II SA/Op 19/16
WyrokWSA w Opolu2016-03-08
Skład orzekający: Daria Sachanbińska, Teresa Cisyk, Grażyna Jeżewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy ustalenie kwoty nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych za lata 2011 i 2012 jest zasadne, jeśli beneficjent nie prowadził rejestru działalności rolnośrodowiskowej, co skutkowało odmową przyznania płatności za rok 2013?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że ustalenie kwoty nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych za lata 2011 i 2012 było zasadne. Brak prowadzenia rejestru działalności rolnośrodowiskowej, stwierdzony w postępowaniu dotyczącym płatności za rok 2013 i potwierdzony prawomocnym wyrokiem WSA, stanowił podstawę do uznania, że beneficjent nie dotrzymał wieloletniego zobowiązania. Zgodnie z art. 18 ust. 1 rozporządzenia nr 65/2011, naruszenie wymogów w jednym roku zobowiązania wieloletniego skutkuje obowiązkiem zwrotu płatności wypłaconych również w latach wcześniejszych.Stan faktyczny
Skarżący S. W. otrzymał płatności rolnośrodowiskowe za lata 2011 i 2012. W związku z brakiem prowadzenia rejestru działalności rolnośrodowiskowej, odmówiono mu przyznania płatności za rok 2013, co zostało potwierdzone decyzją Dyrektora ARiMR i wyrokiem WSA. Następnie wszczęto postępowanie w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności za lata 2011 i 2012, co skutkowało decyzją o zwrocie 92.545,02 zł. Skarżący wniósł skargę do WSA, kwestionując zasadność ustalenia tej kwoty.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daria Sachanbińska – spr. Sędziowie Sędzia WSA Teresa Cisyk Sędzia WSA Grażyna Jeżewska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 8 marca 2016 r. sprawy ze skargi S. W. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Opolu z dnia 4 listopada 2015 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych oddala skargę.
S. W., zwany dalej także skarżącym, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej w skrócie: ARiMR) w Opolu z dnia 4 listopada 2015 r., nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Brzegu z/s w Lewinie Brzeskim z dnia 10 września 2015 r., nr [...], o ustaleniu skarżącemu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji Programu rolnośrodowiskowego w łącznej wysokości 92.545,02 zł, za rok 2011 i 2012
Zaskarżona decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym:
W dniu 29 kwietnia 2011 r. wpłynął do Biura Powiatowego ARiMR w Brzegu z/s w Lewinie Brzeskim wniosek S. W. o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2011.
Decyzją z dnia 13 grudnia 2011 r., nr [...], Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Brzegu z/s w Lewinie Brzeskim przyznał wnioskodawcy płatność rolnośrodowiskową w łącznej wysokości 51.654,81 zł, w tym:
- kwotę w wysokości 39.218,61 zł w ramach pakietu Rolnictwo zrównoważone (1), wariantu zrównoważonego systemu gospodarowania (1.1), uwzględniając powierzchnię 118,21 ha;
- kwotę 12.436,20 zł w ramach pakietu Ochrona gleb i wód (8), wariantu międzyplon ozimy (8.2.1), uwzględniając powierzchnię 29,61 ha.
Kolejnym wnioskiem - z dnia 19 kwietnia 2012 r., skierowanym do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Brzegu z/s w Lewinie Brzeskim, S. W. wniósł o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2012 .
Decyzją z dnia 3 grudnia 2012 r., nr [...], Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Brzegu z/s w Lewinie Brzeskim przyznał wnioskodawcy płatność rolnośrodowiskową w łącznej wysokości 40.890,21 zł, w tym:
- kwotę 39.218,61 zł w ramach pakietu Rolnictwo zrównoważone (1), wariantu zrównoważony system gospodarowania (1.1), uwzględniając powierzchnię 118,21 ha;
- kwotę 1.671,60 zł w ramach pakietu Ochrona gleb i wód (8), wariantu międzyplon ozimy (8.2.1), uwzględniając powierzchnię 3,98 ha;
Wnioskiem z dnia 7 maja 2013 r., skierowanym do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Brzegu z/s w Lewinie Brzeskim, S. W. wniósł o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013.
Decyzją z dnia 28 października 2014 r., nr [...] (wcześniejsza decyzja organu pierwszej instancji z dnia 13 marca 2014 r. została uchylona przez Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w Opolu), Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Brzegu z/s w Lewinie Brzeskim odmówił wnioskodawcy przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013. Na podstawie ustaleń poczynionych w trakcie kontroli na miejscu w gospodarstwie rolnym wnioskodawcy, organ stwierdził m.in., że nie prowadzono rejestru dla działek rolnych a, b, c, d, e, f i g.
W wyniku rozpatrzenia odwołania S. W. od powyższego rozstrzygnięcia, Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Opolu decyzją z dnia 3 grudnia 2014 r., nr [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Wyrokiem z dnia 9 lipca 2015 r., sygn. akt II SA/Op 26/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalił skargę S. W. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w Opolu z dnia 3 grudnia 2014 r. Sąd stwierdził, że odmawiając skarżącemu przyznania wnioskowanej pomocy finansowej, organ odwoławczy prawidłowo zinterpretował przepisy i trafnie uznał w swych rozważaniach, że stwierdzony brak prowadzenia dla całego gospodarstwa rolnego rejestru działalności stanowi przypadek mieszczący się w dyspozycji § 38 ust. 8 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013, w brzmieniu rozporządzenia sprzed zmiany dokonanej w dniu 15 marca 2014 r. (Dz. U. z 2013 r. poz. 361, z późn. zm.). W ocenie Sądu, organ prawidłowo też przyjął, że sankcję za to naruszenie stanowi odmowa przyznania całości płatności rolnośrodowiskowej na 2013 r.
W dniu 25 sierpnia 2015 r. Kierownik Biura Powiatowego w Brzegu z/s w Lewinie Brzeskim wszczął z urzędu postępowanie w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu programu rolnośrodowiskowego, przyznanych na podstawie decyzji z dnia: 13 grudnia 2011 r. i 3 grudnia 2012 r.
Następnie, decyzją z dnia 10 września 2015 r, nr [...], Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Brzegu z/s w Lewinie Brzeskim ustalił skarżącemu kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu programu rolnośrodowiskowego w wysokości 92.545,02 zł, za rok 2011 i 2012, wskazując jednocześnie na obowiązek zwrotu tej kwoty w określonym terminie, pod rygorem naliczania odsetek. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał art. 29 ust. 1, 2 i 8 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. nr 98, poz. 634, z późn.), art. 20 ust. 2 pkt 1, art. 28 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2013 r. poz. 173), § 38 ust. 10, § 39 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013 r. poz. 361, z późn. zm.), art. 5 ust. 1 i 2, art. 18 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 25, s. 8, z późn. zm.), zwanego dalej rozporządzeniem nr 65/2011, oraz art. 104 i 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, z późn. zm.). W uzasadnieniu decyzji, po przedstawieniu stanu faktycznego sprawy, organ odnotował, że S. W. realizował wieloletnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe. W czasie trwania zobowiązania - w dniach od 13 do 31 grudnia 2013 r. - w gospodarstwie rolnym wnioskodawcy została przeprowadzona przez pracowników Biura kontrola na miejscu w zakresie kwalifikowalności powierzchni oraz wymogów wzajemnej zgodności, a jej wyniki utrwalono w formie dwóch raportów. Kontrola ta ujawniła nieprawidłowości w zakresie przestrzegania norm oraz wymogów przy realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego, m.in. kod O3 - rolnik nie prowadzi rejestru działalności rolnośrodowiskowej. Organ wyjaśnił, że sankcja za uchybienia w powyższym zakresie jest najdalej idąca i odsuwa na dalszy plan pozostałe nieprawidłowości wykazane w raportach z kontroli na miejscu, które nie mają wpływu na rozstrzygnięcie w sprawie. Organ uznał, że stwierdzone nieprawidłowości powodują, iż wnioskodawca utracił uprawnienie do uzyskania płatności na rok 2011 i 2012, w związku z czym środki przekazane na rachunek bankowy S. W. zostały pobrane nienależnie. Podał też, że zgodnie z § 4 ust. 1 pkt 1 i 8 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r., zobowiązanie rolnośrodowiskowe jest realizowane w ramach co najmniej jednego z następujących pakietów: Pakiet 1. Rolnictwo zrównoważone i Pakiet 8. Ochrona gleb i wód. Stosownie natomiast do ust. 2 pkt 2 i 3 tej regulacji, rolnik realizujący zobowiązanie rolnośrodowiskowe prowadzi na formularzu udostępnionym przez Agencję rejestr działalności rolnośrodowiskowej zawierający wykaz wypasów zwierząt oraz działań agrotechnicznych, w tym zastosowania nawozów i wykonania zabiegów przy użyciu środków ochrony roślin, przy czym rejestr ten w zakresie zastosowania nawozów prowadzi się dla całego gospodarstwa rolnego, a także przestrzega innych wymogów określonych dla danego pakietu lub wariantu. Ponadto w przypadku zobowiązań wieloletnich, zmniejszenia pomocy, wykluczenia i odzyskiwanie mają zastosowanie również do kwot wypłaconych już z tytułu tego zobowiązania w latach wcześniejszych. Organ wywiódł, że podstawę do ustalenia kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności przyznanych S. W. za rok 2011 i 2012 stanowi art. 18 ust. 1 rozporządzenia nr 65/2011. Powyższe oznacza, że w razie stwierdzenia po raz pierwszy nieprzestrzegania przez rolnika wymogu, oprócz zmniejszenia płatności w danym roku (kontrola na miejscu w 2013), w części dotyczącej działek rolnych, na których stwierdzono uchybienie, zastosowanie będzie miał zwrot płatności, w stosunku do płatności, które zostały wypłacone w poprzednich latach (tj. za kampanię 2011 i za kampanię 2012) do tych działek rolnych z tytułu realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego, a w przypadku, gdy dane zmniejszenie stanowi % wartość, o taką wartość ustala się zmniejszenie płatności. Następnie organ przedstawił szczegółowe wyliczenie nienależnie pobranej kwoty środków pieniężnych w łącznej wysokości 92.545,02 zł i stwierdził, że w sytuacji skarżącego nie zachodzą przesłanki uzasadniające odstąpienie od ustalenia kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności. W tym zakresie argumentował, że zarówno kwota nienależnie pobranych płatności w wysokości 51.654,81 zł za rok 2011, jak i kwota 40.890,21 zł za rok 2012, przekracza kwotę stanowiącą równowartość 100 euro, przeliczoną na złote według kursu euro, ustalonego zgodnie z art. 7 ust. 2 rozporządzenia Komisji Europejskiej (WE) nr 883/2006. Dalej, wywodził, że przedmiotowe płatności nie zostały wypłacone w wyniku pomyłki ARiMR, ponieważ w dniu wydania decyzji z dnia 13 grudnia 2011 r. oraz z dnia 3 grudnia 2012 r. organ nie posiadał informacji, z których wynikałoby, że wnioskodawca nie prowadzi rejestru działalności rolnośrodowiskowej dla wszystkich działek rolnych zadeklarowanych we wniosku, co zostało ujawnione podczas kontroli na miejscu w roku 2013. Natomiast wnioskodawca corocznie składając wniosek miał pełną świadomość, o jakie płatności się ubiega i jakie nakłada na siebie obowiązki celem realizacji podjętego zobowiązania. Organ stwierdził, że niedopełnienie zobowiązania polegało na nieprowadzeniu rejestru działalności rolnośrodowiskowej, co zostało ustalone w postępowaniu wyjaśniającym organów obu instancji oraz potwierdzone w uzasadnieniu orzeczenia WSA w Opolu. Tym samym, niedopełnienie podjętych zobowiązań wiąże się z koniecznością zwrotu przyznanych płatności. Reasumując, organ uznał, że ustalona kwota płatności rolnośrodowiskowej na rok 2011 i 2012 w wysokości 92.545,02 zł jest płatnością nienależną w rozumieniu art. 5 ust. 1 rozporządzenia nr 65/2011 i jednocześnie nie zachodzą negatywne przesłanki obowiązku jej zwrotu, o których mowa w art. 5 ust. 2 tego rozporządzenia.
W odwołaniu od powyższej decyzji S. W. zarzucił naruszenie przepisów K.p.a., w tym:
- art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 poprzez dokonanie oceny stanu faktycznego na podstawie niekompletnego materiału dowodowego, nieprzeprowadzenie szczegółowej kontroli w zakresie wymogów wzajemnej zgodności, dotyczących pobranych płatności w latach 2011 i 2012, a w konsekwencji nieuprawnione uznanie, że nastąpiła niezgodność w wykonywaniu wieloletniego zobowiązania rolnośrodowiskowego w stopniu uzasadniającym ustalenie kwoty nienależnie pobranych świadczeń w wysokości 92.545,02 zł, tj. całości pobranych przez stronę płatności z tytułu programu rolnośrodowiskowego;
- art. 75 § 1 i art. 77 § 1 poprzez nieprzeprowadzenie dowodów na okoliczność, czy nastąpiło zaniechanie w wykonywaniu wieloletniego zobowiązania rolnośrodowiskowego w stopniu uzasadniającym nakazanie zwrotu całości pobranych przez stronę płatności;
- art. 11 i art. 107 § 1 i § 3 polegające na pominięciu w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji szczegółowego wyjaśnienia, dlaczego organ uznał, że nastąpiło nienależne pobranie środków płatności, oraz brak powołania szczegółowej podstawy prawnej rozstrzygnięcia i przepisów, na podstawie których organ wydał decyzję.
Ponadto odwołujący zarzucił naruszenie art. 18 ust. 2 rozporządzenia nr 65/2011 poprzez jego niezastosowanie i pominięcie przez organ okoliczności związanych z rozmiarem, zasięgiem i trwałością stwierdzonej niezgodności w kwocie pobranych płatności, oraz art. 73 ust. 1 rozporządzenia nr 1122/2009 poprzez jego niezastosowanie, a w konsekwencji pominięcie przez organ ustalenia okoliczności związanych z rozmiarem, zasięgiem i trwałością stwierdzonej niezgodności, jak i okoliczności, czy stwierdzona niezgodność powstała w wyniku umyślnych działań strony, a także niewyjaśnienie tego, czy strona podjęła działania naprawcze w celu wyeliminowania niezgodności.
Na podstawie powyższych zarzutów odwołujący wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji w całości i ustalenie, że beneficjent pobrał należnie płatności z tytułu programu rolnośrodowiskowego. Natomiast na wypadek nieuwzględnienia odwołania, domagał się rozłożenia kwoty do zwrotu na siedem rat (płatnych raz w roku) oraz umorzenia odsetek za opóźnienie.
W wyniku rozpatrzenia odwołania, decyzją z dnia 4 listopada 2015 r., nr [...], Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Opolu utrzymał zaskarżone rozstrzygnięcie w mocy, powołując się na art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz art. 29 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2014 r. poz. 1438). W uzasadnieniu decyzji zrelacjonował stan faktyczny sprawy i przytoczył przepisy mające zastosowanie w sprawie. Następnie odnotował, że na skutek złożonego wniosku na kampanię 2011 r. S. W. rozpoczął pięcioletnie zobowiązanie w ramach programu rolnośrodowiskowego w pakiecie 1 - Zrównoważony sposób gospodarowania oraz 8 - Ochrona gleb i wód. Konsekwencją uczestniczenia w programie było składanie w kolejnych latach wniosków rolnośrodowiskowych, w których strona deklarowała określone działki rolne do płatności rolnośrodowiskowych, wskazując na uprawianych działkach określone grupy upraw. Organ stwierdził, że znajdująca się w obrocie prawnym decyzja organu pierwszej instancji z dnia 28 października 2014 r., którą odmówiono stronie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013 z powodu braku prowadzenia przez skarżącego rejestru działalności rolnośrodowiskowej, stanowi podstawę czynności windykacyjnych podjętych przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Brzegu z/s w Lewinie Brzeskim. W ocenie organu, w okolicznościach rozpoznawanej sprawy należy zastosować art. 18 ust. 1 rozporządzenia nr 65/2011, który stanowi m.in., że w przypadku zobowiązań wieloletnich, zmniejszenia pomocy, wykluczenia i odzyskiwanie mają zastosowanie również do kwot wypłaconych już z tytułu tego zobowiązania w latach wcześniejszych. Ponieważ w decyzji o odmowie przyznania płatności rolnośrodowiskowej za rok 2013 przesądzono o naruszeniu przez skarżącego § 4 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia rolnośrodowiskowego poprzez brak realizacji obowiązku polegającego na prowadzeniu na formularzu udostępnionym przez Agencję rejestru działalności rolnośrodowiskowej zawierającego wykaz wypasów zwierząt oraz działań agrotechnicznych, w tym zastosowania nawozów i wykonania zabiegów przy użyciu środków ochrony roślin (przy czym rejestr ten w zakresie zastosowania nawozów prowadzi się dla całego gospodarstwa rolnego), to należało również ustalić kwotę nienależnie pobranych przez S. W. płatności na rok 2011 i 2012. Natomiast zwrot za te lata powinien odpowiadać wysokości zmniejszeń płatności określonych w decyzji za rok 2013. Tym samym, skoro w decyzji z dnia 28 października 2014 r. odmówiono przyznania płatności rolnośrodowiskowej za rok 2013, to zwrot powinien dotyczyć całej płatności rolnośrodowiskowej przyznanej za lata 2011-2012. Prawidłowo więc organ pierwszej instancji ustalił kwotę nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych za rok 2011 i 2012 w łącznej wysokości 92.545,02 zł. Odnosząc się do zarzutów odwołania, organ wywiódł, że przedmiotem postępowania nie jest okoliczność, czy strona dochowała obowiązku, o którym mowa w § 4 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia, ponieważ o braku realizacji tego wymogu przesądziła decyzja z dnia 28 października 2014 r. Powyższe spowodowało konieczność zastosowana wobec skarżącego przepisu art. 18 ust. 1 rozporządzenia nr 65/2011 i ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności w latach 2011-2012. Powyższe wynika z faktu, że naruszone w roku 2013 wymogi stanowią w swojej istocie właśnie jeden "z innych odpowiednich wymogów obowiązkowych, o których mowa w art. 39 ust. 3" rozporządzenia nr 1698/2005, o czym stanowi art. 18 ust. 1 rozporządzenia nr 65/2011. Zdaniem organu, zasadność zastosowania tego przepisu w stosunku do lat poprzednich znajduje również potwierdzenie w orzecznictwie administracyjnym. Organ odwoławczy za prawidłowe uznał przedstawione w zaskarżonej decyzji wyliczenie wysokości nienależnie pobranych płatności. Zgodził się także z organem pierwszej instancji, że w sprawie nie zachodzą przesłanki ograniczające obowiązek zwrotu, określone w przepisie art. 5 ust. 3 rozporządzenia nr 65/2011. Zdaniem organu odwoławczego, ustalona kwota nienależnie pobranych płatności nie uległa również przedawnieniu. W tym zakresie dowodzono, powołując się na przepis art. 3 ust. 1 akapit drugi, zdanie drugie rozporządzenia Rady (WE, Euratom) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz. Urz. UE L 312, s. 1), że program rolnośrodowiskowy jest jednym ze schematów pomocowych realizowanych w ramach funduszu EFRROW, który jeszcze nie został zakończony. Organ uznał, odwołując się w tej mierze do art. 54 ust. 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. Urz. UE L 347, s. 549), że kwota nienależnie pobranych płatności znacznie przekracza równowartość 100 euro, więc w odniesieniu do przedmiotowych płatności nie zachodzą przesłanki uzasadniające odstąpienie od ustalenia kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności. Organ nie zgodził się ze stanowiskiem odwołującego, że w sprawie winien znaleźć zastosowanie przepis art. 18 ust. 2 rozporządzenia nr 65/2011. W ocenie organu, na etapie ustalania kwot nienależnie pobranych płatności w oparciu o art. 18 ust. 1 rozporządzenia nr 65/2011 nie ma podstaw do dokonywania oceny wagi stwierdzonych nieprawidłowości. Końcowo, w zaskarżonej decyzji wyjaśniono, że wniosek strony dotyczący rozłożenia płatności na raty zostanie rozpatrzony po zakończeniu niniejszego postępowania.
W skardze na powyższą decyzję S. W. zarzucił naruszenie prawa materialnego, w tym:
- § 38 ust. 8 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2009 r. nr 33, poz. 262, z późn. zm.) poprzez jego niezastosowanie w części, w jakiej stanowi, że zmniejszona płatność przysługuje w roku, w którym stwierdzono takie uchybienie;
- art. 18 ust. 2 rozporządzenia nr 65/2011 przez niezastosowanie i w konsekwencji niedostrzeżenie, że norma zawarta w § 38 ust. 8 ww. rozporządzenia z dnia 26 lutego 2009 r. stanowi realizację zawartej tam normy kompetencyjnej;
- art. 18 pkt 1 rozporządzenia nr 65/2011 przez zastosowanie, pomimo że nie miał on w sprawie zastosowania wobec istniejącego w stosunku do tej normy generalnej lex specialis w postaci art. 38 ust. 8 rozporządzenia z dnia 26 lutego 2009 r., wydanego w oparciu o normę kompetencyjną zawartą w ust. 2 art. 18 rozporządzenia nr 65/2011.
Na podstawie tak sformułowanych zarzutów skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie od organu na jego rzecz kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przewidzianych. Ponadto wnioskował o rozpoznanie skargi w trybie uproszczonym i wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu skargi S. W. podniósł, że przepis art. 18 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia nr 65/2011 musi być wykładany w powiązaniu z ust. 2 tej regulacji, który stanowi normę o charakterze kompetencyjnym, upoważniającą państwa członkowskie do szczegółowej regulacji przesłanek i przypadków zwrotu płatności rolnośrodowiskowej. Na gruncie prawa krajowego przejawem implementacji art. 18 ust. 2 rozporządzenia nr 65/2011 są przepisy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r., które rozróżniają instytucje w postaci zmniejszenia, wykluczenia i odzyskiwania przyznanych płatności. Instytucje te charakteryzują się innymi przesłankami i powinny być stosowane zależnie od okoliczności faktycznych danej sprawy. Polski ustawodawca wykorzystał zatem możliwość wprowadzenia odstępstw od wyrażonego w ust. 1 omawianej regulacji obowiązku zwrotu otrzymanych płatności za lata wcześniejsze. Tymczasem organ pominął treść ust. 2 omawianego przepisu. Skoro przedmiotem sprawy pozostawało ustalenie kwoty nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych, to organy administracji powinny rozważyć tę kwestię na podstawie przepisów regulujących instytucję zwrotu, tj. § 39 ust. 1 i 2 rozporządzenia z dnia 26 lutego 2009 r. Natomiast organy nie tylko nie powołały się na przepis § 39 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 w podstawie prawnej decyzji, ale rozpoznały i rozstrzygnęły sprawę w oparciu o § 38 rozporządzenia z dnia 26 lutego 2009 r., który to przepis dotyczy zmniejszeń. Zdaniem skarżącego, mając na uwadze treść § 38 ust. 2 rozporządzenia, w szczególności zaś określenie "w danym roku", uznać należy, że w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości, sankcja administracyjna ma zastosowanie jedynie do tego roku, w którym nieprawidłowość została stwierdzona. Zaś w okolicznościach rozpoznawanej sprawy oznacza to możliwość nałożenia zmniejszeń jedynie w odniesieniu do płatności na rok 2013, co też miało miejsce w odniesieniu do tego roku. Skarżący podkreślił, że stwierdzone w danym roku niezachowanie przestrzegania obowiązku prowadzenia rejestru działań rolnośrodowiskowych, nie może automatycznie prowadzić do nałożenia sankcji z tego tytułu za lata wcześniejsze. Organ mógłby nałożyć sankcje za lata wcześniejsze tylko wówczas, gdyby zostało stwierdzone, że również we wcześniejszych latach skarżący dopuścił się nieprawidłowości. Ograniczenie sankcji jedynie do danego roku znajduje swoje umocowanie w normie kompetencyjnej zawartej w art. 18 ust. 2 rozporządzenia nr 65/2011. W ocenie skarżącego, z powyższych względów, rozstrzygnięcie organu nakładające obowiązek zwrotu przyznanej dotacji za lata wcześniejsze było wadliwe, gdyż nie uwzględniało treści ust. 2 art. 18 rozporządzenia nr 65/2011 i § 38 ust. 2 rozporządzenia z dnia 26 lutego 2009 r.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Opolu wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Dodatkowo argumentował, że kryteria zasięgu, trwałości i dotkliwości stosowane są przy ocenie przestrzegania zasad wzajemnej zgodności (art. 19 ust. 2 rozporządzenia nr 65/2011), a obowiązek prowadzenia rejestru działalności rolnośrodowiskowej, jako wymóg wynikający wprost z treści rozporządzenia, nie jest objęty taką kategoryzacją.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647, z późn. zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Z tego też powodu, w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość zastosowania przyjętej procedury.
Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.
Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a., uwzględnienie skargi na decyzję administracyjną następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W przypadku braku wskazanych uchybień, jak również braku przyczyn uzasadniających stwierdzenie nieważności aktu bądź stwierdzenia wydania go z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 pkt 2 i pkt 3 P.p.s.a.), skarga podlega natomiast oddaleniu, na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Przeprowadzona według powyższych kryteriów kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że odpowiada ona przepisom prawa.
Na wstępie rozważań przypomnienia wymaga, że postępowanie w sprawie zakończonej zaskarżoną decyzją dotyczyło ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych za rok 2011 i 2012. Zostało ono wszczęte na skutek ustalenia przez organ, że skarżący, w ramach realizowania wieloletniego zobowiązania rolnośrodowiskowego, nie dochował obowiązku prowadzenia rejestru działalności rolnośrodowiskowej na formularzu udostępnionym przez Agencję. Postępowanie powadzone było m.in. na podstawie art. 29 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2014 r. poz. 1438, z późn. zm.), zwanej dalej ustawą. Zgodnie z treścią tych przepisów, ustalenie przez kierownika biura powiatowego Agencji kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych pochodzących z funduszy UE lub krajowych, przeznaczonych na: a) współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy UE, b) finansowanie przez Agencję pomocy przyznawanej decyzją administracyjną - następuje w drodze decyzji administracyjnej. Przedmiotem tego postępowania jest zbadanie, czy doszło do nienależnego lub nadmiernego pobrania ww. środków publicznych. Jak trafnie przyjmuje się w orzecznictwie, warunkiem koniecznym wydania w omawianym trybie decyzji ustalającej kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków nie jest przy tym uprzednie wzruszenie ostatecznych decyzji przyznających płatności (por. wyroki NSA: z 11 kwietnia 2013 r., sygn. akt II GSK 96/12 oraz z 15 listopada 2012 r., sygn. akt II GSK 1518/11, wszystkie orzeczenia powołane w uzasadnieniu dostępne na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl.). Z sytuacją, w której dochodzi do nienależnego pobrania środków przyznanych w ramach działań objętych programem rozwoju obszarów wiejskich, w tym działania "Program rolnośrodowiskowy", mamy zatem do czynienia nie tylko wówczas, gdy pomoc zostaje przyznana i wypłacona na podstawie decyzji, która została wyeliminowana z porządku prawnego, ale także wtedy, gdy beneficjent nie dotrzymuje podjętego zobowiązania rolnośrodowiskowego przez cały wymagany okres, jak miało to miejsce w niniejszej sprawie. Oznacza to, że dla ustalenia kwot świadczeń nienależnie pobranych przez skarżącego w roku 2011 i 2012 nie było konieczne wzruszenie decyzji przyznających pomoc i dopuszczalne jest uznanie za nienależnie pobrane płatności za ten okres w sytuacji, gdy w porządku prawnym pozostają ostateczne decyzje przyznające płatności za poszczególne lata.
W rozpoznawanej sprawie bezsporna jest okoliczność, że skarżący na skutek wniosku złożonego na rok 2011 zobowiązał się do realizacji pięcioletniego programu rolnośrodowiskowego w pakiecie 1 - Zrównoważony sposób gospodarowania oraz 8 - Ochrona gleb i wód. W obrocie prawnym funkcjonuje również ostateczna decyzja z dnia 28 października 2014 r., nr [...], o odmowie przyznania skarżącemu płatności rolnośrodowiskowych za rok 2013, której podstawą prawną był m.in. przepis art. 38 ust. 8 cyt. wyżej rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013 (w brzmieniu sprzed zmiany rozporządzenia z dniem 15 marca 2014 r.). Stosownie do tego przepisu, jeżeli rolnik nie prowadzi rejestru działalności rolnośrodowiskowej, o którym mowa w § 4 ust. 2 pkt 2, rolnikowi temu nie przysługuje płatność rolnośrodowiskowa w danym roku. Zgodnie zaś z § 4 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia rolnośrodowiskowego z dnia 13 marca 2013 r. rolnik realizujący zobowiązanie rolnośrodowiskowe prowadzi na formularzu udostępnionym przez Agencję rejestr działalności rolnośrodowiskowej zawierający wykaz wypasów zwierząt oraz działań agrotechnicznych, w tym zastosowania nawozów i wykonania zabiegów przy użyciu środków ochrony roślin, przy czym rejestr ten w zakresie zastosowania nawozów prowadzi się dla całego gospodarstwa rolnego. Okoliczność braku przedstawienia przez rolnika w toku kontroli na miejscu rejestru działalności rolnośrodowiskowej za 2013 r. stała się podstawą wydania decyzji z dnia 28 października 2014 r., która na skutek wniesionego przez skarżącego odwołania została utrzymana w mocy decyzją Dyrektora Opolskiego Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia 3 grudnia 2014 r., nr [...]. Natomiast wyrokiem z dnia 9 lipca 2015 r., sygn. akt II SA/Op 26/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalił skargę S. W. na decyzję z dnia 3 grudnia 2014 r. W tej sytuacji decyzja z dnia 28 października 2014 r., jako wiążąca, winna być uwzględniona zarówno przez organy, jak i Sąd, a w toku kontrolowanego postępowania obowiązkiem organów było ustalenie, czy treść tej decyzji miała znaczenie dla postępowania o ustalenie kwoty nienależenie pobranych płatności rolnośrodowiskowych.
W związku z tym wskazać trzeba, że utrzymane w mocy zaskarżoną decyzją rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji stanowi konsekwencję wiążących ustaleń zawartych w decyzji stwierdzającej nieprawidłowości w realizacji programu i odmawiającej płatności na 2013 r. Zasada, wedle której beneficjent zobowiązany jest do zwrotu nienależnie dokonanej płatności określona została w art. 5 ust. 1 rozporządzenia nr 65/2011. Przepis ten stanowi, że w przypadku dokonania nienależnej płatności beneficjent zwraca odnośną kwotę powiększoną o odsetki obliczone zgodnie z ust. 2. Wyjątki w tym zakresie przewidziane zostały jedynie w ust. 3 (o czym jeszcze poniżej). Odnośnie płatności rolnośrodowiskowych, słusznie zauważyły organy, że w myśl art. 18 ust. 1 tego rozporządzenia, pomoc objęta wnioskiem ulega zmniejszeniu lub nie jest przyznawana, jeżeli nie spełniono obowiązków i kryteriów m.in. w zakresie odpowiednich norm obowiązkowych, a także minimalnych wymogów dotyczących stosowania nawozów i środków ochrony roślin, innych odpowiednich wymogów obowiązkowych, o których mowa w art. 39 ust. 3, art. 40 ust. 2 oraz art. 47 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 1698/2005, oraz zobowiązań wykraczających poza takie normy i wymogi. Natomiast w akapicie drugim tej regulacji postanowiono, że w przypadku zobowiązań wieloletnich, zmniejszenia pomocy, wykluczenia i odzyskiwanie mają zastosowanie również do kwot wypłaconych już z tytułu tego zobowiązania w latach wcześniejszych.
Na gruncie przepisów krajowych obowiązek zwrotu pobranych nienależnie płatności wynika wprost z art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013 r. poz. 173, z późn. zm.), według którego pomoc i pomoc techniczna, pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości, podlegają zwrotowi wraz z odsetkami określonymi jak dla zaległości podatkowych, chyba że przepisy, o których mowa w art. 1 pkt 1, lub przepisy ustawy stanowią inaczej. Ponadto, zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy, szczegółowe warunki i tryb zwracania pomocy w ramach poszczególnych działań objętych programem określa cyt. wyżej rozporządzenie z dnia 13 marca 2013 r. (zwane też "rozporządzeniem rolnośrodowiskowym"), które w § 39 wskazuje sytuacje, kiedy płatność rolnośrodowiskowa podlega zwrotowi. I tak, wedle treści § 39 ust. 1 tego rozporządzenia (w brzmieniu obowiązującym na dzień orzekania przez organy), płatność rolnośrodowiskowa podlega zwrotowi, jeżeli rolnik nie realizuje całego zobowiązania rolnośrodowiskowego, w szczególności w związku z niesporządzeniem planu działalności rolnośrodowiskowej albo sporządzeniem go niezgodnie z wymogami określonymi w rozporządzeniu, lub nie spełnia innych warunków przyznania płatności rolnośrodowiskowej określonych w rozporządzeniu. Odnośnie płatności za lata 2011 i 2012 zauważyć przyjdzie, że podobna regulacja znajdowała się także w § 28 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. nr 33, poz. 262, z późn. zm.). Rozporządzenie to zostało następnie zastąpione rozporządzeniem z dnia 13 marca 2013 r., które - jako obowiązujące w czasie wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie - prawidłowo zastosowały organy obu instancji. Stąd, zarzuty skargi odwołujące się do regulacji ww. rozporządzenia z dnia 26 lutego 2009 r. nie są zasadne.
W świetle powiedzianego dotąd stwierdzić należy, że dla określenia obowiązku zwrotu płatności istotna jest ocena całego okresu zobowiązania, zaś stwierdzenie uchybień w realizacji programu oznacza niedotrzymanie zobowiązania i skutkuje obowiązkiem zwrotu nienależnie pobranych płatności za wszystkie lata. Przytoczony wcześniej art. 18 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia nr 65/2011 stanowi podstawę do nakazania zwrotu płatności w odniesieniu do programów wieloletnich udzielonych za lata wcześniejsze, przy czym § 39 rozporządzenia z dnia 13 marca 2013 r. wskazuje na konieczność zwrotu płatności, w tym w określonych przypadkach jej części oraz określa, w jakich sytuacjach nie nakazuje się zwrotu wypłaconych płatności. Odnośnie skarżącego przypomnienia wymaga, że nie dopełnił on warunku w postaci prowadzenia rejestru działalności rolnośrodowiskowej, a od którego to warunku zależała płatność za dany rok. W efekcie tego organ zastosował sankcję w wysokości 100% i odmówił skarżącemu przyznania płatności za 2013 r. Powyższe skutkowało powstaniem obowiązku zwrotu nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych przyznanych skarżącemu w roku 2011 i 2012 r., w łącznej wysokości 92.545,02 zł. Zgodzić się również należało z organem, że z treści ww. art. 18 ust. 1 rozporządzenia nr 65/2011 wynika, że zwrot za lata 2011 i 2012 powinien odpowiadać wysokości zmniejszeń płatności określonych w decyzji za rok 2013 (100%).
Jeszcze raz powtórzyć przyjdzie, że zastosowanie art. 18 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia nr 65/2011 oznacza, że w razie stwierdzenia po raz pierwszy nieprzestrzegania przez rolnika wymogu, oprócz zmniejszenia płatności w danym roku w części dotyczącej działek rolnych, na których uchybienie stwierdzono zastosowanie będzie miał zwrot płatności, w stosunku do płatności, które zostały wypłacone w poprzednich latach do tych działek rolnych z tytułu realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego. Takie stanowisko, jak trafnie odnotował organ odwoławczy, znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 6 sierpnia 2015 r., sygn. akt VIII SA/Wa 70/15; wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 19 sierpnia 2015 r., sygn. akt II SA/Bd 449/15). Tym samym, nie zasługiwały na uwzględnienie zarzuty dotyczące błędnego zastosowania przez organ omawianej regulacji, a w konsekwencji nieuprawniony jest też pogląd skarżącego, że stwierdzone w toku kontroli nieprawidłowości należało ocenić wedle art. 18 ust. 2 komentowanego rozporządzenia. Ustawodawca wyraźnie wskazał, że skutkiem naruszenia przepisu § 4 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia rolnośrodowiskowego jest sankcja w postaci pozbawienia uprawnienia do uzyskania płatności w danym roku, zatem brak jest w tym przypadku możliwości jej miarkowania przez pomniejszenie płatności w zależności od winy, przyczyny lub okoliczności naruszenia oraz w zależności od jego charakteru i zakresu.
W świetle powyższych wywodów oraz treści normatywnej przytoczonych i omówionych przez Sąd, a także wskazanych przez organy, przepisów art. 29 ust. 1 i 2 ustawy oraz art. 18 ust. 1 rozporządzenia nr 65/2011 i § 39 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, uznać należy, że orzekające w sprawie organy prawidłowo ustaliły okoliczności stanowiące o nienależnym pobraniu przez skarżącego płatności rolnośrodowiskowych w latach 2011-2012 oraz właściwe określiły kwoty tych nienależnych płatności.
W ocenie Sądu, zgodzić się nadto trzeba z organem odwoławczym, że w przedmiotowej sprawie nie mają zastosowania przesłanki ograniczające obowiązek zwrotu pobranych płatności, wymienione w art. 5 ust. 3 rozporządzenia nr 65/2011. Stosownie do tego przepisu, obowiązek zwrotu, o którym mowa w ust. 1 (cyt. wyżej), nie ma zastosowania, jeżeli dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwego organu lub innego organu oraz jeśli błąd nie mógł zostać wykryty przez beneficjenta w zwykłych okolicznościach. Jednak w przypadku gdy błąd dotyczy elementów stanu faktycznego związanych z obliczaniem przedmiotowej płatności, akapit pierwszy stosuje się jedynie, jeśli decyzja o odzyskaniu nie została przekazana w terminie 12 miesięcy od dokonania płatności. W kontekście wskazanych przesłanek przyznać należało rację organowi, że wypłata płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych za lata 2011-2012 nie wynikała z pomyłki ARiMR. Płatności te stały się płatnościami nienależnymi w wyniku ujawnienia, że skarżący nie dotrzymał zobowiązania w zakresie przestrzegania wymogu uczestnictwa w programie rolnośrodowiskowym, wynikającego z § 4 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, a ujawnienie tego faktu miało miejsce po wydaniu decyzji przyznających płatności i po wypłacie tych płatności. Słusznie nadto organ zwrócił uwagę, że to wnioskodawca decyduje o treści wniosku, który podpisuje i wnosi do ARiMR. Składając zaś własnoręczny podpis na formularzu wniosku oświadcza, że zna zasady przyznawania za nie płatności oraz zobowiązuje się do przestrzegania nałożonych na rolnika obowiązków, m.in. prowadzenia rejestru działalności rolnośrodowiskowej. Zatem, nieprzestrzeganie tych zasad i obowiązków wiąże się z koniecznością poniesienia za to odpowiedzialności.
Za znajdujące oparcie w prawie Sąd uznał również stanowisko organów obu instancji, że w sprawie nie wystąpiły określone w art. 54 ust. 3 rozporządzenia nr 1306/2013 podstawy do odstąpienia od ustalenia kwoty nienależenie pobranych płatności, ponieważ sankcjonowane nieprawidłowości znacznie przekraczają kwotę 100 euro. Prawidłowo wskazano w decyzjach organów obu instancji, że na kwotę nienależnie pobranych płatności składają się kwoty płatności rolnośrodowiskowej w wysokości: 51.654,81 zł - przyznanej za rok 2011 oraz w wysokości 40.890,21 zł - przyznanej za rok 2012, co łącznie daje kwotę 92.545,02 zł. Kwota ta, rozbita na poszczególne kwoty z kolejnych lat, przekracza kwotę 100 euro wolną od dochodzenia jej zwrotu. Skoro więc kwoty nienależnych płatności przyznanych w ramach jednej kampanii przekraczają równowartość 100 euro, to nie zaistniały warunki do odstąpienia od ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności.
Podkreślić także należy, że zasadnie organ odwoławczy stwierdził, powołując się na art. 3 ust. 1 akapit drugi, zdanie drugie rozporządzenia Rady (WE, Euratom) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz. Urz. UE L 312, s. 1), iż ustalona decyzją z dnia 10 września 2015 r., nr [...], kwota nienależnie pobranych płatności nie uległa przedawnieniu. Dodać można, że z dniem doręczenia stronie zawiadomienia o wszczęciu postępowania w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności nastąpiło przerwanie biegu przedawnienia.
W tym stanie rzeczy Sąd stwierdził, że zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego są niezasadne. Sąd nie dopatrzył się również z urzędu naruszeń uzasadniających uwzględnienie skargi.
Końcowo, wyjaśnienia jeszcze wymaga, że Sąd, kierując się zasadą szybkości oraz sprawności postępowania sądowego, a także uwzględniając zasadę ekonomiki procesowej, nie rozpatrywał wniosku skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, ponieważ wyznaczony termin rozpoznania sprawy nie był odległy.
Mając na uwadze powyższe, Sąd orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło