II SA/Op 202/09

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu Violetta Radecka po rozpoznaniu w dniu 16 lipca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. L. na decyzję Wojewody Opolskiego z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie odmowy zameldowania na skutek wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy postanawia zwolnić skarżącego od kosztów sądowych. Pismem z dnia 1 czerwca 2009 r., J. L. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, skargę na decyzję Wojewody Opolskiego z dnia [...], Nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza Miasta Brzeg z dnia [...], Nr [...] o odmowie zameldowania małoletnich: J. L. i M. L. na pobyt stały przy ulicy [...] w B. Wraz ze skargą J. L. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Uzasadniając swoje żądanie J. L. podniósł, że jest osobą niepełnosprawną o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. W okresie od dnia 11 września 2008 r. do dnia 10 maja 2009 r. przebywał na zwolnieniu lekarskim, w tym czasie uzyskując dochód z tytułu zasiłku chorobowego w wysokości od 753,85 zł do 934,40 zł netto miesięcznie. Z uzyskiwanych dochodów skarżący zobowiązany jest ponadto do ponoszenia alimentów zasądzonych na utrzymanie dzieci w wysokości 400 zł miesięcznie. Wobec okoliczności, że uzyskiwany dochód nie wystarcza skarżącemu na bieżące opłaty i oraz wydatki z utrzymaniem siebie, zmuszony jest on do korzystania ze świadczeń pomocy społecznej. W oświadczeniu o stanie rodzinnym i majątku, wnioskodawca podał, że tworzy samotnie gospodarstwo domowe, posiada mieszkanie o powierzchni 42 m² i uzyskuje dochód z tytułu zatrudnienia w wysokości 1031,78 zł brutto miesięcznie. Skarżący nie wykazał posiadania żadnych zasobów pieniężnych, czy innych składników majątkowych. Pismem z dnia 30 czerwca 2009 r. referendarz sądowy wezwał skarżącego, w terminie 7 dni, do uzupełnienia braków wniosku przez: doręczenie aktualnych wyciągów z posiadanych rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych; przedłożenie od pracodawcy zaświadczenia o wysokości uzyskiwanego wynagrodzenia za pracę; przedłożenie dokumentów potwierdzających uzyskiwanie świadczeń z pomocy społecznej; przedłożenie dokumentu potwierdzającego konieczność opłacania alimentów na dzieci w wysokości 400 zł. W terminie zakreślonym przez referendarza, skarżący doręczył: zaświadczenie od pracodawcy z dnia 8 lipca 2009 r. dotyczące wysokości wynagrodzenia uzyskiwanego przez skarżącego; kserokopie decyzji wydanych z upoważnienia Burmistrza Miasta Brzeg z okresu od dnia 27 listopada 2008 r. do dnia 23 czerwca 2009 r. o udzieleniu zasiłku celowego oraz zasiłku okresowego; kserokopię postanowienia Sądu Okręgowego w O. – Wydział I Cywilny z dnia [...], zobowiązującego skarżącego do płacenia na rzecz dzieci alimentów w wysokości 400 zł miesięcznie. Działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zważono co następuje: W przywołanej wyżej ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – zwanej dalej w skrócie: "P.p.s.a.", przewidziano instytucję prawa pomocy. Jest to szczególna instytucja postępowania przed sądami administracyjnymi, która ma na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego, a tym samym realizację uprawnień wynikających z art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej oraz art. 6 Konwencji o Ochronie Prawa Człowieka i Podstawowych Wolności (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 ze zm.). Podkreślić należy, że Sąd dokonuje oceny sytuacji materialnej wnioskującego o przyznanie prawa pomocy na podstawie zebranego materiału dowodowego, a w szczególności na podstawie złożonych przez niego oświadczeń, zarówno w urzędowym formularzu wniosku, jak również w toku postępowania wyjaśniającego, prowadzonego w trybie art. 255 P.p.s.a. W niniejszej sprawie referendarz przeprowadził postępowanie wyjaśniające, w wyniku którego skarżący złożył w zasadzie wszystkie żądane dokumenty. J. L. nie odniósł się do kwestii stanu ewentualnych rachunków bankowych, posiadanych przez niego, tzn. nie przedłożył na żądanie referendarza stosownych wyciągów, ani nie złożył oświadczenia o braku tychże rachunków. Referendarz uznał jednakże, iż sam fakt nie ustosunkowania się do kwestii posiadanych rachunków - w kontekście całości zebranego w sprawie materiału dowodowego, a także oświadczenia skarżącego zawartego w formularzu wniosku o nieposiadaniu zgromadzonych oszczędności - nie może zostać uznany na jego niekorzyść. Potęguje to zwłaszcza fakt, że wnioskodawca został pouczony w formularzu wniosku o odpowiedzialności karnej za podanie nieprawdziwych danych lub zatajenie prawdy, w myśl art. 233 § 1 Kodeksu karnego, a także wartość dowodowa przedłożonych przez niego kserokopii decyzji o przyznaniu świadczeń z pomocy społecznej na przestrzeni ostatnich miesięcy (decyzje wydane z upoważnienia Burmistrza Miasta Brzeg: z dnia 27 listopada 2008 r, nr [...]; z dnia 15 stycznia 2009 r. nr [...]; z dnia 30 stycznia 2009 r. nr [...]; z dnia 3 lutego 2009 r. nr [...]; z dnia 25 lutego 2009 r. nr [...]; z dnia 3 kwietnia 2009 r. nr [...]; z dnia 28 kwietnia 2009 r. nr [...]; z dnia 15 maja 2009 r. nr [...]; z dnia 23 czerwca 2009 r. nr [...]), które to decyzje, stosownie do § 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępniania urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. Nr 227, poz. 2245), są dokumentami źródłowymi, mogącymi potwierdzać przedstawione przez wnioskodawcę dane o jego majątku, dochodach i stanie rodzinnym. Rozpoznając zatem wniosek na podstawie zebranych informacji, referendarz zważył, iż przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie wnioskowanym, określone zostały w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. i stwierdził, że istnieje podstawa do zwolnienia skarżącego od kosztów sądowych. Zdaniem rozpoznającego wniosek, J. L. wykazał bowiem, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. W toku rozpoznania sprawy wzięto pod uwagę przede wszystkim relację pomiędzy wysokością uzyskiwanego przez niego dochodu, w stosunku do niezbędnych wydatków. Referendarz sądowy uwzględniając swoje doświadczenie życiowe oraz posiadaną wiedzę na temat przeciętnych kosztów utrzymania, doszedł do przekonania, że dochód skarżącego nie wystarczy na pokrycie obok kosztów wyżywienia, środków czystości, ubrania, kosztów utrzymania mieszkania, czy opłat związanych z alimentami, także kosztów sądowych. Jednocześnie referendarz zważył na fakt, że sytuacja bytowa skarżącego winna być także postrzegana przez pryzmat uzyskiwanego przez niego wsparcia ze strony Skarbu Państwa, w postaci zasiłków celowych i zasiłku okresowego. Zaakcentować bowiem należy, że świadczenia te można uznać za instytucję polityki społecznej państwa, której zadaniem jest wspieranie rodzin znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej i społecznej, zwłaszcza wielodzietnych i niepełnych. Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że J. L. korzystał i korzysta ze wsparcia władz publicznych w ramach szeroko pojmowanej pomocy społecznej, na co wskazują przedłożone przez niego kserokopie decyzji Burmistrza Miasta Brzeg o przyznaniu skarżącemu zasiłków celowych i okresowego, co pozwala uznać, iż jest on osobą, która nie jest w stanie samodzielnie zaspokoić własnych potrzeb. Trudno wobec tego przyjąć pogląd, że obowiązek poniesienia przez niego kosztów sądowych, miałby być zaspokojony z uzyskiwanego przez niego wsparcia z budżetu państwa i wynagrodzenia w wysokości 1.031,78 brutto zł. W konsekwencji powyższego, referendarz sądowy uznał, iż obciążenie skarżącego kosztami sądowymi, spowodowałoby zachwianie jego sytuacji materialnej i bytowej w taki sposób, iż nie byłby on w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. W oczywisty sposób spowodowałoby to także naruszenie jego interesu w dochodzeniu swoich spraw przed sądem. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 258 § 1 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.