II SA/Op 195/08

WyrokWSA w Opolu2008-09-16

Skład orzekający: Ewa Janowska, Teresa Cisyk, Elżbieta Naumowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przekroczenie kryterium dochodowego o 60 groszy stanowi podstawę do uchylenia decyzji o przyznaniu zasiłku stałego, mimo że skarżąca wymaga stałej opieki i ponosi dodatkowe koszty utrzymania?
Ratio decidendi
Przekroczenie kryterium dochodowego, nawet o niewielką kwotę, stanowi obligatoryjną przesłankę do uchylenia decyzji o przyznaniu zasiłku stałego, zgodnie z art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej. Organy administracji publicznej są zobowiązane działać na podstawie i w granicach prawa, a przepisy Kodeksu cywilnego, w tym art. 5 K.c., nie mają zastosowania w postępowaniach administracyjnoprawnych dotyczących świadczeń z pomocy społecznej. Prawo do zasiłku stałego jest uzależnione od spełnienia ustawowych kryteriów dochodowych, a jego przyznanie nie jest uznaniowe.
Stan faktyczny
Skarżąca K. S. otrzymała decyzją z dnia 13 maja 2004 r. zasiłek stały. Decyzją z dnia [...] organ uchylił tę decyzję, wskazując na przekroczenie kryterium dochodowego rodziny w związku z przyznaniem mężowi skarżącej emerytury. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję uchylającą zasiłek. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie art. 5 K.c. i podnosząc, że przekroczenie kryterium o 60 groszy nie powinno pozbawić jej świadczenia, zwłaszcza że wymaga stałej opieki i ponosi dodatkowe koszty.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Janowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Teresa Cisyk Sędzia WSA Elżbieta Naumowicz Protokolant Sekretarz sądowy Joanna Szyndrowska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 16 września 2008 r. sprawy ze skargi K. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie zasiłku stałego oddala skargę. Decyzją z dnia 13 maja 2004 r., nr [...], K. S. przyznane zostało świadczenie z pomocy społecznej w formie zasiłku stałego w wysokości 262,87 zł miesięcznie od 1 maja 2004 r. na trwałe, świadczenia zdrowotnego od dnia 1 maja 2004 r. oraz składki zdrowotnej w wysokości 8,25 % od kwoty zasiłku na czas trwania świadczenia. Decyzja wydana została w oparciu o art. 104 § 1 i 2 K.p.a. w zw. z art. 7, art. 8, art. 9 pkt 1, art. 15 pkt 1, art. 18ust. 1 pkt 1 i 2, art. 36 pkt 1 ppkt a, art. 37 pkt 1-3, art. 101 pkt 1, art. 102 pkt 1 i 2, art. 106 pkt 1 – 4, art. 107, art. 109, art. 110 pkt 1 – 7, art. 112 pkt 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.) oraz ustawę z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia (Dz. U. Nr 45, poz. 391 ze zm.). Uzasadniając rozstrzygnięcie Zastępca Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w O. stwierdził, iż wnioskodawczyni kwalifikuje się do przyznania zasiłku stałego. Wskazał również, że zasiłek będzie wypłacany od 17 do 30 każdego miesiąca, a o każdej zmianie sytuacji osobistej lub majątkowej, która wiąże się z podstawą przyznania zasiłku należy bezzwłocznie powiadomić Ośrodek. Powyższa decyzja była następnie kilkakrotnie zmieniana w części dotyczącej wysokości zasiłku stałego. Decyzją z dnia [...], nr [...], Zastępca Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w O., działający z upoważnienia Prezydenta Miasta [...], uchylił jednak decyzję z dnia 13 maja 2004 r. o przyznaniu świadczenia, nadając jednocześnie swojej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał art. 7 pkt 5, art. 8 ust. 1 pkt 2, art. 9, art. 37 ust. 1 pkt 2, art. 106 ust. 5, art. 110 ust. 7 i 8 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.) oraz § 1 pkt 1 lit. b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2006 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. Nr 135, poz. 950). W uzasadnieniu wyjaśnił, iż w wyniku przeprowadzonego wywiadu środowiskowego ustalono, że sytuacja dochodowa dwuosobowej rodziny K. S. uległa zmianie w związku z przyznaniem jej mężowi od dnia 16 września 2007 r. emerytury. Jak ustalono, wysokość świadczenia z tego tytułu wyniosła w miesiącu wrześniu 289,70 zł, a od października wynosi 524,69 zł miesięcznie. Wskazując, iż na dochód rodziny składa się również dodatek mieszkaniowy w stałej wysokości 178,51 zł miesięcznie, organ wyliczył, iż dochód rodziny w miesiącu wrześniu wyniósł 468,21 zł, a od października wynosi 703,20 zł, co w przeliczeniu na osobę w rodzinie daje kwotę 351,60 zł. Stosownie do § 1 pkt 1 lit. b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2006 r. stwierdził też, że dochód ten przekracza określone w powołanym przepisie kryterium dochodowe w wysokości 351 zł. Z tego też względu w ocenie organu, przyjąć należało, że od dnia 1 października strona nie kwalifikuje się do pomocy, która była jej przyznana decyzją z dnia 13 maja 2004 r. W odwołaniu od decyzji K. S. podniosła, iż stanowisko organu pozostaje w rażącej sprzeczności z zawartą w art. 5 K.c. klauzulą, wobec której przekroczenie kryterium o kwotę 60 groszy nie może stanowić podstawy uchylenia decyzji. W tym względzie pogląd organu, zdaniem odwołującej, pozostaje w rażącej sprzeczności z zasadami współżycia społecznego oraz orzecznictwem Sądu Najwyższego i innych organów regulujących ten obszar działania stosowanych przepisów. Decyzją z dnia [...], nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu powołując przepisy ustawy o pomocy społecznej określające zasady przyznawania świadczeń z pomocy społecznej, organ odwoławczy w oparciu o ustalenia stanu faktycznego, zgodził się ze stanowiskiem prezentowanym w decyzji pierwszoinstancyjnej. Dodatkowo wyjaśnił, iż na skutek nabycia przez B. S. męża odwołującej prawa do emerytury, w sprawie wystąpiła przesłanka zmiany sytuacji dochodowej rodziny K. S., o której mowa w art. 106 ust. 5 ustawy, mająca wpływ na przyznane stronie prawo do zasiłku stałego. Okoliczność ta, stanowi bowiem podstawę do uchylenia przyznanego prawa do zasiłku stałego. W ocenie organu odwoławczego, na uwzględnienie nie zasługiwały przy tym argumenty odwołania, iż przekroczenie kryterium o kwotę 60 groszy nie może stanowić podstawy uchylenia decyzji. Jak podał organ, za dochód – zgodnie z art. 8 ust. 3 ustawy – uważa się bowiem sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu, z miesiąca w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania. Stosownie natomiast do treści art. 6 pkt 3 i 4 ustawy, dochód rodziny oznacza sumę miesięcznych dochodów osób w rodzinie, a dochód na osobę w rodzinie – dochód rodziny podzielony przez liczbę jej członków. W konsekwencji tego, organ odwoławczy stwierdził też, iż fakt przekroczenia ustawowego kryterium dochodowego o kwotę 60 groszy ma istotny wpływ na prawo do omawianego świadczenia, bowiem kryterium to jest kategoryczne i nawet nieznaczne przekroczenie przez stronę wysokości kwoty granicznej wyklucza przysługiwanie prawa do zasiłku stałego. Jak wyjaśnił, kryterium dochodowe jest zasadą obowiązująca w odniesieniu do wszystkich form pomocy społecznej o charakterze pieniężnym, w szczególności zaś dla zasiłku stałego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu K. S. zarzuciła decyzji odwoławczej naruszenie przepisów prawa materialnego, a w szczególności art. 5 K.c. i wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji w całości oraz utrzymanie w mocy uchylonej decyzji z dnia 13 maja 2004 r. Kwestionując stanowisko organu stanowiące podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia, podniosła przede wszystkim, iż organ odwoławczy nie ustosunkował się do zgłoszonego w odwołaniu zarzutu rażącego naruszenia art. 5 K.c. Ponadto wskazała, iż jest osobą całkowicie niezdolną do pracy, o której mowa w art. 6 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej i wymaga stałej opieki. Ponosi też ogromne koszty na dodatkowe wyżywienie i utrzymanie. W tej zaś sytuacji, jak stwierdziła, przekroczenie kwoty kryterium dochodowego o 60 groszy nie może pozbawić jej dobrodziejstwa płynącego z uchylonej decyzji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze, nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, podtrzymało argumenty przytoczone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi. Odnosząc się do okoliczności faktycznych powołanych przez skarżącą, tj. konieczności stałej opieki oraz ponoszenia kosztów dodatkowego wyżywienia i utrzymania, organ wskazał natomiast, iż prawo do zasiłku stałego przysługuje osobom, które spełniają warunki ustawowe. Jak wyjaśnił, oznacza to, że nie istnieje prawna możliwość odejścia od nich, bez względu na sytuację zdrowotną i materialną strony. Organy administracji publicznej, w myśl art. 6 K.p.a., obowiązane są bowiem działać wyłącznie na podstawie i w granicach prawa. Jednocześnie zaś, jak podał organ, w sprawie dotyczącej przyznania prawa do pomocy ze środków pomocy społecznej, nie mają zastosowania przepisy kodeksu cywilnego. Dlatego też za chybiony przyjąć należy zarzut naruszenia art. 5 K.c. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Z określonej w powołanym przepisie kontrolnej funkcji sądów administracyjnych oraz toczących się przed nimi postępowań wynika, iż Sądy te dokonując oceny działań organów administracji publicznej, nie stanowią kolejnej instancji w sprawach należących do właściwości tych organów i nie są uprawnione do podejmowania merytorycznych rozstrzygnięć w zakresie praw i obowiązków podmiotów prawa administracyjnego. Wniesienie do sądu administracyjnego skargi na akt wydany przez organ administracji publicznej, nie skutkuje tym samym przejęciem sprawy administracyjnej i wydaniem przez sąd końcowego rozstrzygnięcia w sprawie. Funkcja tego Sądu polega bowiem wyłącznie na kontroli wykonywania administracji publicznej przez powołane do tego organy. Zgodnie z art. 1 § 2 Prawo o ustroju sądów administracyjnych, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż w postępowaniu sądowym, nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Ponadto, sądy administracyjne nie kierują się też społeczno – gospodarczym przeznaczeniem prawa, czy zasadami współżycia społecznego, które jako zasady prawa cywilnego znajdują zastosowanie w ramach stosunków cywilnoprawnych. W postępowaniu sądowoadministracyjnym badana jest wyłącznie legalność poddanych sądowej kontroli aktów administracyjnych, czyli ich zgodność z przepisami prawa materialnego i prawidłowość przyjętej przez organ procedury, która doprowadziła do ich wydania. Inaczej mówiąc, Sąd bada prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej P.p.s.a., uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Przeprowadzona w niniejszej sprawie przez Sąd, według wskazanych zasad kontrola nie wykazała, aby zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa, o jakim mowa w art. 145 § 1 P.p.s.a . Podstawę materialnoprawną wydania zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.) – zwanej dalej ustawą, określającej rodzaje pomocy społecznej ze środków publicznych oraz zasady i tryb jej udzielania. Zgodnie z tą ustawą zasiłek stały stanowi jedną z pieniężnych form pomocy społecznej. W myśl art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy, w przypadku osób pozostających w rodzinie, przysługuje on pełnoletniej osobie niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód, jak również dochód na osobę w rodzinie są niższe od kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. Ustawodawca uzależnił tym samym przyznanie świadczenia w formie zasiłku stałego od kumulatywnego spełnienia kilku przesłanek do których należą: pełnoletniość osoby ubiegającej się o zasiłek, niezdolność do pracy z powodu wieku lub całkowita niezdolność do pracy (spowodowana niepełnosprawnością) oraz uzyskiwanie dochodu nieprzekraczajacego kryterium dochodowego. Kryterium to określone zostało w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2006 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. z dnia 27 lipca 2006 r.) i w odniesieniu do osób pozostających w rodzinie wynosi 351 zł. Stosownie do art. 37 ust. 2 pkt 2 ustawy wysokość zasiłku stanowi natomiast różnicę między kryterium dochodowym na osobę w rodzinie, a dochodem na osobę w rodzinie. Mając na uwadze powyższe regulacje zauważyć trzeba, iż z treści przepisu art. 37 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, a w szczególności z użycia w nim zwrotu "zasiłek stały przysługuje" wynika, że decyzja o przyznaniu zasiłku stałego nie jest decyzją uznaniową i to zarówno co do faktu jego przyznania lub nie przyznania, jak i co do jego wysokości. Oznacza to, iż właściwy organ administracji publicznej nie posiada żadnej swobody w zakresie przyznania tego rodzaju świadczenia, którego uzyskanie uzależnione jest jedynie od spełnienia przez osoby pozostające w rodzinie łącznie przesłanek z art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy. Jego wysokość uzależniona jest natomiast od faktycznie uzyskiwanego dochodu i stanowi uzupełnienie dochodu osób uprawnionych, do określonego w przepisach kryterium. W niniejszej sprawie, będącej przedmiotem postępowania sądowoadministracyjnego, zasiłek stały wraz z powiązanymi z nim i wynikającymi z jego przyznania ( na mocy ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia - Dz. U. Nr 45, poz. 391, z późn. zm, która zastąpiona została przez ustawę z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - Dz. U. Nr 210, poz. 2135 ze zm.), świadczeniem zdrowotnym i składkami zdrowotnymi, przyznany został skarżącej decyzją z dnia 13 maja 2004 r., która to następnie, w związku z weryfikacją kryterium dochodowego, kilkakrotnie była zmieniana w części dotyczącej wysokości zasiłku. Świadczenie przyznane zostało K. S. na skutek ustalenia, że jest ona osobą całkowicie niezdolną do pracy w rozumieniu art. 6 pkt 1 ustawy, z uwagi na orzeczony umiarkowany stopień niepełnosprawności, a jednocześnie dochód na osobę w jej rodzinie, którą tworzy wraz z mężem, był niższy od przewidzianego przepisami prawa kryterium dochodowego. Podstawę wydania kwestionowanego przez skarżącą w niniejszym postępowaniu rozstrzygnięcia, o uchyleniu tej decyzji, stanowiło natomiast ustalenie przez organ, iż na skutek zmiany sytuacji dochodowej, dochód rodziny skarżącej w przeliczeniu na osobę przewyższył kryterium dochodowe. Uwzględniając dokonane w postępowaniu administracyjnym ustalenia w zakresie stanu faktycznego, w ocenie Sądu uznać należało, iż dokonane zostały one w sposób prawidłowy, a zaskarżona decyzja wydana została zgodnie z przepisami prawa. W związku z powzięciem informacji o wystąpieniu okoliczności powodujących zmianę sytuacji dochodowej strony, w myśl art. 107 ust. 1 ustawy w celu zbadania uprawnień strony do przyznanego zasiłku, organ słusznie przeprowadził wywiad środowiskowy. W wyniku wywiadu ujawniono, iż mąż K. S., w miesiącu październiku pobrał emeryturę w wysokości 524,69 zł. W postępowaniu ustalono również, że świadczenie emerytalne przyznane zostało B. S. od 16 września 2007 r. i w miesiącu wrześniu wypłacone zostało w kwocie 298,80 zł. Ponadto w materiale dowodowym wykazano, iż na mocy decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia 11 czerwca 2007 r. mężowi skarżącej przyznany został na okres od lipca do grudnia 2007 r. dodatek mieszkaniowy w kwocie 178,51 zł. Stosownie do tego jako prawidłową uznać trzeba ocenę dokonaną przez organy, iż w miesiącu październiku 2007 r. sytuacja dochodowa K. S. ulegała zmianie, która to zmiana z kolei stanowiła podstawę uchylenia decyzji przyznającej jej zasiłek stały. Wobec brzmienia art. 8 ust. 3 oraz ust. 4 ustawy za dochód rodziny skarżącej uznać bowiem należało dochód jej męża zarówno z tytułu uzyskanej emerytury jak i dodatku mieszkaniowego. Mocą art. 8 ust. 3 ustawy, na gruncie ustawy o pomocy społecznej, pod pojęciem dochodu rozumieć wszak należy wszystkie dochody bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, z wyłączeniem odliczeń i pomniejszeń wymienionych w art. 8 ust. 4 ustawy. Przepis ten tworzy jednak katalog zamknięty i wśród świadczeń niepodlegających wliczeniu do dochodu nie wymienia emerytury oraz dodatku mieszkaniowego. Dlatego też, w stanie faktycznym niniejszej sprawy przyjąć należało, że dochód rodziny skarżącej w październiku 2007 r. wyniósł 703,20 zł (wyliczony poprzez zsumowanie dochodu z tytułu emerytury w wysokości 524,69 zł i dodatku mieszkaniowego w kwocie 178,51 zł), co w przeliczeniu na osobę dawało kwotę 351,60 zł. Kwota ta jednocześnie przekroczyła ustaloną przez ustawodawcę w wysokości 351 zł kwotę kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, co obligowało organ do przeprowadzenia postępowania mającego na celu zweryfikowanie decyzji przyznającej zasiłek stały. Zaznaczyć przy tym trzeba, iż wprawdzie przyznając skarżącej świadczenie określono w decyzji z dnia 13 maja 2004 r., że zostaje ono przyznane na trwałe, niemniej jednak takie sformułowanie nie mogło w żadnej mierze stanowić podstawy wyłączenia obowiązku organu uchylenia tej decyzji w ustawowym trybie przewidzianym art. 106 ust. 5 ustawy. Powołany przepis stanowi, iż decyzję administracyjną zmienia się lub uchyla na niekorzyść strony bez jej zgody w przypadku zmiany przepisów prawa, zmiany sytuacji dochodowej lub osobistej strony, pobrania nienależnego świadczenia, a także można zmienić lub uchylić decyzję, jeżeli wystąpiły przesłanki, o których mowa w art. 11, 12 i 107 ust. 5. Zmiana decyzji administracyjnej na niekorzyść strony nie wymaga jej zgody. Stosownie do treści art. 106 ust. 5 ustawy podnieść zatem trzeba, iż określa on przesłanki uruchomienia nadzwyczajnego trybu postępowania, zmierzającego do dokonania weryfikacji decyzji przyznającej świadczenie z pomocy społecznej. Przepis ten ustanawia przy tym zarówno katalog przesłanek obligatoryjnych, jak i fakultatywnych, których wystąpienie stanowi, bądź też odpowiednio może stanowić podstawę weryfikacji decyzji. Zmiana sytuacji dochodowej strony stanowi przesłankę obligatoryjną, której wystąpienie nakłada na organ obowiązek uchylenia decyzji w sytuacji stwierdzenia, iż uzyskiwany dochód nie uprawnia świadczeniobiorcy do otrzymywania świadczenia. O ile bowiem w przypadku zaistnienia okoliczności stanowiących fakultatywne przesłanki uchylenia decyzji, uznaniu organu pozostawiona została ocena co do zasadności uchylenia rozstrzygnięcia, zaistnienie obligatoryjnej podstawy zawsze winno prowadzić do weryfikacji decyzji. Jednocześnie zarówno art. 16 ust. 5 ustawy, jak i art. 37 ust. 1 ustawy określający zasady przyznania zasiłku stałego, nie pozostawiają organowi swobody w zakresie uznania spełnienia przesłanek do uchylenia decyzji przyznającej zasiłek stały. Tym samym zmiana sytuacji dochodowej, w postaci uzyskiwania dochodu przekraczającego kwotę określonego przez ustawodawcę kategorycznego kryterium dochodowego przyznania zasiłku, bez względu na kwotę o jaką kryterium to zostaje przekroczone, obliguje organ do uchylenia decyzji o przyznaniu świadczenia. Stosownie do powyższego, skoro w niniejszej sprawie na skutek zmiany sytuacji dochodowej skarżącej, dochód jej rodziny w przeliczeniu na osobę przekroczył kwotę kryterium dochodowego uprawniającego do zasiłku stałego, jako prawidłowe uznać należało dokonanie przez organ uchylenia decyzji przyznającej jej zasiłek stały w trybie art. 106 ust. 5 ustawy. Odnosząc się do zarzutów skargi, podnoszonych wcześniej w odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej, nie sposób przy tym uznać ich za uzasadnione. Powołany przez skarżącą przepis art. 5 K.c., którego naruszenie strona zarzuca, odnosi się bowiem do praw podmiotowych wynikających ze stosunków obligacyjnych i własnościowych, a zatem ma zastosowanie do stosunków cywilnoprawnych. Świadczenia z pomocy społecznej przyznawane natomiast są w ramach stosunków administracyjnoprawnych, w których przyznawanie świadczeń przez organ stanowi realizację polityki społecznej państwa i nie podlega regulacjom Kodeksu cywilnego. Dlatego też niedopuszczalne jest dokonywanie oceny działań organów w ujęciu zasad regulujących odrębny rodzaj stosunków prawnych. Dostrzec przy tym trzeba, iż zgodnie z wyrażoną w art. 6 Kodeksu postępowania administracyjnego (który to określa ogólne zasady postępowania w sprawach wynikających ze stosunków administracyjnoprawnych) zasadą praworządności, organy administracji publicznej obowiązane są do działania na podstawie przepisów prawa. To z kolei oznacza, że mogą one podejmować jedynie takie działania, do których wyraźnie upoważnia je prawo i jedynie w formie oraz trybie prawem przewidzianym. Stosownie do tego kategoryczne określenie na gruncie ustawy o pomocy społecznej, jako przesłanki przyznania zasiłku stałego, kryterium dochodowego i jednocześnie niepozostawienie organom swobody w przyznaniu tego świadczenia z uwagi na wysokość kwoty o jaką dochód przekracza kwotę tego kryterium, bezzasadnym czynią argument strony, iż w jej przypadku kryterium dochodowe przekroczone zostało o niewielką kwotę 60 groszy. W świetle przedstawionych wcześniej uwag, okoliczność tą uznać bowiem należy, za nie mając znaczenia dla legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia. W nawiązaniu do stwierdzenia strony, iż wymaga ona stałej opieki i ponosi ogromne koszty na dodatkowe wyżywienie i utrzymanie, na marginesie odnotować natomiast można, iż poza zasiłkiem stałym ustawa o pomocy społecznej, przewiduje również inne formy pomocy pieniężnej, takie jak chociażby zasiłek celowy bądź zasiłek celowy specjalny. Pozbawienie strony prawa do zasiłku stałego, nie wyłącza zaś uprawnienia do ubiegania się o przyznanie pomocy w innej formie. Zaznaczyć przy tym należy, iż w szczególnie uzasadnionych przypadkach specjalny zasiłek celowy może być przyznany pomimo przekroczenia kryterium dochodowego. Co do zasiłku celowego, rada gminy może z kolei podjąć uchwałę o podniesieniu kwoty kryterium dochodowego. Fakt, iż zaskarżoną decyzją skarżąca pozbawiona została uprawnienia do pobierania zasiłku stałego, nie stoi zatem na przeszkodzie ewentualnego ubiegania się przez nią o inną formę pomocy społecznej. Mając na uwadze powyższe, wobec braku podstaw do uwzględnienia wniesionej skargi, na mocy art. 151 P.p.s.a skargę oddalono.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło