II SA/Op 191/19
WyrokWSA w Opolu2019-07-25
Skład orzekający: Jerzy Krupiński, Krzysztof Bogusz, Elżbieta Kmiecik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Państwowa Inspekcja Sanitarna jest właściwa do nakazania usunięcia uchybień w zakresie warunków ogólnoprzestrzennych pomieszczeń podmiotu leczniczego, w szczególności dotyczących rozmieszczenia łóżek szpitalnych, i czy naruszenie tych warunków stanowi naruszenie wymagań higienicznych i zdrowotnych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że naruszenie wymagań higieniczno-sanitarnych jest tożsame z naruszeniem wymagań higienicznych i zdrowotnych, co potwierdzają definicje słownikowe i przepisy ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Niemniej jednak, sąd uchylił zaskarżone decyzje ze względu na sprzeczność między ustaleniami organu w niniejszej sprawie a wcześniejszą opinią wydaną przez ten sam organ, która stwierdzała jedynie nieznaczny wpływ braku dostępu do łóżek z trzech stron na bezpieczeństwo pacjentów, mimo niezmienionych warunków faktycznych.Stan faktyczny
Spółka A Sp. z o.o. zaskarżyła decyzję Opolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego utrzymującą w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego, która nakazywała usunięcie uchybień w zakresie zapewnienia dostępu do łóżek szpitalnych z trzech stron oraz uiszczenie opłaty za kontrolę. Skarżąca zarzuciła m.in. niewłaściwość organu sanitarnego do kontroli warunków ogólnoprzestrzennych, brak naruszenia wymagań higienicznych i zdrowotnych oraz naruszenie przepisów K.p.a. dotyczących czynnego udziału strony w postępowaniu i nierozpoznania wniosku o umorzenie.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu uchylił zaskarżoną decyzję Opolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego oraz poprzedzającą ją decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego i zasądził od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Krupiński Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Bogusz (spr.) Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Protokolant Referent stażysta Marta Gajowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lipca 2019 r. sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w [...] na decyzję Opolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Opolu z dnia 29 marca 2019 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązków w związku z naruszeniem wymagań higienicznych i zdrowotnych 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia 15 lutego 2019 r., nr [...], 2) zasądza od Opolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Opolu na rzecz A Sp. z o.o. w [...] kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem skargi wniesionej przez A Spółka z o.o. w [...] (dalej też: skarżąca, spółka, A) była decyzja Opolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Opolu (dalej też: organ II instancji, organ odwoławczy) z dnia 29 marca 2019 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] (dalej też: organ I instancji lub PPIS) nr [...] z dnia 15 lutego 2019 r., w sprawie nałożenia obowiązku zapewnienia dostępu do łózek w pokojach łóżkowych z trzech stron, w tym z dwóch dłuższych, w trzech oddziałach szpitalnych, oraz uiszczenia opłaty za przeprowadzenie czynności kontroli sanitarnej.
Wydanie tych decyzji poprzedziło postępowanie o następującym przebiegu.
W ramach sprawowanego nadzoru sanitarnego nad placówkami służby zdrowia, pracownicy Państwowego Powiatowego Inspektoratu Sanitarnego w [...] w dniach 19 grudnia 2018 r., 4 stycznia 2019 r., i 16 stycznia 2019 r. przeprowadzili kontrolę w zakresie stanu sanitarno - higienicznego obiektu szpitalnego A Sp. z o.o. Kontrola obiektu wykazała nieprawidłowości, a mianowicie: brak zapewnienia dostępu do łóżek w pokojach łóżkowych z trzech stron, w tym z dwóch dłuższych w Oddziale [...] część [...], Oddziale [...] część [...], Oddziale [...], co według kontrolujących stanowiło naruszenie wymogów zawartych w § 18 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 26 czerwca 2012 r. w sprawie szczegółowych wymagań jakim powinny odpowiadać pomieszczenia i urządzenia podmiotu wykonującego działalność leczniczą (Dz. U. z 2012 r., poz. 739).
Pismem z 17 stycznia 2019 r. zawiadomiono stronę o wszczęciu postępowania administracyjnego i pouczono o prawie złożenia oświadczenia przed wydaniem decyzji.
Organ I instancji w dniu 15 lutego 2019 r. wydał decyzję nr [...], nakazującą usunięcie stwierdzonych uchybień w terminie do dnia 31 grudnia 2023 r. oraz uiszczenie opłaty za przeprowadzenie czynności kontrolnych.
W dniu 21 lutego 2019 r. do organu wpłynął wniosek o umorzenie postępowania prowadzonego wobec Spółki. W odpowiedzi z dnia 5 marca 2019 r. organ poinformował A w [...], iż wniosek pełnomocnika strony o umorzenie postępowania pozostawia się bez rozpoznania, gdyż został on dostarczony do organu po wydaniu decyzji.
Spółka wniosła odwołanie od decyzji I instancji zarzucając:
1.naruszenie przepisów art. 19 K.p.a. i art. 20 K.p.a. w związku z treścią art. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej oraz w związku z treścią § 18 Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 26 czerwca 2012 r. w sprawie szczegółowych wymagań jakim powinny odpowiadać pomieszczenia i urządzenia podmiotu wykonującego działalność leczniczą poprzez niewłaściwe uznanie, iż Państwowa Powiatowa Inspekcja Sanitarna jest organem właściwym do prowadzenia przedmiotowego postępowania;
2.naruszenie przepisu art. 27 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej - poprzez nieuwzględnienie, że zgodnie z powyższym przepisem Państwowa Inspekcja Sanitarna uprawniona jest do nakazania usunięcia uchybień wyłącznie w przypadku stwierdzenia naruszenia wymagań higienicznych i zdrowotnych, podczas gdy w przedmiotowym stanie faktyczny nie zostały spełnione wyżej wymienione przesłanki, albowiem zarówno w decyzji jak i w uzasadnieniu organ nie powołuje się na uchybienia o charakterze higienicznym i zdrowotnym, natomiast w toku postępowania wskazuje jedynie na naruszenie warunków ogólnoprzestrzennych;
3.naruszenie przepisu art. 10 § 1 K.p.a. - poprzez nierozpoznanie wniosku odwołującego się z dnia 15 lutego 2019 r. w przedmiocie umorzenia postępowania, w sytuacji gdy zgodnie z wymienionym przepisem organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, podczas gdy w decyzji stwierdzono, iż strona nie skorzystała z przysługujących jej uprawnień w przedmiocie wypowiedzenia się, a tym samym doręczenie decyzji nastąpiło dnia 20 lutego 2019 r.
4.naruszenie przepisu art. 105 § 1 K.p.a. - poprzez niepodjęcie czynności celem umorzenia postępowania administracyjnego, podczas gdy w niniejszej sprawie wystąpiły przesłanki do wydania takiego rozstrzygnięcia;
5. naruszenie przepisu art. 36 ust. 2 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej - poprzez jego niezastosowanie pomimo zaistnienia przesłanek do jego zastosowania, co doprowadziło do błędnego zastosowania art. 36 ust. I ww. ustawy, a w konsekwencji do zobowiązana organu do uiszczenia opłaty za przeprowadzenie czynności kontroli sanitarnej, podczas gdy nie doszło do naruszeń higienicznych i zdrowotnych wobec czego organ jest zwolniony z ponoszenia opłat za przeprowadzoną kontrolę.
Wskazując na te zarzuty Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz umorzenie postępowania w sprawie. Zaskarżoną decyzją z dnia 29 marca 2019 r. organ odwoławczy utrzymał decyzję I instancji.
W uzasadnieniu wskazał, że organy inspekcji sanitarnej szczebla powiatowego są właściwe do sprawowania nadzoru nad warunkami higieniczno - sanitarnymi, jakie powinien spełniać personel medyczny, sprzęt oraz pomieszczenia, w których są udzielane świadczenia zdrowotne, w celu ochrony zdrowia ludzkiego przed niekorzystnym wpływem szkodliwości i uciążliwości środowiskowych, zapobiegania powstawaniu chorób, w tym chorób zakaźnych i zawodowych.
Powyższy zakres sprawowania nadzoru wynika już z samej ustawy kompetencyjnej, mianowicie z art. 1 pkt. 7 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (t. j. Dz. U. z 2019 r. poz. 59). Następnie mając na względzie art. 22 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (t. j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2190 z późn. zm.) — dalej u.d.l. pomieszczenia i urządzenia podmiotu wykonującego działalność leczniczą powinny odpowiadać wymaganiom odpowiednio do rodzaju wykonywanej działalności leczniczej oraz zakresu udzielanych świadczeń zdrowotnych. Owe wymagania dotyczą w szczególności warunków ogólnoprzestrzennych, sanitarnych i instalacyjnych. Tak więc podmiot, który zamierza wykonywać działalność w zakresie ochrony zdrowia musi spełniać szereg warunków określonych w przepisach ustawy.
Na tego rodzaju działalność powinien przeznaczyć pomieszczenia i urządzenia, które odpowiadają wymaganiom odpowiednim do rodzaju wykonywanej działalności oraz zakresu udzielanych świadczeń zdrowotnych, co zostało również podkreślone w art. 17 ust. 1 pkt 1 ustawy u.d.l.
Na podstawie upoważnienia ustawowego, Minister Zdrowia wydał w dniu 26 czerwca 2012 r. rozporządzenie w sprawie szczegółowych wymagań, jakim powinny odpowiadać pomieszczenia i urządzenia podmiotu wykonującego działalność leczniczą (Dz. U. z 2012 r. poz. 739), dalej też rozporządzenie. Normy dotyczące wymagań odnoszących się do wszystkich pomieszczeń zawarto w rozporządzenia. Dotyczą one m.in. wymagań ogólnoprzestrzennych, ogólnobudowlanych dla niektórych pomieszczeń i urządzeń, oświetlenia oraz instalacji, dlatego też podczas czynności kontrolnych podmiotu leczniczego, brane są pod uwagę te wymagania.
Ponadto w dyspozycji określonej w art. 207 ust. 3 i 4 u.d.l. na Państwową Inspekcję Sanitarną nałożono obowiązek wydania opinii o wpływie niespełnienia wymagań, o których mowa w art. 22 ust. 1 ustawy na bezpieczeństwo pacjentów dla podmiotu leczniczego, który co najmniej częściowo nie zrealizuje programu dostosowania.
Taką opinię otrzymało również A Sp. z o. o. (por. postanowienie z dnia 5 marca 2018 r. znak [...]). Dlatego organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej posiadają kompetencje do sprawowania całościowego nadzoru nad zapisami rozporządzenia wykonawczego, wydanego na podstawie upoważnienia zawartego w art. 22 ust. 3 u.d.l., tj. rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 26 czerwca 2012 r. w sprawie szczegółowych wymagań jakim powinny odpowiadać pomieszczenia i urządzenia podmiotu wykonującego działalność leczniczą.
Do kompetencji właściwego organu Państwowej Inspekcji Sanitarnej należy m. in. ustalenie, czy pomieszczenia i urządzenia podmiotu, który wykonuje działalność leczniczą jako podmiot leczniczy, odpowiadają określonym wymaganiom wynikającym z zapisów rozporządzenia. Organ Państwowej Inspekcji Sanitarnej przestrzega zasad określonych w § 19 i 20 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 z późn. zm.) — dalej k.p.a., tzn. przestrzega z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej. Jak wynika z ustawy kompetencyjnej, organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej posiadają legitymację do sprawowania nadzoru nad warunkami higieniczno - sanitarnymi, jakie powinny spełniać pomieszczenia, w których udzielane są świadczenia zdrowotne.
Co do zarzutu, podniesionego w punkcie 2, dotyczącym naruszenia zapisu art. 27 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (dalej ustawa o PIS) w prowadzonym postępowaniu przez organ I instancji, iż PPIS w [...] podczas czynności kontrolnych podmiotu leczniczego stwierdził naruszenie wymagań higieniczno - sanitarnych, tj. brak dostępności do łóżek w pokojach łóżkowych z trzech stron, w tym z dwóch dłuższych w trzech oddziałach szpitalnych. Obowiązek ten wynika z § 18 rozporządzenia.
Na tej podstawie została wydana decyzja nakazująca usunięcie nieprawidłowości oraz ustalająca opłatę za przeprowadzone czynności kontrolne, podczas której stwierdzono nieprawidłowości. Przed wydaniem decyzji organ I instancji doręczył stronie zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego, w związku z czym umożliwił jej czynny udział w postępowaniu. W zawiadomieniu tym, organ I instancji popełnił omyłkę pisarską, formułując zapis dot. " (-) w sprawie naruszenia wymagań "sanitarno - technicznych (-)", zamiast "higieniczno - sanitarnych". Organ stwierdził, że omyłka pisarska nie miała wpływu na wszczęte i prowadzone postępowanie, co znajduje swoje potwierdzenie w treści wydanej decyzji nr [...] z dnia 15 lutego 2019 r.
Odnosząc się do zarzutu Spółki, że organ I instancji powołał się jedynie na naruszenie warunków higieniczno - sanitarnych, natomiast nie ma wzmianki o naruszeniach wymagań higienicznych i zdrowotnych, organ odwoławczy zaznaczył, że naruszenie wymagań higieniczno - sanitarnych jest tożsame z naruszeniem wymagań higienicznych i zdrowotnych. Ilekroć w ustawie o PIS mowa o spełnieniu wymagań higieniczno - sanitarnych - rozumie się przez to również wymagań higienicznych i zdrowotnych. Powyższe potwierdza zapis określony w art. 27 ustawy o PIS, który stanowi, iż w razie stwierdzenia naruszenia wymagań higienicznych i zdrowotnych, państwowy inspektor sanitarny nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie w ustalonym terminie stwierdzonych uchybień i nie koliduje to w żadnym wypadku z zapisem art. 1 pkt 7 ustawy, w którym mowa jest o warunkach higieniczno - sanitarnych. Odczytanie przesłanki materialnej zastosowania art. 27 ust. 1 ustawy o PIS prowadzi do wniosku, że naruszenie wymagań sanitarnych lub zdrowotnych to nic innego jak naruszenie obowiązku zachowania przez stronę postępowania normy prawnej wymagań higienicznych i zdrowotnych. Niedochowanie tego obowiązku skutkuje konkretyzacją stosunku prawnego między organem a stroną postępowania. Normy te stanowią podstawę do wydania aktu nakazującego usunięcie naruszenia prawa przez stronę postępowania. Przepis ten miał zastosowanie w sprawie, ponieważ uprawnia on organy państwowej inspekcji sanitarnej do zapobiegania naruszeniom.
Odnośnie do wymagań higienicznych i zdrowotnych przez nałożenie określonych obowiązków, organ odwoławczy podkreślił, że inspekcja sanitarna sprawuje m.in. nadzór nad warunkami higieniczno - sanitarnymi, jakie powinien spełniać personel medyczny, sprzęt oraz pomieszczenia, w których są udzielane świadczenia zdrowotne, a w ramach tak ustalonych zadań został wyposażony w instrument nadzoru, o którym mowa właśnie w art. 27 ust. 1 ustawy o PIS.
Bezspornym w sprawie pozostaje fakt, iż stwierdzone nieprawidłowości podczas czynności kontrolnych, tj. brak dostępności łóżek z trzech stron, w tym z dwóch dłuższych stanowią naruszenie wymagań higieniczno - sanitarnych, a jednocześnie higienicznych i zdrowotnych.
Ustawienie łóżek w sposób umożliwiający dostęp do pacjenta z trzech stron, w tym z dwóch dłuższych, jest konieczne dla zapewnienia właściwej pielęgnacji pacjentów, w tym szczególnie pacjentów po zabiegach chirurgicznych. Zachowanie właściwej higieny pacjentów ma fundamentalne znaczenie w zapobieganiu zakażeniom szpitalnym, takim jak m. in. zakażenia rany pooperacyjnej. Podkreślono, że specyfika szpitala pozwala przypuszczać, że znaczna część pacjentów ma utrudnioną możliwość poruszania się i wymaga codziennej pielęgnacji przy łóżku. Rozmieszczenie łóżek zgodnie z przepisami jest niezbędne dla minimalizowania ryzyka występowania zakażeń szpitalnych.
Organ I instancji był uprawniony do wydania kwestionowanego nakazu, tj. decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych uchybień w ustalonym terminie. Brak jest przesłanek do stwierdzenia nieważności decyzji, o których mowa w art. 156 § 1 pkt 2, ponieważ decyzja została wydana na podstawie właściwych i obowiązujących przepisów prawnych, stwierdził organ odwoławczy.
Co do naruszenia przepisu art. 10 § 1 K.p.a., poprzez nierozpoznanie wniosku odwołującego się z dnia 15 lutego 2019 r. w przedmiocie umorzenia postępowania przez organ I instancji. Analiza zgromadzonego materiału dowodowego wykazała, że powyższy zarzut skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z powołanym przez stronę art. 10 § 1 K.p.a.: "Organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań", w związku z powyższym w dniu 17 stycznia 2019 r. przesłano zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego i pouczenie o prawie złożenia oświadczenia przed wydaniem decyzji. W zawiadomieniu organ wyznaczył 7 dniowy termin od daty otrzymania zawiadomienia do złożenia przez stronę wyjaśnień, wniosków, zastrzeżeń i zapewnił możliwość zapoznania się z aktami sprawy. Strona otrzymała zawiadomienie w dniu 21 stycznia 2019 r., w związku z powyższym ustalony przez organ I instancji termin 7 dni upłynął z dniem 28 stycznia 2019 r. W ustalonym terminie, strona nie skorzystała z przysługujących jej uprawnień. W dniu 15 lutego 2019 r. organ I instancji wydał decyzję administracyjną, kończącą prowadzone postępowanie w sprawie.
Tymczasem wniosek o umorzenie postępowania, wpłynął 21 lutego 2019 r.
Organ odwoławczy podkreślił okoliczność, iż wyniki kontroli przeprowadzonej przez organ I instancji zostały zawarte w protokole z kontroli sanitarnej z dnia 16 stycznia 2019 r. znak [...], z którym zapoznał się Prezes Spółki, potwierdzając ten fakt swoim podpisem. Do protokołu nie zgłosił żadnych uwag i zastrzeżeń.
Niezależnie od tego wniosek o umorzenie postępowania, wniesiony w ustalonym terminie, nie zasługiwałby na uwzględnienie przez organ I instancji, gdyż kompetencje organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej i są one bezsporne.
Kolejny zarzut podniesiony przez odwołującego się w punkcie 4, mianowicie naruszenie przepisu art. 105 § 1 K.p.a., organ także odrzucił.
Z ustaleń faktycznych poczynionych przez organ wynika, że PPIS z [...] postępując zgodnie z właściwością rzeczową i miejscową podjął czynności kontrolne w placówce służby zdrowia, nad którą sprawuje bezpośredni nadzór. Z materiału dowodowego wynika, iż placówka ta poczyniła wiele prac modernizacyjnych, które doprowadziły do realizacji zadań zapisanych w Programie dostosowawczym, m. in. budowa nowego bloku operacyjnego, centralnej sterylizatorni, przebudowa pomieszczeń przyziemia pawilonu łóżkowego na izbę przyjęć oraz zakup nowego agregatu prądotwórczego z funkcją autostartu.
Placówka nie zrealizowała w ustawowym terminie, tj. do dnia 31 grudnia 2017 r. zadania określonego w § 18 tj. brak dostępności do łóżek z trzech stron, w tym w dwóch dłuższych w trzech oddziałach szpitalnych.
Organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej mają obowiązek podjęcia działań administracyjnych, zmierzających do podjęcia kroków prawnych, aby rozliczyć podmioty lecznicze z realizacji zadań zapisanych dotychczas w Programach dostosowawczych. Działania te, mają na celu dostosowanie w pełni podmiotów leczniczych do stawianych wymogów. Dlatego też, PPIS w [...] podczas bieżącej kontroli wykazał, iż strona nie zrealizowała jednego z zadań Programu.
W związku z powyższym, PPIS w [...] wszczął postępowanie administracyjne w przedmiotowym zakresie, które przeprowadził zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Organ I instancji w decyzji administracyjnej wyznaczył stronie termin usunięcia nieprawidłowości do dnia 31 grudnia 2023 r., który jest wystarczająco odległy na realizację przedsięwzięcia, które zamierza zrealizować A. Jak wynika z dokumentacji, strona planuje inwestycję, polegającą na budowie nowego pawilonu z salami chorych i jest na etapie pozyskania źródeł finansowania. Budowa nowego pawilonu pozwoli na zapewnienie dostępności do łóżek z trzech stron, w tym z dwóch dłuższych. A Sp. z o. o. z uwagi na fakt, iż nie zrealizował w pełni wszystkich zadań wynikających z Programu dostosowawczego, wystąpił z wnioskiem do PPIS w [...] o wydanie opinii o wpływie niespełniania wymagań o których mowa w art. 22 ustawy u.d.l. na bezpieczeństwo pacjentów. Opinia nie zwolniła jej z obowiązku dostosowania obiektu do obowiązujących przepisów prawnych.
Dlatego decyzja I instancji w zakresie wyznaczonego terminu usunięcia nieprawidłowości jest wyrazem współpracy i zrozumienia sytuacji nadzorowanej jednostki, a działania podejmowane przez organ I instancji, mają na celu poprawę jakości funkcjonowania placówki, jak i polepszenie bezpieczeństwa i komfortu pobytu w niej pacjenta.
Zgodnie z art. 105 § 1 K.p.a. organ administracji publicznej jest zobowiązany do umorzenia postępowania w przypadku stwierdzenia jego bezprzedmiotowości.
Zarzuty odwołującego o bezprzedmiotowości prowadzonego postępowania, nie znajdują potwierdzenia w obowiązującym stanie prawnym.
Zarzut dotyczący naruszenia przepisu art. 36 ust. 2 ustawy o PIS - poprzez jego niezastosowanie, co doprowadziło do błędnego zastosowania art. 36 ust. 1, podniesiony został przez odwołującego w punkcie 5. Ponadto organ odwoławczy zaznaczył, że z art. 36 ust. 1 ustawy o PIS za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej w związku ze sprawowaniem bieżącego i zapobiegawczego nadzoru sanitarnego pobiera się opłaty w wysokości kosztów ich wykonania, z zastrzeżeniem ust. 2, który stanowi, iż opłat tych nie pobiera się, jeżeli w wyniku czynności kontrolnych nie zostaną stwierdzone naruszenia wymagań higienicznych i zdrowotnych.
Wysokość opłaty za przeprowadzone czynności kontrolne wyliczono zgodnie z rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 5 marca 2010 r. w sprawie sposobu ustalania opłat za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz.U. z 2010 r. Nr 36, poz. 203).
Organ I instancji wyliczył koszty kontroli wyłącznie za czas poświęcony oddziałom, szpitalnym w których stwierdzono nieprawidłowości.
W skardze Spółka zarzuciła:
I. naruszenie przepisów art. 19 K.p.a. i art. 20 K.p.a. w związku z treścią art. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej oraz w związku z treścią § 18 Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 26 czerwca 2012 r. w sprawie szczegółowych wymagań jakim powinny odpowiadać pomieszczenia i urządzenia podmiotu wykonującego działalność leczniczą - poprzez niewłaściwe uznanie, iż Powiatowa Państwowa Inspekcja Sanitarna jest organem właściwym do prowadzenia postępowania w zakresie kontroli spełniania wymagań ogólnoprzestrzennych pomieszczeń podmiotu wykonującego działalność leczniczą;
II. naruszenie przepisu art. 27 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej - poprzez nieuwzględnienie, że zgodnie z powyższym przepisem Państwowa Inspekcja Sanitarna uprawniona jest do nakazania usunięcia uchybień wyłącznie w przypadku stwierdzenia naruszenia wymagań higienicznych i zdrowotnych, podczas gdy w przedmiotowym stanie faktycznym nie zostały spełnione wyżej wymienione przesłanki albowiem zarówno w decyzji jak i w uzasadnieniu Organ nie powołuje się na uchybienia o charakterze higienicznym i zdrowotnym, natomiast w toku postępowania wskazuje jedynie na naruszenie warunków ogólnoprzestrzennych;
III. naruszenie przepisów art. 8 § 1 K.p.a. oraz art. 9 K.p.a. - poprzez błędne poinformowanie Skarżącego, co do zakresu przedmiotu postępowania, wskazując pierwotnie na warunki sanitarno-techniczne, podczas gdy następnie powołano się na warunki higieniczno-sanitarne, co doprowadziło do przekonania Skarżącego o braku legitymacji do wszczęcia i prowadzenia przedmiotowego postępowania przez Organ oraz wprowadziło w błąd co do zakresu przedmiotu sprawy;
IV. naruszenie przepisu 113 § 1 K.p.a. - poprzez zaniechanie wydania postanowienia o sprostowaniu oczywistej omyłki pisarskiej, co doprowadziło Skarżącego do błędnego przekonania, że przedmiotem postępowania administracyjnego jest naruszenie warunków sanitarno-technicznych, co w efekcie doprowadziło do braku możliwości skutecznej obrony swoich praw, gdyż Spółka ustosunkowania się do prowadzonego postępowania zgodnie z pierwotnie wskazanym przedmiotem postępowania;
V. naruszenie przepisów art. 10 § 1 w związku z art. 110 § 1 K.p.a. - poprzez nieuwzględnienie, że zgodnie z powyższym przepisem Organ, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia, nie zaś od chwili wydania decyzji, co doprowadziło do błędnego przyjęcia, iż strona nie skorzystała z przysługującego jej prawa w przedmiocie wypowiedzenia się, a wniosek pełnomocnika Spółki o umorzenie postępowania pozostawiono bez rozpoznania, z uwagi na fakt, iż został on doręczony po wydaniu decyzji, która kończy bieg postępowania administracyjnego, a tym samym doręczenie decyzji nastąpiło dopiero dnia 20 lutego 2019 r., podczas gdy wniosek o umorzenie postępowania został wysłany do organu przed doręczeniem decyzji Spółce;
VI. naruszenie przepisu art. 105 § 1 K.p.a. - poprzez niepodjęcie czynności celem umorzenia postępowania administracyjnego, podczas gdy w niniejszej sprawie wystąpiły przesłanki do wydania takiego rozstrzygnięcia z uwagi na niesprostowanie omyłki;
VII. naruszenie przepisu art. 36 ust. 2 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej - poprzez jego niezastosowanie pomimo zaistnienia przesłanek do jego zastosowania, co doprowadziło do błędnego zastosowania art. 36 ust. 1 w/w ustawy przez Organ I instancji, a w konsekwencji do zobowiązania Spółki do uiszczenia opłaty za przeprowadzenie czynności kontroli sanitarnej, podczas gdy nie doszło do naruszeń higienicznych i zdrowotnych wobec czego Spółka jest zwolniona z ponoszenia opłat za przeprowadzoną kontrolę.
Wskazując na te zarzuty wniosła o:
1. uchylenie decyzji organu I i II instancji w całości,
2. umorzenie postępowania w sprawie,
3. zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że właściwość rzeczowa organów Inspekcji Sanitarnej została określona w art. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Na podstawie powyższego przepisu organ posiada legitymację do sprawowania nadzoru nad warunkami higieniczno-sanitarnymi jakie powinny spełniać pomieszczenia, w których są udzielane świadczenia zdrowotne. Jednakże, ustawodawca nie przyznaje temu organowi kompetencji do sprawowania nadzoru nad warunkami technicznymi oraz ogólnoprzestrzennymi. Zgodnie z treścią art. 19 K.p.a. organy administracji publicznej przestrzegają z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej. W art. 22 ust. 2 u.d.l. wskazuje się, iż wymagania dotyczą w szczególności warunków :
1) ogólnoprzestrzennych,
2) sanitarnych,
3) instalacyjnych.
Na podstawie art. 22 ust. 3 ustawy o działalności leczniczej zostało wydane rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 26 czerwca 2012 r. w sprawie szczegółowych wymagań jakim powinny odpowiadać pomieszczenia i urządzenia podmiotu wykonującego działalność leczniczą. Zgodnie z § 18 rozporządzenia "Łóżka w pokojach łóżkowych są dostępne z trzech stron, w tym z dwóch dłuższych". Treść powyższego przepisu wskazuje na warunki dotyczące sposobu umiejscowienia łóżek oraz przeznaczonych dla pacjentów, co stanowi warunki dotyczące ogólnej przestrzeni znajdującej się w pomieszczeniach, w których wykonywane są świadczenia zdrowotne.
Przepis § 18 rozporządzenia umiejscowiony został w Rozdziale 3 zatytułowanym "Wymagania dla niektórych pomieszczeń i urządzeń" przy czym Rozdział 2 zatytułowany został "Wymagania ogólnoprzestrzenne". Z uwagi na rozkład i treść przepisów powyższych rozdziałów należy uznać, iż Rozdział 3 stanowi uszczegółowienie Rozdziału 2 powyższego Rozporządzenia, gdyż w przepisach Rozdziału 3 ustawodawca określa warunki dotyczące przestrzeni poszczególnych pomieszczeń.
Opisane powyżej warunki określone w przepisie § 18 rozporządzenia nie odnoszą się w żaden sposób do warunków o charakterze higienicznym ani sanitarnym, zatem naruszenia tegoż przepisu, które zostały wykryte podczas przeprowadzonej kontroli nie są naruszeniami warunków higieniczno- sanitarnych, nad którymi nadzór należy do zadań Państwowej Inspekcji Sanitarnej.
W związku z powyższym oraz stosownie do treści art. 1 pkt 7) ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, bez wątpienia należy stwierdzić, iż Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] nie był właściwym organem do wszczęcia ani prowadzenia postępowania administracyjnego w zakresie kontroli spełniania wymagań ogólnoprzestrzennych pomieszczeń podmiotu wykonującego działalność leczniczą
Powyższe naruszenie przepisów postępowania miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Zarzut naruszenia przepisu art. 27 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej - poprzez nieuwzględnienie, że zgodnie z powyższym przepisem Państwowa Inspekcja Sanitarna uprawniona jest do nakazania usunięcia uchybień wyłącznie w przypadku stwierdzenia naruszenia wymagań higienicznych i zdrowotnych, podczas gdy w przedmiotowym stanie faktycznym nie zostały spełnione wyżej wymienione przesłanki.
Skarżąca podniosła, że zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej "W razie stwierdzenia naruszenia wymagań higienicznych i zdrowotnych, państwowy inspektor sanitarny nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie w ustalonym terminie stwierdzonych uchybień". Tymczasem w toku prowadzonego postępowania administracyjnego w sprawie organ I instancji wskazał jedynie na naruszenie warunków "sanitarno- technicznych", natomiast nie ma jakiejkolwiek wzmianki o naruszeniach wymagań higienicznych bądź zdrowotnych. Organ nie wskazał również na naruszenie jakichkolwiek wymagań o charakterze zdrowotnym.
W związku z powyższym, nie wystąpiły przesłanki określone w wyżej wymienionym przepisie, co prowadzi do stwierdzenia, iż organ I instancji nie miał legitymacji do wydania przedmiotowej decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych uchybień w ustalonym terminie.
Skarżący nie podzielił stanowiska organu, iż "ustawienie łóżek umożliwiających dostęp z trzech stron, w tym z dwóch dłuższych, jest konieczne dla zapewnienia właściwej pielęgnacji pacjentów, w tym szczególnie pacjentów po zabiegach chirurgicznych". Owszem można zgodzić się, iż jest to ustawienie optymalne, nie jest to jednak warunek sine qua non zapewnienia właściwej higieny pacjentów. Należy w tym miejscu zwrócić uwagę, iż organ I instancji w toku prowadzonej kompleksowej kontroli nie stwierdził jakichkolwiek naruszeń stricte sanitarnych, higienicznych i zdrowotnych.
Argumenty organu odnośnie rzekomo higienicznego (albo zdrowotnego) charakteru wymogu określonego w § 18 rozporządzenia są całkowicie gołosłowne, a poza tym całkowicie chybione. Przedmiotowy wymóg istotnie bowiem odnosi się do ustawienia łóżek w pomieszczeniu, niezależnie od tego czy którekolwiek z nich jest zajęte przez pacjenta. Formalnie wymóg ten powinny spełniać nawet łóżka w całkowicie pustych salach. Nie sposób natomiast argumentować, iż brak dostępu z trzech stron do łóżka niezajmowanego przez pacjenta jest wymogiem higienicznym albo zdrowotnym.
Zarzut naruszenia przepisów art. 8 § 1 K.p.a. oraz art. 9 K.p.a. - poprzez błędne poinformowanie Spółki, co do zakresu przedmiotu postępowania, wskazując pierwotnie na warunki sanitarno-techniczne, podczas gdy następnie powołano się na warunki higieniczno-sanitarne, co doprowadziło do przekonania strony o braku legitymacji do wszczęcia i prowadzenia przedmiotowego postępowania przez organ oraz wprowadziło w błąd co do zakresu przedmiotu sprawy Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] udzielił Spółce błędnej informacji dotyczącej przedmiotu prowadzonego postępowania, wskazując, iż przeprowadzona u Spółki kontrola dotyczy warunków sanitarno-technicznych. Spółka, opierając się na powyższej informacji, pozostawała w przeświadczeniu, iż przedmiotem postępowania jest naruszenie warunków sanitarno- technicznych. W związku z powyższym ustosunkowała się do prowadzonego postępowania, wskazując, iż organ I instancji nie posiada legitymacji do wszczęcia i prowadzenia postępowania, wnosząc o umorzenie tegoż postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie .
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Na podstawie art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. 2017r.,poz. 2188 ze zm. ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( t.j. Dz.U. 2018r., poz.1302 ze zm.) dalej w skrócie: "P.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl art. 3 § 2 pkt 1 P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg między innymi na decyzje administracyjne.
W myśl art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną,
z zastrzeżeniem art. 57 a.
Skarga jest usprawiedliwiona, lecz z innych przyczyn niż w niej wskazano.
Uwzględnienie zarzutów skargi oznaczałoby konieczność stwierdzenia nieważności zaskarżonych decyzji I i II instancji na podstawie art. 156 § 1 pkt 1 K.p.a. już tylko z uwagi na brak właściwości organów inspekcji sanitarnej podczas kontroli higieniczno-sanitarnej pomieszczeń podmiotu wykonywującego działalność leczniczą w zakresie spełnienia wymagań ogólnoprzestrzennych. Tak jednak nie jest.
Pomijając na wstępie zarzut z pkt.VII skargi dotyczący naruszenia art. 36 ust. 1 i 2 ustawy o PIS, który odnosi się do kosztów kontroli i jest konsekwencją jej wyników, należy podkreślić, ż pozostałe zarzuty skargi wyartykułowane w pkt I-VI opierają się na takim oto założeniu, iż art. 1 pkt 7 w zw. z art. 27 ust. 1 ustawy o PIS, ani zapisy rozporządzenia z 26 czerwca 2012 r. nie mogły stanowić podstawy do stwierdzenia przez organy inspekcji sanitarnej naruszenia warunków higieniczno-sanitarnych przez Spółkę, a to dlatego, że protokół kontroli i wydane na jego podstawie decyzje nie powołują się na uchybienia o charakterze higienicznym i zdrowotnym, lecz na naruszenie warunków ogólnoprzestrzennych oraz wymagań dla niektórych pomieszczeń i urządzeń. Takie założenie skarżącej spółki jest z przyczyn wskazanych niżej oczywiście błędne. W granicach art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd nie jest związany zarzutami skargi i poddane kontroli akty uchylił z innych przyczyn.
W pełni zaakceptować należy stanowisko organu, że ustawowe określenie naruszenia warunków higieniczno-sanitarnych jest tożsame z naruszeniem warunków (wymagań) higienicznych i zdrowotnych.
Określenie warunków higienicznych to określenie warunków związanych z przestrzeganiem czystości. Według Słownika języka polskiego "higiena" to przestrzeganie czystości. Higiena osobista to indywidualne staranie człowieka o utrzymanie czystości i optymalnego stanu zdrowia. Medycznie to dział medycyny , nauka o wpływach środowiska na zdrowie ludzkie i reakcje organizmu na te wpływy. (por. Uniwersalny Słownik Języka Polskiego pod red. Stanisława Dubisza, Tom 1. Str. 1142 Wyd. PWN 2003).
Z kolei pojęcie "sanitarny" to medycznie stan dotyczący spraw zdrowia i higieny, mający na celu zapobieganie chorobom zakaźnym i społecznym, odnoszący się do służby zdrowia i opieki nad chorymi. Wywodzi się z łacińskiego słowa "sanitarius"- dotyczący zdrowia. Dlatego "sanitaria" to medyczne artykuły sanitarne służące higienie, a w budownictwie urządzenia sanitarne lub ich elementy ( czyli także służące higienie- przypis Sądu) ( por. op. cit., Tom 3 str. 1143-1444).
Wreszcie "zdrowotny" to dotyczący stanu zdrowia, korzystnie działający na zdrowie (por. op. cit. Tom 4 str. 953). Z kolei "ochrona zdrowia" to polityka społeczna, wszelka społeczna działalność, której celem jest zapobieganie chorobom i ich leczenie, to zabezpieczenie przed niekorzystnym wpływem warunków zewnętrznych (np. system środków zapewniających bezpieczne dla życia i zdrowia pracowników warunki pracy) albo system instytucjonalno-finansowy i wszelka społeczna działalność mające na celu zapobieganie chorobom i ich leczenie, odnoszące się do służby zdrowia i opieki nad chorymi (por. op cit. Tom 2 str. 1104 i Encyklopedia PWN Wyd. elektroniczne).
Sąd orzekający w pełni podziela stanowisko organu odwoławczego, że na gruncie przepisów ustawy o PIS naruszenie wymagań higieniczno – sanitarnych jest tożsame z naruszeniem wymagań higienicznych i zdrowotnych.
Powyżej powołane definicje słownikowe pojęć: higiena, sanitarny, zdrowotny nie pozostawiają wątpliwości, że wymagania higieniczno – sanitarne mieszczą w sobie pojęcie wymagań, tak higienicznych, jak i zdrowotnych. Skoro stan sanitarny to stan dotyczący zdrowia i higieny mający na celu zapobieganie chorobom, odnoszący się do służby zdrowia i opieki nad chorymi, czyli wprost stan dotyczący zdrowia i higieny, a stan higieniczny to stan przestrzegania czystości, w tym starania o utrzymanie optymalnego stanu zdrowia, to nie ulega wątpliwości trafność argumentacji organu II instancji w odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 27 ust 1 ustawy o PIS w zw. z art. 1 pkt 7 tej ustawy i zapisami poprzednio obowiązującego § 18 rozporządzenia z 26 czerwca 2012 r. (Dz. U. 2012 poz. 739), którego treść odpowiada zresztą obecnie obowiązującemu § 18 rozporządzenia z 26 marca 2019 r. w sprawie szczegółowych wymagań (...), które weszło w życie 1 kwietnia 2019 r. (por. Dz. U. 2019 poz. 595).
Pomimo powyższych zważań Sąd nie mógł zaakceptować nałożenia na Spółkę obowiązku opartego na § 18 rozporządzenia, nawet przy odroczonym terminie jego wykonania do końca 2023 r. Podstawą takiej oceny jest treść wcześniej wydanego postanowienia organu inspekcji sanitarnej I instancji z 5 marca 2018 r. wyrażającego pozytywną opinię dla stanu higieniczno – sanitarnego także na trzech obecnie zakwestionowanych oddziałach szpitalnych. Zaskarżone decyzje pozostają w sprzeczności z treścią tamtego rozstrzygniecia.
Poza sporem jest stwierdzenie organu II Instancji, że A jako pracodawca, powinno zdawać sobie sprawę z faktu, iż brak dostępności łóżek z trzech stron, w tym z dwóch dłuższych utrudnia zachowanie ergonomicznych warunków pracy personelu, tj. utrudnione wykonywanie czynności przy pacjencie i narażanie pracowników na nadmierne obciążenie układu mięśniowo - szkieletowego, a co za tym idzie ryzyko powstania choroby zawodowej. Nadmierne obciążenie układu ruchu przy obsłudze pacjenta potęguje się wtedy, kiedy nie są zachowane ergonomiczne warunki pracy. Ogólne obowiązki pracodawcy zostały w tym zakresie określone, jak słusznie zauważył organ, w ustawie z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks Pracy - Rozdział X Bezpieczeństwo i higiena pracy (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 917 z późn. zm.).
Uwaga ta odnosi się do wymagań dotyczących warunków pracy personelu szpitalnego, lecz jest to tylko pracownicza strona zagadnienia, gdyż organy inspekcji sanitarnej sprawują także nadzór nad warunkami higieniczno - sanitarnymi, jakie powinien spełniać personel medyczny, sprzęt oraz pomieszczenia, w których są udzielane świadczenia zdrowotne zgodnie z art. 1 pkt 7 ustawy o PIS i może stosować nakazy w razie stwierdzenia naruszeń wymagań higienicznych i zdrowotnych na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy.
Stwierdzone nieprawidłowości podczas czynności kontrolnych, tj. brak dostępności niektórych łóżek z trzech stron, w tym z dwóch dłuższych stanowią naruszenie wymagań higieniczno - sanitarnych, a w konsekwencji zdrowotnych w trzech zakwestionowanych oddziałach szpitalnych.
Takie ustawienie łóżek jest konieczne nie tylko dla zapewnienia właściwych warunków pracy personelu przy pielęgnacji pacjentów, w tym szczególnie pacjentów po zabiegach chirurgicznych, ale także ze względów zdrowotnych, nie wspominając o innych równie istotnych i ważnych z punktu widzenia praw pacjenta np. prawa do intymności.
Zachowanie właściwej higieny pacjentów ma istotne znaczenie w zapobieganiu zakażeniom szpitalnym. Słusznie zauważył organ odwoławczy, że znaczna część pacjentów ma utrudnioną możliwość poruszania się i wymaga codziennej pielęgnacji przy łóżku, a rozmieszczenie łóżek zgodnie z przepisami jest niezbędne dla minimalizowania ryzyka występowania zakażeń. Wszystkie te ustalenia kontroli a następnie organów zawarte w decyzjach Sąd w pełni akceptuje. Nie zgadza się jednak z wyprowadzonymi wnioskami.
Organ odwoławczy wywodził, iż organ I instancji w decyzji wyznaczył stronie termin usunięcia nieprawidłowości do dnia 31 grudnia 2023 r., który jest wystarczająco odległy na realizację przedsięwzięcia, które zamierza zrealizować A.
Jak wynika z dokumentacji, strona planuje inwestycję, polegającą na budowie nowego pawilonu z salami chorych i jest na etapie pozyskiwania źródeł finansowania. Budowa nowego pawilonu pozwoli na zapewnienie spełnienia wszelkich wymogów, w tym dostępności do wszystkich łóżek z trzech stron, w tym z dwóch dłuższych.
Zdaniem Sądu istnieje sprzeczność a przynajmniej brak konsekwencji pomiędzy ustaleniami i wnioskami kontroli oraz wydanym nakazem a ustaleniami organu I instancji przy wydawaniu opinii na podstawie art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011r. o działalności leczniczej (Dz. U. 2018, poz. 2190 ze zm.), w skrócie: "u.d.l.".
W postanowieniu z dnia 5 marca 2018 r. PPIS w [...] stwierdził, że brak spełnienia wymagań, o których mowa w art. 22 ust.1 u.d.l., przez A, w związku z wymogiem określonym w § 18 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 26 czerwca 2012r. w sprawie szczegółowych wymagań jakim powinny odpowiadać pomieszczenia i urządzenia podmiotu wykonującego działalność leczniczą tj. zapewnienia dostępu do łóżek w pokojach łóżkowych z trzech stron, w tym z dwóch dłuższych, ma nieznaczny wpływ na bezpieczeństwo pacjentów.
Organ inspekcji sanitarnej badając w tamtym postępowaniu wpływ warunków higieniczno – sanitarnych na bezpieczeństwo chorych podniósł, że podmiot leczniczy w przedstawionej analizie ryzyka, dokonał oceny stanu faktycznego pod względem ryzyka dla pacjentów i oświadczył, iż niedostosowanie placówki w przedmiotowym zakresie ma nieznaczny wpływ na bezpieczeństwo pacjentów, z uwagi na stosowany plan systemu przyjęć pacjentów.
Ustalił w szczególności, że w A pacjenci w zdecydowanej większości przyjmowani są w trybie planowym a ocenie w dniu przyjęcia podlega: ich stan zdrowia, stopień samodzielności oraz ryzyko zakażenia. Chorzy, którzy wymagają wzmożonej opieki zajmują łóżka z dostępem z trzech stron, w tym z dwóch dłuższych a odstępy między łóżkami umożliwiają swobodny dostęp do pacjentów.
Ponadto organ ustalił, że od sierpnia 2015r. proces sterylizacji narzędzi i sprzętu medycznego prowadzony jest w nowo wybudowanej Centralnej Sterylizatorni, która spełnia wymagania sanitarne, fachowe oraz organizacyjne. Rozwiązania technologiczne, funkcjonalne, ergonomiczne oraz bezpieczeństwo pracy i kwalifikacje personelu sprawiają, że Centralna Sterylizatornia pozwala na zminimalizowanie ryzyka mającego wpływ na bezpieczeństwo pacjentów i personelu. Istotnym elementem struktury szpitala mającym wpływ na bezpieczeństwo pacjentów jest również nowo wybudowany blok operacyjny. spełniający wymagania sanitarne oraz wyposażony w nowoczesny sprzęt.
Dalej ustalił, że w obrębie bloku operacyjnego znajduje się sala pooperacyjna, gdzie rozmieszczenie łóżek umożliwia dostęp z czterech stron, a odstępy między łóżkami umożliwiają swobodny dostęp do pacjenta. Sala pooperacyjna wyposażona jest w urządzenia medyczne pozwalające na ciągłe monitorowanie funkcji życiowych pacjentów, np., defibrylator, respirator, kardiomonitory, pompy infuzyjne, urządzenia ssące.
W celu zminimalizowania niebezpieczeństwa związanego z opieką po zabiegu operacyjnym, nad bezpieczeństwem pacjentów stały nadzór prowadzi pielęgniarka anestezjologiczna. W Oddziale [...] nad pacjentami po zabiegach operacyjnych prowadzona jest zintensyfikowana opieka w pokoju łóżkowym wyposażonym w sprzęt monitorujący podstawowe funkcje życiowe pacjentów, gdzie również zapewniony jest dostęp do łóżek z trzech stron, w tym z dwóch dłuższych, a odstępy między łóżkami umożliwiają swobodny dostęp do pacjentów. Organ inspekcji sanitarnej zaakceptował stanowisko Spółki, że niedotrzymanie terminu zawartego w zaopiniowanym Programie dostosowawczym było wynikiem trudności w pozyskaniu środków finansowych na budowę nowego pawilonu, który pozwoliłby na rozgęszczenie łóżek w istniejących salach chorych. Od roku 2010 Spółka posiada kompletną dokumentację budowlaną sfinansowaną w 90% ze środków Województwa Opolskiego oraz pozwolenie na budowę z dnia 29 marca 2010 r.
Niezależnie od powyższego w placówce opracowany jest plan higieny, który reguluje utrzymanie należytego stanu sanitarno - higienicznego pomieszczeń, w tym prowadzenie procesu dekontaminacji. Opracowane są również instrukcje właściwego postępowania w różnych obszarach, w celu zminimalizowania ryzyka wystąpienia zdarzenia niepożądanego, a tym samym zapewnienia bezpieczeństwa dla pacjentów i personelu szpitalnego. Ponadto w placówce prowadzony jest nadzór nad funkcjonowaniem systemu kontroli zakażeń szpitalnych.
Wobec tych wyjaśnień Spółki i własnych ustaleń Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] stwierdził w postanowieniu z 5 marca 2018 r., iż A stosuje rozwiązania zastępcze, równoważne pod względem osiągniętego skutku do czasu dostosowania obiektu w powyższym zakresie.
Sytuacja faktyczna w kontrolowanym szpitalu po około 9 miesiącach od wydania tego postanowienia nie zmieniła się.
Trudno zatem w niezmienionych warunkach lokalowych, technicznych i osobowych A uzasadnić nakaz wydany przez organ I instancji, pozostający w sprzeczności z poprzednią opinią. Albo bowiem nastąpiło drastyczne pogorszenie warunków sanitarno – higienicznych, a w konsekwencji zdrowotnych w trzech zakwestionowanych oddziałach szpitalnych, i należy natychmiast wyegzekwować stosowanie § 18 rozporządzenia we wszystkich salach, zamiast wyznaczać termin 4 lat, albo zasady przyjmowania, leczenia operacyjnego, rozmieszczania pacjentów stosowane przez A zminimalizowały, lub wręcz wyeliminowały ich wpływ na zdrowotne bezpieczeństwo pacjentów a wydana wcześniej opinia z 5 marca 2018 r. jest aktualna.
Jeżeli przyjąć, że ratio legis regulacji zawartej w art. 27 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej jest natychmiastowe przeciwdziałanie niebezpieczeństwom i zagrożeniom dla życia i zdrowia ludzkiego już na etapie rozpoznania takiego zagrożenia, to zaskarżona decyzja jest wewnętrznie sprzeczna.
Na te wątpliwości zaskarżona decyzja nie daje odpowiedzi. Oczywiście nie można zapominać o warunkach funkcjonowania A, w tym lokalowych, technicznych i finansowych. Z treści decyzji wynika, że organy miały tego pełną świadomość.
Już w 2018r. statystyczny średni czas oczekiwania na podstawowe zabiegi [...] stanowił okres około 2000 dni. Dopiero wybudowanie dodatkowego pawilonu z salami łóżkowymi tą sytuację radykalnie zmieni, o co Spółka czyni starania od 2010r.
Z tych względów i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c) P.p.s.a. skarga została uwzględniona. Na koszty postępowania zasądzone od organu składa się 200 złotych wpisu od skargi oraz 497 złotych kosztów zastępstwa procesowego.
Wskazania do dalszego postępowania wynikają wprost z powyższych rozważań.
.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło