II SA/Op 21/09
PostanowienieWSA w Opolu2009-01-23
Skład orzekający: Anna Misiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, korzystający z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawach z zakresu pomocy społecznej, może jednocześnie uzyskać prawo pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika procesowego?Ratio decidendi
Skarżący, który na mocy art. 239 pkt 1 lit. a P.p.s.a. jest zwolniony z mocy prawa od kosztów sądowych w sprawach z zakresu pomocy społecznej, nie musi składać wniosku o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie, a postępowanie w tym przedmiocie powinno zostać umorzone jako bezprzedmiotowe. Niemniej jednak, sytuacja materialna skarżącego może uzasadniać przyznanie mu prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika procesowego, jeśli wykaże on, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania.Stan faktyczny
Skarżący T. R. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu dotyczącą zasiłku celowego. Wraz ze skargą złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika. Skarżący przedstawił swoją trudną sytuację materialną, wskazując na niskie dochody z renty i wysokie koszty utrzymania. Referendarz sądowy uznał, że skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawach z zakresu pomocy społecznej, w związku z czym umorzył postępowanie w tym zakresie. Jednocześnie, oceniając sytuację materialną skarżącego, postanowił przyznać mu prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego.Rozstrzygnięcie
1. Ustanowiono dla skarżącego radcę prawnego. 2. Umorzono postępowanie z wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu Anna Misiak po rozpoznaniu w dniu 23 stycznia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego na skutek wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy postanawia: 1. ustanowić dla skarżącego radcę prawnego, 2. umorzyć postępowanie z wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych.
T. R. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [...] nr [...] w przedmiocie 1) przyznania specjalnego zasiłku celowego w wysokości 120 zł, z przeznaczeniem na zakup żywności, leków opłat; 2) odmowy przyznania zasiłku celowego.
Skarżący wraz ze skargą złożył wniosek na urzędowym formularzu o przyznanie prawa pomocy, poprzez zwolnienie go od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. Wskazał w nim, że nie ma odpowiedniej wiedzy prawniczej, jest niezdolny do pracy i samodzielnej egzystencji, utrzymuje się ze świadczenia rentowego, z którego po potrąceniach zostaje mu 481,30 zł, dlatego prosi o pomoc. Podał, że jego renta inwalidzka wynosi 956,68 zł, z niej opłaca następujące kwoty alimenty 363,96 zł, zaliczkę na podatek i ubezpieczenie zdrowotne 111,42 zł, czynsz mieszkaniowy 254,94 zł, energię elektryczną 57,05 zł, gaz przewodowy 44,93 zł, telefon 136,50 zł, leki za miesiąc listopad w kwocie 44,87 zł, przejazdy na konsultacje w listopadzie 7,84 zł. Z pozostałych pieniędzy musi zakupić artykuły spożywcze i środki higieniczne.
Skarżący przesłał zaświadczenie z dnia 24 listopada 2008 r. z ZUS o wysokości renty i potrąceń z niej. Podał, że zamieszkuje w mieszkaniu spółdzielczym o powierzchni 35,70 m 2, nie posiada żadnego majątku ruchomego czy nieruchomego.
Wniosek skarżącego obejmuje swym zakresem żądanie przyznania prawa pomocy w całości poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, do których zaliczają się opłaty sądowe i zwrot wydatków, co określa art. 211 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a. i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata.
Jednakże z uwagi na fakt, że skarżący na mocy art. 239 pkt 1 lit. "a" P.p.s.a., określającego, że nie mają obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strony skarżące działanie lub bezczynność w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej, korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, należało postępowanie z jego wniosku o prawo pomocy w tym zakresie umorzyć, jako bezprzedmiotowe w związku z art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a.
Wobec tego należało rozpatrzyć jego wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata lub radcy prawnego. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże ona, że nie jest wstanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Skarżący wykazał, że obecnie ma jedynie dochód z renty w niepełnej wysokości w kwocie 481,30 zł miesięcznie, jak wynika z akt korzysta on też ze wsparcia pomocy społecznej. Koszty jakie ponosi co miesiąc w związku z opłatami mieszkaniowymi to średnio kwota 356, 50 zł (czynsz, gaz, energia elektryczna). Po odjęciu tej kwoty od kwoty otrzymywanej renty pozostaje na życie kwota około 125 zł miesięcznie, przy czym skarżący podał, że musi także kupować leki, przykładowo w listopadzie 2008 r. za kwotę 44,87 zł. Kwota 125 zł miesięcznie bezspornie nie daje możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania sądowego, bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego T. R., nawet pomimo korzystania przez niego ze wsparcia z opieki społecznej.
Referendarz sądowy uznał, zatem, iż sytuacja materialna skarżącego uprawnia go do przyznania prawa pomocy w zakresie przez niego żądanym i postanowił ustanowić dla niego radcę prawnego. Jednocześnie należy w tym miejscu wyjaśnić, że w ocenie referendarza skarżący wykazał przesłanki przyznania mu prawa pomocy w części, nie wzięto bowiem pod uwagę do niezbędnych życiowych wydatków kwoty rachunku wykazanej za telefon wynoszącej 136,50 zł. Wprawdzie rachunki za telefon są uznawane za koszty utrzymania koniecznego, szczególnie w przypadku osób niepełnosprawnych, mogących dzwonić w sprawie opieki innych osób, czy umówienia wizyty u lekarza, ale przyjmowane są za takie do kwot średnio o połowę niższych niż podana przez T. R.
Referendarz sądowy postanowił zatem przyznać skarżącemu prawo pomocy w części poprzez ustanowienie radcy prawnego z urzędu.
Wobec powyższego, na podstawie art. 258 § 1 pkt 7 orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło