II SA/Op 183/10

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu Anna Misiak po rozpoznaniu w dniu 6 maja 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego na skutek wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy postanawia: 1. ustanowić skarżącej radcę prawnego, 2. umorzyć postępowanie z wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. Wyrokiem z dnia 20 kwietnia 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę S. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego. W dniu 20 kwietnia 2010 r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy, poprzez ustanowienie radcy prawnego lub adwokata z urzędu. Wniosek ten nie spełniał wymogów art. 252 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., nie był on złożony na urzędowym formularzu. Wobec powyższego, referendarz sądowy przesłał skarżącej formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy i wezwał go do jego podpisania i odesłania tut. Sądowi w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania. Wezwanie to zawierało pouczenie, że niezastosowanie się do niego spowoduje skutki prawne określone w art. 257 P.p.s.a., tj. pozostawienie wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Skarżąca odebrała wezwania w dniu 26 kwietnia 2010 r., a w dniu 29 kwietnia 2010 r. (data stempla pocztowego) przesłała podpisany formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz dodatkowe dokumenty. Wniosła w nim o ustanowienie radcy prawnego z urzędu i zwolnienie od kosztów sądowych. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżąca wskazała, że tworzy wspólne gospodarstwo domowe wraz z trójką dzieci, w tym dwoje pełnoletnich i jedno małoletnie, wszystkie uczące się. Wskazała, że zamieszkują w mieszkaniu spółdzielczym własnościowym o powierzchni 48,65 m². Oświadczyła, że posiada nieruchomość rolną o powierzchni 6,71 ha w dzierżawie na 10 lat do 2014 r. Nie posiada żadnych przedmiotów wartościowych ani oszczędności. Dochód rodziny to łącznie 599,19 zł miesięcznie, składa się na niego dodatek mieszkaniowy wynoszący 232,19 zł, zasiłek rodzinny w kwocie 367 zł. Oprócz tego dochodu skarżąca wskazała, że otrzymuje alimenty od męża w kwocie 80 zł, przesłała na tę okoliczność wyrok alimentacyjny z 1998 r. Mąż skarżącej osiąga dochód w kwocie 691,11 zł netto z tytułu renty, nie zamieszkuje on z rodziną, choruje na stwardnienie rozsiane i przebywa u krewnych, prowadzi osobne gospodarstwo domowe. Skarżąca wykazała, przesyłając stosowne dokumenty, że rodzina ponosi co miesiąc łącznie kwotę około 580 zł stałych wydatków, składają się na nią czynsz za mieszkanie 444,37 zł, opłata za energię elektryczną około 100 zł miesięcznie, opłata za gaz około 75 zł za dwa miesiące. Ponadto jak wynika z akt administracyjnych organ II instancji w zaskarżonej decyzji przyjął, z czym nie zgadza się skarżąca, że należy jej doliczyć dodatkowy dochód z tytułu posiadanego gospodarstwa rolnego w kwocie 1945,50 zł, wynikającej z pomnożenia 0,4590 ha przeliczeniowego przez kwotę 207 zł, dochód ten policzono według zasad określonych w art. 8 ust. 9 ustawy o pomocy społecznej. Działając w oparciu o art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., referendarz sądowy zważył, co następuje: W przywołanej wyżej ustawie P.p.s.a., przewidziana została instytucja procesowa prawa pomocy, której istota przejawia się w tym, że obejmuje ona zwolnienie strony od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( art. 244 § 1 P.p.s.a. ). Podkreślenia wymaga, że w myśl art. 243 § 1 i 252 P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek, złożony na urzędowym formularzu, który powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym oraz oświadczenie strony o niezatrudnianiu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. W każdym przypadku gdy sąd uzna, że oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy jest niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, powinien wezwać stronę o złożenie dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 P.p.s.a. ). Sytuacja taka miała miejsce w niniejszej sprawie. Skarżąca przesłała odpowiednie informacje i dokumenty i wniosła o przyznanie prawa pomocy polegające na zwolnieniu od kosztów sądowych i ustanowieniu adwokata z urzędu, czyli stosownie do art. 245 § 2 P.p.s.a., o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Prawo pomocy w tym zakresie przysługuje, gdy osoba ubiegająca się o pomoc wykaże, że nie jest w stanie jakichkolwiek kosztów postępowania, jak stanowi art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Jednakże z uwagi na fakt, że skarżąca na mocy art. 239 pkt 1 lit. "a" P.p.s.a., określającego, że nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strony skarżące działanie lub bezczynność w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej, korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, należało postępowanie z jego wniosku o prawo pomocy w tym zakresie umorzyć, jako bezprzedmiotowe w związku z art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Wobec tego należało rozpatrzeć jego wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże ona, że nie jest wstanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Dochód miesięczny rodziny skarżącej to około 680 zł, średnie miesięczne wydatki na utrzymanie domu to 580 zł. Kwota zatem dochodu 680 zł miesięcznie bezspornie nie daje możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania sądowego, bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego rodziny skarżącej, Wprawdzie skarżąca dzierżawi grunty rolne, ale jak twierdzi nie osiąga z nich dochodu wyliczonego przez organ II instancji. Referendarz oparł się w tym względzie na jej oświadczeniu złożonym w formularzu wniosku PPF i uznał, że skoro jest ono czynione pod rygorem odpowiedzialności karnej z art. 233 Kodeksu karnego to polega na prawdzie. Jednocześnie referendarz ocenił, że nawet, gdyby wliczyć do dochodu skarżącej kwotę 1945,50, jako dochód z gospodarstwa rolnego i przyjąć, że dochód ten wynosi 2545 zł miesięcznie, to podzielony przez ilość 4 osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym ze skarżącą, daje na jedna osobę dochód w kwocie 636 zł. Kwota taka, w ocenie referendarza, nie byłaby również wystarczająca, aby skarżąca mogła z niej opłacić fachowego pełnomocnika, bez uszczerbku dla utrzymania siebie i dzieci. Referendarz sądowy uznał, zatem, iż sytuacja materialna skarżącej uprawnia ją do przyznania prawa pomocy w zakresie przez nią żądanym i postanowił ustanowić dla niej radcę prawnego z urzędu. Wobec powyższego, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. i art. 258 § 1 pkt 7 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.