II SA/Op 201/05

WyrokWSA w Opolu2005-12-13

Skład orzekający: Jerzy Krupiński, Elżbieta Kmiecik, Grażyna Jeżewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., jeśli nie stwierdził wadliwego przeprowadzenia postępowania dowodowego przez organ pierwszej instancji, a jedynie konieczność ponownej oceny prawnej lub oceny nowego dowodu?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy nie może uchylić decyzji organu pierwszej instancji i przekazać sprawy do ponownego rozpatrzenia na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. jedynie z powodu konieczności ponownej oceny prawnej przeprowadzonego postępowania dowodowego lub oceny nowego dowodu. Decyzja kasacyjna jest dopuszczalna, gdy organ pierwszej instancji nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego lub przeprowadził je w sposób wadliwy, co wymagałoby uzupełnienia postępowania w znacznej części. W przypadku oceny nowego dowodu lub konieczności uzupełnienia postępowania, organ odwoławczy powinien sam przeprowadzić te czynności, chyba że zakres uzupełnienia nie stanowi "znacznej części".
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego poprzez zamurowanie otworu okiennego i przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania pomieszczenia, a także umorzenia postępowania w części dotyczącej poszerzenia ściany szczytowej. Organ pierwszej instancji ustalił samowolne wykonanie otworu okiennego i docieplenia. Organ odwoławczy uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, uznając, że zastosowano niewłaściwe przepisy prawa budowlanego i że rozstrzygnięcie wymaga ponownego ustalenia stanu faktycznego w oparciu o nowy dowód. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że decyzja organu odwoławczego była wadliwa proceduralnie.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia NSA Jerzy Krupiński Sędziowie: sędzia WSA Elżbieta Kmiecik asesor sądowy Grażyna Jeżewska – spraw. Protokolant: sekretarz sądowy Dorota Rak po rozpoznaniu w dniu 13 grudnia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi S. D. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie doprowadzenia obiektu do stanu pierwotnego 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) określa, że zaskarżona decyzja w całości nie podlega wykonaniu, 3) zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. na rzecz S. D. kwotę 500 (słownie: pięćset) złotych tytułem kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w powiecie [...], działając na podstawie art. 40 i art. 37 w związku z art. 45 ust. 2 ustawy z 24 października 1974 roku Prawo budowlane (Dz. U. nr 38, poz. 229 z późn. zm.) w związku z art. 103 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z 1994 roku nakazał I. i T. L. doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego na nieruchomości w K. przy ul. [...] , na działce nr A, poprzez zamurowanie wykonanego otworu okiennego na parterze w ścianie szczytowej budynku i przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania pomieszczenia z małego pokoju na przedpokój oraz umorzył postępowanie w części dotyczącej poszerzenia ściany szczytowej. Podczas oględzin organ I instancji ustalił, że w budynku mieszkalno- usługowym T. L. usytuowanym w granicy z nieruchomością S. D. usytuowane jest okno o wymiarach 1,40 x 0,80 m. S. D. oświadczył, że otwór został wykonany około 10 -12 lat temu i domagał się jego zamurowania. Ponadto oświadczył, że T. L. dokonał docieplenia ściany szczytowej o grubości około 9 - 10 cm bez jego zgody. Podczas oględzin w dniu 9 listopada 2004 r. potwierdzono wykonanie docieplenia ściany szczytowej budynku mieszkalno-usługowego. Natomiast T. L. oświadczył do protokołu, że okno w ścianie szczytowej było od zawsze, które około 10 lat temu zostało wymienione na okno plastikowe bez dokonywania powiększenia otworu okiennego. Docieplenie ściany szczytowej wykonał, zaś około 7 - 8 lat temu w listopadzie. Na ten zakres robót nie posiadał żadnych dokumentów - pozwolenia na budowę ani zgłoszenia. Przedłożył oświadczenie poprzedniego właściciela działki sąsiadującej z działka A wyrażające zgodę na wykonanie docieplenia budynku. Organ I instancji powołał się także na przedstawioną przez Burmistrza [...], byłego właściciela przedmiotowej nieruchomości, inwentaryzację lokalu mieszkalnego wykonaną na dzień 10 października 1969 r. przez biegłego PZU- A. S., która potwierdziła, że w miejscu obecnie usytuowanego małego pokoju był zlokalizowany przedpokój, bez otworu okiennego. Organ przeprowadził w dniu 7 stycznia 2005 r. rozprawę administracyjną i na podstawie zeznań świadków uznał, że wykucie otworu okiennego na parterze w ścianie szczytowej wraz z osadzeniem nadproża i drewnianej stolarki okiennej dokonał T. L. w około 1991 r. Wskazał, że na wykonanie robót budowlanych związanych z wykuciem otworu okiennego wymagane było pozwolenie na budowę zgodnie z art. 28 ust. 1 ówczesnego Prawa budowlanego z 1974 r. i powinno spełniać warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane. Posadowiony budynek na działce nr A leży w granicy, zatem nie było możliwości usytuowania okna na tej ścianie szczytowej. W wyniku powyższych ustaleń organ I instancji przyjął, iż brak było i jest podstaw prawnych do zalegalizowania omówionych samowolnie wykonanych robót budowlanych, co powoduje niemożność zalegalizowania samowolnej zmiany sposobu użytkowania pomieszczenia przedpokoju na pokój, gdyż orzeczony nakaz spowodował pozbawienie małego pokoju okna, które będąc pomieszczeniem przeznaczonym na pobyt ludzi powinno mieć zapewnione oświetlenie dzienne. Postępowanie o poszerzenie ściany szczytowej umorzono, bowiem w świetle Prawa budowlanego z 1974 r. na takie roboty budowlane nie było wymagane pozwolenie na budowę. W odwołaniu od tej decyzji I. i T. L. wnieśli o jej uchylenie i umorzenie postępowania, przedstawiając zdjęcia budynku, kwestionując sporządzoną inwentaryzację budynku w 1969 r. W ich ocenie układ pomieszczeń już w 1966 r. był niezgodny z sporządzonym planem przez biegłego PZU. Zarzucili, że dokument biegłego nie ma charakteru dokumentu urzędowego, a jedynie jest dokumentem prywatnym. Podnieśli, że decyzja wydana została z rażącym naruszeniem prawa procesowego w szczególności art. 6, 7 i 8 oraz art. 107 § 3 k.p.a., uzasadnienie faktyczne zaskarżonej decyzji nie wskazuje jakichkolwiek powodów dla których odmówiono wiarygodności i mocy dowodowej ich oświadczeniom, a także na jakich przesłankach oparł się organ, uznając za wiarygodne zeznania świadka, który w okresie ustalonym przez organ - rzekomym wykuciu otworu okiennego - nie tylko nie był właścicielem sąsiadującej nieruchomości, ale także nigdy nie przebywał w okolicach ich nieruchomości. T. L. tymczasem mieszka w tym domu od 1958 r., a Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w powiecie [...] nie wziął pod uwagę jego zeznań, posłużył się jedynie oświadczeniem świadka, który stwierdził, że okno zostało wybite w 1991 r. Podnieśli, że okno było od strony gęsto zarośniętego ogrodu sąsiedniej działki przez co mogło być niewidoczne. Zdaniem skarżących, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w powiecie [...] nie przeprowadził najbardziej istotnego dowodu, czyli nie przesłuchał w charakterze świadka poprzedniego właściciela J. L. w celu wykazania, czy istotnie obecni właściciele dokonali wykucia przedmiotowego otworu okiennego, czy też taki stan zastali oraz ewentualnie kiedy okno powstało. Wobec tego załączyli potwierdzone notarialnie oświadczenie poprzedniego właściciela J. L., który w dniu 24 lutego 2005 r. stwierdził, że schemat jego lokalu mieszkalnego z roku 1969 jest niezgodny ze stanem taktycznym, jaki istniał przy jego zakupie. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. decyzją z dnia [...], nr [...], działając na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. uchylił decyzję organu I instancji w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy podniósł, że przedmiotem postępowania były roboty budowlane polegające na wykuciu okna w ścianie szczytowej oraz dociepleniu ściany szczytowej. Powołał się na oględziny przeprowadzone w dniu 9 listopada 2004 r. oraz na składane w tym dniu oświadczenia T. L., że wykonał docieplenie ściany szczytowej budynku w listopadzie około 7 - 8 lat temu oraz, że około 10 lat temu tylko wymienił istniejące okno na plastikowe bez dokonywania powiększenia otworu okiennego, w tym stanie rzeczy, w ocenie organu II instancji, w sprawie mają zastosowanie przepisy Prawa budowlanego z 1994 r., a nie jak błędnie przyjął PINB w powiecie [...] z 1974 r. Powołany przez organ I instancji przepis art. 103 ust. 2 ustawy z 1994 r. ma zastosowanie jedynie do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy. Z akt sprawy zaś wynika, że przedmiotem postępowania były roboty budowlane polegające na wykuciu okna i dociepleniu ściany, wobec tego brak było podstaw do orzekania przez PINB w powiecie [...] w sprawie "...przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania pomieszczenia z małego pokoju na przedpokój...", w sytuacji gdy w sprawie zmiany sposobu użytkowania organ I instancji nie prowadził w ogóle postępowania. Konkludując organ odwoławczy stwierdził, że rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania, na podstawie przepisów Prawa budowlanego z 1994 r., oraz w oparciu o nowe dowody w sprawie. W skardze na powyższą decyzję S. D. zażądał przywrócenia decyzji pierwszej instancji. Wskazał, że T. L., oświadczając do protokołu iż, okno w ścianie szczytowej było od zawsze potwierdził prawdę połowicznie, ponieważ w ścianie szczytowej budynku mieszkalnego dwurodzinnego znajdują się dwa otwory okienne, jedno na piętrze a drugie na parterze tegoż budynku od strony graniczącej z jego działką. Otwór okienny na parterze został wykonany samowolnie i nie spełnia on wymogów technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane. Budynek postawiony na działce nr A jest usytuowany na granicy działki nr B i nie można było dokonać wykucia otworu okiennego zgodnie z przepisami Prawa budowlanego. Podniósł, iż jest wiarygodnym świadkiem ponieważ w latach od 1969 r. do 1974 r., co potwierdza świadectwo pracy z Gminnej Spółdzielni w K., pracował w piekarni na ul. [...], która połączona jest z budynkiem T. L. a której jest dzierżawcą od 1992 r. do dnia dzisiejszego. Lokal mieszkalny, o którym mowa, został w 1970 r. sprzedany przez Gminę wujkowi T. L., J. L. W Urzędzie Miasta i Gminy [...] istnieje dokumentacja tegoż budynku w postaci rysunków i zdjęć i można w oparciu o nią dokonać ustaleń faktycznych. Skarżący zakwestionował wiarygodność złożonego oświadczenia przez poprzedniego właściciela ze względu na wiek, oraz fakt nieprzebywania w tym budynku. Wniósł o uwzględnienie dokumentacji gminnej wykonanej przez uprawnione osoby jako miarodajnego dowodu w tej sprawie. Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu decyzji. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze przez S. D. dot. niespełnienia warunków technicznych wykonanych samowolnie otworów okiennych wyjaśnił, że zgodnie z przepisem § 2 ust. l rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. nr 75, poz. 690) stosuje się przy projektowaniu i budowie, w tym także odbudowie, rozbudowie, nadbudowie, przebudowie oraz przy zmianie sposobu użytkowania budynków oraz budowli. Roboty budowlane zatem polegające na wykuciu otworów okiennych w istniejącym budynku mieszkalnym w granicy z nieruchomości, należy zgodnie z art. 3 pkt 7 Prawa budowlanego zakwalifikować jako przebudowę. Natomiast przy nadbudowie, przebudowie i zmianie sposobu użytkowania budynków istniejących lub ich części wymagania, o których mowa w § l, mogą być spełnione w sposób inny niż podany rozporządzeniu, stosownie do wskazań ekspertyzy technicznej właściwej jednostki badawczo - rozwojowej albo rzeczoznawcy budowlanego oraz do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych, uzgodnionych z właściwym komendantem wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej lub państwowym wojewódzkim inspektorem sanitarnym, odpowiednio do przedmiotu tej ekspertyzy (przepis § 2 ust. 2 rozporządzenia). Dodatkowo podniósł, że wydanie decyzji kasacyjnej w tej sprawie było prawidłowe, bowiem organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia, gdy postępowanie w I instancji zostało przeprowadzone z rażącym naruszeniem norm prawa procesowego. Podjęcie decyzji przez organ I instancji bez przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego nie może być szanowane w postępowaniu odwoławczym, naruszałoby to zasadę dwuinstancyjności, której istota polega na dwukrotnym rozpoznaniu i rozstrzygnięciu sprawy. Zgodnie bowiem z treścią art. 136 k.p.a. organ odwoławczy może przeprowadzić tylko uzupełniające postępowanie dowodowe. W postępowaniu odwoławczym stwierdzono, że stanowiska stron w tej sprawie są rozbieżne a zatem organ I instancji zobowiązany jest przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań zgodnie z przepisami art. 10 § l i art. 81 k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwości między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej (§ 1). Kontrola o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2). Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność zastosowania wykładni tych przepisów. Uwzględnienie skargi w myśl art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 - zwaną dalej Prawo o postępowaniu) następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku, gdy skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu (art. 151 w/w ustawy). Z zasady legalności, wynika konsekwencja, iż administracyjny sąd wojewódzki ocenia, czy wydana decyzja jest zgodna z prawem obowiązującym w dacie jej wydania (wyrok NSA z dn. 14 stycznia 1999 r., sygn. akt III SA 4731/97 – LEX nr 37180). Jeżeli, zatem naruszone zostało prawo materialne lub proceduralne w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, decyzja podlega uchyleniu. Skarga zasługuje na uwzględnienie, jednak z innych przyczyn niż w niej wywiedziono. Treść art. 134 § l Prawo o postępowaniu stanowi, iż sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co pozwala i obliguje do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa. Tak przeprowadzona kontrola zaskarżonej decyzji wykazała, że doszło do uchybienia przepisom prawa procesowego. Zakres rozpoznania niniejszej sprawy determinuje w pierwszym rzędzie okoliczność, że zaskarżona decyzja została podjęta na podstawie art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego- zwanego dalej k.p.a., a zatem ma ona charakter decyzji kasacyjnej. Dokonując oceny zgodności z prawem decyzji kasacyjnej, sąd administracyjny bada, czy istotnie spełnione zostały przesłanki z art. 138 k.p.a. W ramach tej oceny, należy odpowiedzieć na pytanie, czy organ odwoławczy, uwzględniając zebrany w sprawie materiał dowodowy miał podstawy do podjęcia merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, czy też zachodzi konieczność uzupełnienia postępowania dowodowego w takim zakresie, iż uzasadnia to przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia albo czy w postępowaniu przed organem I instancji doszło do takich uchybień natury proceduralnej, że można określić je przymiotem rażących. Na skutek tych uchybień organ odwoławczy, aby dokonać prawidłowości ustalenia stanu faktycznego, musiałby przeprowadzić postępowanie wyjaśniające albo w całości, albo w znacznej części. (zob. B. Adamiak, J. Borkowski – Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz., wyd. C. H. Beck, W – wa, 2002 str. 584). W postępowaniu administracyjnym zasadą, wynikającą z art. 138 k.p.a., jest merytoryczne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy przez organ odwoławczy. Wydanie decyzji kasacyjnej i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji jest wyjątkiem od tej zasady. Zgodnie z art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części. Dopuszczalność wydania przez organ odwoławczy tego typu decyzji jest zatem ograniczona wymogiem spełnienia ww. przesłanek. Przyczyny, dla których organ odwoławczy uznał za konieczne skorzystanie z możliwości przewidzianej przepisem art. 138 § 2 k.p.a., winny przy tym znaleźć jednoznaczny wyraz w uzasadnieniu decyzji (art. 107 § 1 i 3 k.p.a.). Z przepisu art. 75 § 1 K.p.a. wynika, że w toku postępowania organy administracyjne obowiązane są podejmować wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Chodzi tu przede wszystkim o zebranie w sposób właściwy materiału dowodowego w sprawie. Przez materiał dowodowy należy rozumieć ogół dowodów, których zebranie jest konieczne dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Jak wynika z akt sprawy organ I instancji podjął wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, przeprowadzając oględziny i rozprawę administracyjną z udziałem stron, zgromadził materiał dowodowy, w tym inwentaryzację lokalu mieszkalnego wykonaną w 1969 r. i dokonał oceny zebranego materiału dowodowego. Tymczasem jako podstawę uchylenia decyzji organu I instancji nakazującej doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego poprzez zamurowanie wykonanego otworu okiennego na parterze w ścianie szczytowej budynku i przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania wskazanych pomieszczeń oraz umorzenia postępowania w części dotyczącej poszerzenia ściany szczytowej, organ odwoławczy podaje niezastosowanie właściwych przepisów w sprawie, rozstrzygnięcie jej ponad prowadzone postępowanie oraz konieczność ponownego ustalenia stanu faktycznego i jego oceny prawnej w związku z nowym dowodem przedłożonym wraz z odwołaniem przez I. i T. L. W ocenie Sądu argumenty wskazane w zaskarżonej decyzji nie uzasadniają uchylenia decyzji organu I instancji. Jak stwierdzono wyżej, zgodnie z zasadą dwuinstancyjności organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę rozstrzygniętą decyzją organu I instancji. Organ odwoławczy nie może zatem ograniczyć się tylko do kontroli decyzji organu I instancji w świetle zarzutów podniesionych w odwołaniu, obowiązany jest ponownie rozstrzygnąć sprawę. Organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną tylko wówczas, gdy organ I instancji nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego lub gdy przeprowadził je w sposób wadliwy. Nie może stanowić takiej przesłanki konieczność ponownego dokonania oceny prawnej przeprowadzonego przez organ I instancji postępowania wyjaśniającego bądź zarzutów podniesionych w odwołaniu, czy też konieczność dokonania oceny nowego dowodu, z czym może się wiązać ewentualne przeprowadzenie dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów przez organ odwoławczy (art. 136 k.p.a.). W niniejszej sprawie jednak organ odwoławczy nie zarzucił organowi I instancji wadliwego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości czy nawet w części. Organ orzekający, wydając zaś decyzję kasacyjną winien dokonać oceny zgromadzonego przez organ I instancji materiału dowodowego w aspekcie jego zupełności i dopiero na tej podstawie, w sposób umotywowany wskazać, jakie okoliczności nie zostały udowodnione. Zupełnie inna jest przy tym sytuacja, gdy organ I instancji pominie dowody na daną okoliczność, inna - gdy dowody takie jak w niniejszej sprawie przeprowadzi i oceni. W tym drugim przypadku, jeżeli organ odwoławczy uzna postępowanie dowodowe za niewystarczające, to nie może ograniczyć się do stwierdzenia, że dana okoliczność wymaga udowodnienia, lecz winien podać, dlaczego przeprowadzone dotychczas dowody uważa za nieprzydatne bądź niewystarczające, wskazując, w jakim kierunku postępowanie dowodowe winno być przeprowadzone (uzupełnione). Trzeba przy tym pamiętać, że jeżeli zakres zalecanego uzupełnienia postępowania dowodowego nie odpowiada "znacznej części" w rozumieniu art. 138 § 2 k.p.a., dowody powinien prowadzić organ odwoławczy. Trzeba także powiedzieć, że w kompetencji organu odwoławczego leży również rozstrzygnięcie sprawy w oparciu o prawidłową podstawę prawną, jak też przeprowadzenie oceny nowego dowodu dołączonego do odwołania. Akceptując w pełni pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w Lublinie w wyroku z dnia 26 marca 1999r. (sygn. akt I SA/Lu 130/98, opubl. LEX nr 37860) należy stwierdzić, że "Obowiązujące przepisy kpa nie wprowadzają zakazu uwzględnienia w postępowaniu odwoławczym nowych dowodów i nowych okoliczności. Przeciwnie z zasady prawdy obiektywnej wynika dla organu odwoławczego obowiązek podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a więc także dopuszczenia nowych dowodów, jeżeli przyczyniają się do wyjaśnienia sprawy lub też gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części - zastosowania art. 138 § 2 kpa." Warto też pamiętać, że organ odwoławczy ma identyczne możliwości prowadzenia postępowania w oparciu o k.p.a. jak organ I instancji, zatem nic nie stoi na przeszkodzie, aby powiadomił pozostałe strony o możliwości zapoznania i wypowiedzenia się, co do nowego materiału dowodowego zgromadzonego przez organ odwoławczy w sprawie. Nie jest zdaniem Sądu, możliwe wydanie decyzji kasacyjnej, jeżeli organ odwoławczy w sposób jednoznaczny kwestionuje prawidłowość zaskarżonego rozstrzygnięcia, nie stwierdzając przy tym jakichkolwiek braków w zakresie postępowania dowodowego – jak w decyzji stanowiącej przedmiot niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego. Jednocześnie należy stwierdzić, że nie jest dopuszczalne przenoszenie części uzasadnienia decyzji kasacyjnej, jak to czyni organ w niniejszej sprawie, do pisma procesowego jakim jest odpowiedź na skargę. Powyższa konstatacja prowadzi do wniosku, że zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem prawa, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy i stąd też, w oparciu o art. 145 §1 pkt 1 lit. c Prawo o postępowaniu, orzeczono jak w sentencji. Orzeczenie o kosztach postępowania uzasadnia art. 200, a orzeczenie w przedmiocie niewykonania decyzji, przepis art. 152 Prawa o postępowaniu. Wskazanie, co do dalszego postępowania przez organ wynika z powyższych rozważań. Ocena merytoryczna treści zaskarżonej decyzji, zwłaszcza w kontekście przedstawionych zarzutów jest zbędna, gdyż sprawa została uchylona z powodów proceduralnych.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło