II SA/Op 225/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik po rozpoznaniu w dniu 23 maja 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 23 lipca 2013 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego w ramach programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" na skutek wniosku skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia skargi postanawia: przywrócić termin do wniesienia skargi. 5 Decyzją z dnia 23 lipca 2013 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu utrzymało w mocy decyzję organu I instancji z dnia 18 lutego 2013 r., nr [...], przyznającą T. R. pomoc w ramach programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania", jako świadczenie na zakup żywności (zasiłek celowy) w wysokości 60 zł. Opisaną decyzję doręczono T. R. w dniu 29 sierpnia 2013 r., co potwierdza adnotacja i jego podpis złożony na pocztowym zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki. W dniu 4 września 2013 r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, nadany przesyłką pocztową w dniu 30 sierpnia 2013 r. (data stempla) wniosek T. R. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu, w celu sporządzenia skargi na ww. decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu. Postanowieniem z dnia 30 września 2013 r., sygn. akt II SO/Op 22/13, referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu odmówił przyznania T. R. prawa pomocy. Na skutek złożonego sprzeciwu przez skarżącego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu postanowieniem z dnia 18 listopada 2013 r., sygn. akt II SO/Op 22/13 oddalił wniosek T. R. o przyznanie prawa pomocy. Nie godząc się z tym rozstrzygnięciem, T. R. wniósł zażalenie, na skutek którego Naczelny Sąd Administracyjny w dniu 23 stycznia 2014 r., uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia Sądowi I instancji (sygn. akt I OZ 26/14). Postanowieniem z dnia 13 marca 2014 r., sygn. akt II SO/Op 28/14 tut. Sąd oddalił wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy. Odpis zapadłego orzeczenia doręczono T. R. w dniu 4 kwietnia 2014 r., co potwierdza pocztowe potwierdzenie odbioru przesyłki, znajdujące się w aktach sądowych II SO/Op 28/14 (k-99 akt). Pismem procesowym z dnia 7 kwietnia 2014 r., T. R. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu na ww. decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 23 lipca 2013 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Pismo to zostało nadane przesyłką poleconą w dniu 7 kwietnia 2014 r., co potwierdza stempel pocztowy odciśnięty na kopercie, a następnie zostało zarejestrowane w Repertorium sądowym pod sygnaturą akt II SA/Op 225/14. Uzasadniając wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi do sądu administracyjnego, T. R. wskazał, że uchybił terminowi do wniesienia skargi nie ze swojej winy, bowiem szukał pomocy profesjonalnego prawnika, który w jego imieniu wniósłby skargę do sądu. Sam wnioskodawca natomiast jest już po trzecim urazie lewej ręki, zażywa leki przeciwbólowe, co utrudnia mu pisanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi zasługuje na uwzględnienie. Uregulowanie w zakresie uchybienia i przywrócenia terminu w postępowaniu sądowoadministracyjnym zawiera rozdział 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a. W art. 86 § 1 P.p.s.a. została przewidziana możliwość przywrócenia terminu na wniosek strony w sytuacji, gdy nie dokonała czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy. Stosownie do art. 87 P.p.s.a., w piśmie zawierającym wniosek o przywrócenie terminu, wniesionym w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, do sądu, w którym czynność miała być dokonana (§ 1), należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2), a równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). Podstawowymi przesłankami warunkującymi zatem przywrócenie terminu do dokonania określonej czynności procesowej jest zatem stwierdzenie, po pierwsze - zachowania wymogu formalnego z art. 87 § 1 P.p.s.a., tj. zachowania terminu do złożenia wniosku, po wtóre - dokonania czynności, a po trzecie - uprawdopodobnienia, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy zainteresowanego, co oznacza, że strona, która uchybiła terminowi powinna uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, iż przeszkoda była od niej niezależna i niemożliwa do przezwyciężenia. Dokonując oceny dochowania powyższych przesłanek w sprawie, Sąd uznał, że skoro skarżący uzyskał wiedzę o nieudzielaniu mu prawa pomocy z treści postanowienia otrzymanego w dniu 4 kwietnia 2014 r., to przez złożenie w dniu 7 kwietnia 2014 r. (data nadania przesyłki w placówce pocztowej) wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, zachował termin określony w art. 87 § 1 P.p.s.a. Zważyć także należy, że przepis art. 86 § 1 P.p.s.a. nie określa zasad dokonywania oceny zachowania strony, w związku z czym ocena braku winy, z uwzględnieniem wszystkich okoliczności sprawy, pozostawiona jest uznaniu sądu. Przepis powyższy nie może być przy tym interpretowany w sposób rozszerzający, gdyż zasadą jest dokonanie czynności w terminie. Niewątpliwym jest poza tym, że strona, która uchybiła terminowi, powinna uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna. O braku winy strony można natomiast mówić, gdy dokonanie czynności w ogóle (w sensie obiektywnym) było wykluczone, jak również w takich przypadkach, w których w danych okolicznościach nie można było oczekiwać od strony, by zachowała dany termin procesowy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 czerwca 1999 r., sygn. akt I PKN 103/99, opubl. OSNP 2000/19/719). Przeszkody te muszą mieć charakter zewnętrzny i obiektywny. Badając tę kwestię, sąd powinien przeanalizować wszystkie okoliczności sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, iż w sprawie zachodzą przesłanki do pozytywnego załatwienia wniosku skarżącego. Kwestionowaną w skardze decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu, doręczono skutecznie skarżącemu w dniu 29 sierpnia 2013 r. Skarżący, w terminie do wniesienia skargi do sądu administracyjnego, wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Postanowieniem z dnia z dnia 30 września 2013 r., sygn. akt II SO/Op 22/13, referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu odmówił przyznania T. R. prawa pomocy. Na skutek złożonego sprzeciwu na przywołane orzeczenie referendarza sądowego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu postanowieniem z dnia 18 listopada 2013 r., sygn. akt II SO/Op 22/13 oddalił wniosek T. R. o przyznanie prawa pomocy. Nie godząc się z tym rozstrzygnięciem, T. R. wniósł zażalenie, w wyniku którego Naczelny Sąd Administracyjny w dniu 23 stycznia 2014 r., uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia Sądowi I instancji (sygn. akt I OZ 26/14). Postanowieniem z dnia 13 marca 2014 r., sygn. akt II SO/Op 28/14 tut. Sąd ponownie oddalił wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy. Rozstrzygnięcie to z kolei zostało utrzymane w obrocie prawnym, wobec niewniesienia środka zaskarżenia. Wniosek o przyznanie prawa pomocy m.in. przez ustanowienie pełnomocnika z urzędu, skarżący złożył w terminie, w którym strona ta mogła skutecznie złożyć skargę do sądu administracyjnego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 23 lipca 2013 r. Mając na uwadze powyższą okoliczność, zdaniem Sądu, skarżącemu nie można zarzucić niedochowania należytej staranności. Wykazał się on bowiem dbałością o swoje interesy zwracając się niezwłocznie, to jest na drugi dzień po dniu, w którym otrzymał zaskarżoną decyzję (tj. 29 sierpnia 2013 r.), o wyznaczenie profesjonalnego pełnomocnika w celu udzielenia pomocy we wniesieniu skargi. Zdaniem Sądu, skarżący domagając się ustanowienia pełnomocnika pragnął ustrzec się przed skutkami nieznajomości prawa, a takie zachowanie nie może być uznane za brak dbałość i staranności w dokonaniu w terminie czynności wniesienia skargi. Zachowanie takie musi być uznane za objaw staranności w dążeniu do ochrony swoich praw i interesów. W stanie faktycznym sprawy zaistniały zatem przesłanki umożliwiające przywrócenie skarżącemu terminu do złożenia skargi do sądu administracyjnego. Z tych względów Sąd, działając na zasadzie art. 86 § 1 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji. ----------------------- 4