II SA/Op 22/05
WyrokWSA w Opolu2005-10-13
Skład orzekający: Jerzy Krupiński, Teresa Cisyk, Grażyna Jeżewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wysokość przyznanego zasiłku celowego, ustalona przez organ pomocy społecznej z uwzględnieniem jego możliwości finansowych, może być kwestionowana przez stronę skarżącą jako naruszająca prawo, jeśli nie zaspokaja wszystkich jej potrzeb?Ratio decidendi
Sąd administracyjny nie jest uprawniony do merytorycznego rozstrzygania spraw z zakresu pomocy społecznej, w tym do przyznawania odszkodowań czy zmiany wysokości przyznanych świadczeń. Decyzje w sprawie zasiłków celowych zapadają w ramach uznania administracyjnego, a ich wysokość zależy nie tylko od potrzeb wnioskodawcy, ale także od możliwości finansowych organu pomocy społecznej oraz liczby innych osób uprawnionych do świadczeń. Organ prawidłowo zastosował przepisy, uwzględniając zarówno potrzeby skarżącego, jak i ograniczenia budżetowe.Stan faktyczny
Skarżący J. R. wniósł o przyznanie zasiłku celowego na zakup artykułów żywnościowych. Organ I instancji przyznał mu 80 zł, wskazując na ograniczone środki finansowe ośrodka pomocy społecznej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżący w skardze domagał się wyższej kwoty, powołując się na Konstytucję i prawo europejskie, a także na zadośćuczynienie za doznane cierpienia.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia NSA Jerzy Krupiński Sędziowie: sędzia WSA Teresa Cisyk asesor sądowy Grażyna Jeżewska – spraw. Protokolant: sekretarz sądowy Jolanta Hadała po rozpoznaniu w dniu 13 października 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę.
Decyzją z dnia [...], nr [...], po rozpatrzeniu wniosku J. R. z dnia l września 2004 r. o przyznanie zasiłku celowego na zakup artykułów żywnościowych w miesiącu wrześniu 2004 r., Zastępca Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w O. przyznał wnioskodawcy zasiłek celowy na zakup żywności w kwocie 80 zł, po uprzednim zaktualizowaniu wywiadu środowiskowego i ustaleniu sytuacji socjalno-bytowej, uwzględniając, iż jest osobą bezrobotną, aktywnie poszukującą pracy, nie posiada żadnych dochodów ani też rodziny, która mogłaby go wesprzeć materialnie. W uzasadnieniu decyzji wskazał na spełnienie przez wnioskodawcę kryteriów art. 8 ust. l ustawy o pomocy społecznej uprawniających do pomocy. Organ I instancji, uzasadniając wysokość przyznanej pomocy przedstawił analitykę wydatkowanych środków finansowych na realizację zasiłków celowych wskazując, iż w ramach posiadanych środków w kwocie 92.025 zł miesięcznie na realizację w 2004 r. zadań własnych, przeznaczono kwotę ok. 50.000 zł na wypłatę zasiłków celowych i zasiłków specjalnych celowych, co przy wypłacie ok. 600 świadczeń daje średnio zasiłek w wysokości ok. 80 zł. W pierwszej kolejności pomocą organu objęte są osoby i rodziny bez dochodu lub których dochód nie przekracza kryterium dochodowego.
Od tej decyzji odwołał się J. R. podnosząc, iż przyznana kwota jest zaniżona, o czym przesądza art. 67 pkt 2 Konstytucji oraz ustawa o pomocy społecznej dodając, że zwrócił się o przyznanie pomocy finansowej w kwocie umożliwiającej cyt. "biologiczne utrzymanie się przy życiu", natomiast wielkość udzielonej pomocy w łącznej kwocie 215,84 zł, w tym zasiłek okresowy tego nie umożliwia. Wskazał że jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i nie posiada dochodu.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa, decyzją z dnia [...], nr [...], utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podzielił ustalenia faktyczne i prawne organu pierwszoinstancyjnego. Podniósł, iż J. R. spełnia przesłanki uprawniające go do otrzymania świadczenia z pomocy społecznej, bowiem z ustaleń w drodze wywiadu środowiskowego (rodzinnego) i innych zebranych dokumentów wynika, iż posiada status osoby bezrobotnej bez prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Zamieszkuje i prowadzi gospodarstwo domowe samotnie, a jego dochód stanowi dodatek mieszkaniowy w kwocie 130,10 zł oraz zasiłek okresowy w kwocie 135,82 zł, co po zsumowaniu daje kwotę 265,92 zł., nieprzekraczającą kwoty 461 zł kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, określonego zgodnie z art. 8 ust. l pkt l ustawy o pomocy społecznej.
Wywiódł, iż w przedmiotowej sprawie organ I instancji przyznał J. R., zasiłek celowy w kwocie 80 zł na zakup żywności, zatem jego roszczenie w zakresie przyznania z pomocy społecznej świadczenia pieniężnego zostało uwzględnione. Odnosząc się zaś do wysokości przyznanego zasiłku celowego, organ odwoławczy wskazał że, stosownie do treści art. 3 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej, potrzeby osób korzystających z pomocy społecznej powinny zostać uwzględnione jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej, przeto udzielenie pomocy i jej zakres zależy nie tylko od usprawiedliwionych potrzeb uprawnionych do tej pomocy, ale także od możliwości finansowych ośrodka pomocy społecznej. Przyznanie stronie zasiłku celowego w wysokości 80 zł wynika z możliwości finansowych Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w O. istniejących w dacie rozpatrywania wniosków innych uprawnionych, a w tym J. R. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. zauważyło, że oprócz przyznanego zasiłku celowego w wysokości 80 zł J. R. otrzymał także zasiłek okresowy w kwocie 135,82 zł na okres od dnia l lipca do dnia 30 września 2004 r., akcentując, że celem pomocy społecznej jest umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężenie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać wykorzystując własne środki, możliwości i uprawnienia, co oznacza, iż ustawodawca nie stworzył po stronie organów dysponujących pomocą społeczną obowiązku zaspokojenia wszystkich, chociażby nawet jak najbardziej uzasadnionych potrzeb osoby ubiegającej się o taką pomoc i do pomocy uprawnionej. Pomoc finansowa w formie zasiłku celowego ma charakter jednorazowy i nie ma przeszkód by nie można było o nią wystąpić ponownie.
W skardze J. R. wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji, jako niezgodnej z art. 67 pkt 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz z art. 38 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 2 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej, ale także z orzecznictwem Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości, bowiem od 1 maja 2005 r. prawo polskie jest podrzędne w stosunku do prawa europejskiego. Żąda zasądzenia na jego rzecz kwoty 202 zł. wraz z ustawowymi odsetkami, jako różnicy między kwotą przyznaną mu przez MOPR a kwotą zagwarantowaną z mocy ustawy o pomocy społecznej, wynoszącej nie mniej niż 418 zł. dla osoby samotnie gospodarującej, nie posiadającej pracy nie z własnej winy. Podnosi, że w miesiącu wrześniu nie otrzymał należnej w należnej jemu wysokości pomimo, iż spełniał wszystkie kryteria prawne, pomoc w pełnej wysokości otrzymał dopiero od miesiąca października, a przecież jego sytuacja we wrześniu była identyczna. Wnosi o zasądzenie od wymienionych przez niego urzędników zadośćuczynienia finansowego za doznane cierpienia spowodowane życiem w skrajnej biedzie przez cały wrzesień oraz o ukaranie podanych osób za łamanie prawa.
Następnie prosi o zwrócenie uwagi przez Sąd na aktualne orzecznictwo w sprawach społecznych wydawanych przez ETS, który niejednokrotnie orzekał w podobnej sprawie jak skarżącego do obywateli państw Unii Europejskiej. Prawo wspólnotowe odznacza się nadrzędnością nad prawem wewnętrznym państw członkowskich i bezpośrednią skutecznością w porządku prawnym. Skarżący powołuje się na rozporządzenie Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z 25 lipca 1985 r., Nr E.T.S.2137/85 wywodząc, iż w przypadku braku lub wadliwej implementacji dyrektyw "w wypadku rozporządzeń jednostka może także domagać się odszkodowania, gdy sytuacja ta spowodowała szkodę. W konsekwencji obowiązkiem każdego państwa członkowskiego jest zapewnienie pełnego obowiązywania norm Prawa wspólnotowego przyznających uprawnienia podmiotom tych praw."
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w skarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 67 ust. 2 Konstytucji wywiodło, że zawarta w tym przepisie gwarancja prawa do zabezpieczenia społecznego dla każdego obywatela pozostającego bez pracy nie z własnej woli nie stanowi bezpośrednio o szczególnych uprawnieniach jednostki w zakresie praw socjalnych, odsyłając w tym zakresie do ustaw szczególnych, na której oparte zostało rozstrzygnięcie w tej sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie w związku z treścią skargi i zawartym w niej żądaniami: o zasądzenie kwoty 202 zł. wraz z ustawowymi odsetkami oraz przyznania od imiennie wymienionych urzędników zadośćuczynienia finansowego za doznane cierpienia i przekazanie na społecznie użyteczny cel, należy zauważyć, iż sądowa kontrola decyzji jest ustawowo ograniczona. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do rozstrzygania wszystkich kwestii faktycznych i prawnych jakie wynikły w danej sprawie. Innymi słowy, sąd administracyjnych nie rozpoznaje sprawy co do jej istoty, nie ma uprawnień do zmiany ostatecznej decyzji administracyjnej, orzekając o meritum sprawy, nie ma również możliwości prawnych do przyznania odszkodowania, gdy stwierdzi, że skarżona decyzja narusza prawo. Wobec powyższego, wskazane żądania skarżącego trzeba ocenić jako mające charakter cywilnoprawny, a te podlegają kognicji sądu powszechnego. Odszkodowanie przysługuje na mocy art. 417 § 1, który stanowi, że za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej ponosi odpowiedzialność Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego lub inna osoba prawna wykonująca tę władzę z mocy prawa. Zaś art. 4171 § 1 statuuje zasadę, że jeżeli szkoda została wyrządzona przez wydanie aktu normatywnego, jej naprawienia można żądać po stwierdzeniu we właściwym postępowaniu niezgodności tego aktu z Konstytucją, ratyfikowaną umową międzynarodową lub ustawą, natomiast stosownie do treści § 2 jeżeli szkoda została wyrządzona przez wydanie prawomocnego orzeczenia lub ostatecznej decyzji, jej naprawienia można żądać po stwierdzeniu we właściwym postępowaniu ich niezgodności z prawem. Odnosi się to również do wypadku, gdy prawomocne orzeczenie lub ostateczna decyzja zostały wydane na podstawie aktu normatywnego niezgodnego z Konstytucją, ratyfikowaną umową międzynarodową lub ustawą.
Odnosząc się do zarzutu nieuwzględnienia przez organ odwoławczy orzecznictwa Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości, to stwierdzić trzeba, że skarżący ogólnie powołał się na orzecznictwo ETS w sprawach społecznych, nie wskazując jakiegokolwiek orzeczenia w tym zakresie, zatem sąd nie ma możliwości odniesienia się do jego stwierdzenia, że Europejski Trybunał Sprawiedliwości "niejednokrotnie orzekał w podobnej sprawie". Jednakże w tym miejscu trzeba powiedzieć, że w zaleceniu Rady 92/442/EWG, potwierdza się nienaruszalność kompetencji państw członkowskich do określania zasad i organizacji ich systemów ochrony socjalnej, zalecając ukierunkowanie ich ogólnej polityki społecznej zgodnie z ustalonymi zasadami. Reasumując: dyrektywy zalecają stosowanie zasad ochrony społecznej, jednak określenie wysokości udzielanej pomocy pozostawiają w kompetencji państwa członkowskiego zgodnie z priorytetami określonymi na poziomie krajowym.
Nie jest także sąd administracyjny uprawniony do kontroli działalności członków Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O., działania takie wykonują organy sprawujące nadzór nad tym organem.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami, a organami administracji rządowej (§ 1). Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2). Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sadowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. – zwaną dalej Prawo o postępowaniu). Decyzja naruszająca prawo może, zatem zostać tylko przez sąd administracyjny uchylona, gdy stwierdzi, że organ prowadzący postępowanie naruszył przepisy prawa procesowego lub materialnego. W przypadku, gdy skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu (art. 151 w/w ustawy).
Z zasady legalności, wynika konsekwencja, iż administracyjny sąd wojewódzki ocenia, czy wydana decyzja jest zgodna z prawem obowiązującym w dacie jej wydania (wyrok NSA z dn. 14 stycznia 1999 r., sygn. akt III SA 4731/97 – LEX nr 37180).
Kontrola sądowa legalności decyzji wydanych w ramach tzw. uznania administracyjnego sprowadza się w związku z tym do badania, czy w procesie dochodzenia do tej decyzji właściwy organ uwzględnił całokształt okoliczności faktycznych mających wpływ na podjęte rozstrzygnięcie oraz, czy w ramach swego uznania nie naruszył on zasady swobodnej oceny dowodów.
Przeprowadzona kontrola zaskarżonej decyzji wykazała, iż odpowiada ona wymogom prawa.
W tym miejscu wskazać należy, iż w skardze skarżący kwestionuje wysokość przyznanej pomocy w formie zasiłku celowego, zarzucając naruszenie art. 38 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm. - zwaną dalej ustawą), który to przepis reguluje prawo do zasiłku okresowego. Niewątpliwie zasiłek okresowy jest świadczeniem obligatoryjnym i jego wysokość nie może przekroczyć 418 zł. miesięcznie, ale też nie może być niższy niż 50% różnicy między kryterium dochodowym a dochodem osoby potrzebującej, i nie mniejszy niż 20 zł. miesięcznie. Należy zatem domniemywać, że w ocenie skarżącego w sytuacji, gdy nie otrzymał zasiłku okresowego w wysokości różnicy między kwotą przyznaną mu przez MOPR, a zagwarantowaną w ustawie (418 zł.) to organ winien ją wyrównać kwotą przyznanego zasiłku celowego.
Takie stanowisko jest nieuprawnione. Zasiłek celowy spełnia inną rolę niż zasiłek okresowy. Zasiłek okresowy, który jak wyżej wskazano ma charakter obligatoryjny przysługuje w szczególności ze względu na długotrwałą chorobę, niepełnosprawność, bezrobocie, możliwość utrzymania lub nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego, natomiast zasiłek celowy jest świadczeniem fakultatywnym i ma służyć do zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej, niezależnie od otrzymywanego zasiłku okresowego.
Po tych ogólnych uwagach, przechodząc do oceny zaskarżonej decyzji stwierdzić trzeba, że skarżący zaskarżył do sądu decyzję przyznającą zasiłek celowy, a nie okresowy, zatem przedmiotem badania jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...], Nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...], przyznającą J. R. zasiłek celowy w wysokości 80 zł.
W myśl art. 7 do ustawy udziela się osobom i rodzinom w szczególności z powodu ubóstwa, sieroctwa, bezdomności, bezrobocia, niepełnosprawności, długotrwałej lub ciężkiej choroby, przemocy w rodzinie, potrzeby ochrony macierzyństwa lub wielodzietności, bezradności w sprawach opiekuńczo-wychowawczych i prowadzenia gospodarstwa domowego, zwłaszcza w rodzinach niepełnych lub wielodzietnych, braku umiejętności w przystosowaniu do życia młodzieży opuszczającej placówki opiekuńczo-wychowawcze, trudności w integracji osób, które otrzymały status uchodźcy, trudności w przystosowaniu do życia po zwolnieniu z zakładu karnego, alkoholizmu lub narkomanii, zdarzenia losowego i sytuacji kryzysowej, klęski żywiołowej lub ekologicznej. Mając, zatem na uwadze powyższe przesłanki słusznie uznał organ, iż skarżący spełnia warunki do ubiegania się o przyznanie pomocy społecznej, gdyż jest osobą bezrobotną.
W świetle zaś art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, z zastrzeżeniem art. 40, 41, 78 i 91, przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 461 zł, zwanej dalej "kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej" - przy jednoczesnym wystąpieniu, co najmniej jednego z powodów wymienionych w art. 7 pkt 2-15 lub innych okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy społecznej. Prawidłowo przeto organy obu instancji ustaliły i przyjęły, iż po stronie skarżącego zaistniała również przesłanka, o której stanowi art. 8 ust. 1 ustawy, bowiem dochód skarżącego wynosił 265,92 zł., czyli nie przekraczał kryterium dochodowego dla osoby samotnie gospodarującej.
Skarżący wnosił o przyznanie mu świadczenia z pomocy społecznej na zakupu artykułów spożywczych. Z treści wniosku skarżącego wynikało, iż jego żądanie dotyczy zasiłku celowego, o którym stanowi art. 39 ustawy.
Stosownie do treści art. 39 ust. 1 ustawy może być przyznany zasiłek celowy w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej. W ustępie 2 art. 39 ustawodawca wskazał sytuacje, które mogą stanowić podstawę przyznania zasiłku celowego. Zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu.
Natomiast zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy celem pomocy społecznej jest wspieranie osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka, jednakże według postanowienia ustępu 4 powołanego wyżej przepisu, potrzeby osoby i rodziny korzystającej z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej.
Rozstrzygnięcie w sprawie zasiłku celowego zapada w ramach tzw. uznania administracyjnego, o czym przesądza art. 39 ust. 1 ustawy. Działanie organu w ramach uznania administracyjnego oznacza, załatwienie sprawy zgodnie ze słusznym interesem obywatela, o ile nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny i możliwościami organu w zakresie posiadanych uprawnień i środków. Uznanie administracyjne nie pozwala, zatem organowi na dowolność w załatwianiu sprawy jest on, bowiem związany przepisami ustawy Kodeksu postępowania administracyjnego – zwaną dalej K.p.a., w tym art. 7 i 77 § 1 K.p.a., jak również przepisami ustawy o pomocy społecznej, między innymi przywołanego wyżej art. 3 ustawy. Artykuł 7 K.p.a. stanowi, że w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Art. 77 § 1 K.p.a. nakłada na organy administracji obowiązek zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego. W myśli art. 107 § 3 k.p.a. uznanie administracyjne wymaga wskazania przesłanek korzystania z niego oraz argumentacji przytoczonej w decyzji rozstrzygającej indywidualną sprawę opartą na uznaniu administracyjnym.
W przedmiotowej sprawie organy obu instancji zgodnie z przedstawionymi wyżej wymogami dokonały prawidłowych ustaleń co do stanu faktycznego oraz jego prawidłowej oceny. Organy prawidłowo zakwalifikowały wniosek skarżącego, który domagał się pomocy we wskazanej potrzebie określonej w art. 39 ust. 2 ustawy. Przyznając zasiłek celowy wskazały, iż skarżący jest uprawniony do otrzymania pomocy, ale również podniosły i udowodniły, iż posiadane środki finansowe nie pozwalają mu uwzględnić żądania w wyższej wysokości. W sytuacji gdy Ośrodek Pomocy Społecznej nie ma wystarczających środków na zaspokojenie potrzeb osób ubiegających się o pomoc i do pomocy uprawnionych ważne jest aby organ wskazał kryteria jakimi się kierował przy przyznawaniu pomocy. W niniejszej sprawie organ I instancji ustalił kryteria pierwszeństwa wskazując, że w pierwszej kolejności zabezpieczono środki dla rodzin i osób, nie posiadających dochodu lub mającym bardzo niski dochód. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. dokonało powtórnej, oceny i analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego i w sposób szczegółowy, odpowiadający wymogom wynikającym z art. 107 § 3 K.p.a., przedstawiło w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji okoliczności oraz fakty, które spowodowały uznanie decyzji organu I instancji za zgodną z prawem i że przyznany skarżącemu zasiłek celowy w wysokości 80 zł odpowiada celom i zadaniom pomocy społecznej. Wpływ na wysokość przyznanego zasiłku celowego skarżącemu miała, zaś szczupłość środków finansowych jakimi dysponował organ I instancji, liczba osób ubiegających się o przyznanie pomocy.
Pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka. Oznacza to, iż pomoc społeczna w postaci zasiłku celowego, nie może stanowić stałego źródła utrzymania. Rolą organów realizujących zadania z zakresu pomocy społecznej jest taki podział posiadanych przez te organy środków finansowych, który zapewni do nich dostęp osobom najbardziej ich potrzebujących, a więc w pierwszej kolejności takim, które nie uzyskują żadnych dochodów i które przy wykorzystaniu własnych możliwości nie są w stanie zdobyć środków umożliwiających zaspokojenie potrzeb na poziomie elementarnym.
Ustawa nie określa granic minimalnych, ani maksymalnych wysokości przyznanego zasiłku celowego. Granice te wyznaczone są jedynie ogólnie w art. 3 ust. 3 i 4 ustawy, który stanowi, iż rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy, a potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej.
Decyzja o przyznaniu pomocy społecznej wydana na podstawie art. 39 ustawy winna, zatem każdorazowo uwzględniać wszystkie okoliczności sprawy, a więc nie tylko okoliczności jakie legły u wnioskodawców przy ubieganiu się o przyznanie zasiłku celowego, ale także rozmiar będących w dyspozycji organów środków finansowych, ilość osób ubiegających się o pomoc oraz potrzeby innych osób uprawnionych do świadczenia z pomocy społecznej.
Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 67 ust. 2 Konstytucji, bowiem należy podzielić pogląd organu odwoławczego zaprezentowany w odpowiedzi na skargę, gdy istnieje ustawa regulująca daną dziedzinę prawa, to nie stosuje się bezpośrednio przepisów Konstytucji. Niezgodność ustawy z Konstytucją ustawy stwierdza Trybunał Konstytucyjny, ustawa o pomocy społecznej nie została zaskarżona przed TK.
W świetle powyższego, argumenty skarżącego zawarte w skardze, a sprowadzające się do kwestionowania wysokości otrzymanego zasiłku celowego, nie mogą się ostać.
W tym stanie rzeczy, należało po myśli art. 151 Prawo o postępowaniu, oddalić skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło