II SA/Op 173/18

Starszy Referendarz Sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu Anna Misiak-Janik po rozpoznaniu w dniu 30 sierpnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi E. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 26 lutego 2018 r., nr [...] w przedmiocie nakazu usunięcia zwierząt gospodarskich wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w całości poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego postanawia: 1) ustanowić dla skarżącego radcę prawnego, 2) zwolnić skarżącego z kosztów sądowych w zakresie obowiązku uiszczania opłaty kancelaryjnej w kwocie 100 (sto) złotych za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, 3) oddalić wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych w pozostałym zakresie. E. P. wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 26 lutego 2018 r., nr [...] w przedmiocie nakazu usunięcia zwierząt gospodarskich. Wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 17 lipca 2018 r. skarga została oddalona. Skarżącemu na jego wniosek doręczono w dniu 8 sierpnia 2018 r. wyrok wraz z uzasadnieniem sporządzonym na piśmie. Skarżący w dniu 17 lipca 2017 r. (data nadania przesyłki w placówce pocztowej), przesłał formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, wnosząc o przyznanie prawa pomocy w całości poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego z urzędu. Uzasadniając wniosek wskazał, że ma [...] lat, około 100 zł miesięcznie wydaje na lekarstwa, a jego dochód to około 330 zł miesięcznie z emerytury rolniczej. Otrzymywana kwota stanowi 50 % emerytury rolniczej, ponieważ pomimo podeszłego wieku, skarżący nadal prowadzi gospodarstwo rolnicze-ekologiczne, o powierzchni [...] ha, które ma we współwłasności z córką. Skarżący wskazał, że jego majątek stanowi dom czynszowy, w którym wynajmuje mieszkania, z czego osiąga przychód około 1.200 zł miesięcznie, a koszty utrzymania domu to około 80 % tej sumy. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, uznał, że oświadczenie zawarte we wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy jest niewystarczające dla oceny jego stanu majątkowego i możliwości płatniczych w sposób pozwalający na stwierdzenie, że skarżący zasługuje na przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym całkowitym zakresie. Wobec tego wezwał go do uzupełnienia złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy, działając w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302), zwanej dalej P.p.s.a., w terminie 7 dni od dnia otrzymania niniejszego wezwania, poprzez: - wykazania kosztów ponoszonych na utrzymanie domu skarżącego, np. poprzez nadesłanie kopii rachunków za wodę i kanalizację, wywóz śmieci, energię elektryczną, gaz, itp. - przesłanie wyciągów z posiadanych przez skarżącego rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych z ostatnich 3 miesięcy, to jest: kwiecień 2018 r., maj 2018 r. i czerwiec 2018 r. mogą być w formie wydruków z Internetu, - wykazanie, jakie są aktualne dochody skarżącego (np. poprzez nadesłanie decyzji emerytalno – rentowej lub wydruk wyciągu z konta bankowego, obejmujący operację przelewu wynagrodzenia na konto bankowe), - przesłanie aktualnych rachunków za leki, - przesłanie zaświadczenia o dochodowości gospodarstwa rolnego, którego skarżący jest współwłaścicielem, - przesłanie deklaracji podatkowej za rok 2017 r. składanej w związku z wynajmem mieszkania. Jednocześnie pouczono skarżącego, że niezastosowanie się do wezwania w zakreślonym 7- dniowym terminie, może być uznane za niewykazanie spełniania przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy i skutkować jego odmową oraz, że na jego wniosek termin 7 dni może ulec przedłużeniu. Skarżący odebrał wezwanie w dniu 8 sierpnia 2018 r. i nie złożył na nie do dnia wydania niniejszego postanowienia żadnej odpowiedzi. Wniosek skarżącego obejmuje swym zakresem żądanie przyznania prawa pomocy w całości poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Przyznanie prawa pomocy we wskazanym zakresie następuje, gdy osoba ubiegająca się o pomoc wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, jak stanowi art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Skarżący wskazał, że miesięczne dochody jego gospodarstwa domowego wynoszą netto 330 zł z emerytury i jak twierdzi około 240 zł, jakie pozostaje mu z wynajmu mieszkań (czyli po odjęciu 80 % kosztów), a zatem określił swój dochód na około 570 zł miesięcznie, jednocześnie wskazał, że nadal prowadzi gospodarstwo rolne. Skarżący nie przesłał żądanych dokumentów, ale referendarz sądowy mając na uwadze oświadczenia złożone we wniosku o przyznanie prawa pomocy, uznał, iż przedstawiona w nim sytuacja materialna skarżącego uprawnia go do przyznania mu prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym jest przyznawane wówczas, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i swojej rodziny. Istotne, zatem w sprawie jest określenie kosztów postępowania, jakie mogą obciążać skarżącego w sprawie. Obecnie jest to 100 zł wymaganej opłaty kancelaryjnej (§ 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowadministracyjnych – Dz. U. Nr 221, poz. 2192) oraz 100 zł opłaty sądowej w razie wniesienia skargi kasacyjnej od wydanego w sprawie wyroku (§ 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczególnych zasad wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 221, poz. 2193, z późn. zm.). Do kosztów postępowania sądowego zalicza się także koszty wynagrodzenia pełnomocnika, które mogą przewyższać deklarowany dochód skarżącego. Przyjmując nawet, że wlicza się do niego cały dochód skarżącego z wynajmu mieszkań tj. 1.200 zł, i uznając, że jego miesięczny dochód wynosi 1.550 zł, a do tego może posiłkować się pożytkami z gospodarstwa rolnego, chociażby naturalnymi, to mając na względzie wiedzę i doświadczenie życiowe orzekającego, należy stwierdzić, że opłacenie wynagrodzenia pełnomocnika przez samego skarżącego, mogłoby spowodować uszczerbek w jego kosztach utrzymania koniecznego. W związku z powyższym skarżący zasługuje na przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez ustanowienia pełnomocnika z urzędu, także na częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. Przemawia za tym dodatkowo podeszły wiek skarżącego, który w ocenie orzekającego, ma bezpośredni wpływ na jego sytuację materialną. Skarżący, bowiem pomimo, że deklaruje dalsze prowadzenie gospodarstwa rolnego, ma [...] lat, co nie pozwala przyjąć, że jest on w stanie samodzielnie w pełni sprawnie się nim zajmować, a ponadto uprawdopodabnia deklarowane przez niego wydatki na leki w kwocie 100 zł miesięcznie. Z drugiej strony jednak nie w pełni wyjaśniona sytuacja materialna skarżącego, stwarzająca jak wyżej wskazano wątpliwości, czy ma on dochód miesięczny około 570 zł, czy też dochód około 1.550 zł, a także nieznany zakres wsparcia uzyskiwanego przez niego z gospodarstwa rolnego, nie daje podstaw do uznania, że nie może on ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego, to jest, że zasługuje na prawo pomocy w zakresie żądnym, czyli całkowitym. Skoro skarżący nie rozwiał wątpliwości, co do tego czy jego sytuacja materialna kwalifikuje go do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, to jest nie wykazał zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego, postanowiono, zatem o przyznaniu skarżącemu prawa pomocy w części, poprzez ustanowienie pełnomocnika z urzędu i zwolnienie skarżącego z wymaganej opłaty kancelaryjnej za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, a oddalono wniosek skarżącego, co do zwolnienia z kosztów sądowych, które mogą go potencjalnie obciążać w sprawie w kwocie 100 zł. Przychodzi w tym miejscu wyjaśnić, że jeśli skarżący uzna, że jego sytuacja materialna nie pozwala mu na zapłatę kosztów sądowych w wysokości 100 zł, może ponownie zwrócić się z wnioskiem o przyznanie mu prawa pomocy w tym zakresie. Powinien jednakże liczyć się wówczas, z tym, iż brak wyżej opisanych dodatkowych dokumentów może stanowić przeszkodę, co do przyznania mu prawa pomocy w większym niż obecnie rozmiarze. Wobec powyższego, orzeczono jak w sentencji.