II SA/Op 206/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Sędziowie WSA Grażyna Jeżewska – spr. WSA Ewa Janowska Protokolant St. inspektor sądowy Katarzyna Stec po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 12 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi K.G na decyzję Wojewody Opolskiego z dnia 31 stycznia 2012r.,nr [...] w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej oddala skargę. K. G.-B. zarejestrowała się w dniu 5 listopada 2009 r. w Powiatowym Urzędzie Pracy w Kędzierzynie-Koźlu jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku. Decyzją z dnia 9 listopada 2009 r., nr [...], Starosta Kędzierzyńsko-Kozielski uznał wnioskodawczynię za osobę bezrobotną bez prawa do zasiłku. Na mocy decyzji z dnia 14 marca 2011 r., nr [...], K. G.-B. nabyła prawo do stypendium szkoleniowego w wysokości 890,60 zł miesięcznie w okresie odbywania stażu, od dnia 17 lutego 2011 r., zaś w dniu 13 maja 2011 r. poinformowała organ o podjęciu pracy z dniem 1 marca 2011 r., jako rachmistrz spisowy. W tym stanie rzeczy, Starosta decyzją z dnia 17 maja 2011 r., nr [...], powołując w podstawie prawnej art. 9 ust.1 pkt 14 lit. a, art. 2 ust.1 pkt 2 w związku z art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2008 r. Nr 69, poz. 415 ze zm.) orzekł o utracie przez K. G.-B. statusu osoby bezrobotnej z dniem 1 marca 2011 r. Powyższa decyzja została doręczona skarżącej w dniu 5 października 2011 r. Od powyższej decyzji wniosła odwołanie skarżąca, wskazując, że podjęła pracę zarobkową, na podstawie umowy zlecenia z dnia 17 lutego 2011 r., jednak wykonywanie tych czynności nie może być kwalifikowane jako świadczenie pracy, a jedynie jako wykonywanie czynności leżących po stronie zleceniobiorcy. Ponadto w ramach zawartej umowy wynagrodzenie za wykonane czynności zostało przewidziane do wypłaty w późniejszym okresie, zatem to data wypłaty wynagrodzenia wskazuje dopiero na datę uzyskania przychodu. Wojewoda Opolski, działając, na podstawie art. 10 ust. 7, art. 2 ust.1 pkt 2, art. 34 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2008 r. Nr 69, poz. 415 ze zm.- zwanej dalej ustawą) oraz art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), decyzją z dnia 31 stycznia 2012 r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję Starosty Kędzierzyńsko-Kozielskiego o utracie statusu osoby bezrobotnej przez K. G.-B.. W uzasadnieniu podał, że zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy, ilekroć jest mowa o bezrobotnym oznacza to osobę o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 1 i 2 lit. a - g lub i, j, (...), niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie albo innej pracy zarobkowej, (...) zarejestrowaną we właściwym dla miejsca zamieszkania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy oraz poszukująca zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej lub nie uzyskuje miesięcznie przychodu w wysokości przekraczającej połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę , z wyłączeniem przychodów uzyskanych z tytułu odsetek lub innych przychodów od środków pieniężnych zgromadzonych na rachunkach bankowych (art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. "e"). Następnie organ odwoławczy stwierdził, cytując definicję ustawową, że inna praca zarobkowa to wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umów cywilnoprawnych, w tym umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych (art. 2 ust. 1 pkt 11 ustawy). Poza tym podkreślił, że zgodnie z art. 74 ustawy bezrobotny jest obowiązany zawiadomić w ciągu 7 dni powiatowy urząd pracy o podjęciu zatrudnienia, innej pracy zarobkowej lub pozarolniczej działalności oraz zaistnieniu innych okoliczności powodujących utratę statusu bezrobotnego, o czym skarżąca została poinformowana w dniu 5 listopada 2009 r., a potwierdziła ten fakt podpisem złożonym pod treścią "Informacji o prawach i obowiązkach" oraz "Informacji dla osób rejestrujących się w Powiatowym Urzędzie Pracy". Wojewoda Opolski dalej wywiódł, że art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy nakłada na starostę obowiązek pozbawienia statusu bezrobotnego osobę, która nie spełnia warunków o których mowa w ust. 2 tej ustawy. Podkreślił, iż przepis ten ma charakter bezwzględnie obowiązujący a utratę statusu powoduje brak jakiegokolwiek z warunków określonych w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy, w tym podjęcie innej pracy zarobkowej, którą jest świadczenie usług na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło. Odnosząc przywołane regulacje prawne do stanu faktycznego sprawy wskazał, że z akt sprawy wynika, że w dniu 13 maja 2011 r. K. G.-B. poinformowała Starostę o podjęciu pracy jako rachmistrz spisowy od 1 marca 2011 r. i dołączyła umowę zlecenia z dnia 17 lutego 2011 r., nr [...], zawartą z Dyrektorem Urzędu Statystycznego na okres od 1 marca 2011 r. do 30 czerwca 2011 r. Dowód ten niewątpliwie potwierdził, że w tym okresie pozostawania w ewidencji bezrobotnych skarżąca nie spełniała warunków określonych w wyżej powołanym art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy, tymczasem osoba bezrobotna powinna spełniać warunki określone w tym przepisie nie tylko w dniu rejestracji, ale także w okresie pozostawania w ewidencji bezrobotnych. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego K. G.-B. wniosła o uchylenie decyzji Wojewody Opolskiego. Zarzuciła, że organ drugiej instancji nie rozważył poniesionych przeze nią uwag w odwołaniu do decyzji Starosty, nie odniósł się do zakresu wykonywanych w ramach tej umowy czynności i czasu ich rozpoczęcia. Wskazała że, na podstawie umowy zlecenia z dnia 17 lutego 2011 r. zobowiązała się do wykonywanie czynności rachmistrza spisowego. Wykonywanie tych czynności nie można jednak było uznać jako świadczenie pracy w ramach stosunku pracy, a jedynie jako wykonywanie czynności leżących po stronie zleceniobiorcy. Założenie przeciwne prowadziłoby do wniosku, że Skarb Państwa organizujący spis powszechny naruszał przepisy prawa pracy. Zdaniem skarżącej, wykonywanie powyższych obowiązków nie mogło być też kwalifikowane jako wykonywane "innej pracy zarobkowej" w rozumieniu art. 2 ust. 2 pkt 2 ustawy. Wykonywanie bowiem takiej pracy musiałoby wiązać się z systematycznym i co najmniej co miesięcznym uprawnieniem do wynagrodzenia. Tymczasem w ramach zawartej umowy, wynagrodzenie za wykonane czynności zostało przewidziane do wypłaty rachmistrzom w znacznie późniejszym okresie. Ponadto, znaczna część osób pełniących te zadania posiadała status osób bezrobotnych. Takie zaś rozwiązanie pozbawiałoby na kilka miesięcy osoby bezrobotne środków do życia. Rozwiązanie takie, jako niezgodne z elementarnymi zasadami współżycia społecznego jest nie do zaakceptowania. Podniosła również, że w odwołaniu wskazała, iż zobowiązanie do zwrotu wypłaconych kwot stypendium za miesiąc marzec i kwiecień 2011 r. złożone zostało przeze nią pod wpływem błędu wywołanego informacjami przekazanymi przez pracowników PUP. Zwróciła nadto uwagę, iż oświadczenia zawarte na "Karcie rejestracyjnej bezrobotnego - część C" w pkt 10 stanowi "nie uzyskuję miesięcznego przychodu w wysokości przekraczającej polowe minimalnego wynagrodzenia za pracę". Dlatego też zawarcie powyższej umowy zlecenia w żaden sposób nie naruszyło tego ograniczenia. Ponadto, wnioskowała o dopuszczenie w sprawie dowodu z informacji Urzędu Statystycznego w Opolu - w jakim okresie i w jakiej wysokości wypłacono jej wynagrodzenie na podstawie umowy zlecenia, jednak dowód ten nie został dopuszczony, ani oddalony przez organ odwoławczy. Podczas, gdy tylko data wypłaty tego wynagrodzenia może wskazywać na uzyskanie przez nią przychodu z tego tytułu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, iż w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej, jak też zasady współżycia społecznego. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność ich wykładni oraz prawidłowość przyjętej procedury. Ponadto, stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. Poz. 270 – zwaną dalej P.p.s.a.), Sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że Sąd bierze z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa proceduralnego i materialnego niezależnie od treści podnoszonych w skardze zarzutów, jednakże w zakresie oceny legalności nie może wykraczać poza sprawę, która była lub winna być przedmiotem postępowania przed organami administracji publicznej i której dotyczy zaskarżone rozstrzygnięcie. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji przeprowadzona według przedstawionych na wstępie kryteriów nie wykazała, aby zaskarżona decyzja naruszała wymogi prawa, a zgodnie z treścią art. 145 § 1 P.p.s.a., Sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy jak również naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Przystępując do oceny zgodności z prawem poddanej kontroli sądowej decyzji organu, wskazać należy, iż zapadła ona w postępowaniu toczącym się na podstawie wskazanej przez organy ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy ( Dz. U. z 2008 r. Nr 69, poz. 415 ze zm. - zwanej dalej ustawą). Ustawodawca w tym akcie prawnym zdefiniował warunki, jakim odpowiadać powinna osoba uzyskująca status bezrobotnego. W treści art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy określił wymogi nabycia statusu bezrobotnego, a w jednym z nich wskazał, iż osoba taka nie może być zatrudniona i nie może wykonywać innej pracy zarobkowej. Jak zasadnie zauważył organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, pojęcie "inna praca zarobkowa" zostało również zdefiniowane przez ustawodawcę i zgodnie z tą definicją, zawartą w art. 2 ust. 1 pkt 11 ustawy, oznacza wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umów cywilnoprawnych, w tym umowy zlecenia, jaką legitymuje się skarżąca. Powyższe oznacza, że status osoby bezrobotnej jest zdefiniowaną instytucją prawną. Przyjdzie zatem dostrzec, że istota uprawnień osoby bezrobotnej nie wynika z samego faktu braku źródła dochodów, lecz ustawodawca wiąże te uprawnienia z określonymi warunkami i stosowną aktywnością pozostającej bez źródeł dochodów osoby w przezwyciężaniu sytuacji, w jakiej się znalazła, a w szczególności z jej pełną, nie ograniczoną innym zajęciem zarobkowym, gotowością do podjęcia oferowanej pracy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 lipca 1998 r. sygn. II SA 565/98 publ. LEX nr 41865). W świetle powyższego stwierdzić należy, iż dla uzyskania statusu osoby bezrobotnej konieczne jest nie tylko niezatrudnienie ale także niewykonywanie innej pracy zarobkowej, pobieranie renty, nie prowadzenie działalności gospodarczej czy też nieuzyskiwanie miesięcznie przychodu w wysokości przekraczającej połowę minimalnego wynagrodzenia z innych źródeł niż praca zarobkowa (np. z umowy najmu). Fakt zatrudnienia (zarobkowania) lub podjęcia w czasie zarejestrowania w urzędzie pracy jakiejkolwiek pracy zarobkowej, bez względu na wysokość wynagrodzenia, skutkuje brakiem możliwości uzyskania lub utratą statusu osoby bezrobotnej. Nie jest bowiem dopuszczalne prawnie równoległe posiadanie statusu osoby bezrobotnej i wykonywanie pracy zarobkowej. Jeżeli osoba bezrobotna aktywizuje swoją sytuację zawodową, to nie może zarazem pozostawać osobą o statusie bezrobotnego i korzystać z zasiłku dla bezrobotnych wypłacanych ze środków przeznaczonych na łagodzenie skutków bezrobocia. W odniesieniu do przedstawionych wywodów prawnych Sąd w pełni podziela stanowisko Wojewody Opolskiego, że niespełnienie przez skarżącą wymagań wiążących się z przyznaniem statusu osoby bezrobotnej musi wywoływać określone prawem konsekwencje, a przywołane przepisy regulujące zdarzenia związane z nabywaniem i utratą statusu osoby bezrobotnej nie dają organom administracji uprawnień do wydawania decyzji uznaniowych. Wobec tego z chwilą uzyskania w dniu 13 maja 2011 r. informacji o wykonywaniu przez skarżącą pracy na podstawie umowy zlecenia od dnia 1 marca 2011 r., jako rachmistrz spisowy, organ administracji zobligowany był do przeprowadzenia postępowania w tym zakresie i wydania decyzji w sprawie utraty statusu osoby bezrobotnej przez skarżącą z dniem 1 marca 2011 r. Odnosząc się do pozostałych twierdzeń skarżącej zawartych w złożonej skardze to trzeba jeszcze raz podkreślić, że nie mogły one odnieść zamierzonego skutku, gdyż statusu bezrobotnego nie można łączyć z zatrudnieniem czy wykonywaniem innej pracy zarobkowej, niezależnie od wysokości osiąganych z tego tytułu przychodów. Nadto skoro bezrobotnym może być osoba niezatrudniona i niewykonująca innej pracy zarobkowej, to o utracie statusu bezrobotnego nie decyduje przekroczenie określonej granicy przychodów, jak sugeruje w skardze skarżąca, lecz sam fakt podjęcia zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, niezależnie od osiąganego z tego tytułu przychodu. Poza tym z definicji "przychody" (art. 2 ust. 1 pkt 24 ustawy) wynika, że nie obejmuje ona przychodów z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Mając powyższe na względzie Sąd nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji w związku z tym, na podstawie art. 151 P.p.s.a., skargę oddalił.