II SA/Op 22/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daria Sachanbińska po rozpoznaniu w dniu 9 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. C. o wstrzymanie wykonania decyzji Prezydenta Miasta Opola z dnia 1 grudnia 2016 r., nr [...] w sprawie ze skargi S. C. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 27 października 2017 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w sprawie zapłaty kosztów związanych z usunięciem, przechowaniem i oszacowaniem pojazdu postanawia odmówić wstrzymania wykonania decyzji Prezydenta Miasta Opola z dnia 1 grudnia 2016 r., nr [...]. S. C. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 27 października 2017 r., nr [...], w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta Opola z dnia 1 grudnia 2016 r., nr [...], orzekającej o obowiązku zapłaty kwoty 51.032,78 zł z tytułu kosztów związanych z usunięciem, przechowywaniem, oszacowaniem pojazdu marki [...], należącego do skarżącego. W skardze zawarty został wniosek o wstrzymanie wykonania ww. decyzji z dnia 1 grudnia 2016 r., nr [...]. W uzasadnieniu skarżący podał, że w związku z prowadzonym wobec niego - na wniosek Prezydenta Miasta Opola - postępowaniem egzekucyjnym, zabierana jest co miesiąc duża część jego wynagrodzenia, pozostała część z trudem wystarcza na utrzymanie, a przy tak dużej wysokości należności sytuacja skarżącego nie ulegnie szybko poprawie. S. C. zarzucił również, że pomimo wniesienia odwołania, z wynagrodzenia i tak przekazywane są "kolejne zajęcia" na rzecz Urzędu Miasta Opola. Zdaniem skarżącego, taka sytuacja powoduje powstanie po jego stronie znacznej szkody majątkowej i w dużym stopniu utrudnia dochodzenie w przyszłości zwrotu tych środków od Gminy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Natomiast stosownie do art. 61 § 3 P.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Wyjaśnić zatem trzeba, że przedmiotem skargi jest postanowienie organu odwoławczego o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, czyli rozstrzygnięcie o charakterze formalnym, a rozpoznawany wniosek skarżącego o wstrzymanie wykonania dotyczy decyzji organu pierwszej instancji, zawierającej rozstrzygnięcie o charakterze merytorycznym. Niemniej jednak nie ulega wątpliwości, że obydwa te rozstrzygnięcia wydane zostały w postępowaniu prowadzonym w ramach jednej sprawy administracyjnej i pomiędzy nimi zachodzi nierozerwalny związek. Ewentualne bowiem uchylenie przez Sąd postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, a następnie przywrócenie tego terminu, mogłoby skutkować rozpoznaniem odwołania, i w konsekwencji powyższa decyzja organu pierwszej instancji nie stałaby się ostateczna. Z powyższych względów celnie wskazuje się w orzecznictwie, że w przypadku zaskarżenia do sądu postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania nie jest wykluczone wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia lub decyzji organu pierwszej instancji na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a. (por. postanowienie NSA z 11 października 2017 r., II OZ 1068/17 i powołane tam orzecznictwo, dostępne - podobnie jak pozostałe orzeczenia powołane w niniejszym uzasadnieniu - na stronie internetowej: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Jak już wyżej wskazano, zaskarżone postanowienie jest także ściśle związane z postępowaniem odwoławczym od decyzji objętej wnioskiem o wstrzymanie wykonania, należy zatem rozpoznać wniosek skarżącego o jej wstrzymanie. Przechodząc do rozpoznania zawartego w skardze wniosku stwierdzić przyjdzie, że z treści art. 61 § 3 P.p.s.a. jednoznacznie wynika, iż ustawowymi przesłankami wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest - po pierwsze - niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, a po drugie - niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wyjaśnienia wymaga, że w komentowanym przepisie chodzi o taką szkodę - majątkową lub niemajątkową - która nie będzie mogła zostać wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Natomiast trudne do odwrócenia skutki to takie skutki prawne lub faktyczne, które raz zaistniałe spowodują istotną bądź trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienia NSA z 20 grudnia 2004 r., GZ 138/04 oraz z 8 sierpnia 2014 r., II OZ 752/14). Możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu nie oznacza, iż sąd jest zobligowany w każdym przypadku - niezależnie od okoliczności sprawy - uwzględnić wniosek strony skarżącej. Wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu zależy od oceny sądu, czy istnieją przesłanki uzasadniające takie rozstrzygnięcie. W tym celu konieczne jest jednak przedstawienie przez wnioskodawców konkretnych zdarzeń mających świadczyć o tym, że wykonanie zaskarżonej decyzji faktycznie spowoduje znaczną szkodę (majątkową lub niemajątkową) lub powstanie trudnych do odwrócenia skutków. Twierdzenia te powinny być co najmniej uprawdopodobnione. O ile dana okoliczność z natury swojej może być udokumentowana, to należy przedłożyć stosowne dokumenty. Sąd bowiem musi mieć wiedzę o okolicznościach uzasadniających wstrzymanie wykonania decyzji oraz mieć możliwość zweryfikowania tejże wiedzy. Uprawdopodobnienie okoliczności nie oznacza gołosłownego stwierdzenia przez podmiot na nią się powołujący, że okoliczność ta istnieje (por. postanowienia NSA z 6 września 2013 r., II FZ 684/13 oraz z 19 września 2014 r., II FZ 1419/14). Pogląd, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wykazania okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji, nie jest kwestionowany w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (por. postanowienia NSA: z 15 stycznia 2015 r., I OZ 1236/14; z 12 września 2014 r., II OZ 920/14; z 11 września 2014 r., I OZ 716/14; z 9 września 2014 r., II GZ 498/14). Dodać ponadto można, że w odniesieniu do wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności nie ma zastosowania art. 49 P.p.s.a., co oznacza, że w przypadku nieuzasadnienia lub niedostatecznego uzasadnienia wniosku, sąd nie ma obowiązku wzywania strony do uzupełnienia lub poprawienia wniosku, zatem inicjatywa dowodowa i odpowiedzialność za skuteczność złożonego wniosku spoczywa w całości na wnioskodawcy. Jeżeli we wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności strona nie wykaże okoliczności uzasadniających stwierdzenie, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, to nie można tego uznać za brak formalny wniosku, lecz za brak przesłanek ochrony tymczasowej przez sąd, uzasadniający oddalenie wniosku (por. postanowienia NSA: z 5 grudnia 2012 r., II GZ 455/12; z 14 stycznia 2015 r., II OZ 1399/14; z 31 lipca 2013 r., II OSK 1651/13; z 8 kwietnia 2012 r., II GZ 132/12; z 25 sierpnia 2011 r., II OZ 692/11 oraz z 6 listopada 2009 r., II OZ 975/09). Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że skarżący nie wykazał istnienia przesłanek warunkujących skuteczne domaganie się wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W ocenie Sądu, złożony w tym zakresie wniosek nie został przez skarżącego poparty argumentacją ani dowodami świadczącymi o tym, że na skutek wykonania decyzji organu pierwszej instancji jego sytuacja zmieni się w sposób opisany w art. 61 § 3 P.p.s.a. Dostrzec przyjdzie, że wystąpienie przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a. wiązać należy z wystąpieniem nie jakiejkolwiek szkody, ale szkody o znacznym rozmiarze. Do wykazania tych okoliczności konieczne jest zatem wskazanie na wysokość uzyskiwanych dochodów i porównanie ich z wysokością kwoty, która ma być zwrócona przez skarżącego. Tymczasem skarżący nie przedłożył wraz z wnioskiem żadnych dokumentów źródłowych przedstawiających jego aktualną sytuację materialną. Za niewystarczające w tej mierze należy uznać ogólnikowe stwierdzenie, że zajmowana jest duża część uzyskiwanego wynagrodzenia. Niezależnie od kwestii braku uprawdopodobnienia przedstawionego twierdzenia, zauważyć jeszcze trzeba, że sama niemożność zwrotu przedmiotowej kwoty nie stanowi ani niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody ani spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z uwagi na rodzaj obowiązku określony zaskarżoną decyzją, jakim jest świadczenie pieniężne, uiszczenie lub wyegzekwowanie kwoty określonej w zaskarżonej decyzji nie wywoła stanu, który byłby nieodwracalny. Nie ulega bowiem wątpliwości, że spełnienie świadczeń pieniężnych jest z natury rzeczy odwracalne i w razie uwzględnienia skargi przez Sąd, uiszczona lub wyegzekwowana dotychczas kwota podlegałaby zwrotowi na rzecz skarżącego. W tej sytuacji nie sposób mówić o trudnych do odwrócenia skutkach. W związku z tym Sąd nie dysponował informacjami mogącymi świadczyć o spełnieniu się w sprawie którejś ze wskazywanych we wniosku przesłanek wstrzymania wykonania decyzji. Jak wywiedziono już wyżej, dla uprawdopodobnienia przesłanek wstrzymania wykonania aktu, o jakich mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a., konieczne jest odniesienie się do konkretnych okoliczności, umożliwiających sądowi dokonanie ich oceny, zaś ciężar udowodnienia zaistnienia tych przesłanek spoczywa na wnioskodawcy. Natomiast gołosłowne twierdzenia nie oznaczają uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniających zastosowanie instytucji wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Ponadto Sąd nie dopatrzył się z urzędu przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania decyzji organu pierwszej instancji, ani też jakichkolwiek okoliczności uzasadniających zastosowanie, w drodze wyjątku, przepisu art. 49 § 1 P.p.s.a. Sąd nie miał zatem podstaw do wzywania skarżącego o wykazanie w odpowiedni sposób przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Z przedstawionych względów, Sąd stwierdził, że brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji pierwszoinstancyjnej. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.