II SA/Op 218/17

WyrokWSA w Opolu2017-07-11

Skład orzekający: Grażyna Jeżewska, Ewa Janowska, Elżbieta Naumowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie zajmującej lokal mieszkalny bez tytułu prawnego, która nie oczekuje na lokal zamienny lub socjalny, może zostać przyznany dodatek mieszkaniowy?
Ratio decidendi
Dodatek mieszkaniowy może zostać przyznany jedynie osobie spełniającej kumulatywnie wszystkie ustawowe przesłanki, w tym kryterium podmiotowe określone w art. 2 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Osoba zajmująca lokal bez tytułu prawnego może otrzymać dodatek tylko w sytuacji, gdy oczekuje na przysługujący jej lokal zamienny lub socjalny. W przypadku braku takiego tytułu prawnego i braku oczekiwania na lokal zamienny lub socjalny, dodatek mieszkaniowy nie może zostać przyznany, nawet jeśli wnioskodawca spełnia kryteria dochodowe i dotyczące powierzchni lokalu.
Stan faktyczny
J. M. złożyła wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania dodatku, wskazując na brak tytułu prawnego do zajmowanego lokalu socjalnego oraz brak oczekiwania na lokal zamienny lub socjalny. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji, podzielając argumentację o niespełnieniu kryterium podmiotowego. Skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym zasad sprawiedliwości społecznej oraz brak ustalenia sytuacji prawnej małżonków.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Jeżewska Sędziowie Sędzia WSA Ewa Janowska Sędzia WSA Elżbieta Naumowicz (spr.) Protokolant St. sekretarz sądowy Agnieszka Jurek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lipca 2017 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 31 stycznia 2017 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego oddala skargę. Wnioskiem z dnia 25 sierpnia 2016 r. J. M. wystąpiła do Ośrodka Pomocy Społecznej w Nysie o przyznanie dodatku mieszkaniowego. Na wezwanie organu Burmistrz Nysy pismem z dnia 7 września 2016 r. poinformował, że J. M. nie jest umieszczona na liście osób oczekujących na lokal socjalny lub zamienny. Z kolei, A Sp. z o.o. w [...] (dalej: A) w piśmie z dnia 13 września 2016 r. wskazał, że w przygotowaniu jest sprawa o eksmisję J. M. z lokalu socjalnego przy ul. [...] w [...]. A wyjaśniła też, że J. M. nie otrzymała wypowiedzenia umowy najmu tego lokalu, gdyż umowa ta była zawarta na czas określony i wygasła z dniem 31 sierpnia 2015 r., nie została natomiast przedłużona. Ponadto J. M. nie podjęła działań w sprawie zajmowanego lokalu, a od dnia 1 września 2015 r. naliczane jest przez A odszkodowanie za zajmowanie lokalu bez tytułu prawnego i nie ma innego dokumentu potwierdzającego posiadanie przez J. M. tytułu prawnego, zaś A nie zawierała ugody. Decyzją z dnia 21 września 2016 r., nr [...], Zastępca Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w Nysie, działający z upoważnienia Burmistrza Nysy, odmówił przyznania J. M. dodatku mieszkaniowego. Jako podstawę prawną decyzji wskazał art. 2 i art. 7 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U z 2013 r. poz. 966, z późn. zm.) oraz rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz. U. Nr 156, poz. 1817, z późn. zm.). Uzasadniając rozstrzygnięcie organ powołał art. 2 ust. 1 ustawy i stwierdził, że wnioskodawczyni zamieszkuje w [...] przy ul. [...], jednak zarządca lokalu, tj. A w [...], nie potwierdził na wniosku posiadania przez wnioskodawczynie tytułu prawnego do lokalu. Organ wskazał na uzyskane w toku postępowania wyjaśnienia Burmistrza Nysy oraz zarządcy lokalu, a nadto na treść pism z dnia 8 września 2015 r., 10 grudnia 2015 r. oraz 22 kwietnia 2016 r., z których wynika, że stanowisko Gminy w sprawie przedłużenia umowy najmu jest negatywne, a zarządca wezwał J. M. do dobrowolnego opuszczenia i wydania lokalu Gminie Nysa. Organ odnotował również, że wnioskodawczyni jest obciążona odszkodowaniem za zajmowanie ww. lokalu bez tytułu prawnego, a ponadto nie występowała do sądu o uznanie wypowiedzenia umowy najmu za bezskuteczne i nie należy do osób oczekujących na lokal socjalny ani zamienny z zasobu mieszkalnego Gminy Nysa, w związku z czym nie spełnia podstawowego warunku do otrzymania dodatku mieszkaniowego i odmowa dodatku mieszkaniowego jest prawnie uzasadniona. Według organu, bez znaczenia pozostaje fakt, iż wnioskodawczyni zamieszkuje w powyższym lokalu. Nie jest również wskazane rozpatrywanie sprawy pod kątem art. 674 K.c., gdyż w postępowaniu administracyjnym organy nie stosują przepisów tej ustawy, a postępowanie zmierza w kierunku ustalenia czy wnioskodawca występujący o dodatek mieszkaniowy posiada tytuł prawny do zajmowanego lokalu. Ustalenia co do zgodności z prawem zawartej umowy najmu stanowią natomiast problematykę cywilną. Organ wskazał jednak, że regułę interpretacyjną ustanowioną w art. 674 K.c. stosuje się w razie używania przedmiotu najmu przez dotychczasowego najemcę oraz zgody wynajmującego na taki stan, podczas gdy w przedmiotowej sprawie brak jest zgody wynajmującego na tzw. milczące przedłużenie najmu, na co wskazuje już choćby fakt obciążenia wnioskodawczyni odszkodowaniem za zajmowanie lokalu. Od powyższej decyzji J. M. wniosła odwołanie, w którym domagała się zmiany tej decyzji i zasądzenia na jej rzecz kosztów odwoławczych. Zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego oraz sprzeczność istotnych ustaleń organu z treścią zebranego w sprawie materiału, wskazała, że organ nie odniósł się do tez i konkluzji wynikających z wyroków sądowych i odmówił przyznania dodatku mieszkaniowego błędnie powołując się na przepis art. 674 K.c., gdyż skierowanie do lokalu socjalnego zostało wydane przez Gminę na czas nieokreślony, a jednocześnie Gmina nie wydała jakiegokolwiek aktu prawnego, z którego wynikałoby, że ma opuścić zajmowany lokal. Zarzuciła, że odmowa przyznania dodatku mieszkaniowego jest bezzasadna, gdyż zarządca nie dysponuje żadnym orzeczeniem sądu lub innego organu stwierdzającym, że z jej strony doszło do bezprawnego zajęcia lokalu mieszkalnego i że ma nakaz jego opróżnienia. W tym stanie rzeczy stosunek najmu nadal wiąże strony, a zarządzający zasobami gminnymi nie wystąpił do sądu o eksmisję w związku z bezprawnym zajmowaniem lokalu przyznanego mocą prawomocnego wyroku sądowego, a brak takiego dokumentu powoduje oddalenie powództwa. W wyniku rozpatrzenia odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu decyzją z dnia 31 stycznia 2017 r., nr [...], utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Powołując mające zastosowanie w sprawie przepisy art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1, art. 5 ust. 5, art. 7 ust. 1, ust. 1a i ust. 5 ustawy, Kolegium stwierdziło, że wszystkie ustawowo wskazane warunki i kryteria muszą być spełnione łącznie, aby możliwe było przyznanie dodatku mieszkaniowego. Do obowiązku organu rozstrzygającego kwestię uprawnień wnioskodawcy w tym przedmiocie należy natomiast ustalenie w pierwszej kolejności, czy strona występująca o przyznanie dodatku mieszkaniowego należy do kręgu podmiotów wymienionych w art. 2 ustawy. Dokonując oceny w tym zakresie, organ odwoławczy wskazał, że znany jest mu z urzędu fakt, iż w dniu 1 września 2014 r. pomiędzy wnioskodawczynią a Gminą Nysa, reprezentowaną przez zarządcę - A Sp. z o.o. w [...], została zawarta umowa najmu lokalu socjalnego przy ul. [...] w [...], przy czym umowę tę zawarto na czas określony - od dnia 1 września 2014 r. do dnia 31 sierpnia 2015 r. Pismem z dnia 30 września 2015 r. zarządca poinformował wnioskodawczynię o braku podstaw do przedłużenia umowy najmu z uwagi na to, iż ma ona zaspokojone potrzeby mieszkaniowe w lokalu socjalnym swego męża – T. R., położonym w [...] przy ul. [...], z którym Urząd Miejski w Nysie zawarł umowę najmu na tenże lokal. Jednocześnie wnioskodawczyni została bezskutecznie wezwana przez zarządcę do dobrowolnego opuszczenia lokalu przy ul. [...] i od dnia 1 września 2015 r. naliczane jest odszkodowanie za jego zajmowanie bez tytułu prawnego. Organ odwoławczy wskazał ponadto, że wnioskodawczyni nie podejmowała żadnych czynności przed sądem powszechnym w kwestii tytułu prawnego do zajmowanego lokalu mieszkalnego, natomiast występowała o przedłużenie umowy najmu do Burmistrza Nysy, który odmówił wyrażenia na to zgody. Wnioskodawczyni nie jest też osobą oczekującą na przysługujący jej lokal zamienny lub socjalny. Na tej podstawie Kolegium stwierdziło, że wnioskodawczyni nie posiadała tytułu prawnego do zajmowanego lokalu mieszkalnego wymienionego w art. 2 ust. 1 pkt 1-4 ustawy. Nie można też było przyznać wnioskowanego świadczenia na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy, gdyż w przepisie tym jest mowa o osobach nieposiadających tytułu prawnego do zajmowanego lokalu, ale "oczekujących na przysługujący im lokal zamienny lub socjalny", tj. takich, które posiadają już prawo do lokalu socjalnego, ale prawo to nie zostało jeszcze zrealizowane. Kolegium podzieliło również stanowisko organu pierwszej instancji, że w sprawie nie ma zastosowania przepis art. 674 K.c. Dostrzegło, że z informacji zarządcy lokalu wyraźnie wynika, iż Gmina Nysa jako jego właściciel nie wyraża zgody na wydanie skierowania i zawarcie umowy najmu, gdyż J. M. pozostaje w związku małżeńskim i ma prawo do zamieszkania w lokalu, w którym zamieszkuje jej mąż, gdyż oboje małżonkowie są najemcami lokalu, choć umowa została podpisana tylko przez jednego z nich oraz bez względu na istniejące między nimi stosunki majątkowe. Odnosząc się do argumentów odwołania Kolegium wyjaśniło, że dla przyznania prawa do dodatku mieszkaniowego nie ma znaczenia fakt, iż odwołująca spełnia warunek dotyczący osiągania niskich dochodów oraz zajmowania lokalu mieszkalnego o określonej ustawą powierzchni normatywnej, skoro nie spełnia podstawowego warunku uprawniającego do otrzymania dodatku mieszkaniowego, tj. nie należy do kręgu podmiotów wymienionych w art. 2 ustawy. W celu otrzymania dodatku mieszkaniowego wymagane jest spełnienie kumulatywnie wszystkich warunków przewidzianych ustawą, a przepisy dotyczące zasad przyznawania dodatków mieszkaniowych muszą być ściśle stosowane, bez względu na szczególnie trudną, indywidualną sytuację osób występujących o dodatek. Organ odwoławczy nie ma żadnych możliwości odstąpienia od tych zasad i przyznania dodatku mimo niespełnienia przewidzianych w ustawie przesłanek. Za nieuzasadniony uznało Kolegium zarzut odwołania dotyczący błędnego powołania się przez organ pierwszej instancji na przepis art. 674 K.c. Kolegium stwierdziło, że organ ten orzekał na podstawie przepisów ustawy, a nie na podstawie przepisów prawa cywilnego, a w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyjaśnił, że kwestia zgodności z prawem umowy najmu wykracza poza ramy postępowania administracyjnego oraz odniósł się do kwestii tzw. milczącego przedłużenia umowy najmu, stwierdzając, że właściciel nie wyraził na to zgody, o czym świadczy fakt obciążenia strony odszkodowaniem za zajmowanie lokalu bez tytułu prawnego. jedynie do kwestii prawnej wynikającej z treści która może mieć znaczenie dla dokonania oceny posiadania bądź nie tytułu prawnego do zajmowanego lokalu mieszkalnego. Kolegium ustosunkowało się również do wniosku odwołania o "zasądzenie" kosztów odwoławczych i wskazując na przepisy art. 263 w zw. z art. 56 K.p.a. stwierdziło, że skoro sprawa z odwołania toczyła się na posiedzeniu niejawnym, a więc bez osobistego stawiennictwa strony w organie odwoławczym, to brak jest podstaw do zastosowania przepisów o kosztach postępowania. Na powyższą decyzję J. M., reprezentowana przez radcę prawnego S. M. - ustanowionego jej pełnomocnikiem w postępowaniu sądowoadministracyjnym na podstawie postanowienia referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu z dnia 4 marca 2017 r., sygn. akt II SO/Op 2/17, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę, w której zarzuciła naruszenie wynikającej z art. 2 Konstytucji RP zasady sprawiedliwości społecznej, gdyż skarżąca jest osobą nieporadną życiowo, uzależnioną od wsparcia Państwa i Gminy. Ponadto zarzuciła naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 K.p.a. poprzez nieustalenie czy między małżonkami istnieje orzeczona przez sąd separacja, której skutkiem jest ustanie wspólności miedzy małżonkami. Skarżąca wskazała też na naruszenie art. 8 i art. 10 K.p.a., stwierdzając, że spełnia kryteria dochodowe oraz normatywne co do powierzchni lokalu, a Gmina postępuje nielojalnie. Podniosła również zarzut naruszenia art. 2 ust. 1 i art. 7 ust. 8 ustawy o dodatkach mieszkaniowych poprzez niewłaściwą wykładnię i subsumcję, wskazując, że skarżąca jest całkowicie uzależniona od Gminy, która decyduje o zawarciu umowy, o wystąpieniu z wnioskiem o eksmisję, o wpisaniu na listę oczekujących na lokal. Skarżąca wywiodła, że nawet w ułomnie ustalonym stanie faktycznym jest oczywiste, że jest osobą, o której mowa w art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy, tj. oczekującą na przysługujący jej lokal zamienny lub socjalny. Gmina powoduje natomiast paraliż funkcjonowania członka swojej wspólnoty, a takie postępowanie nie zasługuje na akceptację, dlatego zaskarżona decyzja nie powinna pozostać w obrocie prawnym. Na tej podstawie wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a także o przyznanie kosztów zastępstwa procesowego w najwyższej stawce. Wraz ze skargą złożony został wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu wniosło o odrzucenie skargi, a w przypadku przywrócenia terminu do jej wniesienia - o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Postanowieniem z dnia 5 czerwca 2017 r., sygn. akt II SA/Op 218/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu przywrócił termin do wniesienia skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066, z późn. zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Z tego też powodu w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość zastosowania przyjętej procedury. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a., uwzględnienie skargi na decyzję administracją następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Natomiast w przypadku braku wskazanych uchybień, jak również przyczyn uzasadniających stwierdzenie nieważności aktu, bądź stwierdzenia wydania go z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 pkt 2 i pkt 3 P.p.s.a.), skarga podlega oddaleniu, na podstawie art. 151 P.p.s.a. Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że nie narusza ona przepisów prawa w stopniu uzasadniającym uwzględnienie skargi i podjęcie orzeczenia na podstawie art. 145 § 1 P.p.s.a. Sąd nie stwierdził nieprawidłowości zarówno co do ustalenia stanu faktycznego sprawy, jak i w zakresie zastosowania do niego przepisów prawa materialnego. W ocenie Sądu, w sprawie dokonano prawidłowych ustaleń i podjęto prawidłowe rozstrzygnięcie, które zostało należycie umotywowane. Z tego też powodu Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem oceny Sądu była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji o odmowie przyznania skarżącej dodatku mieszkaniowego. Zasady i tryb przyznawania oraz ustalania wysokości i wypłacania dodatków mieszkaniowych, jak również właściwość organów w tych sprawach reguluje ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 2013 r. poz. 966, z późn. zm.), zwana nadal ustawą, której przepisy prawidłowo zastosowały organy rozpoznając niniejszą sprawę. Zgodnie z art. 7 ust. 1 tej ustawy dodatek mieszkaniowy przyznawany jest na wniosek osoby uprawnionej do dodatku mieszkaniowego. Złożenie takiego wniosku nie gwarantuje jednak przyznania tego świadczenia w każdym przypadku. Konieczne jest bowiem spełnienie ustawowych warunków, określonych w art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1 oraz art. 5 ust. 5 ustawy, do których należą: spełnienie kryterium podmiotowego związanego z posiadaniem tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego, określonego w art. 2 ust. 1 ustawy, spełnienie kryterium dochodowego, o którym mowa w art. 3 ust. 1 ustawy oraz odpowiednia wielkość lokalu mieszkalnego, określona w art. 5 ust. 5 ustawy. Kryteria te mają charakter kumulatywny i obligatoryjny, co oznacza, że wszystkie one muszą wystąpić łącznie i niespełnienie chociażby jednego z nich wyklucza przyznanie dodatku mieszkaniowego. Podkreślić należy, że przepisy dotyczące zasad przyznawania dodatków mieszkaniowych mają charakter bezwzględnie obowiązujący i jako takie muszą być ściśle stosowane, bez możliwości jakichkolwiek odstępstw, w tym także z uwagi na szczególnie trudną, indywidualną sytuację osoby ubiegającej się o dodatek. Ustawodawca nie pozostawił w tym zakresie organom administracji możliwości działania w ramach uznania administracyjnego i uwzględniania innych kryteriów niż te, które wskazane zostały w ustawie. Po stronie organów brak jest uprawnienia do przyznania dodatku mieszkaniowego osobie, która nie spełnia ustawowych przesłanek. W niniejszej sprawie przesłanką odmowy przyznania skarżącej wnioskowanego dodatku mieszkaniowego było ustalenie, że nie należy ona do kręgu podmiotów wskazanych w art. 2 ust. 1 ustawy, zgodnie z którym dodatek mieszkaniowy przysługuje: 1) najemcom oraz podnajemcom lokali mieszkalnych; 2) osobom mieszkającym w lokalach mieszkalnych, do których przysługuje im spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego; 3) osobom mieszkającym w lokalach mieszkalnych znajdujących się w budynkach stanowiących ich własność i właścicielom samodzielnych lokali mieszkalnych; 4) innym osobom mającym tytuł prawny do zajmowanego lokalu mieszkalnego i ponoszącym wydatki związane z jego zajmowaniem; 5) osobom zajmującym lokal mieszkalny bez tytułu prawnego, oczekującym na przysługujący im lokal zamienny albo socjalny. W ocenie Sądu, ustalenia organów w tym zakresie dokonane zostały w sposób prawidłowy i nie pozostawiają żadnych wątpliwości. W szczególności prawidłowo przyjęto, że skarżąca nie spełniała przesłanki określonej w art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy. Z materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu wyjaśniającym wynika bezspornie, że skarżąca nie posiada jakiegokolwiek tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego wskazanego we wniosku, co do którego wystąpiła o przyznanie dodatku. Lokal przy ul. [...] w [...] jest lokalem socjalnym, stanowiącym własność Gminy Nysa, a skarżąca co prawda zamieszkuje w tym lokalu, jednak bez tytułu prawnego. Umowa najmu tego lokalu, zawarta z Gminą Nysa w dniu 1 września 2014 r., wygasła bowiem z dniem 31 sierpnia 2015 r., zgodnie z postanowieniem § 2 pkt 1 umowy. Z tym też dniem skarżąca utraciła prawo do wskazanej nieruchomości, wynikające ze stosunku prawnego najmu. Dostrzec trzeba, że fakt zajmowania przez skarżącą lokalu bez tytułu prawnego nie budzi żadnych wątpliwości i znajduje potwierdzenie w zgromadzonych przez organy dokumentach. Przede wszystkim zwrócić należy uwagę na pismo zarządcy nieruchomości, tj. A, z dnia 30 września 2015 r., którym poinformowano skarżącą o braku podstawy prawnej do przedłużenia umowy najmu oraz o wyznaczeniu terminu dobrowolnego wydania lokalu, a także na pismo wyjaśniające tego podmiotu z dnia 10 grudnia 2015 r. Wynika z nich, że umowa najmu z dnia 1 września 2014 r. nie została przedłużona i na dzień złożenia wniosku o dodatek mieszkaniowy skarżąca zajmowała lokal bez tytułu prawnego, za co zarządca naliczał odszkodowanie. Bez znaczenia dla oceny dokonanej w zakresie braku tytułu prawnego do zajmowanego lokalu mieszkalnego pozostaje natomiast przeświadczenie strony o bezpodstawnym pozbawieniu jej prawa do najmu przedmiotowego lokalu. Trafnie wskazał organ odwoławczy, że rozważania dotyczące istnienia podstaw prawnych do przedłużenia umowy najmu, czy też zawarcia nowej umowy, stanowią problematykę z zakresu prawa cywilnego, wykraczającą poza właściwość organów administracji rozpoznających sprawę przyznania dodatku mieszkaniowego. Umowa najmu jest bowiem stosunkiem prawnym z zakresu prawa cywilnego, stąd na zasadzie art. 2 § 1 K.p.c., wszelkie spory w tym zakresie rozpoznawane są przez sądy powszechne. Skoro kwestie cywilnoprawne nie mogą być wyjaśniane w prowadzonym postępowaniu administracyjnym, to w konsekwencji organy administracji nie były uprawnione do oceny, a tym bardziej do podważania legalności działań w zakresie odmowy zwarcia ze skarżącą umowy najmu. Organ odwoławczy celnie dostrzegł, że w toku prowadzonego postępowania nie zostało ujawnione, aby skarżąca występowała do sądu powszechnego o rozstrzygnięcie kwestii istnienia podstaw prawnych do przedłużenia z nią umowy najmu lokalu socjalnego. Tym samym, dokonując oceny na podstawie dokumentów zgromadzonych w trakcie prowadzonego postępowania, prawidłowo uznano w sprawie, że skarżąca nie posiada żadnego tytułu prawnego do zajmowanego lokalu mieszkalnego, o którym mowa w art. 2 ust. 1 ustawy. Zauważyć przyjdzie, że dokonując ustaleń w zakresie istnienia tytułu prawnego do zajmowania przez skarżącą lokalu mieszkalnego, organy w sposób wnikliwy i wszechstronny rozważyły okoliczności faktyczne. Dokonały przy tym oceny także w odniesieniu do kwestii prawnej wynikającej z zapisu art. 674 K.c. Ocena ta była prawidłowa i zasługuje na akceptację. Dostrzec bowiem przyjdzie, że reguła ustalona w art. 674 K.c. znajduje zastosowanie w razie zaistnienia wątpliwości, gdy dochodzi do dalszego używania przedmiotu najmu przez dotychczasowego najemcę, przy jednoczesnej zgodzie wynajmującego na taki stan rzeczy. Tymczasem z dokumentacji zgromadzonej w przedłożonych aktach administracyjnych wynika, że w przedmiotowej sprawie brak jest natomiast zgody wynajmującego. Wskazują na to jednoznacznie pisma zarządcy nieruchomości i Gminy, w tym pismo z dnia 8 września 2015 r., a także sam fakt obciążenia skarżącej odszkodowaniem za bezumowne korzystanie z lokalu mieszkalnego. Z tego też względu sam fakt zamieszkiwania skarżącej w lokalu socjalnym nie był wystarczający do ustalenia na podstawie art. 674 K.c., że posiada ona tytuł prawny do lokalu. Prawidłowo przyjęto również w rozpoznawanej sprawie, że skarżąca nie jest osobą oczekującą na przysługujący lokal zamienny albo socjalny, w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy. Skoro bowiem ustalono (na podstawie pisma Burmistrza Nysy z dnia 17 grudnia 2015 r.), że skarżąca nie znajduje się na liście osób oczekujących na lokal socjalny lub zamienny, to bez wątpienia nie spełniała powyższej przesłanki. Użyty w tym przepisie zwrot "osobom oczekującym" wiąże się ściśle z realnym uprawnieniem do uzyskania lokalu zamiennego albo socjalnego przez wnioskodawcę niemającego tytułu do zajmowanego lokalu. W niniejszej sprawie organy jednoznacznie wykazały, że skarżąca nie posiada żadnego tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego przy ul. [...] w [...], nie znajduje się na liście osób oczekujących na lokal socjalny lub zamienny, jak również skarżąca nie wskazywała na zainicjowanie postępowania przed sądem powszechnym w tym przedmiocie, a zatem w prawidłowo ustalonym stanie faktycznym podjęto właściwe rozstrzygnięcie, które zostało należycie umotywowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji (art. 107 § 3 K.p.a.). Mając na uwadze powyższe, w ocenie Sądu, zasadnie odmówiono skarżącej przyznania dodatku mieszkaniowego, uznając, że nie spełniła ona koniecznego warunku w zakresie kryterium podmiotowego, wynikającego z art. 2 ust. 1 ustawy. Ustalenia w tym przedmiocie zostały dokonane na podstawie wyczerpująco zebranego i rozpatrzonego materiału dowodowego. Przeprowadzone w sprawie postępowanie wyjaśniające nie naruszało zasad postępowania administracyjnego, wynikających w szczególności z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. Postępowanie to pozwoliło na wyjaśnienie sprawy w stopniu umożliwiającym jej rozstrzygnięcie. Wobec braku spełnienia wymogu z art. 2 ust. 1 ustawy nie było konieczne rozważanie spełnienia pozostałych przesłanek przyznania dodatku mieszkaniowego, o których mowa w art. 3 ust. 1 i art. 5 ust. 5 ustawy. Uzasadniając zaskarżoną decyzję organ wskazał zarówno podstawę prawną, jak i okoliczności faktyczne stanowiące podstawę rozstrzygnięcia. W sposób wyczerpujący uargumentował dokonaną w sprawie ocenę, wyjaśniając prawidłowo wszystkie istotne kwestie, w tym wynikającą z art. 674 K.c. oraz dokonał oceny także w kontekście zarzutów odwołania. W tym stanie rzeczy, wobec braku uzasadnionych zarzutów skargi, na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło