II SA/Op 170/21
WyrokWSA w Opolu2021-04-15
Skład orzekający: Beata Kozicka, Krzysztof Bogusz, Elżbieta Kmiecik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić zmiany imienia na imię obce, jeśli strona posiada obywatelstwo państwa, w którym takie imię funkcjonuje, a Rada Języka Polskiego stwierdziła, że nie funkcjonuje ono w języku polskim jako imię?Ratio decidendi
Sąd uchylił decyzje organów obu instancji w części dotyczącej odmowy zmiany imienia, uznając, że postępowanie dowodowe było wadliwe. Organ I instancji nie przeprowadził żadnego postępowania dowodowego, a organ II instancji, opierając się głównie na opinii Rady Języka Polskiego, nie zbadał wystarczająco przesłanki ważnych powodów zmiany imienia, w tym możliwości zmiany na imię obce zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 4 ustawy o zmianie imienia i nazwiska oraz art. 59 ust. 3 Prawa o aktach stanu cywilnego, a także nie przeprowadził przesłuchania strony.Stan faktyczny
Strona skarżąca wnioskowała o zmianę imion z "X Z" na "W" oraz nazwiska z "U" na "Y". Organ I instancji zmienił nazwisko, ale odmówił zmiany imion, uznając, że wnioskowane imię może wywoływać ironiczne skojarzenia. Organ II instancji utrzymał w mocy odmowę zmiany imion, powołując się na opinię Rady Języka Polskiego, że "W" nie jest imieniem w języku polskim. Strona skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym niezastosowanie art. 59 ust. 3 Prawa o aktach stanu cywilnego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody Opolskiego oraz decyzję Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w części odmawiającej zmiany imion, zasądzając jednocześnie od Wojewody Opolskiego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Kozicka Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Bogusz (spr.) Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 kwietnia 2021 r. sprawy ze skargi X Y na decyzję Wojewody Opolskiego z dnia 13 stycznia 2021 r., nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany imion 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) uchyla pkt 2 decyzji Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w [...] z dnia 23 września 2020 r., nr [...], 3) zasądza od Wojewody Opolskiego na rzecz skarżącego X Y kwotę 100 (sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem skargi wniesionej przez X Y (dalej też: strona skarżąca) była decyzja Wojewody Opolskiego (dalej też: organ II instancji lub organ odwoławczy) z dnia 13 stycznia 2021 r., nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w [...] (dalej też: organ I instancji) z dnia 6 października 2020 r., nr [...] w części odmawiającej zmiany imion: X Z na imię: W.
Wydanie tych decyzji poprzedziło następujące postępowanie.
Wnioskiem z dnia 8 września 2020 r. X Z U wystąpił do Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w [...] o zmianę noszonego nazwiska na "Y" oraz zmianę noszonych imion na: "W". Żądanie uzasadnił między innymi tym, że dotychczasowe imiona i nazwisko są dla niego traumatyczne, powiązane z bardzo bolesnymi wspomnieniami, wydarzeniami i osobami. Ponadto chciałby się "odciąć od tej przeszłości i tych osób". Podkreślił, że nazwisko "Y" jest nazwiskiem rodowym jego dziadka od strony matki, a imię "W" używa kiedy tylko jest taka możliwość. Jest to imię zagraniczne, nadawane w wielu krajach osobom obu płci.
Decyzją z dnia 23 września 2020 r. organ I instancji, działając na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256, z późn. zm.) dalej: K.p.a. i art. 4 ust. 2, art. 9 ust. 1 i art. 12 ustawy z dnia 17 października 2008 r. o zmianie imienia i nazwiska (Dz. U. z 2020 r. poz. 707) dalej też: ustawa, orzekł o zmianie nazwiska "U" na nazwisko "Y" (pkt 1) oraz odmówił zmiany imion "X Z" na imię "W".
W uzasadnieniu organ I instancji nie uzasadnił w żaden sposób uwzględnienia zmiany nazwiska strony, natomiast co do zmiany imion odwołał się do przesłanki "ważnego powodu" oraz do treści jednego z orzeczeń NSA. Organ zważył w oparciu o to, że ważne powody nie występują w sprawie, co więcej w jego ocenie wnioskowane nowe imię może wywołać ironiczne, żartobliwe skojarzenia i być źródłem pogardliwych uwag pod adresem osoby je noszącej.
W odwołaniu od tej decyzji skarżący wniósł o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Zarzucił naruszenie procedury administracyjnej, przez brak przeprowadzenia jakiegokolwiek postępowania oraz niewłaściwe uzasadnienie rozstrzygnięcia organu I instancji oraz naruszenie prawa materialnego a to art. 4 ust. 1 ustawy przez nieprawidłową wykładnię i przyjęcie, że okoliczności wskazane przez stronę jako ważne powody zmiany imienia stanowią jedynie jego subiektywne przekonanie i nie są wystarczające do zmiany dotychczas noszonych imion, na imię używane.
Organ odwoławczy po rozpatrzeniu odwołania utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję I instancji w zakresie pkt 2 (odmowy zmiany imion).
W uzasadnieniu Wojewoda Opolski przedstawił wniosek i czynności organu I instancji i podniósł, że podstawą rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie są przepisy ustawy z 17 października 2008 r. o zmianie imienia i nazwiska. Zgodnie z art. 4 ust. 1 tej ustawy, zmiany imienia i nazwiska można dokonać wyłącznie z ważnych powodów, które zostały przykładowo przytoczone w pkt od 1 do 4. Zaznaczył przy tym, że "ważne powody" należą do tzw. pojęć nieokreślonych. Wśród tych powodów szczególnie wymieniona jest dopuszczalność zmiany imienia lub nazwiska ośmieszającego lub nielicującego z godnością człowieka, zmiana na imię lub nazwisko używane przez wnioskodawcę, na nazwisko lub imię bezprawnie zmienione lub też imię czy też nazwisko noszone zgodnie z przepisami prawa państwa, którego obywatelstwo się posiada.
Z powyższego wynika, że ustawodawca przyjął jako zasadę względną stabilizację imion i nazwisk, będących dwoma podstawowymi elementami składającymi się na stan cywilny osoby.
Wojewoda podał, że w pojęciu "ważne powody" nie mieszczą się okoliczności noszące cechy kaprysu, fanaberii, snobizmu czy przekory wnioskodawcy niezadowolonego ze swojego "złego" imienia. Nie jest zatem dopuszczalna pochopna czy nawet wielokrotna zmiana imienia i nazwiska, będącego wszak elementem porządku publicznego, gdyż destabilizowałoby ten porządek.
Przedmiotem żądania zmiany imienia może być żądanie zmiany na inne wskazane imię. Istotne jest zatem, czy żądane wnioskiem imię ma w ogóle przymiot imienia w swym brzmieniu i pisowni, a więc przymiot używanej w charakterze imienia nazwy odosobowej .
Wojewoda zobowiązał stronę do wykazania używania nowego, wnioskowanego do zmiany imienia.
W odpowiedzi skarżący nadesłał kserokopie i wydruki internetowe: terminarza Kancelarii radcy prawnego A. W.; korespondencji mailowej z nauczycielami; przygotowanego na język polski wypracowania; kartkówek z języka angielskiego oraz etykiet nadania przesyłek. Na wszystkich tych kopiach i wydrukach widnieje wpis lub podpis strony - W Y.
Ponadto w dniu 4 listopada 2020 r. Wojewoda Opolski wystąpił do Rady Języka Polskiego przy Prezydium Polskiej Akademii Nauk, z prośbą o opinię, czy ciąg znaków "W" występuje w języku polskim jako imię oraz czy ma ono charakter męski.
Rada Języka Polskiego PAN, pismem z dnia 1 grudnia 2020 r., znak [...], odpowiedziała, iż ciąg znaków "W" nie funkcjonuje w języku polskim jako imię. Jedynym źródłem, w którym odnaleziono nazwę W, stanowi "The Meaning and History of First Names - Behind the Narne". Według powyższego źródła stanowi ono [...] zdrobnienie żeńskiego imienia T. Jednak autorzy publikacji zastrzegają, iż jest to informacja niezweryfikowana.
Według Wojewody skoro organom orzekającym w sprawach zmiany nazwiska przyznano uprawnienie do badania ważkości oraz zasadności przyczyn zmiany imienia i nazwiska, a jednocześnie obarczono je obowiązkiem niedopuszczenia do naruszenia dobra osobistego wnioskodawcy, to nie mogą one bezkrytycznie uwzględniać wszystkich wniosków o zmianę imienia. Prowadziłoby to do zagrożenia lub naruszenia czci i godności danej osoby.
Nowe imiona nie mogą razić sztucznością i muszą odpowiadać nie tylko duchowi ale i regułom języka polskiego. Żądane nowe imiona powinny mieć postać imion i formę mianownika oraz powinny odmieniać się przez przypadki. W konsekwencji - zasadą jest zmiana polegająca na zastąpieniu imion - imionami, gdzie nowe imiona, lub jak w przedmiotowym przypadku - imię, powinno mieć formę umożliwiającą uznanie go za imię.
Wojewoda Opolski uznał, na podstawie zebranego materiału dowodowego, iż imię w formie W nie może stanowić części oficjalnych danych osobowych. Ciąg znaków W nie jest imieniem, gdyż Rada Języka Polskiego przy Polskiej Akademii Nauk jednoznacznie stwierdziła ten fakt. Odnosząc się do kwestii posługiwania się imieniem "W" przez X Y organ uznał, iż ciąg znaków "W" - jako nie będący imieniem - stanowi swoisty pseudonim strony, którym ten posługuje się np. w korespondencji.
Wojewoda Opolski również przyjął powody wskazane przez odwołującego się za subiektywne. Przyczyny te, jakkolwiek subiektywne, mogą stanowić podstawę zmiany imion, jednakże na imię w inne niż imię W.
Odnośnie załączonej do odwołania kserokopii [...] Karty obywatelstwa wyjaśnił, że X Y w karcie tej występuje jako X Z U. Tak więc zmiana przed organami polskimi mogła by mieć miejsce gdyby wnioskowaną formą nazwiska było U. Natomiast nie ma w karcie żadnej wzmianki o noszeniu przez wnioskodawcę - jako obywatela [...] - imienia W.
We wniesionej od tej decyzji odwoławczej skardze skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. przepisu art. 59 ust. 3 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. Prawo o aktach stanu cywilnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 709) poprzez jego niezastosowanie i przyjęcie, że skarżący nie może zmienić dotychczasowych imion na imię obce, podczas gdy przepis ten pozwala na nadawanie imion obcych, zatem przy zastosowaniu wnioskowania z większego na mniejsze, tym bardziej można dokonać zmiany imienia na imię obce.
W związku z powyższym wniósł o:
1) dopuszczenie dowodu z wydruku ze strony internetowej [...] oraz ze strony internetowej [...], a to na okoliczność, że imię W jest imieniem obcym noszonym zarówno przez kobiety, jak i mężczyzn;
2) uchylenie w całości decyzji z dnia 13 stycznia 2021 r. o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji i zobowiązanie organu do wydania decyzji uwzględniającej wniosek;
3) zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi podniósł, że istotny dla rozpoznania niniejszej skargi jest fakt, iż organ II instancji w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji ustalił, iż przyczyny dla których skarżący chce dokonać zmiany imion, mogą stanowić podstawę dokonania takiej zmiany. Organ II instancji wprost wskazał, że uznał powody podane przez skarżącego za wystarczające do zmiany imienia, z tym zastrzeżeniem, że nie może być to zmiana na imię W. Organ II instancji oparł takie rozstrzygnięcie o opinię Rady Języka Polskiego przy Prezydium Polskiej Akademii Nauk z dnia 1 grudnia 2020 r., w której wskazano, że ciąg znaków "W" nie funkcjonuje w języku polskim jako imię.
Organ II instancji opierając swoje rozstrzygnięcie o opinię Rady Języka Polskiego, PAN w zupełności pominął przepis art. 59 ust. 3 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. Prawo o aktach stanu cywilnego, który stanowi, że niezależnie od obywatelstwa i narodowości rodziców dziecka wybrane imię lub imiona mogą być imionami obcymi. Można wybrać imię, które nie wskazuje na płeć dziecka, ale w powszechnym znaczeniu jest przypisane do danej płci. Z uwagi na taką regulację prawną, przy zastosowaniu wnioskowania a maiore ad minus, należy przyjąć, że skoro można nadać dziecku imię obce, to tym bardziej można zmienić dotychczasowe imię na obce. Imię W, jest imieniem funkcjonującym na całym świecie. Zgodnie z danymi pozyskanymi z internetu wynika, że imię takie noszone jest między innymi przez obywateli Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej, Federacji Rosyjskiej, Indonezji, Wielkiej Brytanii, Brazylii, Holandii oraz lndii ([...]). Łącznie imię takie nosi 121 osób w dziesięciu krajach.
Skarżący podniósł, że organ II instancji w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wskazał, aby imię W nie mogło zostać nadane z uwagi na brzmienie przepisu art. 59 ust. 4 ustawy Prawo o aktach stanu cywilnego. Jedynym zastrzeżeniem organu, miała być okoliczność, że imię W nie funkcjonuje w języku polskim jako imię.
Skarżący posiada poza obywatelstwem polskim, również obywatelstwo [...], zaś przyczyny złożenia wniosku o zmianę imion skarżącego uzasadniają uwzględnienie wniosku, także z uwagi na to, że wnioskowane imię jest imieniem obcym.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.
Wobec stanu epidemii Covid-19 i rygorów z tym związanych, wprowadzonych przepisami ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 1842) i § 1 pkt 2 zarządzenia Prezesa WSA w Opolu z dnia 30 października 2020 r., nr 17/2020 w zw. z § 3 zarządzenia Nr 39 Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego (opublikowane w Biuletynie Informacji Publicznej WSA w Opolu) oraz brakiem możliwości zapewnienia pełnego i pewnego zabezpieczenia zdrowia stron i pracowników, zarządzeniem z dnia 5 marca 2021 r., sygn. akt II SA/Op 170/21, Przewodniczący Wydziału II WSA w Opolu zarządził rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest oczywiście uzasadniona.
I. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2167), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Natomiast według art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, z późn. zm.) dalej w skrócie: "P.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje, między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.
Tylko stwierdzenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonego aktu (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b, c P.p.s.a.).
Przeprowadzone w granicach tych przepisów i art. 134 P.p.s.a. badanie zgodności z prawem zaskarżonych decyzji wykazało, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem organ naruszył przepisy prawa procesowego a w konsekwencji prawa materialnego.
Trzeba jednak podkreślić, że Sąd nie jest kolejną instancją w ramach administracyjnego toku instancji i nie załatwia merytorycznie sprawy administracyjnej. Dlatego żądania skargi w postaci zobowiązania organu do wydania decyzji uwzględniającej wniosek i zmianę imienia strony Sąd nie mógł wykonać. Załatwienie sprawy administracyjnej jest przypisane organom administracji publicznej, a nie sądowi administracyjnemu.
Ponadto zgodnie z powołanym wyżej art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi.
II. Należy zważyć, że regulacja ustawy z dnia 17 października 2008 r. o zmianie imienia i nazwiska (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 707) dalej też "ustawa" jest kompletna i samodzielnie reguluje istnienie przesłanek prawnych odnoszących się do zmiany imion i nazwisk. Nie ma zatem potrzeby aby w tej procedurze stosować jako wyłączną ustawę Prawo o aktach stanu cywilnego. Takie stanowisko prezentowano już na tle ustawy z 15 listopada 1956 r. o zmianie imion i nazwisk w stosunku do ówcześnie obowiązującej ustawy z 29 września 1986 r. Prawo o aktach stanu cywilnego (por. wyrok WSA w Krakowie z 8 czerwca 2004 r., sygn. akt II SA/Kr 3199/00 oraz NSA OZ we Wrocławiu z 9 lipca 1993 r., sygn. akt SA/Wr 605/93).
Dlatego mimo, że zarzut naruszenia art. 59 ust. 3 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. Prawo o aktach stanu cywilnego przez jego niezastosowanie, sam w sobie nie jest uzasadniony, to skarga podlegała uwzględnieniu z innych powodów. Dopuszczalność zmiany imienia strony skarżącej należy ocenić na gruncie przesłanek z art. 4 ust. 1 pkt 1-4 ustawy, gdyż przynajmniej z dotychczasowych ustaleń organu nie wynika aby w sprawie mogła zaistnieć przesłanka z art. 4 ust. 2 ustawy.
Jeżeli według treści przepisu art. 4 ust. 1 ustawy zmiany imienia i nazwiska można dokonać wyłącznie z ważnych powodów, w szczególności gdy dotyczą:
1) imienia lub nazwiska ośmieszającego albo nielicującego z godnością człowieka;
2) na imię lub nazwisko używane;
3) na imię lub nazwisko, które zostało bezprawnie zmienione;
4) na imię lub nazwisko noszone zgodnie z przepisami prawa państwa, którego obywatelstwo również się posiada;
to tylko przez szczegółowe wyjaśnienie w postępowaniu wskazanych przez stronę okoliczności i przyczyn zgłoszenia żądania organ administracji może ocenić czy przesłanka ważnego powodu spełniła się.
Jeśli do tego dodać, że decyzja w przedmiocie zmiany imienia i nazwiska ma charakter uznaniowy, to po pierwsze taka decyzja wymaga dokładnego, szczegółowego uzasadnienia, a po drugie, aby uwolnić się od zarzutu arbitralności i dowolności rozstrzygnięcia organy muszą przeprowadzić prawidłowe postępowanie dowodowe określone regułami art. 7 i art. 75 i nast. K.p.a.
Tymczasem organ I instancji nie dokonał przed wydaniem rozstrzygnięcia żadnej czynności dowodowej i zmienił w pkt 1 decyzji nazwisko strony, nie motywując to w żaden sposób. Można tylko przypuszczać, że organ podzielił argumentację zawartą we wniosku. Natomiast w pkt 2 decyzji organ I instancji odmówił zmiany imienia.
Z kolei organ odwoławczy rozpatrując odwołanie strony od decyzji I instancji, w części dotyczącej odmowy zmiany imienia, sięgnął po opinię Rady Języka Polskiego przy PAN oraz wezwał stronę do "wskazania ewentualnych dowodów i okoliczności" potwierdzających posługiwanie się wnioskowanym imieniem. Czynności dowodowe organu II instancji, co do zasady prawidłowe, nie były jednak - w okolicznościach faktycznych sprawy - wystarczające.
III. Niezależnie od tego słusznie strona skarżąca zarzuciła organom obu instancji zasadnicze braki postępowania dowodowego. Art. 7 w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. wymaga od organu wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Art. 10 § 1 K.p.a. zapewnia stronie prawo czynnego udziału w każdym stadium postępowania. Prawo to obejmuje m.in. prawo wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i prawo zgłoszenia żądań przed wydaniem decyzji.
Właściwie przeprowadzone postępowanie dowodowe wymaga dopuszczenia jako dowód wszystkiego co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy (art. 75 § 1 K.p.a.), nie wyłączając także przesłuchania strony (art. 86 K.p.a.).
Tak przeprowadzone postępowanie dowodowe podlega ocenie przez organ według reguł określonych w art. 80 i art. 81 K.p.a. Oceniając brak czynności dowodowych Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego przed wydaniem decyzji I instancji należy stwierdzić naruszenie wszystkich wymienionych zasad postępowania dowodowego. Uchybienie podstawowym regułom rządzącym postępowaniem dowodowym uprawniało Wojewodę do przyjęcia, że rozstrzygnięcie sprawy wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części, co skutkować winno uchyleniem decyzji w zaskarżonej części.
Przez to organ odwoławczy nie mógł zastosować przepisu art. 136 K.p.a., w szczególności przeprowadzić dodatkowe postępowanie dowodowe we własnym zakresie.
IV. W tak szczególnym postępowaniu administracyjnym jakie dotyczy zmiany imienia i nazwiska dowód z przesłuchania strony uregulowany w art. 86 K.p.a. jest konieczny, żeby nie rzec obligatoryjny. Trudno bowiem aby przy tak specyficznym i indywidualnym charakterze sprawy dowody z dokumentu, opinie językoznawców, wywiady środowiskowe czy jakiekolwiek inne środki dowodowe przewidziane w art. 75 § 1 K.p.a. mogły zastąpić dowód z przesłuchania strony albo, żeby w takiej sprawie można przyjąć, iż bez przesłuchania strony możliwe było wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności faktycznych sprawy administracyjnej, czyli dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego przed załatwieniem sprawy w rozumieniu art. 7 K.p.a.
Uchybienie przepisom procedury dowodowej jest tym bardziej oczywiste, jeżeli się uwzględni treść pisemnego, bardzo osobistego uzasadnienia wniosku o zmianę imienia, a także treść zarzutów odwołania strony.
Zwrócić należy uwagę, że w odwołaniu zarzucono właśnie organowi I instancji naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. przez brak czynności dowodowych, a po drugie podniesiono okoliczność posiadania przez stronę obywatelstwa [...]. Ta ostatnia okoliczność jest istotna w sprawie, gdyż zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 4 ustawy jednym z ważnych powodów, może być żądanie zmiany imienia na imię noszone zgodnie z przepisami prawa państwa, którego obywatelstwo również się posiada.
W tym sensie, żądanie nadania imienia o obcym brzmieniu, w procedurze zmiany imienia według art. 4 ust. 1 ustawy z 17 października 2008 r. można rozpatrywać w związku z regulacją art. 59 ust. 3 Prawa o aktach stanu cywilnego.
Co prawda z dokumentu wydanego w [...] nie wynika imię, o brzmieniu obecnie dochodzonym, ale nie da się wykluczyć bez przesłuchania strony i stosownych ustaleń, że strona nie wszczęła procedury zmiany imienia przed odpowiednim [...] urzędem stanu cywilnego. W tym zaś zakresie organ odwoławczy nie podjął żadnych czynności dowodowych. Należało też ustalić na drodze urzędowej, czy imię wnioskowane do zmiany jest imieniem używanym w [...]. Zatem wymaga procesowego ustalenia między innymi okoliczność, czy w [...] imię W faktycznie funkcjonuje i jest nadawane mężczyznom. Na marginesie wypada zauważyć, że w języku polskim występują imiona męskie kończące się na samogłoskę -a, np. Jarema, Kosma, Barnaba, Bonewentura.
Trzeba ponadto także pamiętać, że przesłanka ważnych powodów z art. 4 ust. 1 ustawy w punktach 1-4 wskazuje tylko na przykładowe powody żądania. Zwrot "w szczególności" zawarty w tym przepisie, wskazuje, że wymienione w ustawie przyczyny żądania zmiany imienia są wyliczeniem otwartym.
Nota bene organ odwoławczy uznał wskazane powody – nawet bez przesłuchania strony - za wystarczające do zmiany imienia co do zasady, choć nie na żądane brzmienie imienia.
V. W konsekwencji przyjąć należało, że organ I instancji przez brak jakiegokolwiek postępowania dowodowego naruszył podstawowe zasady postępowania dowodowego z art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 81, art. 86 K.p.a. oraz art. 107 § 1 i § 3 K.p.a. Uchybienia te nie zostały wyeliminowane przez organ odwoławczy w toku postępowania II instancji.
Ze wskazanych wyżej względów i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 litera a i c w zw. z art. 135 P.p.s.a. Sąd w wyroku uchylił zaskarżoną decyzję odwoławczą oraz decyzję I instancji w zakresie punktu 2 odmawiającego zmiany imienia strony. Mimo opisanych wyżej i oczywistych braków w postępowaniu organu I instancji odnośnie do uzasadnienia uwzględnienia zmiany nazwiska strony Sąd nie uchylił pkt 1 decyzji, gdyż byłoby to działanie na niekorzyść strony skarżącej w rozumieniu art. 134 § 2 P.p.s.a.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § P.p.s.a. zasądzając od organu na rzecz strony kwotę 100 zł tytułem niszczonego wpisu.
Wskazania do dalszego postępowania organów wynikają wprost z powyższych zważań.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło