II SA/Op 197/14

PostanowienieWSA w Opolu2014-07-25

Skład orzekający: Anna Misiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego do wniesienia skargi kasacyjnej, która jest zwolniona z mocy prawa z kosztów sądowych w postępowaniu przed WSA, można przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym?
Ratio decidendi
Wnioskodawczyni, która jest zwolniona z mocy prawa z kosztów sądowych w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym (WSA) w sprawie dotyczącej dodatku mieszkaniowego, może ubiegać się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie radcy prawnego do wniesienia skargi kasacyjnej. Jej sytuacja materialna, charakteryzująca się niskimi dochodami z pomocy społecznej, uzasadnia przyznanie prawa pomocy, aby zapewnić jej dostęp do drogi sądowej, zwłaszcza w kontekście wymogu sporządzenia skargi kasacyjnej przez profesjonalnego pełnomocnika.
Stan faktyczny
Skarżąca J. M. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu w przedmiocie dodatku mieszkaniowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu wyrokiem z dnia 5 czerwca 2014 r. oddalił jej skargę. Po doręczeniu wyroku z uzasadnieniem, skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata z urzędu w celu wniesienia skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu wniosku wskazała na swoją trudną sytuację materialną, brak zatrudnienia i utrzymywanie się z zasiłków z pomocy społecznej.
Rozstrzygnięcie
Ustanowiono dla skarżącej radcę prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu Anna Misiak po rozpoznaniu w dniu 25 lipca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 18 grudnia 2013 r., nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego na skutek wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy postanawia : ustanowić dla skarżącej radcę prawnego. J. M. pismem z dnia 19 marca 2014 r. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu, z dnia 18 grudnia 2013 r., nr [...], w przedmiocie dodatku mieszkaniowego. Wyrokiem z dnia 5 czerwca 2014 r. Sąd oddalił powyższą skargę. Skarżącej na jej wniosek, został w dniu 1 lipca 2014 r. doręczony wyrok wraz z uzasadnieniem, sporządzonym na piśmie. J. M., wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, w dniu 7 lipca 2014 r. (data stempla pocztowego), wniosek o przyznanie jej prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata z urzędu, który wniesie w jej imieniu skargę kasacyjną. J. M. wskazała w uzasadnieniu wniosku, że jest osoba bezrobotną bez prawa do zasiłku i prowadzącą samodzielnie gospodarstwo domowe, utrzymująca się z zasiłku celowego i okresowego wypłacanego ze środków pomocy społecznej. Pobierane przez nią z tego źródła świadczenia, nie starczają jej na wynajęcie profesjonalnego prawnika. Odnośnie posiadanego majątku J.M. oświadczyła, że nie ma żadnego, a zamieszkuje w mieszkaniu socjalnym z zasobów Gminy Nysa o powierzchni 29 m2. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu, w związku ze złożonym przez skarżącą na urzędowym formularzu PPF, wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 18 grudnia 2013 r., nr [...], w przedmiocie dodatku mieszkaniowego, na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, z późn. zm.), wezwał ją, pismem z dnia 8 lipca 2014 r., w terminie 7 dni od dnia otrzymania niniejszego wezwania do złożenia wyjaśnień i dokumentów, tj. - wskazanie, czy tworzy gospodarstwo domowe sama, czy z innymi osobami, a jeśli z innymi to o podanie ich dochodów i majątku, - wskazania aktualnej wysokości świadczeń z pomocy społecznej i ewentualnych innych świadczeń np. z urzędu pracy, z okresu ostatnich 3 miesięcy przed złożeniem wniosku (z miesięcy kwiecień, maj i czerwiec 2014 r.), jej i osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym, - jakie aktualnie ponosi koszty utrzymania mieszkania, poprzez przedłożenie dokumentów na tę okoliczność, takich jak kopie rachunków za gaz, wodę, prąd, itd. Wezwanie to zawierało pouczenie, że niezastosowanie się do niego w zakreślonym terminie, może być uznane za niewykazanie spełniania przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy i skutkować jego odmową, także, że wskazany 7 dniowy termin może na prośbę wnioskodawcy ulec przedłużeniu. Skarżąca odebrała wezwanie w dniu 18 lipca 2014 r. i w dniu 21 lipca 2014 r. (data stempla pocztowego), przesłała pismo z odpowiedzią, datowane na ten sam dzień. Wskazała w nim, że nie ma żadnych środków finansowych poza otrzymywanymi z opieki społecznej. W okresie maj, czerwiec i lipiec 2014 r. otrzymała z pomocy społecznej wsparcie w postaci gorącego posiłku w dni robocze i suchego prowiantu w dni wolne. Wysokość zasiłku stałego wyniosła w maju 60 zł, w czerwcu 80 zł, w lipcu 70 zł. Wysokość zasiłku okresowego wyniosła w tym okresie 228.04 zł. Dodatek mieszkaniowy wynosił 74.56 zł ryczałt na konto administratora, 42,44 zł ryczałt na opał od maja do października 2014 r. Koszty jakie musi ponieść, to 56,24 zł czynsz, 8 zł wywóz odpadów komunalnych, opłata za energie elektryczna w maju 2014 r. to 10zł, a w lipcu 2014 r., to 118,32 zł, opłata za kartę do telefonu 30 zł. Wskazała, że żywi się głównie ze środków jakie dostaje z pomocy społecznej, praktycznie bazuje na posiłku ciepłym z tego źródła. Nie korzysta z pomocy finansowej osób trzecich. Opiekuje się niepełnosprawnym mężem, od dnia zawarcia związku małżeńskiego, nie podejmuje w związku z tym zatrudnienia, a mąż nie płaci jej za pomoc. Wniosek J. M. obejmuje swoim zakresem przyznanie prawa pomocy w całości, to jest poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ubiegająca się ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże ona, że nie jest wstanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Należy w tym miejscu wyjaśnić, że wnioskodawczyni w razie wniesienia skargi będzie korzystała z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, zgodnie bowiem z art. 239 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a., strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej, a dotyczy to również kwestii dodatku mieszkaniowego, nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Sytuacja taka zachodzi w sprawie, przedmiotem postępowania ma być decyzja dotycząca przyznania pomocy w formie dodatku mieszkaniowego, a zatem jeśli dojdzie do wniesienia skargi, to skarżąca będzie ustawowo zwolniona od kosztów sądowych, o jakich mowa w art. 239 pkt 1 lit. a P.p.s.a. Wobec tego należało rozpoznać jej wniosek, jako wniosek o przyznanie prawa pomocy w części. Wnioskodawczyni oświadczyła, że obecnie ma jedynie dochód z zasiłków z pomocy społecznej. Przy czym po wezwaniu je do sprecyzowania ich kwot, wypełniła wezwanie w tym przedmiocie. W ocenie referendarza, należy stwierdzić, bez głębszej analizy wydatków wnioskodawczyni, że sam fakt kształtowania się jej dochodów obecnie na poziomie około 415,04 zł (wyliczenie za lipiec 2014 r.) miesięcznie, łącznie z tytułu zasiłku okresowego i celowego, oraz dodatku mieszkaniowego, nawet przyjmując, że dodatkowo otrzymuje ona inne, niepieniężne formy pomocy, np. posiłki, pozwala na uznanie, że nie jest ona w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku swojego utrzymania koniecznego. Sytuacja materialna wnioskodawczyni uprawnia ją zatem do przyznania jej prawa pomocy w zakresie przez nią żądanym, poprzez ustanowienie dla niej radcy prawnego i zwolnienie od kosztów sądowych. Nie bez znaczenia w niniejszej sprawie jest, że dla skutecznego wniesienia skargi kasacyjnej przez J. M., musi być spełniony wymóg jej sporządzenia przez adwokata lub radcę prawnego, tzw. przymus adwokacko-radcowski. Ponadto skuteczne wniesienie skargi kasacyjnej jest uzależnione od zachowania terminu do jej wniesienia. Wobec tego nie przyznanie skarżącej na obecnym etapie postępowania prawa pomocy, mogłoby spowodować utrudnienie jej dostępu do drogi sądowej. Wobec powyższego, orzeczono, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło