II SA/Op 223/17
WyrokWSA w Opolu2017-10-19
Skład orzekający: Daria Sachanbińska, Elżbieta Kmiecik, Elżbieta Naumowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze mogło uchylić decyzję organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. wyłącznie z powodu zmiany stanu prawnego, bez wykazania naruszenia przepisów postępowania przez organ pierwszej instancji lub konieczności przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części?Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie mogło uchylić decyzji organu pierwszej instancji i przekazać sprawy do ponownego rozpatrzenia na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. jedynie z powodu zmiany stanu prawnego, bez wykazania naruszenia przepisów postępowania przez organ pierwszej instancji lub konieczności przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części. Zastosowanie art. 138 § 2 K.p.a. wymaga kumulatywnego spełnienia przesłanek naruszenia przepisów postępowania oraz istotnego wpływu koniecznego do wyjaśnienia zakresu sprawy na jej rozstrzygnięcie, a także braku możliwości uzupełnienia materiału dowodowego w trybie art. 136 K.p.a.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu, która uchyliła decyzję Wójta Gminy Tarnów Opolski o stwierdzeniu braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia. Skarżąca Spółka A kwestionowała decyzję Kolegium, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących stosowania przepisów przejściowych po zmianie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku. Spółka argumentowała, że skoro nie złożyła wniosku o zastosowanie nowych przepisów, sprawa powinna być rozpoznana według przepisów dotychczasowych.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daria Sachanbińska Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik – spr. Sędzia WSA Elżbieta Naumowicz Protokolant St. inspektor sądowy Grażyna Jankowska-Stykała po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 października 2017 r. sprawy ze skargi A Spółki z o.o. [...] w [...] Spółka komandytowa z siedzibą w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 31 stycznia 2017 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu na rzecz A Spółki z o.o. [...] w [...] Spółka komandytowa z siedzibą w [...] kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem skargi wniesionej w niniejszej sprawie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu przez A Sp. z o.o. [...] w [...] Spółka Komandytowa z siedzibą w [...] (zwaną dalej też Spółką/Spółką A), jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 31 stycznia 2017 r., nr [...], uchylająca decyzję Wójta Gminy Tarnów Opolski z dnia 18 grudnia 2014 r., nr [...], o stwierdzeniu braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia pn. "Budowa [...]" i przekazująca tę sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia.
Skarga wniesiona została w następującym stanie faktycznym:
Wnioskiem z dnia 5 lipca 2012 r., uzupełnionym pismem z dnia 20 lipca 2012 r., Spółka A wystąpiła do Wójta Gminy Tarnów Opolski o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia pn. "Budowa [...]" na działkach nr a k.m. [...] oraz b, c, d, e, f, g, h, i, j, k, l, m, n, o, p, r k.m. [...] obręb [...].
Postanowieniem z dnia 31 sierpnia 2012 r., nr [...], Wójt Gminy Tarnów Opolski orzekł o nałożeniu obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, z wyłączeniem wymogów określonych w art. 66 ust.1 pkt 16 ustawy.
Następnie, decyzją z dnia 6 maja 2013 r., nr [...], ustalił środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację planowanego przedsięwzięcia, objętego wnioskiem. Powyższa decyzja została uchylona przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu decyzją z dnia 31 października 2013 r., nr [...], wydaną na skutek odwołania wniesionego przez B S.A. z siedzibą w [...] (dalej również Spółka B), która nie była uznana za stronę postępowania przed organem pierwszej instancji. Kolegium uznało, że Spółce B przysługuje przymiot strony w prowadzonym postępowaniu, a nie przyznając jej legitymacji procesowej organ pierwszej instancji naruszył prawo w sposób istotny, gdyż wydana decyzja dotknięta jest wadą kwalifikowaną, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 4 K.p.a. Wskazało również na obowiązek przeanalizowania przez organ nie tylko rodzaju planowanej inwestycji, ale także jej powiązania z innymi znajdującymi się w obszarze, na który będzie oddziaływać.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu wyrokiem z dnia 24 czerwca 2014 r., sygn. akt II SA/Op 9/14, oddalił skargę wniesioną na powyższą decyzję przez Spółkę A, uznając za prawidłowe stanowisko Kolegium, że B S.A., której Wójt Gminy Tarnów Opolski nie zaliczył do kręgu stron postępowania i nie doręczył decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach z dnia 6 maja 2013 r., przysługuje przymiot strony. W uzasadnieniu Sąd wskazał na aspekty prawne dotyczące legitymacji B S.A. w postępowaniu administracyjnym. W tym zakresie podzielił pogląd Kolegium, że B S.A. swój interes prawny wywodzi z realnego negatywnego wpływu inwestycji na inwestycję tej spółki. Uwzględniając przepisy art. 63 ust. 1 pkt 1 lit. b i art. 66 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2013 r., poz. 1235, zwanej dalej ustawą) Sąd stwierdził, że w prowadzonym postępowaniu ważne jest nie tylko przeanalizowanie rodzaju planowanej inwestycji, ale także jej powiązanie z innymi znajdującymi się w obszarze, na który będzie oddziaływać - mając na względzie nieuniknioną przecież w takich przypadkach kumulację oddziaływań na środowisko. Stosownie do tego, za słuszną uznał ocenę Kolegium, że ustalając w decyzji z dnia 6 maja 2013 r. na rzecz A Sp. z o.o. środowiskowe uwarunkowania na wykonanie [...], organ pierwszej instancji nie odniósł się do powiązań planowanego przedsięwzięcia z innym przedsięwzięciem. W szczególności nie odniósł się do skumulowania oddziaływania planowanego przedsięwzięcia z przedsięwzięciem, jakie zamierza zrealizować B S.A. w oparciu o decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach z dnia 1 sierpnia 2012 r.
W prowadzonym ponownie postępowaniu Wójt Gminy Tarnów Opolski uzyskał opinię Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia 16 września 2014 r. oraz postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] z dnia 10 października 2014 r., stwierdzające brak potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.
Następnie organ pierwszej instancji wydał postanowienie z dnia 27 października 2014 r. o odstąpieniu od obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, po czym zawiadomieniem z dnia 21 listopada 2014 r. poinformował strony postępowania, w tym także B S. A., o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia co do zebranych dowodów i zgłoszonych żądań.
Decyzją z dnia 18 grudnia 2014 r., nr [...], Wójt Gminy Tarnów Opolski, działając na podstawie art. 71 ust. 2 pkt 2, art. 75 ust. 1 pkt 4, art. 84 i art. 85 ust. 2 ustawy oraz § 3 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięć do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. Nr 213, poz. 1397), stwierdził brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia pn. "Budowa [...]" ustalając, że jego zrealizowanie nie spowoduje przekroczenia standardów jakości środowiska. Decyzję doręczono stronom postępowania, w tym m.in. B S.A.
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł syndyk masy upadłości B S.A. w upadłości likwidacyjnej z siedzibą w [...].
Decyzją z dnia 30 września 2015 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu, na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu Kolegium stwierdziło, że w rozpatrywanej sprawie zasadniczą kwestią jest ustalenie stron postępowania, zgodnie z art. 28 K.p.a. Wobec tego konieczne jest ustalenie terenu objętego oddziaływaniem planowanego przedsięwzięcia na środowisko. Odnosząc się do okoliczności faktycznych rozpoznawanej sprawy, Kolegium stwierdziło, że uzyskanie przez Spółkę B decyzji "środowiskowej" z dnia 1 sierpnia 2012 r., dotyczącej planowanego przedsięwzięcia, nie czyni z niej strony toczącego się obecnie postępowania, nawet w sytuacji, gdy lokalizacja obu planowanych inwestycji jest w znacznej części tożsama (działka nr a z k.m. [...], oraz działki o numerach: h, g, f, b, d, e, c k.m. [...], obręb [...]). Spółka B, mimo że dysponuje opisaną decyzją środowiskową, to nie posiada żadnego tytułu prawnego do działek inwestycyjnych, jak i działek sąsiednich, czy pozostających w oddziaływaniu planowanej inwestycji, będącej przedmiotem zaskarżonej decyzji. To z kolei powoduje, że w sprawie krąg stron został ustalony nieprawidłowo, a skierowanie przez organ pierwszej instancji decyzji do podmiotu, który nie był stroną w sprawie, wyczerpuje przesłanki mogące - zgodnie z art. 156 § 1 pkt 4 K.p.a. - skutkować stwierdzeniem nieważności decyzji. Skuteczne wniesienie odwołania powoduje jednak, że nie ma potrzeby uruchamiania trybu nadzwyczajnego, jakim jest stwierdzenie nieważności decyzji dotkniętej wadą, gdyż istnieje możliwość wyeliminowania z obrotu prawnego takiej decyzji w toku instancji (tryb odwoławczy). Na marginesie organ odwoławczy zwrócił również uwagę, że uzyskane w toku postępowania postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] z dnia 10 października 2014 r., jakkolwiek rozstrzyga o braku potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia planowanego przez wnioskodawcę, to jego uzasadnienie odnosi się do innej inwestycji, co może budzić wątpliwości w odniesieniu do przedmiotu objętego wydanym postanowieniem.
Syndyk masy upadłości B S.A. w upadłości likwidacyjnej z siedzibą w [...] zaskarżył powyższa decyzję Kolegium do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, który wyrokiem z dnia 25 lutego 2016 r., sygn. akt II SA/Op 587/15, uchylił decyzję odwoławczą. Dokonując w sprawie oceny Sąd wyjaśnił charakter prawny rozstrzygnięcia podejmowanego na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. i stwierdził, że przedstawione w zaskarżonej decyzji motywy pozostają w oczywistej, wewnętrznej sprzeczności i są nie do pogodzenia z zasadą praworządności określoną w art. 6 K.p.a. Wskazał, że okoliczność uznania przez organ pierwszej instancji za stronę postępowania podmiotu pozbawionego legitymacji, sama w sobie - jeśli nie jest związana lub nie występuje obok niej inna kwestia rzutująca na konieczność wyjaśnienia okoliczności mających wpływ na rozstrzygnięcie sprawy - nie jest wystarczającą przesłanką do wydania decyzji kasacyjnej na podstawie. Za nieprawidłowy uznał również pogląd Kolegium, że przesłankę nieważności z art. 156 § 1 pkt 4 K.p.a. wyczerpuje doręczenie decyzji takiemu podmiotowi w sytuacji, gdy decyzja organu pierwszej instancji nie rozstrzyga o jego uprawnieniach i obowiązkach. W niniejszej sprawie orzeczenie organu pierwszej instancji dotyczyło sytuacji prawnej innego podmiotu niż odwołujący się i w zakresie interesu prawnego tegoż podmiotu rozstrzygało o braku obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Wobec tego, w ustalonym przez organ stanie faktycznym nie było podstaw do stwierdzenia, że zaistniała przesłanka z art. 156 § 1 pkt 4 K.p.a. Ponadto, ustalając brak legitymacji po stronie wnoszącego odwołanie, Kolegium jednocześnie stwierdziło dopuszczalność wniesionego przez niego odwołania, podczas gdy w świetle art. 127 § 1 K.p.a., ustalenie braku legitymacji odwołującego powinno skutkować umorzeniem postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a. Biorąc pod uwagę wskazane nieprawidłowości Sąd uznał za dowolną ocenę Kolegium w zakresie zaistnienia przesłanek zastosowania art. 138 § 2 K.p.a. i stwierdził, że nieprawidłowości te doprowadziły do wydania decyzji, która w świetle art. 127 § 1, art. 138 § 1 pkt 3 i § 2 oraz art. 156 § 1 pkt 4 K.p.a. jest nie do zaakceptowania z punktu widzenia legalności działania organu. Jednocześnie wskazał, że zasadnicza wadliwość zaskarżonej decyzji dotyczyła ustaleń i poglądów Kolegium w kwestii braku legitymacji strony skarżącej w przedmiotowej sprawie. Zwracając uwagę na zasadę związania orzeczeniem sądowym, wynikającą z art. 153 P.p.s.a. dostrzegł, że działania organów podejmowane w sprawie były już przedmiotem kontroli sądowej i w wyroku z dnia 24 czerwca 2014 r., sygn. akt II SA/Op 9/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu przesądził o istnieniu po stronie B S.A. przymiotu strony w postępowaniu prowadzonym z wniosku Spółki A. W wyroku tym sformułowana została wiążąca w sprawie ocena prawna oraz został wytyczony kierunek działania organu przy ponownym rozpatrywaniu sprawy. Mając na uwadze dokumentację, jaką dysponował organ odwoławczy w dacie wydania zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że w sprawie nie zaistniały jakiekolwiek okoliczności umożliwiające odstąpienie od oceny dotyczącej interesu prawnego B S.A., sformułowanej w powyższym wyroku. W sprawie nie doszło bowiem do zmiany stanu prawnego będącego podstawą oceny prawnej Sądu, jak również nie została ujawniona żadna zmiana w zakresie okoliczności faktycznych, zaistniała po wydaniu poprzedniego wyroku, mogąca mieć znaczenie dla oceny legitymacji skarżącego. Wydany w sprawie wyrok nie został też wzruszony w przewidzianym trybie i pozostaje prawomocny. W tej sytuacji, rozpatrując ponownie sprawę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu obowiązane było uwzględnić ocenę prawną wyrażoną przez sąd. Skoro natomiast oceny tej nie uwzględniło, to naruszyło art. 153 P.p.s.a., a okoliczność ta musiała zostać uwzględniona z urzędu przez skład orzekający. Formułując wskazania co do dalszego postępowania Sąd zwrócił uwagę, że rozpoznając ponownie sprawę organ odwoławczy w szczególności zobowiązany będzie uwzględnić fakt, że skarżącemu przysługuje przymiot strony postępowania oraz, że prawidłowo zapewniono tej stronie udział w postępowaniu przed organem pierwszej instancji, a jej odwołanie, jako dopuszczalne, podlega rozpoznaniu.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy, powołaną na wstępie decyzją z dnia 31 stycznia 2017 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu na podstawie art. 138 § 2 K.p.a., ponownie podjęło rozstrzygnięcie o uchyleniu decyzji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazało na związanie wydanymi w sprawie wyrokami Sądu oraz ustawę z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2016 r. poz. 353, z późn. zm.), zwaną dalej ustawą, jako stanowiącą materialnoprawną podstawę orzekania. Stosownie do tej ustawy organ odwoławczy dostrzegł, że zgodnie z regulacją, która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2017 r., zawartą w art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 9 października 2015 r. o zmianie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r. poz. 1936), zwanej dalej ustawą zmieniającą, do spraw wszczętych na podstawie ustawy z dnia 3 października 2008 r., zmienianej w art. 1 ustawy zmieniającej, dla których przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy przedłożono raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko lub wydano postanowienie określające zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, stosuje się przepisy dotychczasowe. Zgodnie natomiast z art. 6 ust. 4 ustawy zmieniającej na wniosek podmiotu planującego podjęcie realizacji przedsięwzięcia, w przypadkach, o których mowa m. in. w ust. 2, stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą oraz art. 15 ust. 9 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody zmienianej w art. 3 ustawy zmieniającej. Odnosząc powołane uregulowania do stanu faktycznego sprawy Kolegium zaznaczyło, że w toku postępowania wszczętego na wniosek Spółki A organ pierwszej instancji, postanowieniem z dnia 27 października 2014 r., wydanym na podstawie art. 63 i art. 68 ustawy, odstąpił od obowiązku przeprowadzania oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. W informacji dotyczącej przepisów przejściowych ustawy zmieniającej z dnia 9 października 2015 r. (vide: pismo Zastępcy Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska nr [...] z 3 stycznia 2017 r.) wyjaśniono, że zakres analiz i dokumentacji poprzedzających wydanie postanowienia w przedmiocie obowiązku przeprowadzenia ooś (dopisek Kolegium: oceny oddziaływania na środowisko) jest identyczny w przypadku stwierdzenia obowiązku, jak i braku obowiązku jej przeprowadzenia i stąd też należy przyjąć, że jeśli przed dniem 1 stycznia 2017 r. wydano negatywne postanowienie w przedmiocie obowiązku przeprowadzenia ooś, to rodzi ono takie same skutki jak pozytywne postanowienie w tym przedmiocie. Odpowiednio do tego Kolegium uznało, że w sprawie zaistniała sytuacja uregulowana w art. 6 ust. 2 ustawy zmieniającej, gdyż wydano postanowienie o odstąpieniu od obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko (postanowienie negatywne). Wobec tego do rozpatrzenia przedmiotowej sprawy stosuje się, co do zasady, przepisy dotychczasowe. Ustawodawca w tym konkretnym przypadku umożliwił jednak inwestorowi dokonanie wyboru i złożenie wniosku o zastosowanie przepisów "nowych", wprowadzonych ustawą zmieniającą (art. 6 ust. 4 ustawy zmieniającej). W tej sytuacji inwestor ma prawo wypowiedzenia się, na podstawie których przepisów - dotychczasowych, czy aktualnie obowiązujących - winno być prowadzone postępowanie w sprawie wszczętej jego wnioskiem. Wyrażenie woli przez inwestora w tym zakresie wymaga od niego rozeznania w zakresie różnic pomiędzy uregulowaniami dotychczasowymi, a wprowadzonymi ustawą zmieniającą. Nadto złożenie deklaracji w tym zakresie może mieć istotne znaczenie z uwagi na uregulowania wynikające z art. 153 P.p.s.a., tj. wyrażoną tam zasadę związania organów i sądu treścią wyroku, która jednakże obowiązuje tylko w sytuacji, gdy przepisy prawa nie uległy zmianie. Dlatego w tym stanie rzeczy wydano decyzję na podstawie art. 138 § 2 K.p.a., gdyż konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, Spółka A zarzuciła powyższej decyzji naruszenie:
- art. 6 ust. 2 w związku z art. 6 ust. 4 ustawy zmieniającej z dnia 9 października 2015 r., przez nieuprawnione uchylenie decyzji z dnia 18 grudnia 2014 r. i zobowiązanie organu pierwszej instancji do uzyskania wyjaśnień skarżącej w sprawie wyboru przepisów, według których sprawa z jej wniosku ma być rozpoznana pomimo wynikającego ze wskazanych przepisów obowiązku rozpoznania sprawy według dotychczasowych przepisów ustawy;
- art. 7 K.p.a. w związku z art. 77 § 1 K.p.a. przez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy i podjęcie rozstrzygnięcia naruszającego słuszny interes skarżącej;
- art. 8 K.p.a. przez wszczęcie i prowadzenie postępowania w sposób naruszający powinność budzenia zaufania jego uczestników do władzy publicznej;
- art. 9 K.p.a. przez naruszenie zasady informowania i czuwania nad interesem strony i innych osób biorących udział w postępowaniu;
- art. 10 § 1 K.p.a. w związku z art. art. 89 § 1 i 2 przez rozpoznanie odwołania na posiedzeniu niejawnym, podczas gdy przeprowadzenie rozprawy umożliwiłoby wyjaśnienie kwestii stanowiącej podstawę uchylenia decyzji;
- art. 136 K.p.a. w związku z art. 138 § 2 K.p.a. przez zaniechanie ustalenia przez Kolegium stanowiska skarżącej (inwestora) w kwestii przepisów, według których sprawa miała być rozpoznana i w konsekwencji nieuprawnione uchylenie zaskarżonej decyzji w całości z powodu rzekomej konieczności wyjaśnienia woli inwestora w powyższym zakresie przez organ pierwszej instancji.
Uzasadniając tak sformułowane zarzuty Spółka wskazała, że uchylona przez Kolegium decyzja wydana została w dniu 18 grudnia 2014 r., wobec czego nie można czynić organowi pierwszej instancji zarzutu nieuzyskania wyjaśnień wnioskodawcy w kwestii stosowania przepisów uchwalonych w październiku 2015 r. Ponadto, z wykładni językowej przepisów art. 6 ust. 2 i art. 6 ust. 4 ustawy nowelizującej wyraźnie wynika, że jeżeli podmiot planujący przedsięwzięcie nie wystąpi z wnioskiem o stosowanie przepisów ustawy w znowelizowanym brzmieniu, to należy stosować ją w wersji sprzed nowelizacji. Skoro więc skarżąca Spółka nie złożyła wniosku, o którym mowa w art. 6 ust. 4 ustawy nowelizującej, to Kolegium winno przy rozpoznaniu sprawy stosować przepisy dotychczasowe. Nie można podzielić stanowiska w przedmiocie potrzeby uzyskania wyjaśnień w przedmiocie wyboru przepisów prawa, albowiem konieczność taka nie wynika z przepisów prawa. Jeśli natomiast Kolegium dostrzegło konieczność wyjaśnienia woli inwestora, to winno w trybie art. 136 K.p.a. przeprowadzić w tym zakresie dodatkowe postępowanie wyjaśniające informując stronę, stosownie do art. 9 K.p.a., o różnicach pomiędzy dotychczasowymi, a nowymi uregulowaniami prawnymi. Na podstawie podniesionych zarzutów skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu nie zgodziło się z zarzutami strony skarżącej i podtrzymując swoje stanowisko wniosło o oddalenie skargi. Wskazując na zasadę praworządności ustaloną w art. 6 K.p.a. organ odwoławczy wywodził, że zmiana obowiązującego prawa powoduje, że powstaje nowa sprawa zarówno w sensie procesowym, jak i materialnoprawnym. W takiej natomiast sytuacji wydanie rozstrzygnięcia, po uzupełnieniu postępowania w oparciu o art. 136 K.p.a., jedynie przez organ odwoławczy, skutkowałoby naruszeniem zasady dwuinstancyjności wyrażonej w art. 15 K.p.a. Należy też zauważyć, że dokonanie przez inwestora wyboru trybu postępowania zgodnego z przepisami aktualnymi przed organem odwoławczym skutkowałoby, z racji obowiązku respektowania zasady wyrażonej w art. 15 K.p.a., uchyleniem zaskarżonej decyzji i przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Stąd zastosowanie art. 136 K.p.a. należy uznać za zbędne również z uwagi na zasadę wyrażoną w art. 12 K.p.a. Ponadto, w świetle art. 153 P.p.s.a. zaistniała zmiana przepisów może mieć znaczenie także dla prawidłowego ustalenia stron toczącego się postępowania, co nie może być przedmiotem rozważania jedynie organu odwoławczego
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066, z późn. zm), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Z tego też powodu, w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość zastosowania przyjętej procedury.
Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, z późn. zm.) zwanej dalej P.p.s.a., uwzględnienie skargi na decyzję administracją lub postanowienie następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Sąd stwierdza z kolei nieważność decyzji w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 K.p.a. lub w innych przepisach, a stosownie do art. 145 § 1 pkt 3 P.p.s.a. stwierdza wydanie decyzji z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w K.p.a. lub w innych przepisach.
Przeprowadzona przez Sąd, według wskazanych powyżej zasad, kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że została ona wydana z naruszeniem prawa procesowego, w stopniu uzasadniającym jej uchylenie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.
W pierwszej kolejności dostrzec trzeba, że zgodnie z art. 153 P.p.s.a., rozpoznając ponownie sprawę Kolegium zobowiązane było zastosować się do oceny prawnej oraz wskazań wyrażonych w orzeczeniach tut. Sądu wydanych już wcześniej w niniejszej sprawie i stosownie do tego prawidłowo rozpoznało odwołanie syndyka masy upadłości B S.A. w upadłości likwidacyjnej z siedzibą w [...], od decyzji Wójta Gminy Tarnów Opolski z dnia 18 grudnia 2014 r., jako wniesione przez stronę postępowania. Kwestia legitymacji tego podmiotu w niniejszej sprawie została już bowiem rozstrzygnięta przez Sąd. Wskazany przepis art. 153 P.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, a wydane w niniejszej sprawie wyroki nie zostały wzruszone. Ponadto, w toku ponownego postępowania odwoławczego nie ustalono istotnych zmian co do okoliczności faktycznych oraz co do stanu prawnego, które czyniłyby poglądy Sądu nieaktualnymi i pozwalały na odstąpienie od oceny prawnej wrażonej w wydanych wyrokach. W szczególności ustalenia takie nie wynikają z treści zaskarżonej decyzji.
Kontrolowana aktualnie decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego wydana została na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie: Dz. U. z 2017 r., poz. 1257) zwanej K.p.a., który stanowi procesową podstawę prawną rozstrzygnięcia kasacyjnego, powodującego przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Zgodnie z tym przepisem organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną odwołaniem decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien przy tym wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
Zauważyć przyjdzie, że na gruncie niniejszej sprawy, wyjaśnienia dotyczące charakteru prawnego rozstrzygnięcia podejmowanego - w administracyjnym postępowaniu odwoławczym, na podstawie art. 138 § 2 K.p.a., Sąd zawarł już w wyroku z dnia 25 lutego 2016 r., sygn. akt II SA/Op 587/15, którym uchylona została poprzednia decyzja kasacyjna Kolegium. Pozostają one nadal aktualne i dlatego też nie jest zasadne ponowne ich przytaczanie. Podkreślić jednak jeszcze raz należy, że zasadniczym celem postępowania odwoławczego jest ponowne merytoryczne rozpatrzenie sprawy, a wydanie decyzji wskazanej w art. 138 § 2 K.p.a. dopuszczalne jest jedynie wyjątkowo. Inaczej mówiąc, decyzja kasacyjna, o której mowa w art. 138 § 2 K.p.a. może być podjęta tylko w sytuacjach określonych w tym przepisie, przy czym wykładnia rozszerzająca tego przepisu jest niedopuszczalna. Również żadne inne wady postępowania ani wady decyzji organu pierwszej instancji, o których nie stanowi art. 138 § 2 K.p.a. nie mogą stanowić podstawy do wydania decyzji tego typu. Ponadto wskazać trzeba, że określona w komentowanym przepisie konstrukcja prawna rozstrzygnięcia kasacyjnego opiera się na dwóch kumulatywnych przesłankach, którymi są: stwierdzenie przez organ odwoławczy, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, czyli przepisów K.p.a. (ewentualnie przepisów o postępowaniu zawartych w ustawach szczególnych), oraz uznanie przez organ odwoławczy, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przesłanki te nawiązują do nieprzeprowadzenia przez organ pierwszej instancji postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części, co uniemożliwia rozstrzygnięcie sprawy przez organ odwoławczy zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, ustanowioną w art. 15 K.p.a.
Przepis art. 138 § 2 K.p.a. nie będzie zatem znajdował zastosowania wtedy, gdy zasadniczo materiał wymagany do rozstrzygnięcia sprawy zostanie zgromadzony, a kwestią sporną będzie tylko jego ocena lub gdy zakres koniecznego postępowania wyjaśniającego będzie możliwy do zrealizowania przy wykorzystaniu regulacji art. 136 K.p.a., zgodnie z którą organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję.
Wskazany przepis art. 136 K.p.a. daje organowi odwoławczemu uprawnienie do uzupełnienia materiału dowodowego w niezbędnym zakresie i jednocześnie określa granice postępowania wyjaśniającego przed organem odwoławczym, w których mieści się przeprowadzenie dowodu lub kilku dowodów. Dlatego w sytuacji, gdy przeprowadzenie przez organ odwoławczy postępowania na podstawie art. 136 K.p.a. umożliwiłoby prawidłowe załatwienie sprawy w postępowaniu odwoławczym, bądź też nie zachodzi konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części, podjęcie rozstrzygnięcia kasacyjnego na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. uznać należy za równoznaczne z naruszeniem tego przepisu.
W sprzeczności z art. 138 § 2 K.p.a. pozostaje zatem wydanie decyzji kasacyjnej zarówno w przypadku, gdy zaskarżona decyzja była dotknięta jedynie błędami natury prawnej, jak i w przypadku, gdy w zakresie postępowania wyjaśniającego pierwszej instancji organ odwoławczy nie stwierdzi żadnych nieprawidłowości lub stwierdzi wyłącznie takie braki, które mogą zostać uzupełnione w trybie art. 136 K.p.a. Zastosowanie art. 138 § 2 K.p.a. wymaga ustalenia przez organ odwoławczy, że w postępowaniu przed organem pierwszej instancji doszło do naruszenia przepisów postępowania, wykazania wpływu takiego naruszenia na niewyjaśnienie istotnych okoliczności faktycznych oraz potwierdzenia, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy nie mieści się w graniach kompetencji organu odwoławczego wyznaczonych treścią art. 136 K.p.a., tj. że przeprowadzenie dodatkowego postępowania wyjaśniającego nie jest wystarczające do rozstrzygnięcia sprawy.
Dostrzec należy również, że przesłanką wydania decyzji kasacyjnej jest naruszenie przepisów postępowania, a nie przepisów prawa materialnego stanowiących podstawę prawną rozstrzygnięcia, czy też jakakolwiek zmiana przepisów prawa materialnego po wydaniu decyzji pierwszoinstancyjnej. Zgodnie też z art. 6 K.p.a. organ rozpoznający sprawę w postępowaniu odwoławczym ma obowiązek orzekać na podstawie stanu prawnego obowiązującego w dniu wydawania ostatecznego rozstrzygnięcia. Oczywiście nie oznacza to, że w każdym przypadku organy orzekają na podstawie przepisów nowych czy znowelizowanych, bowiem odmienny sposób stosowania przepisów może wynikać z odpowiednich norm intertemporalnych. W przypadku jednak zmiany stanu prawnego, która następuje między wydaniem decyzji organu pierwszej instancji, a rozpatrzeniem odwołania przez organ odwoławczy, zasada dwuinstancyjności, w braku odpowiednich przepisów intertemporalnych, nakłada na organ drugiej instancji obowiązek rozpatrzenia sprawy i wydania jednego z rozstrzygnięć, o których stanowi art. 138 § 1 pkt 1-3 K.p.a. z uwzględnieniem nowych bądź znowelizowanych przepisów. Uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. jest natomiast możliwe tylko wówczas, gdy na skutek uchybień organu pierwszej instancji bądź na skutek zmiany stanu prawnego, konieczne jest wyjaśnienie sprawy w zakresie mającym istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie (por. wyrok NSA z dnia 15 kwietnia 2014 r., sygn. akt II OSK 2762/12, dostępny na stronie internetowej - Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Uwzględniając art. 136 K.p.a., a także zasadę szybkości postępowania wynikającą z art. 12 K.p.a., przyjąć trzeba, że podjęcie decyzji na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. z uwagi na zmianę stanu prawnego będzie uzasadnione jedynie w razie stwierdzenia przez organ odwoławczy konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części, tj. gdy konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ze względu na ten zmieniony stan prawny nie mieści się w graniach kompetencji organu odwoławczego do przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego, co do okoliczności uznanych za istotne, w nowym stanie prawnym.
Uwzględniając powyższe i przechodząc do oceny legalności rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji, zaznaczyć w tym miejscu przyjdzie, że decyzja kasacyjna organu odwoławczego, jako procesowe orzeczenie niemerytoryczne, determinuje w sposób bezpośredni zakres kompetencji kontrolnych i orzeczniczych sądu administracyjnego. W tym zakresie możliwości rozpoznania i orzekania przez sąd administracyjny podlegają istotnemu ograniczeniu, gdyż dokonuje on kontroli legalności tego rodzaju rozstrzygnięcia w kontekście ustawowych przesłanek określonych w art. 138 § 2 K.p.a. Ocena sądu sprowadza się zatem do analizy przyczyn, dla których organ odwoławczy uznał za zasadne zastosowanie tego przepisu i prawidłowości zastosowania tej regulacji.
Dokonując oceny w niniejszej sprawie Sąd uznał, że Kolegium wadliwie przyjęło, iż zaktualizowały się przesłanki do wydania rozstrzygnięcia kasacyjnego na podstawie art. 138 § 2 K.p.a.
Zauważyć należy, że wydając zaskarżoną decyzję na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. Kolegium nie stwierdziło naruszenia przepisów postępowania przez organ pierwszej instancji, a w szczególności takiego, które miałoby wpływ na ustalenia tego organu i uzasadniałoby ponowne przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w znacznej części. Co więcej, przedmiotem ponownego rozpoznania sprawy przez organ odwoławczy i dokonanej oceny w ogóle nie był stan faktyczny ustalony przez organ pierwszej instancji. Jedyną ustaloną i uwzględnioną przez Kolegium przyczyną wydania decyzji kasacyjnej była zmiana przepisów prawa materialnego, jaka zaistniała po wydaniu decyzji przez organ pierwszej instancji. Zmiana przepisów dotyczyła ustawy z dnia 3 października 2008 r., o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, która niewątpliwie stanowi materialną podstawę prawną do rozpoznania i rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Z zaskarżonej decyzji nie wynika jednak, aby Kolegium ustaliło, że zmiana stanu prawnego, jaka nastąpiła z dniem 1 stycznia 2017 r., na podstawie ustawy z dnia 9 października 2015 r. o zmianie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r. poz. 1936), nadal zwanej ustawą zmieniającą, wymagała przeprowadzenia w niniejszej sprawie ponownie postępowania wyjaśniającego przez organ pierwszej instancji w zakresie mającym istotny wpływ na podjęcie rozstrzygnięcia w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań. Tylko dokonanie takich ustaleń, w ocenie Sądu, mogłoby stanowić podstawę do wydania decyzji odwoławczej na podstawie art. 138 § 2 K.p.a.
Zdaniem Sądu, słusznie zauważyła skarżąca, że decyzja organu pierwszej instancji wydana została przed wejściem w życie ustawy nowelizującej, wobec czego przy wydaniu decyzji przez ten organ nie mogły znajdować zastosowania przepisy ustawy w nowym brzmieniu, a także przepisy art. 6 ust. 2 i ust. 4 ustawy nowelizującej. Jednocześnie organ drugiej instancji nie wskazał na okoliczności pozwalające na uznanie, że postępowanie przed organem pierwszej instancji zostało przeprowadzone wadliwie z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.
Kolegium uznało wprawdzie, że w niniejszej sprawie zaistniał stan faktyczny objęty hipotezą normy międzyczasowej ustalonej w art. 6 ust. 2 ustawy nowelizującej, zgodnie z którym do spraw wszczętych na podstawie ustawy zmienianej w art. 1, dla których przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy przedłożono raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko lub wydano postanowienie określające zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, stosuje się przepisy dotychczasowe. Z art. 6 ust. 4 tej ustawy wynika natomiast, że w przypadkach, o których mowa w ust. 2 i 3, przepisy ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą oraz art. 15 ust. 9 ustawy zmienianej w art. 3 stosuje się wyłącznie na wniosek podmiotu planującego podjęcie realizacji przedcięcia. W świetle tych regulacji rację ma skarżąca twierdząc, że skoro nie złożyła wniosku, o którym mowa w art. 6 ust. 4 ustawy nowelizującej, to istniało domniemanie stosowania w sprawie przepisów dotychczasowych ustawy. Stwierdzić przy tym jednoznacznie trzeba, że samo obalenie takiego domniemania i ustalenie woli strony, co do stosowania znowelizowanych przepisów ustawy, nie wymagało ponownego wyjaśnienia sprawy przez organ pierwszej instancji w zakresie mającym istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Prowadzenie takiego postępowania mogłoby być konieczne jedynie w przypadku ustalenia przez organ odwoławczy, że skarżąca złożyła wniosek o rozpoznanie sprawy na podstawie znowelizowanych przepisów ustawy, a dokonana ocena stanu faktycznego prowadzi do wniosku, że zebrany przez organ pierwszej instancji materiał dowodowy w zakresie mającym istotny wpływ na wynik sprawy nie jest wystarczający do rozpoznania sprawy na podstawie nowego brzmienia przepisów stanowiących materialną podstawę rozstrzygnięcia. W takiej sytuacji organ odwoławczy powinien jednak również wskazać jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, jako istotne dla jej rozstrzygnięcia.
W niniejszej sprawie, wobec braku wniosku strony skarżącej, o którym mowa w art. 6 ust. 4 ustawy nowelizującej, realizując zasady wynikające z art. 7, art. 9 i art. 12 K.p.a. Kolegium winno zatem w pierwszej kolejności we własnym zakresie przeprowadzić dodatkowe postępowanie wyjaśniające zmierzające do ustalenia, czy w sprawie znajdują zastosowanie przepisy dotychczasowe ustawy, czy przepisy znowelizowane. W ocenie Sądu, takie ustalenia mieszczą się w kompetencjach organu odwoławczego, wynikających z art. 136 K.p.a. Dopiero złożenie przez stronę skarżącą deklaracji w tym przedmiocie dawałoby Kolegium możliwość dokonania oceny, czy dla rozpoznania sprawy, w świetle stosowanych w sprawie przepisów ustawy, konieczne jest przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w zakresie mającym istotny wpływ na jej rozstrzygniecie i wykraczającym poza kompetencje organu odwoławczego, a w konsekwencji i do dokonania oceny mogącej uzasadniać zastosowanie art. 138 § 2 K.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 15 kwietnia 2014 r., sygn. akt II OSK 2762/12; wyrok NSA z dnia 21 lutego 2017 r., sygn. akt II OSK 172/16 – CBOiSA).
Jeszcze raz podkreślić należy, że niedopuszczalna jest wykładnia rozszerzająca ww. przepisu, który nie może być stosowany wtedy, gdy zasadniczo materiał wymagany do rozstrzygnięcia sprawy zostanie zgromadzony, a kwestią sporną będzie tylko jego ocena, lub gdy zakres koniecznego do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego będzie możliwy do zrealizowania przy wykorzystaniu regulacji art. 136 K.p.a. Zaznaczyć ponadto trzeba, że zgodnie z art. 7 K.p.a., w celu realizacji zasady dwuinstancyjności, organ odwoławczy ma obowiązek podjąć wszelkie możliwe kroki zmierzające do merytorycznego załatwienia sprawy. Właściwe wypełnienie zasady dwuinstancyjności wymaga bowiem nie tylko podjęcia dwóch kolejnych rozstrzygnięć różnych organów, lecz zakłada ich podjęcie w wyniku przeprowadzenia przez każdy z tych organów postępowania umożliwiającego osiągnięcie celów, dla których postępowanie to jest prowadzone. Dlatego, jako naruszające tę zasadę uznać należało odstąpienie przez Kolegium w niniejszej sprawie od obowiązku przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego, co do ustalenia podstawy prawnej rozstrzygnięcia i zastosowanie art. 138 § 2 K.p.a., jedynie z uwagi na konieczność złożenia przez stronę skarżącą deklaracji w kwestii wyboru reżimu prawnego jaki winien być zastosowany, zwłaszcza w sytuacji, gdy nie ustalono innych okoliczności, które uniemożliwiłyby rozpoznanie sprawy w ramach postępowania odwoławczego. Stwierdzić również trzeba, że takie działanie organu naruszało art. 136 K.p.a. przez brak jego zastosowania oraz art. 138 § 2 K.p.a. przez jego nieuzasadnione zastosowanie. Wydając zaskarżoną decyzję, Kolegium nie dochowało obowiązków tak w zakresie ustalenia zaistnienia przesłanek wymienionych w art. 138 § 2 K.p.a., jak i wskazania, dlaczego nie skorzystało z możliwości przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego.
Zauważyć ponadto można, że z treści wniesionej skargi nie wynika, aby strona skarżąca domagała się stosowania w sprawie zmienionych przepisów ustawy. Uznanie zatem przez Sąd, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, w przypadku braku złożenia przez stronę w ponownie prowadzonym przed organem pierwszej instancji postępowaniu wniosku na podstawie art. 6 ust. 4 ustawy nowelizującej, prowadziłoby do konieczności ponownego rozpatrzenia sprawy przez ten organ, przy uwzględnieniu stanu prawnego, który obowiązywał przed dniem 1 stycznia 2017 r. oraz ustaleń faktycznych, które stanowiły podstawę uprzednio wydanej decyzji. Powyższe stałoby w sprzeczności nie tylko z błędnie rozumianą przez Kolegium zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, lecz również z zasadą szybkości postępowania, o której mowa w art. 12 K.p.a.
Reasumując Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem art. 7, art. 12, art. 15, art. 136 i art. 138 § 2 K.p.a., przy czym były to naruszenia tego rodzaju, że mogłyby one mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. Sąd orzekł w pkt 1 wyroku o uchyleniu zaskarżonej decyzji. Natomiast, na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a., w pkt 2 orzekł o kosztach. Na wysokość tych kosztów składa się wpis od skargi w wysokości 200 zł, opłata skarbowa uiszczona od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego w kwocie 480 zł, ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800 z póz. zm.).
Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z powyższych rozważań Sądu i sprowadzają się do konieczności przeprowadzenia w pierwszej kolejności przez organ odwoławczy, na podstawie art. 136 K.p.a., uzupełniającego postępowania dowodowego w zakresie wniosku, o którym mowa w art. 6 ust. 4 ustawy nowelizującej. Następnie, w zależności od dokonanych w tym zakresie ustaleń, oceny kompletności bądź nie zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz wydania rozstrzygnięcia z poszanowaniem zasady dwuinstancyjności postępowania. Podejmując rozstrzygnięcie organ odwoławczy powinien przy tym uwzględnić i rozważyć wszystkie okoliczności faktyczne istotne dla rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy oraz mieć na uwadze, że decyzja kasacyjna wydawana na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. stanowi wyjątek od zasady merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło