II SA/Op 216/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daria Sachanbińska po rozpoznaniu w dniu 28 września 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. G. na postanowienie Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu z dnia 27 marca 2015 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku przedłożenia ekspertyzy technicznej postanawia odrzucić skargę. Skarżąca B. G., działając przez pełnomocnika - swojego męża R. G., wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na postanowienie Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu z dnia 27 marca 2015 r., nr [...], w przedmiocie nałożenia obowiązku przedłożenia ekspertyzy technicznej. Skargę tę złożyła za pośrednictwem organu, drogą elektroniczną, posługując się podpisem elektronicznym. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 26 maja 2015 r. skarżąca została wezwana do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez podpisanie skargi lub nadesłanie podpisanego osobiście egzemplarza skargi, a także do nadesłania odpisu skargi poświadczonego za zgodność z oryginałem lub własnoręcznie podpisanego, zaś odrębnym pismem została wezwana do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł. W wezwaniu do uzupełnienia braków formalnych skargi poinformowano stronę, że odpisem pisma mogą być też uwierzytelnione fotokopie lub uwierzytelnione wydruki z poczty elektronicznej. Oba wezwania zawierały pouczenie, że nieuzupełnienie braków formalnych skargi i nieuiszczenie wpisu sądowego od skargi w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania spowoduje odrzucenie skargi. Dwa wskazane wyżej wezwania przesłano jednym listem i doręczono pełnomocnikowi skarżącej w dniu 1 czerwca 2015 r., co potwierdził własnoręcznym podpisem na zwrotnym pocztowym potwierdzeniu odbioru (k. 23 akt sąd.). Ustawowy termin 7 dni do uiszczenia wpisu i uzupełnienia braków formalnych skargi rozpoczął zatem bieg dla strony skarżącej w dniu 2 czerwca 2015 r. i upłynął w dniu 8 czerwca 2015 r. W dniu 9 czerwca 2015 r. skarżąca uiściła wpis przekazem pocztowym, którego oryginał załączyła do akt sądowych (k. 31 akt sąd.). W dniu 10 czerwca 2015 r. pełnomocnik skarżącej złożył osobiście w Sądzie - zawarty w piśmie datowanym na dzień dnia 9 czerwca 2015 r. - wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Pełnomocnik wniósł o przywrócenie terminu do złożenia dokumentów. Do wniosku o przywrócenie terminu załączył jeden podpisany egzemplarz skargi. Postanowieniem z dnia 20 lipca 2015 r. tut. Sąd odmówił skarżącej przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Postanowienie to zostało przesłane na adres pełnomocnika skarżącej, wskazany w skardze, to jest: ul. [...], kod pocztowy [...], i doręczone w dniu 3 sierpnia 2015 r. do rąk dorosłego domownika o nazwisku P. Powyższe dokumentuje zwrotne pocztowe potwierdzenie odbioru (k. 48 akt sądowych). Skarżąca nie wniosła zażalenia na postanowienie o odmowie przywrócenia terminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Skargę należało odrzucić. Skarżąca została wezwana do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez m.in. jej podpisanie lub nadesłanie podpisanego osobiście egzemplarza skargi lub nadesłanie podpisanego osobiście egzemplarza skargi. Wyjaśnić w tym miejscu należy, że w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a., brak jest regulacji, która przewidywałaby możliwość wnoszenia drogą elektroniczną pism procesowych opatrzonych bezpiecznym podpisem elektronicznym. Przepis art. 46 § 1 pkt 4 P.p.s.a. stanowi bowiem, że każde pismo strony powinno zawierać podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika, rozumiany jako znak ręczny określonej osoby, noszący indywidualne i powtarzalne cechy, pozwalające odróżnić go od innych i umożliwiające identyfikację osoby podpisującego oraz zbadanie autentyczności podpisu (H. Knysiak-Molczyk [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2012, s. 342). We wskazanym przepisie jest więc mowa o podpisie własnoręcznym, z wyjątkiem przypadków niemożności podpisania pisma przez stronę, o których mowa w art. 46 § 4 P.p.s.a. Doda trzeba, że z treści art. 5 ust. 2 ustawy o podpisie elektronicznym nie można wywodzić, iż w postępowaniu przed sądami administracyjnymi dopuszczalne jest wniesienie pisma procesowego drogą elektroniczną, opatrzonego bezpiecznym podpisem elektronicznym. Niedochowanie warunków własnoręcznie podpisanego pisma, wiąże się natomiast z odrzuceniem (lub zwrotem) pisma. Przywołane stanowisko, poparte szerokim uzasadnieniem, zostało zaprezentowane w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 maja 2014 r., sygn. akt I OPS 10/13, i stanowi wiążącą interpretację przepisów procedury sądowoadministracyjnej. W świetle przywołanych przepisów prawa i poglądów NSA nie budzi wątpliwości, że w obecnym stanie prawnym nie ma możliwości skutecznego wnoszenia pisma w formie elektronicznej, bowiem jednym z jego wymogów formalnych jest m.in. własnoręczne podpisanie go przez autora. Skarżąca została również wezwana do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez nadesłanie odpisu skargi poświadczonego za zgodność oryginałem lub własnoręcznie podpisanego. Kwestia wymogu nadesłania przez stronę odpisów skargi także była przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w uchwale z dnia 18 grudnia 2013 r. (sygn. akt I OPS 13/13), wydanej w składzie 7 sędziów, orzekł, że niedołączenie przez skarżącego wymaganej liczby odpisów skargi i odpisów załączników, zgodnie z art. 47 § 1 P.p.s.a., jest brakiem formalnym skargi, o którym mowa w art. 49 § 1 w związku z art. 57 § 1 P.p.s.a., uniemożliwiającym nadanie skardze prawidłowego biegu, który nie może być usunięty przez sporządzenie odpisów skargi przez sąd. Ponadto, zgodnie z zaprezentowanym w ww. uchwale stanowiskiem, nadesłanie przez stronę wymaganych odpisów skargi po wyznaczonym terminie, o którym mowa w art. 49 § 1 P.p.s.a., ale przed odrzuceniem skargi oznacza, że skarga nie może otrzymać prawidłowego biegu i podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Obie powołane uchwały NSA mają - na podstawie art. 269 § 1 P.p.s.a. - moc wiążących zasad ogólnych, do których sądy administracyjne muszą się stosować przy rozpoznawaniu przed nimi spraw. Na gruncie rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy w pierwszej kolejności, że strona skarżąca uzyskała wiedzę o konieczności uzupełnienia braków formalnych skargi z otrzymanego w dniu 1 czerwca 2015 r. wezwania, a zatem termin do uzupełnienia tych braków rozpoczął dla niej bieg w dniu 2 czerwca 2015 r., zaś zakończył się w dniu 8 czerwca 2015 r. Skarżąca uzupełniła częściowo braki formalne po terminie, bo dopiero w dniu 10 czerwca 2015 r., składając jednocześnie wniosek o przywrócenie terminu do ich uzupełnienia. Wraz z wnioskiem nadesłała jedynie podpisany egzemplarz skargi, podczas gdy powinna była złożyć podpisany egzemplarz skargi i odpis skargi poświadczony za zgodność z oryginałem lub własnoręcznie podpisany, albo też podpisać skargę znajdującą się w aktach sądowych i złożyć podpisany odpis skargi. Sąd nie wzywał skarżącej do uzupełnienia tego braku formalnego wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, ponieważ wniosek ten ze względów merytorycznych nie zasługiwał na uwzględnienie. Obok wyżej wskazanych przesłanek dopuszczalności skargi, wymaganych przez podane przepisy P.p.s.a., warunkiem skutecznego wniesienia do sądu administracyjnego skargi, jako pisma procesowego, jest również - stosownie do treści art. 230 P.p.s.a. - uiszczenie od niej wpisu. Zgodnie z tą regulacją, od pism wszczynających postępowanie, do jakich należy skarga, pobiera się wpis, który w myśl § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 221, poz. 2193, z późn. zm.), wynosi w niniejszej sprawie 100 zł. Skarżąca wpis sądowy od skargi uiściła po terminie. Uczyniła to bowiem w dniu 9 czerwca 2015 r., czyli dzień po wymaganym terminie, upływającym dla niej w dniu 8 czerwca 2015 r. Niezachowanie wymogów formalnych, jak również nieuiszczenie wpisu od skargi, może skutkować wezwaniem przez Sąd do uzupełnienia braków oraz do uiszczenia wpisu w wyznaczonym terminie, pod rygorem odrzucenia skargi. Podstawą odrzucenia skargi jest art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. stanowiący, że sąd odrzuca skargę, której braków formalnych nie uzupełniono w terminie, oraz art. 220 § 1 i 3 P.p.s.a., w myśl którego sąd odrzuca skargę, od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis. Skoro skarżąca uchybiła terminowi do uzupełnienia braków formalnych skargi, a jednocześnie termin ten nie został przywrócony, a ponadto nie nadesłała żądanego odpisu skargi i uchybiła terminowi do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, to skargę należało odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i art. 220 § 3 P.p.s.a.