II SA/Op 19/19
WyrokWSA w Opolu2019-03-05
Skład orzekający: Jerzy Krupiński, Elżbieta Kmiecik, Daria Sachanbińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pobyt w obozie pracy przymusowej, zlokalizowanym na wysypisku żużlowym, w miejscowości wpisanej do wykazu miejsc odosobnienia, może być uznany za represję w rozumieniu ustawy o kombatantach, uzasadniającą przyznanie uprawnień kombatanckich?Ratio decidendi
Sąd uznał, że sam fakt pobytu w obozie pracy przymusowej, nawet jeśli warunki były ciężkie i miejscowość znajdowała się na liście miejsc odosobnienia, nie jest wystarczający do przyznania uprawnień kombatanckich. Kluczowe jest, czy obóz był miejscem odosobnienia w rozumieniu art. 4 ust. 1 ustawy o kombatantach, tj. czy był utworzony przez hitlerowskie władze bezpieczeństwa w celu eksterminacji lub pozostawał pod ich nadzorem. Obóz pracy przymusowej, nawet w ciężkich warunkach, nie spełnia tych kryteriów, jeśli nie był zarządzany przez służby bezpieczeństwa w celu represji.Stan faktyczny
Skarżący K. D. domagał się przyznania uprawnień kombatanckich, twierdząc, że w latach 1942-1945 był przetrzymywany w obozie pracy przymusowej na wysypisku żużlowym w miejscowości [...], po zatrzymaniu przez Gestapo z przyczyn narodowościowych. Organ odmówił przyznania uprawnień, uznając, że obóz ten nie spełniał kryteriów miejsca odosobnienia w rozumieniu ustawy o kombatantach, mimo że miejscowość znajdowała się w wykazie. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów K.p.a. i pominięcie przepisów rozporządzenia dotyczącego miejsc odosobnienia. Sąd administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Krupiński Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik (spr.) Sędzia WSA Daria Sachanbińska Protokolant St. inspektor sądowy Grażyna Jankowska-Stykała po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 marca 2019 r. sprawy ze skargi K. D. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 23 października 2018 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich oddala skargę.
Przedmiot postępowania sądowoadministracyjnego stanowi skarga K. D., zwanego dalej również skarżącym, na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 23 października 2018 r., nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję tego organu z dnia 21 stycznia 2016 r., nr [...], odmawiającą przyznania skarżącemu uprawnień kombatanckich
Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Wnioskiem z dnia 22 października 2015 r., który wpłynął do Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych Warszawie w dniu 16 listopada 2015 r., skarżący domagał się przyznania mu uprawnień kombatanckich określonych w ustawie z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, tj. na podstawie art. 4 ust. 1 tej ustawy. We wniosku skarżący podał, że z powodów politycznych i narodowościowych został zatrzymany w lipcu 1942 r. przez Gestapo, z uwagi na uczestniczenie w tajnym nauczaniu i umieszczony w podobozie obozu koncentracyjnego [...], tj. podobozie w [...]. W obozie tym był represjonowany i jako więzień wykorzystywany do pracy przymusowej. Wniosek zawierał m.in. życiorys, oświadczenia świadków, tj. J. H., M. J., Z. B., E. M. oraz ankietę repatrianta nr [...].
W ramach prowadzonego postępowania organ uzyskał z Archiwum Akt Nowych uwierzytelnione kopie dokumentacji skarżącego z zespołu akt Fundacji "Polsko-Niemieckie Pojednanie". Do akt załączona została także decyzja Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 7 stycznia 1998 r., przyznająca skarżącemu uprawnienie do świadczenia pieniężnego w maksymalnej wysokości określonej w art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniach pieniężnych przysługujących osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich z tytułu deportacji do pracy przymusowej.
Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie decyzją z dnia 21 stycznia 2016 r., nr [...], działając na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. a, b i c oraz art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 2014 r. poz. 1206, ze zm.) odmówił przyznania skarżącemu uprawnień kombatanckich. W uzasadnieniu organ przywołał treść przepisu art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o kombatantach, wskazał na treść wniosku, pozyskane dokumenty z Archiwum Akt Nowych w Warszawie, a złożone przez skarżącego w celu uzyskania odszkodowania z Fundacji "Polsko-Niemieckie Pojednanie" i stwierdził, że skarżący we wskazanym okresie pracował w [...] w [...]. Wyjaśnił, że powyższe ustalenia potwierdza oświadczenie strony złożone do Fundacji oraz oświadczenia świadków, w tym M. J. z dnia 8 czerwca 1990 r., J. H. z dnia 26 czerwca 1990 r. Dodał, że skarżący w celu uzyskania odszkodowania przedstawił Fundacji zaświadczenie z ZUS z dnia 11 czerwca 1993 r., że od [...] lipca 1942 r. do [...] kwietnia 1945 przebywał w obozie pracy przymusowej w [...]. W żadnym z tych dokumentów skarżący nie podnosił okoliczności pobytu w podobozie obozu koncentracyjnego [...]. Stąd nie istnieją podstawy do przyznania uprawnień kombatanckich.
Z treścią powyższej decyzji nie zgodził się skarżący. We wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy domagał się ponownego jej rozpoznania. Podniósł, że zapadła decyzja jest w całości niezasadna i wydana została z naruszeniem przepisów prawa wskutek braku wszechstronnego zbadania materiału dowodowego oraz niewyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych koniecznych do rozstrzygnięcia sprawy, tj. art. 7 K.p.a., art. 77 K.p.a. i art. 80 K.p.a. Dowodził, że nie można uznać za brak przesłanek do przyznania uprawnień kombatanckich okoliczności braku powoływania się przez niego w sprawie o odszkodowanie od Fundacji "Polsko-Niemieckie Pojednanie" na fakt pobytu w obozie w [...]. Stwierdził, że z przedstawionych dowodów wynika, że został pojmany przez Gestapo z przyczyn narodowościowych, a następnie wywieziony do [...], gdzie pracował w obozie w okresie od 1942 r. do 1945 r. Fakt pracy przymusowej w [...] w [...] oraz przebywania w obozie w tej miejscowości nie budzi wątpliwości. Zauważył, że obóz w [...] został umieszczony na liście obozów w rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 6 listopada 2014 r. w sprawie miejsc odosobnienia, w których były osadzane osoby narodowości polskiej lub obywatele polscy innych narodowości, a samo umieszczenie go w wykazie wydanym na podstawie art. 8 ustawy o kombatantach powoduje, że nie zachodzi potrzeba przeprowadzania dowodów stwierdzających, że osoby tam umieszczone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa, a pobyt w tych miejscach miał charakter represji w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. a, b i c ustawy. Końcowo podniósł, że jeśliby nawet uznać, że obóz w którym przebywał nie byłby podobozem obozu koncentracyjnego, o którym mowa w rozporządzeniu, to i tak została w sprawie spełniona przesłanka art. 4 ust. 1 lit. b ustawy, gdyż to nie nazwa lecz faktycznie panujące w nim warunki decydują o tym, czy dane miejsce może być zaliczone do miejsc, o których mowa w ww. przepisie.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ zwrócił się do Instytutu Pamięci Narodowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, Archiwum International Tracing Sernice, Archiwum Miejskiego Miasta [...].
Zaskarżoną decyzją z dnia 23 października 2018 r. Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie utrzymał w mocy decyzję własną z dnia 21 stycznia 2016 r. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie przywołał brzmienie przepisów art. 4 pkt 1 ustawy o kombatantach, jej art. 22 ust. 1 oraz przeanalizował zebrany w sprawie materiał dowodowy, w tym poddając ocenie złożone oświadczenia strony oraz świadków M. J., Z. B., E. M. Oceniając zebrany w sprawie materiał dowodowy stwierdził, że nie potwierdza on okoliczności podanych przez stronę, tj. aresztowania przez Gestapo i osadzenia w obozie koncentracyjnym. Wyjaśnił, że w ankiecie podpisanej w dniu 18 grudnia 1946 r. przez stronę znajduje się informacja, że w 1942 r. skarżący został zabrany na teren [...] przez urząd pracy. Okoliczność powyższą potwierdzają także świadkowie, którzy wskazują, ze przebywali razem ze skarżącym w obozie pracy przymusowej w [...] i wykonywali pracę w [...]. Obóz ten nie został wymieniony w rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 6 listopada 2014 r. w sprawie miejsc odosobnienia. Podniósł organ, że w związku z zarzutami zawartymi we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy wystąpił do IPN o nadesłanie informacji czy miejsce odosobnienia znajdujące się w [...], w którym przebywał skarżący, spełniało przesłanki z art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy. Nadto, podał, że z odpowiedzi uzyskanej z Archiwum Miejskiego w [...] wynika, że firma A w [...] utworzyła w czasie wojny dwa obozy dla robotników cywilnych, w tym jeden położony na zwałowisku, gdzie mieszkali robotnicy ze wschodu. Obóz ten funkcjonował od 1942 r. do początku 1945 r., zaś z pisma skarżącego z dnia 5 listopada 1988 r., nadesłanego z Międzynarodowego Biura Poszukiwań w [...], wynika, że skarżący był skoszarowany w "obozie zbudowanym na wysypisku żużlowym naprzeciw fabryki A". Również w piśmie z dnia 13 lutego 2017 r. wnioskodawca potwierdził, że był przetrzymywany w drugim z obozów wymienionych w e-mailu archiwum miejskiego w [...]. Zatem, w związku z dodatkowo dokonanymi ustaleniami dotyczącymi miejsca odosobnienia skarżącego, brak jest podstaw do przyjęcia, że skarżący przebywał w miejscu odosobnienia w rozumieniu przepisu art. 4 ust. 1 ustawy o kombatantach.
Skargę na powyższą decyzję wniósł K. D. działający przez profesjonalnego pełnomocnika. Zarzucił decyzji naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 K.p.a. w zw. z art. 80 K.p.a. poprzez niewłaściwe ustalenie, a to jedynie w oparciu o opinię Biura Badań Historycznych IPN sporządzoną na podstawie opisu miejsca pobytu przez skarżącego, że nie przebywał w miejscu odosobnienia, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. a, b i c ustawy o kombatantach; pominięcie przepisów § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 6 listopada 2014 r. w sprawie miejsc odosobnienia, w których były osadzane osoby narodowości polskiej lub obywatele polscy innych narodowości (Dz. U. z 2014 r. poz. 1564). Wskazując na powyższe skarżący domagał się zmiany zaskarżonej decyzji poprzez przyznanie mu uprawnień kombatanckich względnie uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu oraz zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych. Skarżący dowodził, że wbrew stanowisku organu spełnia przesłanki wymienione w przepisie art. 4 ust. 1 lit. a, b, c. Zdaniem skarżącego, z przedstawionych dowodów wprost wynika, że został pojmany przez organy bezpieczeństwa i wywieziony do [...], gdzie przebywał w obozie w okresie od 1942 r. do 1945 r. Okoliczność przebywania w niemieckim obozie jest bezsporna, tak samo jak i fakt, że miejscowość [...] umieszczona została w wykazie w ust. 1 pkt 4 ppkt 44 powołanego rozporządzenia z dnia 6 listopada 2014 r., jako umiejscowienie podobozu koncentracyjnego [...]. Podobnie, jak we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy skarżący wykazywał, że charakter miejsca, w którym przebywał, spełnia przesłankę przedmiotową z art. 4 ust. 1 lit. b ustawy o kombatantach. Końcowo stwierdził, że pismo BBH IPN z dnia 30 sierpnia 2018 r. stanowiące ocenę opisu miejsca przebywania skarżącego w obozie nie zostało oparte na dokumentach dotyczących charakteru obozu i tym samym nie może przesądzać o jego rodzaju, zwłaszcza w sytuacji, gdy nie zachowała się dokumentacja dotycząca tego obozu.
W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie wniósł o jej oddalenie. Zaakcentował, że materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie potwierdza okoliczności wskazywanych przez stronę, tj. aresztowania przez Gestapo i osadzenia w obozie koncentracyjnym w [...]. Z informacji uzyskanych z Instytutu Pamięci Narodowej Biura Badań Historycznych IPN oraz Archiwum Miejskiego w [...] wynika, że firma A w [...] utworzyła w czasie wojny dwa obozy dla robotników cywilnych, w tym jeden położony na zwałowisku, gdzie mieszkali robotnicy ze wschodu. Obóz ten funkcjonował od 1942 r. do początku 1945 r., a w samym [...] utworzonych był około 100 obozów różnego typu. W piśmie z dnia 13 lutego 2017 r. wnioskodawca potwierdził, że był przetrzymywany w obozie położonym na wysypisku żużlowym, a IPN w piśmie z dnia 30 sierpnia 2018 r. poinformował organ, że chociaż pracownicy przymusowi [...] A byli trzymani w ciężkich warunkach, to jednak obóz ten był typowym obozem pracy, różniący się od warunków pracy i życia więźniów obozu koncentracyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107, ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Z tego też powodu, w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość zastosowania przyjętej procedury. Kontrola sądowoadministracyjna sprowadza się zatem do zbadania, czy organy administracji wydając zaskarżoną decyzję nie naruszyły przepisów prawa w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ocena sprawy dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego orzeczenia i na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2012 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, ze zm. -dalej zwanej P.p.s.a.). Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd może wyeliminować z obrotu prawnego zaskarżony akt także z powodów, które w skardze nie zostały podniesione, a stanowią o wydaniu aktu z naruszeniem prawa. Sytuacja taka nie wystąpiła jednak w przedmiotowej sprawie.
Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 2018 r., poz. 276, ze zm.), zwaneja dalej również ustawą.
Przedmiot postępowania w sprawie stanowiła decyzja Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 23 października 2018 r. utrzymująca w mocy decyzję tego organu z dnia 21 stycznia 2016 r., odmawiającą przyznania skarżącemu uprawnień kombatanckich.
Na wstępie zauważyć należy, że ustawodawca w przepisach ustawy dokonał zdefiniowania zarówno pojęcia kombatanta, jak i wskazał jakiego rodzaju działalność uznaje za działalność kombatancką (art. 1 ustawy), działalność równorzędną z działalnością kombatancką (art. 2 ustawy) oraz jakie okresy zalicza do okresów działalności kombatanckiej lub równorzędnej z działalnością kombatancką (art. 3 ustawy). W odrębnym przepisie art. 4 ust. 1 ustawy wprowadził również pojęcie osób podlegających represjom wojennym i okresu powojennego. Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy Przepisy ustawy stosuje się również do osób, które podlegały represjom wojennym i okresu powojennego. Represjami w rozumieniu ustawy są okresy przebywania z przyczyn politycznych, narodowościowych, religijnych i rasowych:
a) w hitlerowskich więzieniach, obozach koncentracyjnych i ośrodkach zagłady,
b) w innych miejscach odosobnienia, w których warunki pobytu nie różniły się od warunków w obozach koncentracyjnych, a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa,
c) w innych miejscach odosobnienia, w których pobyt dzieci do lat 14 miał charakter eksterminacyjny, a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa.
Powyższe prowadzi do wniosku, że ustawodawca zdefiniował pojęcie kombatanta w sposób podmiotowo-przedmiotowy-temporalny (czasowy) wskazując, że są to osoby, które brały udział w wojnach, działaniach zbrojnych i powstaniach narodowych, wchodząc w skład formacji wojskowych lub organizacji walczących o suwerenność i niepodległość Rzeczypospolitej Polskiej. W tym celu, aby nie było wątpliwości w przedmiocie rozumienia treści art. 1 ust. 1 ustawy z 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, ustawodawca w art. 1 ust. 2 ustawy wskazał enumeratywnie, jakie formy działalności udziału, o którym jest mowa w ust. 1 omawianego przepisu - odpowiadają treści art. 1 ust. 1 ustawy. Art. 4 ustawy ma charakter szczególny i z tego powodu nie podlega wykładni rozszerzającej, jako że zawiera on wyraźne ograniczenie zarówno czasowe, jak i podmiotowo-przedmiotowe, bowiem pozostawia poza działaniem ustawy zarówno część osób represjonowanych, jak i część działań niewątpliwie mających charakter represji, a przez to niedopuszczalne jest dokonywanie jego wykładni funkcjonalnej, poszerzającej krąg osób czy zakres działań mogących być uznanymi za osoby represjonowane czy represje (por. wyroki NSA z dnia 25 października 2016 r., sygn. akt II OSK 83/15; z dnia 8 kwietnia 2010 r., sygn. akt II OSK 633/15 – www.orzeczenia.nsa.gov.pl – wszystkie powołane w treści uzasadnienia). Skoro zatem ustawa o kombatantach w sposób enumeratywny wymienia tytuły, które mogą być uznane za działalność kombatancką lub działalność równoważną, to nie każdy rodzaj represji wojennych i okresu powojennego stanowi represję w rozumieniu tej ustawy.
Przenosząc powyższe na grunt przedmiotowej sprawy przypomnieć należy, że skarżący zasadności przyznania mu uprawnień kombatanckich upatrywał w przepisie art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy, wywodząc je z faktu wywozu z rodzinnej miejscowości, a następnie osadzenia i przetrzymywania w obozie umiejscowionym na wysypisku żużlowym [...] w miejscowości [...] i pracy w tej [...] w okresie 1942 r. do 1945 r. Skarżący był zdania, że sam fakt pobytu w miejscu odosobnienia, w którym warunki pobytu, w jego ocenie, nie różniły się od warunków w obozach koncentracyjnych znajdujących się w wykazie rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 6 listopada 2014 r. w sprawie miejsc odosobnienia, w których były osadzane osoby narodowości polskiej lub obywatele polscy innych narodowości (Dz. U. z 2014 r. poz. 1564 – zwanego dalej rozporządzeniem), tj. miejscowości [...] umieszczonej w wykazie w ust. 1 pkt 4 ppkt 44, jako umiejscowienie podobozu koncentracyjnego [...], uzasadnia przyznanie uprawnień kombatanckich. W orzecznictwie sądowadministracyjnym przyjęto pogląd, iż fakt umieszczenia danego obozu w wykazie ma tylko takie znaczenie, że w konkretnej sprawie strona nie musi przeprowadzać dowodów stwierdzających, iż osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa, a pobyt w tych miejscach miał charakter, o którym mowa w art. 4 ust. 1 ustawy z 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. W niniejszej sprawie jednak uwzględnić należy zaistniały stan faktyczny i konieczność ustalenia, czy obóz w którym przebywała strona, wobec wielości i różnego rodzaju obozów funkcjonujących w [...] (ponad 100), spełniał przesłanki, o których mowa w art. 4 ust. 1 ustawy. Skarżący, w składanych oświadczeniach (ankieta skarżącego z dnia 18 grudnia 1946 r., w której wskazał, że zabrany został przez urząd pracy i przebywał w [...] w [...] jako pracownik w fabryce [...] w charakterze robotnika, pismo skarżącego z dnia 5 listopada 1988 r., nadesłane z Międzynarodowego Biura Poszukiwań w [...], pismo skarżącego z dnia 13 lutego 2017 r.) podawał, że był przetrzymywany w obozie zbudowanym na wysypisku żużlowym naprzeciw [...], skąd pod eskortą był prowadzony do pracy w [...]. Fakt pobytu w tym obozie wynika również z oświadczeń świadków. Te dowody osobowe korespondowały natomiast z ustaleniami z odpowiedzi uzyskanej z Archiwum Miejskiego w [...], że firma A w [...] utworzyła w czasie wojny dwa obozy dla robotników cywilnych, w tym jeden położony na zwałowisku, gdzie mieszkali robotnicy ze wschodu oraz, że obóz ten funkcjonował od 1942 r. do początku 1945 r. oraz z informacjami uzyskanymi przez organ od IPN.
Lektura akt administracyjnych i podjęte przez organ czynności świadczą, że przy rozpoznawaniu sprawy organ podjął wszelkie niezbędne czynności zmierzające do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, czyniąc zadość wymogom wynikającym z przepisu art. 7 K.p.a. i art. 77 § 1 K.p.a. Organ dokonał również wszechstronnej oceny dowodów (art. 80 K.p.a.), która to ocena oparta jest na analizie całego zebranego w sprawie materiału dowodowego, przy uwzględnieniu zasad logiki, doświadczenia życiowego i wiedzy ogólnej.
Zaaprobować należy w istocie stanowisko organu sprowadzające się do uznania, że obóz założony na wysypisku żużlowym przez [...][...], aczkolwiek warunki pobytu w nim były ciężkie, nie może być, pomimo zlokalizowania go w miejscowości umieszczonej w wykazie rozporządzenia, uznany za obóz koncentracyjny, ani też inne miejsce odosobnienia, w którym warunki pobytu nie różniły się od warunków w obozach koncentracyjnych, a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa. Obóz ten nie został założony przez niemieckie służby bezpieczeństwa w celu eksterminacji i wyniszczenia więźniów, ani też nie znajdował się pod nadzorem tych władz, a zatem dokonane dodatkowo przez organ ustalenia dotyczące miejsca odosobnienia skarżącego, nie dawały podstaw do przyjęcia, że przebywał on w miejscu odosobnienia w rozumieniu przepisu art. 4 ust. 1 lit. b ustawy o kombatantach. Powyższe skutkuje uznaniem, że zarzuty skargi dotyczące naruszenia art., 7 K.p.a., art. 80 K.p.a. i § 2 ust. 3 rozporządzenia nie znajdują uzasadnienia.
Zdaniem Sądu, sama odmienna, subiektywna ocena przez skarżącego dowodów i kwalifikacja doznanych represji, nie może stanowić podstawy do podważenia zaskarżonej decyzji, skoro ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie można wyprowadzić takich okoliczności faktycznych, które podważałyby dokonaną ich ocenę.
W sprawie nadmienić należy nadto, że decyzją Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 7 stycznia 1998 r. przyznano skarżącemu uprawnienie do świadczenia pieniężnego w maksymalnej wysokości określonej w art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniach pieniężnych przysługujących osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich z tytułu deportacji do pracy przymusowej z tytułu przymusowej pracowały na terenie [...] w [...] w [...]. Deportacja i pobyt w miejscu odosobnienia o charakterze innym niż określony w art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o kombatantach, jak i przebywanie na deportacji nie jest represją, która uzasadnia przyznanie uprawnień kombatanckich.
W tym stanie rzeczy Sąd, działając na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło