powołania zastępcy kierownika urzędu stanu cywilnego dokonanych bez przeprowadzenia procedury konkursowej, sprawia, że postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności takiej uchwały staje się bezprzedmiotowe. W takiej sytuacji sąd orzeka o umorzeniu postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a.Stan faktyczny
Wojewoda Opolski zaskarżył uchwałę Rady Miejskiej w Byczynie w sprawie powołania Zastępcy Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego, zarzucając naruszenie ustawy o pracownikach samorządowych poprzez brak przeprowadzenia procedury konkursowej. Gmina Byczyna wniosła o oddalenie skargi, argumentując, że przepis o naborze nie miał zastosowania w tej konkretnej sytuacji. W trakcie postępowania sądowego weszła w życie nowelizacja Prawa o aktach stanu cywilnego, która sanowała wadliwe powołania. Wobec tego Gmina wniosła o umorzenie postępowania, a Wojewoda poparł ten wniosek.Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik po rozpoznaniu w dniu 19 czerwca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Wojewody Opolskiego na uchwałę Rady Miejskiej w Byczynie z dnia 28 lutego 2007 r., Nr VI/37/07 w przedmiocie powołania zastępcy Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego postanawia: umorzyć postępowanie.
Przedmiotem skargi z dnia 12 czerwca 2008 r., wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu przez Wojewodę Opolskiego, jest uchwała Nr VI/37/07 Rady Miejskiej w Byczynie z dnia 28 lutego 2007 r. w sprawie powołania Zastępcy Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego. Skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności uchwały z powodu istotnego naruszenia prawa, tj. art. 3a ustawy z dnia 22 marca 1990 r. o pracownikach samorządowych (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1593 ze zm.). Uzasadniając swoje zarzuty organ wskazał na nieprawidłowe działanie Rady Miejskiej w Byczynie, polegające na pominięciu przy powierzaniu czynności Zastępcy Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w Byczynie, procedury otwartego, konkurencyjnego naboru, określonego w wyżej przywołanym art. 3a ustawy o pracownikach samorządowych.
W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie. Zdaniem strony przeciwnej, w niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia wyżej przywołanego przepisu prawa, albowiem nie zachodziły przesłanki do ogłoszenia naboru na wolne stanowisko urzędnicze. Osoba, która została powołana na stanowisko zastępcy kierownika urzędu stanu cywilnego była już zatrudniona w urzędzie na podstawie mianowania, na stanowisku [...], a obecnie nie jest etatowym zastępcą kierownika urzędu stanu cywilnego, albowiem takie stanowisko w urzędzie nie zostało utworzone. Ponadto, zastępuje kierownika tylko i wyłącznie w razie jego nieobecności w pracy. Wobec powyższego, w ocenie strony przeciwnej, nie zaszły okoliczności zastosowania art. 3a ustawy o pracownikach samorządowych, gdyż przepis ten dotyczy tylko zatrudniania na wolnych stanowiskach urzędniczych i dotyczy kandydatów nowozatrudnionych i nie odnosi się do sytuacji, gdy w strukturze organizacyjnej urzędu nie przewiduje się stanowiska zastępcy kierownika urzędu stanu cywilnego.
Na rozprawie w dniu 16 października 2008 r. pełnomocnik Gminy Byczyna – radca prawny M. D. wniosła o zawieszenie postępowania, ewentualnie o oddalenie skargi. Argumentując swój wniosek, którego uzasadnienie zostało zawarte w załączonym do protokołu rozprawy piśmie z dnia 14 października 2008 r., pełnomocnik podniosła, że w dniu 19 września 2008 r. została podjęta ustawa o zmianie ustawy – Prawo o aktach stanu cywilnego oraz ustawy o opłacie skarbowej, która wprowadza regulacje mające wpływ na rozpoznawaną sprawę.
Wobec zgodnego oświadczenia stron o wyrażeniu zgody na zawieszenie postępowania, Sąd zawiesił postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie i zobowiązał pełnomocnika Gminy Byczyna do nadesłania oświadczenia, czy i jakie akty były podejmowane przez osobę powołaną zaskarżoną uchwałą na stanowisko Zastępcy Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w Byczynie, w oparciu o przepisy Prawa o aktach stanu cywilnego i, czy zaskarżona uchwała wywołała skutki prawne.
W odpowiedzi na wezwanie Sądu, pełnomocnik Gminy w piśmie z dnia 21 października 2008 r. oświadczyła, że osoba powołana zaskarżoną uchwałą na stanowisko zastępcy kierownika urzędu stanu cywilnego, sporządziła w okresie powołania na to stanowisko, cztery akty małżeństwa i trzy akty zgonu.
W dniu 25 maja 2009 r. wpłynął do Sądu wniosek pełnomocnika Gminy Byczyna o podjęcie zawieszone postępowanie, a także o jego umorzenie. Uzasadniając swoje żądanie pełnomocnik podniósł, że art. 3 nowo uchwalonej ustawy z dnia 19 września 2008 r. o zmianie ustawy – Prawo o aktach stanu cywilnego oraz ustawy o opłacie skarbowej (Dz. U. Nr 182, poz. 1121), konwaliduje wady zaskarżonej uchwały, stąd wniosek jest zasadny.
Postanowieniem z dnia 1 czerwca 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu podjął zawieszone postępowanie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Postępowanie podlega umorzeniu.
W niniejszej sprawie kontroli sądowej została poddana uchwała Rady Miejskiej w Byczynie o powołaniu zastępcy kierownika urzędu stanu cywilnego, podjęta m. in. w oparciu art. 6 ust. 3 ustawy z 29 września 1986r. Prawo o aktach stanu cywilnego (tekst jednolity Dz. U. z 2004r., Nr 161, poz. 1688 ze zm). W sprawie nie jest sporne, że powołanie to nie zostało poprzedzone przeprowadzeniem postępowania konkursowego w trybie ustawy z dnia 22 marca 1990 r. o pracownikach samorządowych (Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1593 ze zm.). Jednakże ustawą z dnia 19 września 2008r. o zmianie ustawy Prawo o aktach stanu cywilnego oraz o opłacie skarbowej (Dz. U. Nr 182, poz. 1121), która weszła w życie w dniu 29 października 2008r., a więc w trakcie niniejszego postępowania sądowego, dotyczącego badania zgodności z prawem uchwały rady miejskiej o powołaniu zastępcy kierownika urzędu stanu cywilnego, podjętej z pominięciem trybu konkursowego, wprowadzono regulacje odnoszące się do powoływania m.in. zastępców kierowników urzędów stanu cywilnego, dodatkowo sanując te powołania, które dokonano z uchybieniem przepisów ustawy o pracownikach samorządowych. Wprowadzono przepis w art. 6 ust 5 ustawy Prawo o aktach stanu cywilnego, zgodnie z którym wójt (burmistrz, prezydent miasta) zatrudnia inną osobę na stanowisku kierownika urzędu stanu cywilnego oraz art. 6a, w którym określono wymogi i kwalifikacje, jakie powinna spełniać i posiadać osoba zatrudniana na stanowisku kierownika urzędu stanu cywilnego oraz zastępcy kierownika urzędu stanu cywilnego. W nowo dodanym przepisie art. 6c przywołanej wyżej ustawy Prawo o aktach stanu cywilnego wprost zawarto regulację, że w zakresie nieuregulowanym tą ustawą do naboru, w tym i zastępcy kierownika urzędu stanu cywilnego stosuje się przepisy ustawy z dnia 22 marca 1990r. o pracownikach samorządowych.
Równocześnie art. 3 cytowanej ustawy nowelizującej Prawa o aktach stanu cywilnego, zawiera normę, zgodnie z którą, osoby powołane na stanowisko kierownika urzędu stanu cywilnego lub jego zastępcy, od dnia 7 sierpnia 2005r. do dnia wejścia w życie ustawy, uchwałą rady gminy, na podstawie art. 6 ust. 3 ustawy Prawo o aktach stanu cywilnego, bez przeprowadzenia naboru w trybie art. 3a-3d ustawy z dnia 22 marca 1990r. o pracownikach samorządowych uważa się za zatrudnione zgodnie z przepisami tej ustawy.
Zaskarżona uchwała została podjęta w dniu 28 lutego 2007r. i powołuje A. D. na stanowisko zastępcy kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w Byczynie, bez uprzedniego naboru w trybie art. 3a ustawy o pracownikach samorządowych. Oznacza to, że mimo niezachowania trybu zatrudnienia osoby na stanowisko zastępcy kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w Byczynie w oparciu o przepisy obowiązujące w dacie podjęcia przez Radę Miejską zaskarżonej uchwały, po myśli ustawy z 19 września 2008r. o zmianie ustawy Prawo o aktach stanu cywilnego, należy uznać zatrudnienie to za zgodne z prawem. W istocie bowiem nowelizacja ustawy Prawo o aktach stanu cywilnego ma zastosowanie do stanów faktycznych sprzed wejścia w życie tego aktu prawnego i usankcjonowała dokonane w okresie od dnia 7 sierpnia 2005r. do dnia wejście w życie przywołanej noweli czynności kierowników urzędu stanu cywilnego oraz ich zastępców, którzy zostali powołani bez przeprowadzenia postępowania konkursowego w trybie ustawy o pracownikach samorządowych.
Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy stało się ono bezprzedmiotowe.
W świetle art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. bezprzedmiotowość postępowania może wynikać ze zdarzeń zaszłych w toku postępowania sądowoadministracyjnego. Za takie zdarzenie należało uznać wejście w życie ustawy o zmianie ustawy Prawo o aktach stanu cywilnego, która doprowadziła do zgodności z prawem zaskarżonej uchwały. Stanowisko takie prezentuje także skarżący, co wynika z jego pisma z dnia 10 czerwca 2009r., w którym popiera wniosek o umorzenie postępowania w sprawie, wobec bezprzedmiotowości postępowania.
Z powyższych względów postępowanie stało się bezprzedmiotowe, co uzasadniało jego umorzenie, stąd na zasadzie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło