II SA/Op 184/16

WyrokWSA w Opolu2016-07-21

Skład orzekający: Elżbieta Kmiecik, Ewa Janowska, Elżbieta Naumowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o skierowaniu do domu pomocy społecznej, wydana na podstawie prawomocnego postanowienia sądu opiekuńczego zezwalającego na umieszczenie osoby wbrew jej woli, może być uznana za legalną, nawet jeśli w międzyczasie toczy się postępowanie o zmianę tego postanowienia?
Ratio decidendi
Decyzja o skierowaniu do domu pomocy społecznej, wydana na podstawie prawomocnego postanowienia sądu opiekuńczego zezwalającego na umieszczenie osoby wbrew jej woli, jest legalna. Organy administracji publicznej oraz sąd administracyjny są związane prawomocnym orzeczeniem sądu powszechnego. Postępowanie o zmianę postanowienia sądu opiekuńczego, zainicjowane po wydaniu decyzji administracyjnej, nie wpływa na legalność tej decyzji, jeśli w dacie jej wydania postanowienie było prawomocne i nie zostało zmienione.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji o skierowaniu A. K. do domu pomocy społecznej, wydanej przez Burmistrza Nysy, a utrzymanej w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu. Decyzja opierała się na postanowieniu Sądu Rejonowego w [...] zezwalającym na umieszczenie A. K. w DPS wobec braku jej zgody, wydanym po opinii sądowo-psychiatrycznej. Skarżąca kwestionowała ustalenia organów, podnosząc m.in. zmiany w swojej sytuacji życiowej. W trakcie postępowania przed WSA w Opolu pełnomocnik skarżącej złożył wniosek o zawieszenie postępowania z uwagi na toczące się przed Sądem Rejonowym postępowanie o zmianę postanowienia sądu opiekuńczego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Sędziowie Sędzia WSA Ewa Janowska Sędzia WSA Elżbieta Naumowicz (spr.) Protokolant St. inspektor sądowy Joanna Szyndrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lipca 2016 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 19 stycznia 2016 r., nr [...] w przedmiocie skierowania do domu pomocy społecznej oddala skargę. Przedmiotem skargi, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu przez A. K., reprezentowaną przez pełnomocnika, jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 19 stycznia 2016 r., nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza Nysy z dnia 6 lipca 2015 r., nr [...], o skierowaniu skarżącej do Domu Pomocy Społecznej w [...]. Zaskarżona decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym: Wnioskiem z dnia 24 września 2014 r. Ośrodek Pomocy Społecznej w [...] wystąpił do Sądu Rejonowego w [...] o umieszczenie A. K. w DPS wobec braku jej zgody. W wyniku rozpoznania tego wniosku Sąd Rejonowy w [...] postanowieniem z dnia 13 listopada 2014 r., sygn. akt [...], zezwolił na umieszczenie A. K. w domu pomocy społecznej wobec braku jej zgody. Postanowienie to wydane zostało po zasięgnięciu opinii sądowo-psychiatrycznej wydanej przez biegłego sądowego psychiatrę. Decyzją z dnia 6 lipca 2015 r. Kierownik Działu Świadczeń Ośrodka Pomocy Społecznej w [...], działający z upoważnienia Burmistrza Nysy, orzekł o skierowaniu A. K. do Domu Pomocy Społecznej (dalej: DPS) w [...] i nadał tej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia podał art. 104 i art. 108 K.p.a. w zw. z art. 54 i art. 59 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2015 r., poz. 163). W uzasadnieniu organ wskazał na treść art. 54 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej oraz na postanowienie Sądu Rejonowego w [...] z dnia 13 listopada 2014 r. Wyjaśnił, że z opinii sądowo-psychiatrycznej wynika, iż A. K. przewlekle choruje na [...]. Stwierdził, że z ustaleń wywiadu środowiskowego z dniu 5 listopada 2015 r. wynika, iż A. K. jest osobą stanu wolnego, mieszka z [...], była wielokrotnie hospitalizowana, nie bierze leków i nie zgłasza się na wyznaczone wizyty lekarskie do lekarza psychiatry, a także nadużywa alkoholu. W okresie od 16 października do 31 grudnia 2014 r. była objęta pomocą w formie specjalistycznych usług opiekuńczych. Stosownie do tego organ stwierdził, że istnieje pilna potrzeba umieszczenia A. K. w placówce całodobowej, a ze względu na potrzebę leczenia i stałego nadzoru osób drugich postanowiono skierować A. K. do DPS w [...]. Nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności organ uzasadnił ważnym interesem strony. Od powyższej decyzji odwołanie wniosła A. K., reprezentowana przez brata – K. K. Zakwestionowała większość ustaleń organu, w tym podniosła, że od listopada 2014 r. nie mieszka z [...], ale z [...] K. i w jego mieszkaniu jest zameldowana na pobyt czasowy do 16 lutego 2016 r. Ponadto, w okresie od 30 stycznia 2015 r. do 3 lipca 2015 r. trzykrotnie przebywała w szpitalu w [...] i w [...], a umówione wizyty u lekarza są przekładane. Zarzuciła również, że pielęgniarki środowiskowe nie starały się jej pomóc i ignorowały jej skargi na zachowanie [...]. W wyniku rozpatrzenia odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu opisaną na wstępie decyzją z dnia 19 stycznia 2016 r. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ odwoławczy wskazał na cele pomocy społecznej, w tym zasadę niezbędności oraz szczególną formę pomocy w postaci umieszczenia w domu pomocy społecznej, odpowiedniego typu, przewidzianą w art. 54 ustawy o pomocy społecznej. Kolegium zaznaczyło, że skierowanie następuje w drodze decyzji wydawanej przez organ gminy właściwej dla tej osoby w dniu jej kierowania do domu pomocy społecznej (art. 59 ust. 1 ustawy) i pomoc ta przysługuje osobie wymagającej całodobowej opieki z powodu wieku, choroby lub niepełnosprawności, nie mogącej samodzielnie funkcjonować w codziennym życiu, której nie można zapewnić niezbędnej pomocy w formie usług opiekuńczych. Ponadto Kolegium powołało przepisy art. 38 i art. 39 ustawy z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego (Dz. U. z 2011 r. Nr 231, poz. 1375, z późn. zm.), przewidujące orzeczenie przez sąd opiekuńczy o skierowaniu do domu pomocy społecznej osoby, która wymaga skierowania do domu pomocy społecznej, a która ze względu na swój stan psychiczny nie jest zdolna do wyrażenia na to zgody. Kolegium stwierdziło, że w takiej sytuacji wydanie przez organ stosownej decyzji o skierowaniu do domu pomocy społecznej stanowi jedynie wykonanie podjętego w tym zakresie orzeczenia sądu. Na poparcie tego stanowiska powołało orzeczenia sądowoadministracyjne. Na gruncie rozpatrywanej sprawy Kolegium wskazało, że Sąd Rejonowy w [...] postanowieniem z dnia 13 listopada 2014 r. orzekł o umieszczeniu A. K. w domu pomocy społecznej, zasięgnąwszy opinii sądowo-psychiatrycznej, z której wynika, że A. K. nie jest zdolna do samodzielnego zaspokajania podstawowych potrzeb życiowych oraz potrzebuje stałej opieki i pielęgnacji, szczególnie dopilnowania w zażywaniu leków i wymaga bezwzględnego leczenia [...], nadto nie jest zdolna do wyrażenia zgody na umieszczenie jej w domu pomocy społecznej. W ocenie Kolegium, wydanie powyższego postanowienia nakazującego umieszczenie A. K. w domu pomocy społecznej spowodowało, że Kierownik Działu Świadczeń Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] był zobligowany do wydania stosownego rozstrzygnięcia w zakresie skierowania jej do domu pomocy społecznej. Prawidłowo również ustalił, że ze względu na potwierdzony powołaną wyżej opinią sądowo-psychiatryczną rodzaj schorzenia strona kwalifikuje się do skierowania do Domu Pomocy Społecznej dla osób [...]. We wniesionej skardze pełnomocnik A. K. – K. K. wskazał, że uzasadnienie decyzji organu odwoławczego nie różni się od uzasadnienia decyzji organu pierwszej instancji. Podał, że A. K. mieszka sama, gdyż jej [...] od sierpnia 2015 r. przebywa w zakładzie opiekuńczym i okoliczności podawane przez organ drugiej instancji już ustały. Ponadto, nie jest prawdziwe twierdzenie, że A. K. nie leczy się, gdyż wizyty lekarskie są odwoływane albo przekładane. Poza tym krytycznie ocenił pracę pielęgniarek środowiskowych. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując w całości argumentację przytoczoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wskazało, że argumenty podniesione w skardze pozostają bez wpływu na rozstrzygnięcie podjęte w sprawie. W dniu 29 kwietnia 2016 r. zgłosiła się radca prawny K. N., która złożyła pełnomocnictwo udzielone przez A. K. W piśmie procesowym z dnia 4 lipca 2016 r. wniosła o zawieszenie postępowania na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z uwagi na zainicjowanie przed Sądem Rejonowym w [...] postępowania w sprawie o sygn. akt [...], w przedmiocie zmiany postanowienia z tego Sądu z dnia 13 listopada 2014 r. Wywiodła, że od wyniku tego postępowania zależy rozstrzygnięcie niniejszej sprawy, gdyż postanowienie Sądu Rejonowego w [...] stanowiło warunek konieczny do wydania zaskarżonej decyzji. Do wniosku dołączona została kserokopia wniosku z dnia 29 czerwca 2016 r. o zmianę postanowienia z dnia 13 listopada 2016 r., sygn. akt [...]. Na wezwanie Sądu, w piśmie z dnia 15 lipca 2016 r. Sąd Rejonowy w [...] poinformował, że postanowienie z dnia 13 listopada 2016 r., sygn. akt [...], uprawomocniło się 10 czerwca 2015 r. Na rozprawie pełnomocniczka skarżącej podtrzymała skargę oraz wniosek o zawieszenie postępowania. Zaakcentowała, że organy nie przeprowadziły postępowania dowodowego i nie ustaliły stanu faktycznego, opierając się w tym zakresie na materiale dowodowym zgromadzonym przez Sąd Rejonowy w [...]. Podniosła, że brak ustalenia stanu zdrowia skarżącej na dzień wydania decyzji, w szczególności w zakresie możliwości samodzielnego funkcjonowania, narusza art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a., co uzasadnia uchylenie zapadłych w sprawie decyzji. Postanowieniem z dnia 21 lipca 2016 r., wydanym na rozprawie, Sąd oddalił wniosek o zawieszenie postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: W myśl art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647, z późn. zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Z tego też powodu, w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość zastosowania przyjętej procedury. Podkreślić przy tym należy, że zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 133 § 1 P.p.s.a., sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy co oznacza, że rozpatruje sprawę na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego aktu. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718), zwanej dalej P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. W świetle art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a., uwzględnienie skargi na decyzję administracyjną następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W przypadku braku wskazanych uchybień, jak również braku przyczyn uzasadniających stwierdzenie nieważności aktu, bądź stwierdzenia wydania go z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 pkt 2 i pkt 3 P.p.s.a.), skarga podlega natomiast oddaleniu, na podstawie art. 151 P.p.s.a. Przeprowadzona przez Sąd, w granicach tak określonej kognicji, kontrola legalności zaskarżonej decyzji, a także - z mocy art. 135 P.p.s.a. - decyzji organu pierwszej instancji wykazała, że akty te nie naruszają prawa. Sąd nie stwierdził takich nieprawidłowości, zarówno co do ustalenia stanu faktycznego sprawy, jak i w zakresie zastosowania do niego przepisów prawa materialnego, które uzasadniałyby zastosowanie art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. W ocenie Sądu, ustalenia organów nie pozostawiają wątpliwości, a ocena dokonana na podstawie przyjętych ustaleń znajduje umocowanie w zgromadzonym materiale dowodowym. Prawidłowo też do ustalonego stanu faktycznego zastosowano przepisy prawa materialnego. Z tego powodu Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa, a skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W rozpoznawanej sprawie ocenie Sądu podlegała decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 19 stycznia 2016 r., utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza Nysy z dnia 6 lipca 2015 r.. nr [...], którą rozstrzygnięto o skierowaniu skarżącej do Domu Pomocy Społecznej w [...], będącym domem dla [...]. Materialnoprawną podstawę działania organów stanowiły przepisy powołanej już wyżej ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, która w art. 54 określa, że jedną z form pomocy społecznej jest skierowanie i umieszczenie w domu pomocy społecznej osoby wymagającej całodobowej opieki z powodu wieku, choroby lub niepełnosprawności, niemogącej samodzielnie funkcjonować w codziennym życiu, której nie można zapewnić niezbędnej pomocy w formie usług opiekuńczych, pozbawionej możliwości samodzielnego funkcjonowania w codziennym życiu, której nie można zapewnić niezbędnej pomocy w formie usług opiekuńczych (ust. 1). Osobę, o której mowa w ust. 1, kieruje się do domu pomocy społecznej odpowiedniego typu, zlokalizowanego jak najbliżej miejsca zamieszkania osoby kierowanej, z zastrzeżeniem ust. 2a, chyba że okoliczności sprawy wskazują inaczej, po uzyskaniu zgody tej osoby lub jej przedstawiciela ustawowego na umieszczenie w domu pomocy społecznej (ust. 2). W przypadku gdy przewidywany termin oczekiwania na umieszczenie w domu pomocy społecznej danego typu zlokalizowanym najbliżej miejsca zamieszkania osoby kierowanej wynosi ponad 3 miesiące, osobę, o której mowa w ust. 1, kieruje się na jej wniosek do domu pomocy społecznej tego samego typu zlokalizowanego jak najbliżej miejsca zamieszkania osoby kierowanej, w którym przewidywany termin oczekiwania na umieszczenie jest krótszy niż 3 miesiące (ust. 2a). Natomiast według art. 59 ust. 1 i 2 komentowanej ustawy, decyzję o skierowaniu do domu pomocy społecznej i decyzję ustalającą opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej wydaje organ gminy właściwej dla tej osoby w dniu jej kierowania do domu pomocy społecznej, natomiast decyzję o umieszczeniu w domu pomocy społecznej wydaje organ gminy prowadzącej dom pomocy społecznej lub starosta powiatu prowadzącego dom pomocy społecznej, a w przypadku regionalnych domów pomocy społecznej - marszałek województwa, z zastrzeżeniem ust. 5. Z kolei, typy domów pomocy społecznej, w zależności do tego dla kogo są one przeznaczone, określone zostały w art. 56 ustawy, wśród których wymienia się domy dla osób przewlekle chorych psychicznie (pkt 3). Z przytoczonych uregulowań wynika, że skierowanie do domu pomocy społecznej nie jest jednoznaczne z umieszczeniem w domu pomocy społecznej i następuje na etapie poprzedzającym przyjęcie do konkretnej placówki. Pogląd ten nie budzi też wątpliwości w orzecznictwie i w literaturze przedmiotu (por. wyroki NSA: z 14 czerwca 2016 r., I OSK 3163/14 i z 3 grudnia 2015 r., I OSK 1298/14, dostępne na stronie internetowej - Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl oraz I. Sierpowska "Pomoc społeczna. Komentarz", Wyd. Wolters Kluwer business, Warszawa 2014, s. 282). Skierowanie, dokonywane w drodze decyzji wydawanej przez organ gminy właściwej dla tej osoby w dniu jej kierowania do domu pomocy społecznej, następuje wówczas, jeśli przyjęcie do domu pomocy społecznej poprzedza okres oczekiwania na przyjęcie, związany ze zwolnieniem się miejsca dla osoby skierowanej. Ustawodawca dopuszcza, w drodze wyjątku, ze względu na okoliczności sprawy, możliwość skierowania do domu pomocy społecznej odpowiedniego typu, który nie jest zlokalizowany najbliżej miejsca zamieszkania kierowanego i niezależnie od tego, czy ten dom pomocy jest prowadzony przez organ wydający decyzję o skierowaniu. Dopiero po zaistnieniu możliwości przyjęcia, w stosunku do tej samej osoby wydawana jest decyzja o umieszczeniu w domu pomocy społecznej przez organ gminy prowadzący dom pomocy społecznej lub starostę powiatu prowadzącego dom pomocy społecznej, bądź przez marszałka województwa. Realizacją powyższych decyzji jest przyjęcie do domu pomocy społecznej, co następuje w drodze czynności materialno-technicznej. Na gruncie rozpoznawanej sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu wskazało przepisy art. 38 oraz art. 39 ust. 3 ustawy z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego (Dz. U. z 2011 r. Nr 231, poz. 1375 z późn. zm.), stanowiące, że osoba, która wskutek choroby psychicznej lub upośledzenia umysłowego nie jest zdolna do zaspokajania podstawowych potrzeb życiowych i nie ma możliwości korzystania z opieki innych osób oraz potrzebuje stałej opieki i pielęgnacji, lecz nie wymaga leczenia szpitalnego, może być za jej zgodą lub zgodą jej przedstawiciela ustawowego przyjęta do domu pomocy społecznej. Jeżeli osoba wymagająca skierowania do domu pomocy społecznej ze względu na swój stan psychiczny nie jest zdolna do wyrażenia na to zgody, o jej skierowaniu do domu pomocy społecznej orzeka sąd opiekuńczy. Z unormowań tych wynika jednoznacznie, że o potrzebie przymusowego pobytu w domu pomocy społecznej, w przypadku braku zgody osoby wymagającej skierowania do tego rodzaju placówki, rozstrzyga sąd opiekuńczy. Orzeczenie sądu opiekuńczego zastępuje więc brak zgody osoby zainteresowanej lub jej przedstawiciela ustawowego na umieszczenie w domu pomocy społecznej. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym wyroku z dnia 3 grudnia 2015 r., sygn. akt I OSK 1298/14, przed wydaniem stosownego postanowienia to sąd powszechny bada czy w stosunku do osoby wymagającej skierowania do domu pomocy społecznej zachodzą przesłanki do przymusowego umieszczenia jej w takiej placówce. Przepisy art. 38 i art. 39 ustawy o ochronie zdrowia psychicznego mają zastosowanie jedynie w postępowaniu sądowym poprzedzającym wydanie orzeczenia, o jakim mowa w art. 39 ust. 3 tej ustawy. Po zakończeniu tego etapu postępowania i wydaniu orzeczenia przez sąd opiekuńczy, pozostałe kwestie rozstrzygane są przed organami administracji publicznej w dwóch odrębnych postępowaniach, tj. w sprawie skierowania do domu pomocy społecznej oraz w sprawie umieszczenia w domu pomocy społecznej. W rozpoznawanej sprawie, na wniosek organu pomocy społecznej, takie orzeczenie zostało wydane przez Sąd Rejonowy w [...][...] Wydział Rodzinny i Nieletnich, który postanowieniem z dnia 13 listopada 2014 r., sygn. akt [...], orzekł o zezwoleniu na umieszczenie A. K. w domu pomocy społecznej wobec braku jej zgody. W ocenie Sądu, organy orzekające w sprawie zasadnie uwzględniły treść powyższego orzeczenia. Zgromadzone w sprawie dowody świadczą jednoznacznie, że w dniu 8 grudnia 2014 r. pełnomocnik skarżącej, ustanowiony z urzędu w postępowaniu przed sądem opiekuńczym, wniósł sprzeciw od postanowienia z dnia 13 listopada 2014 r. Z relacji Sądu Rejonowego w [...] wynika natomiast, że powyższe postanowienie stało się prawomocne w dniu 10 maja 2015 r. W tych okolicznościach zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji z dnia 6 lipca 2015 r., oparte zostały na prawomocnym orzeczeniu sądu i były w istocie wynikiem jego realizacji. Na gruncie powiedzianego dotychczas, w świetle zarzutów podniesionych w skardze należy wskazać, że organy administracji nie miały uprawnień do kontestowania prawomocnego orzeczenia sądowego wydanego w postępowaniu cywilnym i samodzielnego oceniania spełnienia przesłanek z art. 54 ust. 1 ustawy; uprawnień takich nie ma również sąd administracyjny kontrolujący legalność decyzji administracyjnej. Prawomocne orzeczenie sądu powszechnego, stosownie do art. 365 § 1 K.p.c., wiąże bowiem nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz organy, w tym organy administracji publicznej. Postanowieniem z dnia 13 listopada 2014 r. był zatem związany także Sąd orzekający w niniejszej sprawie, dopóki orzeczenie to nie zostanie prawomocnie zmienione. Z tego względu nie mogły odnieść skutku argumenty podniesione w skardze, dotyczące sytuacji życiowej skarżącej. Nie ulega wątpliwości, że uzyskane przez organ, prawomocne postanowienie sądu opiekuńczego z dnia 13 listopada 2014 r., zezwalające na umieszczenie skarżącej w domu pomocy społecznej wobec braku jej zgody, upoważniało do wydania, na podstawie art. 59 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, decyzji o skierowaniu skarżącej w domu pomocy społecznej, przy czym wskazana placówka w [...] - dla osób [...], jest niewątpliwie domem odpowiedniego typu. Jak wywiedziono już wyżej, wydając orzeczenie na podstawie art. 39 ustawy o ochronie zdrowia psychicznego, sąd opiekuńczy dokonuje oceny, czy osoba, która ma zostać umieszczona w domu pomocy społecznej, spełnia ustawowe kryteria do takiego umieszczenia nawet wbrew jej woli. Sąd ten ustala zatem, czy osoba ta na skutek choroby nie jest zdolna do zaspokajania podstawowych potrzeb życiowych i nie ma możliwości korzystania z opieki innych osób oraz potrzebuje stałej opieki i pielęgnacji, a brak opieki zagraża życiu tej osoby. Dodać można, że sąd opiekuńczy przed wydaniem orzeczenia uzyskał opinię sądowo-psychiatryczną, z której wynikało, że skarżąca nie jest zdolna do samodzielnego zaspokajania podstawowych potrzeb życiowych oraz potrzebuje stałej opieki i pielęgnacji, w tym dopilnowania przy zażywaniu leków i wymaga leczenia [...], a z uwagi na stwierdzoną [...] nie jest zdolna do wyrażenia zgody na umieszczenie jej w domu pomocy społecznej. Powtórzenia wymaga, że w przypadku wydania postanowienia przez sąd opiekuńczy, w dalszym postępowaniu organy związane są dokonaną przez ten sąd oceną co do zaistnienia przesłanek uzasadniających umieszczenie do domu pomocy społecznej. Tym samym brak jest podstaw do uznania, że doszło do zarzucanego naruszenia przez organy art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. poprzez brak ustalenia stanu skarżącej, w tym możliwości samodzielnego funkcjonowania, aktualnego w dacie wydania decyzji. Istotnym elementem stanu faktycznego w rozpoznawanej sprawie było natomiast ustalenie istnienia w porządku prawnym postanowienia sądu opiekuńczego pozwalającego na umieszczenie skarżącej w domu pomocy społecznej oraz wybór odpowiedniego typu placówki i w tym zakresie, zdaniem Sądu, nie można zarzucić organom naruszenia wskazanych przepisów prawa. Na sposób rozstrzygnięcia w rozpoznawanej sprawie nie mógł mieć również wpływu fakt, że przed Sądem Rejonowym w [...] toczy się postępowanie o zmianę postanowienia z dnia 13 listopada 2013 r. Dostrzec trzeba, że z przedłożonych dowodów wynika jednoznacznie, iż postępowanie to zostało zainicjowane wnioskiem z dnia 29 czerwca 2016 r. W dacie wydania zaskarżonej decyzji organu odwoławczego postanowienie sądu opiekuńczego z dnia 13 listopada 2014 r. pozostawało w porządku prawnym, a co więcej, postępowanie o jego zmianę nie było jeszcze wszczęte. W ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie, brak było podstaw do uwzględnienia wniosku pełnomocnika skarżącej o zawieszenie postępowania na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Jak wskazano na wstępie, kontrola sądowa sprawowana jest w oparciu o stan prawny i faktyczny sprawy, istniejący w dacie wydania zaskarżonej decyzji, zatem rozstrzygnięcie niniejszej sprawy nie zależy od wyniku postępowania toczącego się obecnie przed Sądem Rejonowym w [...]. W związku z powyższym Sąd oddalił wniosek o zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego. Z przedstawionych względów należało uznać, że skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw. W ustalonym stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy wydanie decyzji w przedmiocie skierowania do domu pomocy społecznej dla przewlekle i psychicznie chorych znajdowało oparcie w obowiązujących przepisach prawa. W kontrolowanych decyzjach organy wskazały podstawy faktyczne i prawne podjętych rozstrzygnięć, wyjaśniając dostatecznie ich motywy, stosownie do art. 107 § 3 K.p.a. Przy dokonywaniu oceny legalności zaskarżonej decyzji nie może umknąć uwadze, że w osnowie wydanej decyzji organ pierwszej instancji, w oparciu o przepis art. 108 § 1 K.p.a., rozstrzygnął o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności, natomiast organ odwoławczy w tym zakresie nie dokonał oceny i nie wypowiedział się w tej kwestii. W przekonaniu Sądu, uchybienie to nie ma jednak charakteru naruszenia mogącego mieć wpływ na wynik sprawy, które uzasadniałoby uwzględnienie wniesionej skargi. Z chwilą wydania przez organ odwoławczy rozstrzygnięcia utrzymującego w mocy decyzję organu pierwszej instancji, kontrolowana decyzja organu pierwszej instancji uzyskała walor ostateczności i jako decyzja ostateczna podlegała wykonaniu. Z tego względu kwestia natychmiastowej wykonalności tego orzeczenia stała się bezprzedmiotowa. Sąd nie dopatrzył się z urzędu innych naruszeń prawa w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie zaskarżonej decyzji z porządku prawnego. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło