II SA/Op 188/08

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu Violetta Radecka po rozpoznaniu w dniu 28 lipca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego na skutek wniosku skarżącej z dnia 21 lipca 2008 r. o przyznanie prawa pomocy postanawia: ustanowić skarżącej radcę prawnego. W. H. pismem z dnia 29 kwietnia 2008 r., wniosła skargę do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Opolu, na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [...], Nr [...], utrzymującą w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji w sprawie przyznania skarżącej dodatku mieszkaniowego na okres 6 miesięcy – od maja 2003 r. do października 2003 r. w wysokości 141,10 zł miesięcznie, w tym 43,48 zł ryczałtu na zakup opału, wypłacanego wnioskodawczyni i dodatku mieszkaniowego w kwocie 97,62 zł wypłacanego zarządcy domu. W dniu 17 lipca 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalił skargę W. H., a w dniu 21 lipca 2008 r. wpłynął do Sądu wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie radcy prawnego. Uzasadniając wniosek skarżąca szczegółowo opisała przebieg sprawy, będącej przedmiotem niniejszego postępowania. Podniosła także, że dochody jej rodziny są niskie, dlatego nie stać jej na wynajęcie zawodowego pełnomocnika. Wskazała również na swój podeszły wiek, tj. 82 lata. W oświadczeniu o stanie rodzinnym i dochodach W. H. podała, że tworzy wspólne gospodarstwo domowe wraz z córką, zięciem i pełnoletnim wnukiem, który jest studentem. Jedynymi źródłami miesięcznego utrzymania rodziny skarżącej jest jej emerytura w wysokości 1.680 zł oraz wynagrodzenie z tytułu zatrudnienia jej zięcia, w wysokości 2.600 zł. Skarżąca nie wykazała żadnych składników majątkowych, należących do członków jej rodziny, ani innych źródeł dochodu. Działając na zasadzie art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej w skrócie: "P.p.s.a.", zważono co następuje: Wniosek skarżącej zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 245 P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane: - w zakresie całkowitym, obejmującym ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego oraz zwolnienie od kosztów sądowych, które stosownie do art. 211 ustawy obejmują opłaty sądowe (jakimi na zasadzie art. 212 § 1 w związku z art. 234 § 2 P.p.s.a. są wpis i opłata kancelaryjna) i zwrot wydatków lub - w zakresie częściowym, obejmującym tylko zwolnienie od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, przy czym częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej kwoty pieniężnej. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., określającego przesłanki warunkujące udzielenie prawa pomocy w zakresie częściowym, a zatem wnioskowanym przez skarżącą, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, który należy podzielić, iż przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, o którym mowa w przywołanym przepisie, należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie NSA z dnia 12 stycznia 2005 r., sygn. akt FZ 424/04, niepublikowane). Zważyć także należy, że przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy, Sąd dokonuje oceny sytuacji materialnej wnioskującego na podstawie zebranego materiału dowodowego, a w szczególności na podstawie złożonych przez niego oświadczeń, w urzędowym formularzu wniosku. Wniosek ten bowiem, powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym (art. 252 § 1 P.p.s.a.). Uwzględniając powyższe regulacje, referendarz sądowy dokonał oceny sytuacji bytowej skarżącej opierając się na jej oświadczeniu zawartym w formularzu wniosku. Referendarz uznał złożone przez W. H. oświadczenie o sytuacji materialnej za wiarygodne, kierując się faktem, iż skarżąca została pouczona o odpowiedzialności karnej za podanie nieprawdziwych danych lub zatajenie prawdy, w myśl art. 233 § 1 Kodeksu karnego. Referendarz przyjął zatem, że uzyskiwany przez rodzinę W. H. miesięczny dochód w kwocie 4.280 zł (1.070 zł na jedną osobę) oraz wykazana sytuacja majątkowa, nie daje podstaw do zapewnienia skarżącej wygospodarowania środków na opłacenie profesjonalnego pełnomocnika. Rodzina skarżącej musi bowiem z wyżej wskazanego dochodu pokryć koszty utrzymania mieszkania oraz koszty bieżącego utrzymania siebie, do których zaliczyć należy koszty ubrania, zakupu środków czystości, wyżywienia, czy lekarstw. Wydatki na bieżące utrzymanie, co do wysokości których referendarz posiada przeciętną wiedzę, w stosunku do wysokości uzyskiwanego dochodu i wobec oświadczenia skarżącej o braku zgromadzonych oszczędności, przemawiają za poglądem, iż W. H. nie może wygospodarować środków na wynajęcie fachowego pełnomocnika z wyboru. Tym samym, należy przyznać jej prawo pomocy we wnioskowanym zakresie i ustanowić radcę prawnego z urzędu. W tych okolicznościach sprawy referendarz sądowy działając na zasadzie art. 258 § 1 pkt 7 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.