II SA/Op 221/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Roman Ciąglewicz – spr. po rozpoznaniu w dniu 4 lipca 2005 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Burmistrza [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O., z dnia [...], nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy terenu POSTANAWIA odrzucić skargę Uzasadnienie. Decyzją z dnia [...], nr [...], Burmistrz [...] odmówił Ł. B., wydania decyzji o warunkach zabudowy dotyczącej eksploatacji złoża kruszywa naturalnego A, na części działki nr a położonej w K. Decyzja wydana została na podstawie art. 7 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. z 2004 r., Nr 121, poz. 1266 ze zm.) oraz art. 17 pkt 8 i art. 61 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717). W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż przedmiotowa działka obejmuje grunty o klasie bonitacji: ŁIII- pow. 6,3500 ha, ŁIV- pow. 5,0700 ha, Lz - ŁIV- pow. 0,2900 ha, W- pow. 0,6100 ha, a ponadto zgodnie z dołączoną do wniosku "oceną oddziaływania na środowisko eksploatacji złóż kruszywa naturalnego B, A i C oraz złóż rozpoznanych w przyszłości", wyeksploatowanie złoża A obejmuje teren klasy bonitacji ŁIII o pow. 2,0 ha. Wyjaśnił, iż zgodnie z przepis art. 61 ust. 1 pkt 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe w przypadku, gdy teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne albo jest objęty zgodą uzyskaną przy sporządzeniu miejscowych planów. Przywołując natomiast przepis art. 7 ust. 2 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych stwierdził, iż zgodnie z tym przepisem przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne, wymagającego zgody Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej, dokonuje się w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, sporządzonym w trybie określonym w przepisach o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W odwołaniu Ł. B. podniósł, iż przy rozpatrywaniu wniosku o ustalenie warunków zabudowy nie dość dokładnie zapoznano się z "oceną oddziaływania na środowisko eksploatacji złóż kruszywa naturalnego B, A i C oraz złóż rozpoznawanych w przyszłości". Oświadczył, iż zarówno w opracowaniu, jak i w złożonym wniosku wskazano, że teren po eksploatacji złoża będzie dalej terenem rolniczym, gdyż powstaną na nim stawy hodowli karpia. Docelowo zatem, przeznaczenie całego terenu rolniczego nie zostanie zmienione. Jednocześnie odwołujący się zaznaczył, iż dokumentacja na budowę stawów jest opracowywana przez Biuro Projektów w N. Decyzją z dnia [...] nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż prowadząc postępowanie organ I instancji nie zawiadomił wszystkich osób będących stronami w sprawie o jego wszczęciu (art. 61 § 4 Kpa), przez co naruszył wynikającą z art. 10 § 1 Kpa zasadę zapewnienia stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania oraz umożliwienia im wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz złożonych żądań. Stwierdził również, iż organ I instancji nie poczynił w tym zakresie żadnych ustaleń. Jednocześnie, nie doręczając decyzji wszystkim stronom naruszył przepis art. 40 § 1 Kpa oraz art. 107 § 1 Kpa, z którego wynika, że decyzja powinna zawierać m.in. oznaczenie stron. Ponadto organ odwoławczy odnotował pominięcie przez Burmistrza, w rozważaniach, zapisu art. 53 ust. 1 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. – Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. Nr 27 poz. 96 ze zm.). Przywołując wskazany przepis Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyjaśniło, iż zgodnie z nim organ I instancji winien ustalić czy wnioskowany teren jest terenem górniczym. Od dokonanych ustaleń zależny jest bowiem tryb dalszego postępowania w sprawie. Organ odwoławczy zauważył również, że nie zostały spełnione wymagania art. 60 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, z którego wynika, że sporządzenie projektu decyzji o ustaleniu warunków zabudowy powierza się osobie wpisanej na listę izby samorządu zawodowego urbanistów albo architektów. Dodatkowo zaznaczył, iż przy ponownym rozpatrywaniu sprawy należy odnieść się do argumentów odwołania. Decyzja Samorządowego Kolegium odwoławczego zaskarżona została do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu przez Burmistrza [...], który wniósł o jej uchylenie. Skarżący podniósł, iż nie prawdą jest jakoby organ I instancji nie poczynił żadnych ustaleń w zakresie stron postępowania. Na podstawie przedłożonych dokumentów ustalono, że ewentualna inwestycja nie naruszałaby interesu prawnego innych osób. Brak zatem było podstaw do uznania także innych osób, poza wnioskodawcą, za strony postępowania. Tym samym uznano, iż stroną postępowania jest wyłącznie wnioskodawca. Dlatego też decyzja, która zawierała oznaczenie stron, doręczona została tylko jemu. Skarżący podniósł również, iż w sprawie nie znajduje zastosowania art. 53 ust. ust. 1 ustawy – Prawo geologiczne i górnicze. Na podstawie znajdującego się w aktach sprawy wyciągu z rejestru gruntów stwierdzono, że działka nr a w miejscowości [...] jest gruntem rolnym. Skoro zatem ustalono, iż teren ten nie jest terenem górniczym, brak było podstaw do rozważań w tym zakresie. Ponadto Burmistrz zarzucił, iż w sprawie nie znajdował zastosowania również przepis art. 60 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Wydana została decyzja odmawiająca ustalenia warunków zabudowy. Zgodnie zaś ze wskazanym przepisem, tylko projekt decyzji o ustaleniu warunków zabudowy winien być sporządzony przez osobę wpisaną na listę izby samorządu urbanistów lub architektów. Wymóg ten nie dotyczy natomiast decyzji odmownej. Jednocześnie Burmistrz zarzucił organowi odwoławczemu, iż rozpatrując sprawę nie wziął pod uwagę stanowiska Biura Urbanistyczno- Architektonicznego [...] Sp. z o.o. w N., wyrażonego w piśmie z dnia 9 lutego 2005 r., w którym osoba wpisana na listę izby samorządu urbanistów stwierdziła brak podstaw do wydania decyzji o ustaleniu warunków zabudowy. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. podnosząc, iż Burmistrz [...], będący w niniejszej sprawie organem I instancji, nie jest stroną postępowania, wniosło o odrzucenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: skargę należało odrzucić. Zgodnie z przepisem art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), Sąd odrzuca skargę, jeżeli jej wniesienie z innych przyczyn niż wymienione w art. 58 § 1 pkt 1 – 5 jest niedopuszczalne. Stosownie do przepisu art. 50 § 1 tej ustawy, uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Burmistrz [...] nie był stroną, lecz organem administracyjnym prowadzącym postępowanie administracyjne. Z art. 28 i art. 29 Kpa wynika, że stroną nie może być organ, który w sprawie został powołany do wydania decyzji administracyjnej. Odnosi się to także do organu pierwszej instancji, któremu przepis prawa nie przyznaje uprawnienia do przekształcenia się w określonej fazie postępowania, z organu podejmującego władcze rozstrzygnięcia w podmiot kwestionujący takie rozstrzygnięcie w drodze skargi (por. uzasadnienie postanowienia NSA z dnia 24 stycznia 1997 r., sygn. akt IV SA 802/95, ONSA 1997/4/179). W szczególności organ gminy właściwy do orzekania w sprawie nie ma statusu skarżącego w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Powierzenie organowi jednostki samorządu terytorialnego orzekania w sprawie indywidualnej, w formie decyzji administracyjnej, wyłącza możliwość dochodzenia przez tę jednostkę jej interesu prawnego w trybie postępowania administracyjnego, czy też sądowoadministracyjnego (por. wyrok NSA, z dnia 16 lutego 2005 r. sygn. akt OSK 1017/04, niepublikowany, omówiony w "Rzeczypospolitej" z dnia 21 lutego 2005 r.; postanowienie NSA z dnia 18 maja 2005 r., sygn. akt OSK 1788/04, niepublikowane). Możliwe są wyjątki od tej reguły, ale mogą być one ustanowione jedynie w przepisach rangi ustawowej (art. 50 § 2 Prawa o postępowaniu (...). Przykładem takiej regulacji jest art. 98 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym. Przepisy ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) nie przewidują wyjątku od zasady braku legitymacji organu I instancji do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję lub postanowienie organu odwoławczego. Skoro organ pierwszej instancji nie mieści się w kręgu podmiotów wymienionych w art. 50 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, to jego skargę należało odrzucić (por. Tadeusz Woś w: T. Woś, H. Knysiak – Molczyk, M. Romańska "Postępowanie sądowoadministracyjne", Wyd. Prawnicze LexisNexis W-wa 2004 r., str. 129; cyt. wyrok NSA, z dnia 16 lutego 2005 r., sygn. akt OSK 1017 / 04). Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji.