II SA/Op 205/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Sędziowie WSA Grażyna Jeżewska WSA Ewa Janowska – spr. Protokolant St. inspektor sądowy Katarzyna Stec po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 12 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi K. G. – B. na decyzję Wojewody Opolskiego z dnia 31 stycznia 2012r., nr [...] w przedmiocie utraty prawa do stypendium oddala skargę. Decyzją z dnia 31 stycznia 2012 r., nr [...], Wojewoda Opolski, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej K.p.a., oraz art. 10 ust. 7 i art. 53 ust. 6 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2008 r. Nr 69, poz. 415 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania K. G.-B., utrzymał w mocy decyzję Starosty Kędzierzyńsko-kozielskiego nr [...] z dnia 17 maja 2011 r. w sprawie utraty prawa do stypendium. Rozstrzygnięcie to zapadło na tle następującego stanu faktycznego: K. G.-B. zarejestrowała się w Powiatowym Urzędzie Pracy w Kędzierzynie-Koźlu dnia 5 listopada 2009 r. jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku. W dniu 17 lutego 2011 r. Starosta Kędzierzyńsko-kozielski zawarł z M. R.-D., właścicielką przedsiębiorstwa "[...]" w [...], umowę o odbycie stażu Nr [...]. Przedmiotem umowy było zorganizowanie stażu według programu określonego w załączniku do umowy, dla skierowanej przez Starostę – bezrobotnej, K. G.-B., bez nawiązywania umowy o pracę. Decyzją z dnia 14 marca 2011 r., nr [...], wydaną z upoważnienia Starosty Kędzierzyńsko-kozielskiego, przez Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy w Kędzierzynie-Koźlu, na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. b, art. 53 ust. 1, 2 i 6 ww. ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy orzeczono o przyznaniu stronie prawa do stypendium w wysokości 890,60 zł w okresie odbywania stażu, od dnia 17 lutego 2011 r. oraz podano, że stypendium podlegać będzie waloryzacji na zasadach określonych w ustawie. W dniu 13 maja 2011 r. K. G.-B. zgłosiła się do Powiatowego Urzędu Pracy w Kędzierzynie-Koźlu i poinformowała o podjęciu z dniem 1 marca 2011 r. pracy jako [...]. Wobec powyższego, decyzją z dnia 17 maja 2011 r., nr [...], wydaną z upoważnienia Starosty Kędzierzyńsko-kozielskiego, Dyrektor Powiatowego Urzędu Pracy w Kędzierzynie-Koźlu orzekł o utracie przez K. G.-B. statusu osoby bezrobotnej z dniem 1 marca 2011 r. oraz kolejną decyzją nr [...] z tej samej daty, organ orzekł o utracie przez stronę prawa do stypendium z dniem 1 marca 2011 r. Od przywołanych obu decyzji organu I instancji strona wniosła odwołanie, czego konsekwencją było wydanie w dniu 31 stycznia 2012 r. przez Wojewodę Opolskiego dwóch decyzji: nr [...] – utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji w sprawie utraty statusu osoby bezrobotnej oraz nr [...] w sprawie utraty prawa do stypendium – z dniem 1 marca 2011 r. W odwołaniu od decyzji w sprawie utraty prawa do stypendium od dnia 1 marca 2011 r. strona potwierdziła, że podjęła zatrudnienie (inną pracę zarobkową) na podstawie umowy zlecenia nr [...] z dnia 17 lutego 2011 r., zawartej z [...] w [...]. Zarzuciła jednak, że wykonywanie tych czynności nie mogło zostać zakwalifikowane jako świadczenie pracy, a jedynie jako czynności leżące po stronie zleceniobiorcy. Odwołująca dodała, że w ramach zawartej umowy wynagrodzenie za wykonane czynności zostało przewidziane do wypłaty w późniejszym okresie. Organ odwoławczy po ustaleniu stanu faktycznego zbieżnie z ustaleniami pierwszoinstancyjnymi stwierdził, że na mocy decyzji nr [...] z dnia 14 marca 2011 r. strona nabyła prawo do stypendium szkoleniowego w wysokości 890,60 zł. Wojewoda Opolski wyjaśnił, że zgodnie z art. 53 ust. 6 ustawy o promocji zatrudnienia, bezrobotnemu w okresie odbywania stażu przysługuje stypendium w wysokości 120% kwoty zasiłku, o którym mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy o promocji zatrudnienia, wypłacane przez starostę. Organ odwoławczy stwierdził jednocześnie, że z brzmienia przywołanego przepisu wynika, że stypendium przysługuje jedynie osobie posiadającej status bezrobotnego i to w okresie odbywania stażu. Zarówno przerwanie stażu, jak i utrata statusu bezrobotnego są podstawą do wydania decyzji o utracie prawa do stypendium. Sumując uznał, że w związku z podjęciem przez stronę pracy zarobkowej od dnia 1 marca 2011 r. z tym dniem utraciła ona status bezrobotnego i z tym dniem traci prawo do stypendium stażowego. Z decyzją Wojewody Opolskiego z dnia 31 stycznia 2012 r., nr [...] w przedmiocie utraty prawa do stypendium nie zgodziła się K. G.-B.. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję wniosła o jej uchylenie. Zakwestionowała ustalenia pierwszoinstancyjne i zaaprobowane przez organ odwoławczy, że w dniu 28 lutego 2011 r. ukończyła staż w celu przygotowania zawodowego. Przyznała, że poinformowała organ zatrudnienia o podjęciu czynności [...] w dniu 13 maja 2011 r. Udzielenie tej informacji związane było z wykonywanym stażem, przy okazji kolejnej wizyty w urzędzie pracy, koniecznej dla podpisania listy obecności. Dlatego też nie godziła się ze stwierdzeniem, iż stażu nie wykonywała w sposób właściwy. Jednocześnie podniosła, że ewentualne zakończenie stażu mogłoby nastąpić z dniem 13 maja 2011 r. Ponowiła argumentację przedstawioną w odwołaniu od decyzji organu I instancji, dotyczącą charakteru czynności [...] podczas przeprowadzania narodowego spisu powszechnego ludności i mieszkań w 2011 r. Podniosła, że zawarcie umowy zlecenia nie naruszyło ograniczenia ujętego w "Karcie rejestracyjnej bezrobotnego – część C", bowiem nie uzyskała miesięcznego przychodu w wysokości przekraczającej połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko prezentowane w sprawie. Odnosząc się do zarzutu skargi dodał, że zgodnie z art. 74 ustawy o promocji zatrudnienia bezrobotny obowiązany jest zawiadomić powiatowy urząd pracy o podjęciu zatrudnienia, innej pracy zarobkowej lub pozarolniczej działalności oraz zaistnieniu innych okoliczności powodujących utratę statusu bezrobotnego. Zaznaczył, że o regulacji tej strona została powiadomiona w dniu 5 listopada 2009 r., o czym świadczy jej podpis złożony pod treścią "Informacja o prawach i obowiązkach" i oraz "Informacji dla osób rejestrujących się w Powiatowym Urzędzie Pracy". Dodał, że przepis o osiąganiu przychodu (art. 2 ust. 1 pkt 2h ustawy o promocji zatrudnienia), na który powołuje się skarżąca, dotyczy uzyskiwania przychodów z innego tytułu niż zatrudnienie i inna praca zarobkowa. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest uzasadniona. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz .U. z 2012 r. poz. 270), dalej P.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1. uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2. stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3. stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Przeprowadzając taką kontrolę, sąd zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Może więc dokonać oceny zaskarżonej decyzji także w innym zakresie niż zakres, w jakim zakwestionowała decyzję strona skarżąca. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji stwierdził, iż zaskarżona decyzja jak również decyzja ją poprzedzająca nie zostały wydane z uchybieniami, które spowodowałyby konieczność ich uchylenia. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia organów administracji w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 roku o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Z 2008 r. , Nr 69, poz. 415 ze zm.), zwanej dalej ustawą. Przepisy cytowanej ustawy regulują zadania państwa w zakresie promocji zatrudnienia, łagodzenia skutków bezrobocia oraz aktywizacji zawodowej. Zadania te realizowane są między innymi poprzez usługi rynku pracy. Stosownie do przepisu art. 49 ustawy w stosunku do: bezrobotnych długotrwale lub bezrobotnych powyżej 50 roku życia, bezrobotnych bez kwalifikacji zawodowych, bez doświadczenia zawodowego lub bez wykształcenia średniego, zwanych dalej "osobami będącymi w szczególnej sytuacji na rynku pracy", mogą być dodatkowo stosowane działania określone w art. 50-61, tzn. powiatowy urząd pracy w okresie do 6 miesięcy od dnia rejestracji powinien przedstawić propozycję zatrudnienia, odbycia przygotowania zawodowego w miejscu pracy lub zatrudnienia w ramach prac interwencyjnych lub robót publicznych. Artykuł 53 ust. 3 ustawy stanowi, że starosta może skierować na okres do 6 miesięcy bezrobotnych, o których mowa w art. 49 pkt 2-7, do odbycia przygotowania zawodowego w miejscu pracy, bez nawiązywania stosunku pracy. Dalej przepisy przewidują, że staż i przygotowanie zawodowe w miejscu pracy odbywają się na podstawie umowy zawartej przez starostę z pracodawcą, według programu określonego w umowie. Przy ustalaniu programu powinny być uwzględnione predyspozycje psychofizyczne i zdrowotne, poziom wykształcenia oraz dotychczasowe kwalifikacje zawodowe bezrobotnego, oraz że nadzór nad odbywaniem stażu lub przygotowania zawodowego w miejscu pracy przez bezrobotnego sprawuje starosta. Pracodawca po zakończeniu realizacji programu, o którym mowa w ust. 4, wydaje opinię zawierającą informacje o zadaniach realizowanych przez bezrobotnego i umiejętnościach praktycznych pozyskanych w trakcie stażu oraz o zadaniach realizowanych przez bezrobotnego, kwalifikacjach lub umiejętnościach zawodowych pozyskanych w trakcie przygotowania zawodowego. Starosta wydaje bezrobotnemu zaświadczenie o odbyciu stażu lub przygotowania zawodowego. Ustęp 6 cytowanego art. 53 ustawy przewiduje, że bezrobotnemu w okresie odbywania stażu lub przygotowania zawodowego w miejscu pracy do wykonywania zawodu przysługuje stypendium w wysokości 120% kwoty zasiłku, o którym mowa w art. 72 ust. 1, wypłacane przez starostę; przepisy art. 41 ust. 6 oraz art. 80 stosuje się odpowiednio. Za okres, za który przysługuje stypendium, zasiłek nie przysługuje. Analiza akt sprawy potwierdza ponad wszelką wątpliwość, że K. G.-B. z dniem 11 marca 2011 r. utraciła status osoby bezrobotnej i decyzja orzekająca o tej utracie jest ostateczna w administracyjnym toku instancji. Decyzja ta od dnia jej doręczenia wiąże wydający ją organ zatrudnienia. Ponieważ z treści art. 53 ust. 6 ustawy wynika, że stypendium z tytułu odbywania stażu przysługuje tylko osobie bezrobotnej to z uwagi na utratę przez stronę statusu osoby bezrobotnej z danym dniem konieczne było stosownie do unormowań tego przepisu orzeczenie o utracie z tym dniem prawa do stypendium i to niezależnie od daty wydania decyzji w tej sprawie. Utrata tego prawa następuje bowiem od dnia nie spełniania wymogów ustawowych do legitymowania się statusem osoby bezrobotnej i dla tego faktu nie ma znaczenia okoliczność, że strona de facto przez okres od 17 lutego 2011 r. do 13 maja 2011 r. odbywała staż. Dodatkowo zaznaczyć należy, że o utracie prawa do przedmiotowego świadczenia decydują kryteria obiektywne, a nie charakter działania Powiatowego Urzędu Pracy, tym bardziej, że jak podniósł organ I instancji, nie widząc podstaw do zastosowania art. 132 § 1 K.p.a., strona była informowana i pouczana o przepisach regulujących sytuację utraty statusu bezrobotnego, utraty prawa do stypendium oraz związanego z tym nienależnie pobranego świadczenia – art. 74 i 76 ustawy. Stosownie do treści art. 6 K.p.a., organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Nie było zatem podstaw do dokonywania przez organy oceny faktycznej sytuacji skarżącej przez pryzmat eksponowanych w skardze oraz na rozprawie, zarzutów dotyczących innych spraw, tzn. uzyskania informacji w [...], że osoba bezrobotna może podjąć się wykonywania zadań [...] bez ujemnych dla niej skutków, w oderwaniu od przepisów ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Należy zwrócić uwagę, iż stanowiący materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji art. 53 ust. 3 i 6 ustawy o promocji zatrudnienia stanowi kompletną (wraz przepisami rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 20 sierpnia 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków odbywania stażu przez bezrobotnych - Dz. U. Nr 142, poz. 1160) regulację dotyczącą warunków, których zaistnienie uprawnia do skierowania do odbycia przygotowania zawodowego i uzyskania w tym czasie stypendium w określonej przepisami prawa wysokości. Jeszcze raz powtórzyć przyjdzie, że powołane przepisy mają charakter bezwzględnie obowiązujący i nie przewidują jakichkolwiek odstępstw od przewidzianych w nich zasad. Ich treść jest jednoznaczna i nie daje żadnych podstaw np. do ingerowania w sposób odbywania przygotowania zawodowego, bądź przyznania stypendium w innej wysokości. W konsekwencji, w ocenie Sądu organ odwoławczy prawidłowo uznał, że w myśl art. 53 ust. 6 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy stypendium z tytułu odbywania stażu przysługuje tylko osobie bezrobotnej. Wobec tego utrata statusu osoby bezrobotnej przez osobę pobierającą tego typu stypendium powoduje automatycznie utratę prawa do stypendium. Zatem skoro skarżąca z dniem 1 marca 2011 r. utraciła status osoby bezrobotnej, o czym - jak wynika z akt administracyjnych - orzeczono decyzją Starosty Kędzierzyńsko-kozielskiego z dnia 17 maja 2011 r., utrzymaną w mocy decyzją Wojewody Opolskiego z dnia 31 stycznia 2012 r., to koniecznym było orzeczenie o utracie prawa do stypendium z dniem 1 marca 2011 r. Jak wyżej stwierdzono decyzja o utracie statusu osoby bezrobotnej determinuje rozstrzygnięcie w sprawie utraty prawa do stypendium, co oznacza, że organ w takiej sytuacji zobligowany jest orzec o utracie prawa do stypendium z dniem, z którym nastąpiła utrata statusu osoby bezrobotnej. Reasumując, Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja, jak też decyzja ją poprzedzająca, nie naruszają prawa. Oznacza to, iż nie znaleziono podstaw do wyeliminowania ich z obrotu prawnego zarówno z przyczyn wskazanych w skardze, jak i innych uchybień, które Sąd byłby zobowiązany wziąć pod uwagę z urzędu. W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a., skargę oddalił.