II SA/Op 220/11

PostanowienieWSA w Opolu2011-05-26

Skład orzekający: Violetta Radecka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżąca, osoba w podeszłym wieku i schorowana, której jedynym dochodem jest emerytura, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla swojego koniecznego utrzymania?
Ratio decidendi
Skarżąca, osoba w podeszłym wieku i schorowana, której jedynym dochodem jest emerytura, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla swojego koniecznego utrzymania. Konieczne utrzymanie obejmuje niezbędne wydatki okresowe, takie jak żywność, odzież, środki czystości, leczenie, edukacja oraz koszty związane z zaspokojeniem potrzeb mieszkaniowych, w tym opłaty za media i wywóz śmieci. W sytuacji, gdy dochód skarżącej po odjęciu wykazanych wydatków na konieczne utrzymanie nie pozwala na pokrycie kosztów sądowych, a jej stan zdrowia uniemożliwia podjęcie pracy, należy przyznać jej prawo pomocy w zakresie częściowym.
Stan faktyczny
Skarżąca K. K. wniosła skargę na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie w przedmiocie odmowy uchylenia odmownej decyzji w sprawie świadczenia pieniężnego. W skardze zawarła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, wskazując na niskie dochody (emerytura w wysokości 866,54 zł brutto) i zły stan zdrowia. Skarżąca ponosi miesięczne wydatki na utrzymanie mieszkania i leki w kwocie około 340 zł. Referendarz sądowy, po analizie przedstawionych dokumentów i wcześniejszych wniosków skarżącej, uznał, że pozostała kwota po odjęciu wydatków od dochodu (około 405 zł) nie pozwala na poniesienie kosztów sądowych bez uszczerbku dla jej sytuacji bytowej.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono zwolnić skarżącą od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu Violetta Radecka po rozpoznaniu w dniu 26 maja 2011r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. K. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia odmownej decyzji w sprawie świadczenia pieniężnego z tytułu pracy przymusowej na skutek wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy postanawia zwolnić skarżącą od kosztów sądowych. K. K. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, skargę na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie z dnia [...], nr [...]. W skardze zawarła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, a zatem referendarz sądowy pismem z dnia 11 maja 2011r. wezwał skarżącą do złożenia wniosku na urzędowym formularzu i pouczył o obowiązku doręczenia wypełnionego formularza wniosku do tut. Sądu, w terminie siedmiu dni, pod rygorem pozostawienia go bez rozpoznania. Wezwanie powyższe zostało doręczone wnioskodawczyni osobiście w dniu 16 maja 2011r., a wypełniony formularz wniosku został doręczony przesyłką pocztową, nadaną w dniu 17 maja 2011r. (data stempla pocztowego). Uzasadniając swoje żądanie przyznania pomocy, skarżąca wskazała na niskie dochody oraz na zły stan zdrowia. Podała, że mieszka w dwurodzinnym domu wraz z synem i jego rodziną, lecz posiada odrębne mieszkanie o powierzchni 43 m². Każda z rodzin ponosi indywidualne koszty utrzymania mieszkań. Wprawdzie liczniki pomiaru wody i energii są zarejestrowane na syna i są wspólne dla obu mieszkań, lecz skarżąca rozlicza się z synem indywidualnie, płacąc mu co miesiąc należność za zużycie wody, energii i wywóz śmieci, w wysokości 100 zł. Ponadto, miesięcznie kupuje butlę gazu za 50 zł, a także opłaca telefon w kwocie – 40,97 zł. Wnioskodawczyni ponosi także co miesiąc wydatki na kupno lekarstw w wysokości 150 zł. K. K. oświadczyła również, że tworzy samotnie gospodarstwo domowe, którego jedynym źródłem utrzymania jest emerytura w wysokości 866,54 brutto zł miesięcznie. Na potwierdzenie wysokości otrzymywanego świadczenia, a także wysokości należności za używanie telefonu, skarżąca dołączyła do akt stosowne dokumenty. Wnioskodawczyni nie wykazała natomiast żadnych dodatkowych źródeł utrzymania, ani innych składników majątkowych. Działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) – zwanej dalej w skrócie: "P.p.s.a.", zważono, co następuje: Skarżąca wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych, czyli stosownie do art. 245 § 3 P.p.s.a., zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Ustawodawca uzależnił przyznanie pomocy w tym zakresie, od spełnienia przez wnioskodawcę przesłanek określonych w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. stanowiąc, że przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje wówczas, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Kosztami "koniecznego utrzymania" w rozumieniu przywołanego przepisu są niezbędne wydatki zmierzające do zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, głównie mające charakter wydatków okresowych. Do kosztów tych należy zaliczyć wydatki na żywność, odzież, środki czystości, leczenie, edukację oraz wydatki związane z zaspokojeniem potrzeb mieszkaniowych. Do tych ostatnich należą przede wszystkim koszty stałych opłat z tytułu czynszu, opłat za gaz, energię elektryczną, wodę, wywóz śmieci (tak w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 lutego 2009r., sygn. akt II OZ 127/09, zamieszczone w programie komputerowym LEX, pod numerem 565704). Referendarz dał wiarę przedstawionej przez wnioskodawczynię kalkulacji kosztów utrzymania mieszkania i zakupu lekarstw, mając na uwadze przedstawione dokumenty, a także okoliczność, że skarżąca złożyła oświadczenie na formularzu wniosku, pouczona o treści art. 233 § 1 Kodeksu karnego o odpowiedzialności karnej za podanie nieprawdziwych danych lub zatajenie prawdy. Ponadto, rozpoznający wniosek posiadał już określoną wiedzę na temat sytuacji majątkowej i rodzinnej wnioskodawczyni, w związku z rozpoznawanymi wcześniej wnioskami skarżącej o przyznanie prawa pomocy, a to w sprawach II SA/Op 189/09 i II SA/Op 286/10. Wykazane zatem przez wnioskodawczynię koszty niezbędnego utrzymania jej gospodarstwa domowego kształtują się na poziomie ok. 340 zł miesięcznie. Dochód natomiast stanowi kwotę rzędu 745,54 zł netto miesięcznie. Po odjęciu od tak ustalonej kwoty dochodu, wykazanych wydatków, do dyspozycji skarżącej pozostaje kwota ok. 405 zł. W ocenie referendarza kwota ta, a także przedstawiony stan majątkowy skarżącej, nie dają jej możliwości poniesienia kosztów sądowych, bez zachwiania sytuacji bytowej wnioskodawczyni. Pogląd ten potęguje okoliczność, że skarżąca jest osobą w podeszłym wieku i schorowaną, co w oczywisty sposób uniemożliwia jej podjęcie zatrudnienia i uzyskania z tego tytułu dodatkowych środków finansowych. Uznając zatem prawo skarżącej do zwolnienia jej od kosztów sądowych, referendarz sądowy na podstawie art. 258 § 1 pkt 7 P.p.s.a., orzekł w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło