II SA/Op 226/13
WyrokWSA w Opolu2013-07-04
Skład orzekający: Elżbieta Kmiecik, Teresa Cisyk, Ewa Janowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postępowanie dyscyplinarne wobec funkcjonariusza Policji, prowadzone w czasie jego zwolnienia lekarskiego, jest wadliwe, jeśli nie uzyskano zgody lekarza na udział obwinionego w czynnościach dowodowych?Ratio decidendi
Postępowanie dyscyplinarne wobec funkcjonariusza Policji, prowadzone w czasie jego zwolnienia lekarskiego, jest wadliwe, jeśli nie uzyskano zgody lekarza na udział obwinionego w czynnościach dowodowych, zgodnie z art. 135f ust. 10 ustawy o Policji. Naruszenie tego przepisu stanowi istotne uchybienie proceduralne, które może mieć wpływ na wynik sprawy i skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji.Stan faktyczny
Funkcjonariusz Policji J. Ł. został obwiniony o naruszenie dyscypliny służbowej poprzez stawienie się do służby w stanie po użyciu alkoholu. Po przeprowadzeniu postępowania dyscyplinarnego, Komendant Powiatowy Policji wymierzył mu karę wydalenia ze służby. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Opolskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji. J. Ł. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając błędy formalne i merytoryczne, w tym prowadzenie postępowania w czasie zwolnienia lekarskiego bez zgody lekarza.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Opolskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Powiatowego Policji, orzekając jednocześnie, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Sędziowie WSA Teresa Cisyk – spr. WSA Ewa Janowska Protokolant St. inspektor sądowy Katarzyna Stec po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 4 lipca 2013 r. sprawy ze skargi J. Ł. na orzeczenie Opolskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji w Opolu z dnia 25 lutego 2013 r., nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary dyscyplinarnej funkcjonariuszowi Policji 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Powiatowego Policji w [...] z dnia 29 stycznia 2013 r., nr [...], 2) określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.
Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu przez J. Ł. jest orzeczenie Opolskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji w Opolu z dnia 25 lutego 2013 r., nr [...], utrzymujące w mocy orzeczenie Komendanta Powiatowego Policji w [...] z dnia 29 stycznia 2013 r., w sprawie wymierzenia kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby.
Wniesienie skargi poprzedziło postępowanie o następującym przebiegu:
Postanowieniem z dnia 21 grudnia 2012 r., nr [...] , Komendant Powiatowy Policji w [...] wszczął postępowanie dyscyplinarne przeciwko funkcjonariuszowi – J. Ł., zarzucając mu naruszenie dyscypliny służbowej, przez to, że w dniu 20 grudnia 2012 r., o godzinie 14:00 podjął obowiązki służbowe będąc w stanie nietrzeźwości, mając 0,86 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu.
Po zakończeniu postępowania dyscyplinarnego, Komendant Powiatowy Policji w [...] wydał orzeczenie w dniu 29 stycznia 2013 r., nr [...], uznając J. Ł. winnego zarzucanego mu przewinienia dyscyplinarnego i wymierzył mu karę dyscyplinarną wydalenia ze służby w Policji. W uzasadnieniu organ podniósł, że we wszczętym i przeprowadzonym postępowaniu dyscyplinarnym potwierdzono, iż J. Ł. w dniu 20 grudnia 2012 r. stawił się do służby o godz. 14:00, podpisał listę obecności i przebywał w swoim pomieszczeniu służbowym. Jednocześnie po uzyskaniu informacji o tym, że ww. może znajdować się w stanie nietrzeźwości, przełożony polecił przeprowadzenie badania pod katem trzeźwości. Badanie to potwierdziło zawartość 0,86 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu. Organ zatem uznał, że zachowanie funkcjonariusza wyczerpuje znamiona przewinienia dyscyplinarnego określonego w art. 132 ust. 3 pkt 6 ustawy o Policji. W związku z zaistniałą sytuacją, zabezpieczono broń służbową oraz klucze od szafy pancernej ww. policjanta. Ponadto organ odnotował, że "w przeszłości J. Ł. naruszył już dyscyplinę służbowa w podobnym zakresie."
Od powyższego orzeczenia odwołanie wniósł J. Ł. Domagał się zmiany orzeczenia i wymierzenia mu łagodniejszej kary dyscyplinarnej. Przyznał, że naruszył dyscyplinę służbową, jednakże nastąpiło to ze względu na zły stan zdrowia. W trakcie pobytu w pomieszczeniu służbowym nie wykonywał żadnych czynności służbowych. Podał, że wystąpił z raportem o zwolnienie ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 3 ustawy o Policji. Podkreślił, że w trakcie prowadzonego przeciwko niemu postępowaniu dyscyplinarnym stawiał się na każde wezwanie. Zdaje sobie sprawę z popełnionego przewinienia oraz, że zawiódł zaufanie swoich przełożonych. Zasygnalizował, że po odbyciu rozmowy z psychologiem w Komendzie Wojewódzkiej, dobrowolnie poddał się leczeniu w Oddziale Uzależnień w Szpitalu Specjalistycznym MSW w [...].
Po rozpatrzeniu odwołania Opolski Komendant Wojewódzki Policji w Opolu orzeczeniem z dnia 25 lutego 2013 r., nr [...], postanowił utrzymać w mocy zaskarżone orzeczenie Komendanta Powiatowego Policji w [...] wymierzające karę dyscyplinarną wydalenia ze służby J. Ł. W uzasadnieniu zrelacjonowano przebieg postępowania dyscyplinarnego, poprzedzającego wydanie zaskarżonego orzeczenia. Wskazano, że J. Ł. stawił się do służby po spożyciu alkoholu, stąd został przebadany, a wynik trzeźwości wskazał u niego zawartość 0,87 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu. Na tę okoliczność przesłuchani zostali także świadkowie, tj. A. K. w dniu 3 stycznia 2013 r, J. D. w dniu 8 stycznia 2013 r., S. S. w dniu 14 stycznia 2013 r. Przesłuchanie J. Ł. miało natomiast miejsce kolejno w dniach 7 i 18 stycznia 2013 r. Postanowieniem z dnia 15 stycznia 2013 r., nr [...], Komendant Powiatowy Policji w [...] zmienił przedstawiony obwinionemu zarzut i przedstawił zarzut naruszenia dyscypliny służbowej z art. 132 ust. 3 pkt 6 ustawy o Policji. W dniu 18 stycznia 2013 r. obwiniony zapoznał się z aktami postępowania dyscyplinarnego, nie wnosząc żadnych uwag do zgromadzonego materiału dowodowego i oświadczył, że nie będzie składał żadnych wniosków o uzupełnienie postępowania dyscyplinarnego. W dniu 18 stycznia 2013 r. powiadomiono Przewodniczącego ZT NSZZ w [...] o planowanym zapoznaniu J. Ł. ze sprawozdaniem z przeprowadzonego postępowania dyscyplinarnego oraz o zamiarze wysłuchanie obwinionego przed wymierzeniem kary dyscyplinarnej.
Wnioskiem z dnia 24 stycznia 2013 r. Komendant Powiatowy Policji wystąpił o przedłużenie czynności dowodowych do 2 miesięcy, w związku z tym, że "nie wykonano jeszcze wszystkich istotnych czynności pozwalających na zakończenie postępowania w terminie jednego miesiąca, gdyż obwiniony przebywa na długotrwałym zwolnieniu lekarskim." Postanowieniem z dnia 28 stycznia 2013 r. Opolski Komendant Wojewódzki Policji przedłużył czynności dowodowe do 2 miesięcy. Natomiast rzecznik dyscyplinarny zakończył czynności dowodowe w prowadzonym postępowaniu dyscyplinarnym, postanowieniem z dnia 24 stycznia 2013 r. W sprawozdaniu z przeprowadzonego postępowania dyscyplinarnego, rzecznik dyscyplinarny opisał przebieg zdarzenia, opierając się na zebranym w postępowaniu materiale dowodowym. Dokonał analizy poszczególnych dowodów. We wnioskach kończących postępowanie, rzecznik dyscyplinarny wskazał, że należy uznać obwinionego winnym zarzucanego mu przewinienia dyscyplinarnego i proponuje karę wydalenia ze służby w Policji. Przełożony dyscyplinarny w dniu 24 stycznia 2013 r. zaakceptował wnioski rzecznika dyscyplinarnego. Sprawozdanie doręczono obwinionemu w dniu 25 stycznia 2013 r. Następnie w tej samej dacie, w dniu 25 stycznia 2013 r. przełożony dyscyplinarny wysłuchał obwinionego. Obwiniony oświadczył, że zrozumiał treść sprawozdania i oświadczył też, iż przybył w dniu 20 grudnia 2012 r. do Komendy, ale nie z zamiarem podjęcia czynności służbowych i takich nie wykonywał. Chciał jedynie udać się do lekarza, gdyż źle się czuł. Komendant wysłuchał obwinionego, przyjął jego wyjaśnienia i poinformował go, że czyn, którego się dopuścił ma znamiona przewinienia dyscyplinarnego, a nie karnego. Przełożony dyscyplinarny poinformował obwinionego, że zaakceptował wnioski rzecznika dyscyplinarnego o wymierzeniu kary dyscyplinarnej - wydalenia ze służby w Policji. W wysłuchaniu nie brał udziału przedstawiciel ZT NSZZ. Przełożony dyscyplinarny, tj. Komendant Powiatowy Policji w [...] uznał J. Ł. winnego zarzucanego mu przewinienia dyscyplinarnego i wymierzył mu karę dyscyplinarną wydalenia ze służby w Policji. Natomiast organ odwoławczy wskazał, że jako wyższy przełożony dyscyplinarny, po otrzymaniu odwołania - zgodnie z art. 135 m ust. 1 ustawy o Policji - powołał komisję do zbadania zaskarżonego orzeczenia. Komisja dokonała analizy zgromadzonego materiału oraz przebiegu przeprowadzonego postępowania. Odnotowała uchybienie formalne w zakresie kompetencji organu do przedłużenia terminu z art. 135 h ust. 1 ustawy o Policji, które zostało zaraz usunięte oraz naruszenie § 5 rozporządzenia MSWiA z dnia 18 listopada 2003 r. w sprawie szczegółowego trybu wykonywania czynności związanych z postępowaniem dyscyplinarnym, przez to, że z wnioskiem o przedłużenie nie wystąpiono przed 16 stycznia 2013 r., lecz 24 stycznia 2013 r. Komisja uznała, że stwierdzone nieprawidłowości nie miały jednak żadnego wpływu na treść orzeczenia. Dodała, że wprawdzie obwiniony był ukarany karą dyscyplinarną za podobne przewinienie w latach 2004-2005, ale do kwestii tej nie należało nawiązywać. Komisja wniosła o utrzymanie w mocy zaskarżonego orzeczenia.
W tych okolicznościach sprawy, organ odwoławczy wskazując na art. 132 ust. 3 pkt 6 ustawy o Policji podkreślił, że naruszeniem dyscypliny służbowej jest w szczególności stawienie się do służby w stanie po użyciu alkoholu. W myśl tego przepisu nie jest wymagane, aby osoba znajdowała się w stanie nietrzeźwym, wystarczający jest już stan po użyciu alkoholu. Przeprowadzone badania potwierdziły, że J. Ł. znajdował się w stanie po użyciu alkoholu. W ocenie organu odwoławczego, wymierzona kara dyscyplinarna jest adekwatna do popełnionego przez obwinionego przewinienia dyscyplinarnego. Zebrany materiał dowodowy nie przemawia za możliwością zastosowania przesłanek w przedmiocie złagodzenia kary. Samo zgłoszenie się do służby policjanta będącego w stanie po użyciu alkoholu zasługuje na szczególne potępienie. Policja jako umundurowana i uzbrojona formacja służy społeczeństwu do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz do utrzymania bezpieczeństwa i porządku publicznego. Policjant będący po użyciu alkoholu nie jest w stanie wypełniać prawidłowo jego ustawowych obowiązków wymagających natychmiastowych reakcji na stwierdzone naruszenie prawa, nie daje gwarancji właściwej realizacji zadań. Sam nie przestrzegając prawa nie daje gwarancji właściwej realizacji zadania, jakim jest zapobieganie naruszania prawa przez innych ludzi. Zaakcentował, że zachowanie J. Ł. spowodowało poważne zakłócenie realizacji wyznaczonych na ten dzień zadań, należało bowiem wezwać do służby innego funkcjonariusza, który zastąpił wymienionego. Organ przywołał okoliczności łagodzące i uznał, że w tym przypadku nie mają one wpływ na złagodzenie kary w porównaniu z okolicznościami wpływającymi na zaostrzenie kary, pozostają zatem bez wpływu na wymiar kary. Wymierzenie niższej kary miałoby negatywny wpływ na dyscyplinę służbową poprzez sygnał, że wykonywanie czynności służbowych po użyciu alkoholu jest tolerowane przez przełożonych.
Zaskarżając orzeczenie odwoławcze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu J. Ł. wniósł o uchylenie orzeczenia oraz o zwolnienie go ze służby w Policji zgodnie z art. 41 ust. 3 ustawy o Policji. Skarżonemu orzeczeniu zarzucił błędy merytoryczne i formalne, które skutkują nieważnością tego aktu. Podniósł, że wezwaniami z dnia 28 grudnia 2012 r. i z 14 stycznia 2013 r. był zobowiązany stawić jako obwiniony w dniach 7 i 18 stycznia 2013 r., a czynności w postępowaniu dyscyplinarnym prowadzone były w trakcie trwania zwolnienia lekarskiego, czyli wbrew art. 135f ust. 10 ustawy o Policji. Czynności dowodowe w postępowaniu dyscyplinarnym nie zostały zakończone w terminie miesiąca od dnia wszczęcia tego postępowania, według art. 135h ust. 1 ustawy. Niezgodnie z § 5 rozporządzenia MSWiA z dnia 18 listopada 2003r., przedłużono czynności dowodowe do dwóch miesięcy. Podane przyczyny przedłużenia są bezzasadne, bowiem mimo zwolnienia lekarskiego skarżący stawiał się zgodnie z wezwaniami u przełożonego. Postanowienie o zakończeniu czynności dowodowych z dnia 24 stycznia 2013 r. zostało wydane z przekroczeniem miesięcznego terminu (od dnia wszczęcia postępowania dyscyplinarnego), wbrew regulacji z art.135h ustawy. Z naruszenie art. 135j ust. 9 ustawy otrzymał w dniu 25 stycznia 2013 r. sprawozdanie z postępowania dyscyplinarnego wraz z raportem służbowym.
W odpowiedzi na skargę Opolski Komendant Wojewódzki Policji w Opolu podtrzymał argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia i wniósł o oddalenie skargi. Ustosunkowując się do zarzutów skargi organ stwierdził, że uchybienia formalne, na które wskazuje skarżący nie miały wpływu na treść orzeczenia. Skarżący stawiając się u przełożonego osobiście nie przedłożył zaświadczenia od lekarza prowadzącego o braku możliwości stawienia się z powodu choroby, nie wysłał takiego dokumentu pocztą czy przez osoby trzecie. Natomiast ze zwolnień lekarskich wynika, że skarżący nie miał obowiązku leżeć, lecz mógł chodzić. Odbierał kierowaną do niego korespondencję, dobrowolnie zgłaszał się do przełożonego, wnosił środki zaskarżenia. Stawiając się u przełożonego nie twierdził, że nie jest w stanie zapoznawać się z materiałami postępowania czy wysłuchać przełożonego. Zwolnienia były na krótkie okresy, dostarczane po dacie ich wystawienia, a wezwania do stawiennictwa wysyłane były do skarżącego wówczas, gdy rzecznik dyscyplinarny i przełożony nie posiadali wiedzy, że skarżący przebywać będzie nadal na zwolnieniu lekarskim. Organ podkreślił, że ustawowa kolejność czynności została zachowana.
Na rozprawie w dniu 4 lipca 2013 r. skarżący dodał, że zwolnienia dostarczał w dacie ich wydania. W trakcie postępowania dyscyplinarnego nikt nie pytał go o stan zdrowia oraz czy może brać udział w czynnościach, w sytuacji gdy zwolnienia wiązały się z jego stanem psychicznym i nadciśnieniem tętniczym. Przebywał na ciągłym zwolnieniu lekarskim od 21 grudnia 2012 r. do kwietnia 2013 r., przy czym otrzymywał także leki psychotropowe, a do wysłuchania go doszło w okolicznościach "kiedy nie był w pełni sił, ani psychicznych, ani fizycznych."
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.) sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, iż w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli jego zgodność z przepisami prawa materialnego i prawidłowość przyjętej przez organ procedury, która doprowadziła do wydania aktu. Z kontrolnej funkcji sądów administracyjnych oraz toczących się przed nimi postępowań wynika ponadto, że dokonując oceny działań organów administracji publicznej sądy te nie są uprawnione do podejmowania merytorycznych rozstrzygnięć w sprawach rozpoznawanych przez organy. W szczególności zaś, mając na uwadze zakres żądania skargi wniesionej w niniejszej sprawie, podkreślić należy, że w ich kognicji nie leży również "załatwienie wniosku złożonego przełożonemu o zwolnienie funkcjonariusza ze służby w Policji, w trybie art. 41 ust. 3 ustawy o Policji."
Stosownie jednak do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późń. zm.) zwanej P.p.s.a., Sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. To z kolei oznacza, iż w granicach danej sprawy, sąd dokonuje oceny zgodności zaskarżonego aktu z przepisami prawa, bez względu na zarzuty podniesione w skardze.
Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a., uwzględnienie skargi na decyzję administracją następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W razie niewystąpienia wskazanych uchybień, na mocy art. 151 P.p.s.a skarga podlega oddaleniu.
Przeprowadzona według powyższych kryteriów kontrola legalności zaskarżonego orzeczenia oraz objętego tą kontrolą orzeczenia organu pierwszej instancji wykazała, że naruszają one prawo w stopniu nakazującym ich uchylenie.
Ocenie Sądu w niniejszej sprawie podlegało orzeczenie Opolskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji w Opolu z dnia 25 lutego 2013 r., nr [...] utrzymujące w mocy orzeczenie z dnia 29 stycznia 2013 r. Komendanta Powiatowego Policji w [...] wymierzające skarżącemu karę dyscyplinarną wydalenia ze służby.
Podstawę materialnoprawną wydanych decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz . U. z 2011 r., nr 287, poz. 1687 z późń. zm.) zwanej dalej również ustawą. W rozdziale 10 tej ustawy została uregulowana kompleksowo kwestia odpowiedzialności dyscyplinarnej policjantów. Szczególna rola społeczna tej grupy zawodowej (policjantów) wraz z jej zhierarchizowaną strukturą wymaga dla jej skutecznego i prawidłowego działania - w każdym zakresie - przestrzegania nie tylko prawa karnego i prawa o wykroczeniach, ale jednocześnie innych przepisów i zasad. Oczywistym jest, że stawienie się policjanta do służby w stanie po użyciu alkoholu stanowi naruszenie dyscypliny służbowej – art. 132 ust. 3 pkt 6 ustawy o Policji, bowiem stawienie się do pracy bądź na służbę w stanie nietrzeźwości jest traktowane we wszystkich zakładach pracy najsurowiej, a przede wszystkich w Policji.
Wystąpienie okoliczności z art. 132 ust. 3 pkt 6 ustawy - stawienia się do służby w stanie po użyciu alkoholu - podlega odpowiedzialności dyscyplinarnej, tj. może stanowić podstawę wszczęcia i prowadzenia postępowania dyscyplinarnego, a w konsekwencji prowadzić do wydania w tym przedmiocie orzeczenia np. wydalenia ze służby. W takiej sytuacji, aby mogło do tego dojść, organ dyscyplinarny musi w sposób prawidłowy, zgodny z przepisami prawa, przeprowadzić całe postępowanie dyscyplinarne, w tym dowodowe.
Przechodząc do oceny zasadności skargi w pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutów natury procesowej, bowiem tylko niewadliwie przeprowadzone postępowanie dyscyplinarne i prawidłowo ustalone okoliczności faktyczne pozwalają organowi na trafne kreowanie lub znoszenie praw i obowiązków obwinionego funkcjonariusza. Oceniając pod takim kątem wydane w niniejszej sprawie orzeczenia, Sąd stwierdził, że przeprowadzone postępowanie dyscyplinarne obarczone jest wadami wynikającymi z naruszenia przepisów tegoż postępowania. Przede wszystkim należy wskazać, że organ pierwszej instancji naruszył w toku postępowania przepis art. 135f ust. 10 ustawy o Policji. Z przepisu tego jednoznacznie wynika i to w sposób niebudzący wątpliwości, że udział obwinionego w czynnościach dowodowych oraz zapoznanie z aktami postępowania dyscyplinarnego obwinionego zwolnionego od zajęć służbowych z powodu choroby wymaga zgody lekarza, który orzekł czasową niezdolność obwinionego do służby. W przypadku braku możliwości nawiązania kontaktu z lekarzem lub zmiany lekarza zgody takiej może udzielić lekarz, który obecnie leczy obwinionego, a w dalszej kolejności lekarz o takiej samej specjalności. Na zasadzie art. 135f ust. 10 ustawy o Policji, z woli ustawodawcy, we wszczętym postępowaniu dyscyplinarnym przeprowadzenie czynności przesłuchania i zapoznania z aktami obwinionego, który przebywa na zwolnieniu lekarskim, czyli "zwolnionego od zajęć służbowych z powodu choroby" wymaga wyraźnej zgody lekarza na dokonanie tych czynności z udziałem obwinionego. Uzyskanie zgody lekarza uprawnionego - z zachowaniem kolejności, o której mowa w art. 135f ust. 10 zdanie drugie - stanowi wymóg proceduralny, gwarantujący prawa obwinionego w postępowaniu dyscyplinarnym. Przepis art. 135f ust. 10 ustawy o Policji wymaga zgody lekarza a nie zgody obwinionego. Tylko w sytuacji uzyskania zgody lekarza, obwiniony, który zwolniony jest od zajęć służbowych z powodu choroby może brać udział w czynnościach dowodowych, związanych z prowadzonym postępowaniem dyscyplinarnym.
Zwrócić należy także uwagę, że regułą wynikającą z art. 135e ustawy o Policji jest bezpośrednie dokonywanie czynności dowodowych przez rzecznika dyscyplinarnego, który zbiera materiał dowodowy i podejmuje czynności niezbędne do wyjaśnienia sprawy. Dlatego rzecznik dostrzegając wagę wyjaśnień obwinionego dla wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności faktycznych, obowiązany jest zachować wszelkie wymogi proceduralne, a organ wydający orzeczenie dyscyplinarne nie może nie zauważyć naruszenia wymogu proceduralnego z art. 135f ust. 10 ustawy.
Z analizy akt wynika, że organ dysponował zwolnieniami lekarskimi (chorobowym) obwinionego, które wpływały do organu w dniu ich wystawienia. Okoliczność przebywania obwinionego na zwolnieniach lekarskich była przyczyną przedłużenia czynności wyjaśniających oraz wniosku do wyższego przełożonego o ustalenie nowego terminu zakończenia postępowania z uwagi "na dłuższy pobyt obwinionego na chorobowym." Materiał dowodowy pozwala zatem na stwierdzenie, że wezwania były kierowane do skarżącego w czasie chorobowego, czynności z jego udziałem były prowadzone również w czasie chorobowego, bez zgody (oświadczenia) lekarza. Prowadzone postępowanie dyscyplinarne z naruszeniem wymogu z art. 137f ust. 10 ustawy, stanowi istotne uchybienie proceduralne. Przepis ten wyraźnie zawarł wymóg "zgody" i ustanowił kolejność lekarzy uprawnionych do wyrażania wymaganej zgody. Rzecznik dyscyplinarny powinien przestrzegać reguł postępowania dyscyplinarnego, a organ nie może tolerować uchybień proceduralnych z art. 137f ust. 10 ustawy o Policji, bowiem wydając rozstrzygnięcie na podstawie zebranego materiału dowodowego - z udziałem w czynnościach obwinionego zwolnionego od zajęć służbowych, bez zgody lekarza - akceptuje wadliwości i działa z naruszeniem prawa. Dlatego też w tej sprawie, nie do zaakceptowania jest stanowisko obu organów (obu przełożonych dyscyplinarnych) niedostrzegających nieprawidłowości w działaniu rzecznika. Podkreślić przyjdzie, że obwiniony w całym toku postępowania dyscyplinarnego, do czasu jego zamknięcia przebywał na chorobowym, a ponadto działał sam, bowiem nie był reprezentowany przez obrońcę.
Również na etapie postępowania odwoławczego, w sprawozdaniu komisji do zbadania zaskarżonego orzeczenia organu pierwszej instancji z dnia 18 lutego 2013 r., w opisanym stanie faktycznym komisja stwierdziła, że obwiniony od 21 grudnia 2012 r. do dnia 21 stycznia 2013 r. przebywał na zwolnieniu. Jednakże organ odwoławczy powyższego stwierdzenia i adnotacji nie zauważył, bowiem brak jest na ten temat jakiejkolwiek wypowiedzi w zaskarżonej decyzji. Oba organy orzekające w rozpoznawanej sprawie przemilczały tę kwestię i nie wypowiedziały się w tej materii. Wprawdzie w odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podjął próbę wyjaśnienia tej kwestii, jednak nie ma ona znaczenia w sprawie, bowiem brakujących motywów rozstrzygnięcia, które powinny znaleźć się w uzasadnieniu orzeczenia nie można zastąpić stanowiskiem zawartym w odpowiedzi na skargę, czyli na etapie postępowania sądowoadministracyjnego.
W świetle powyższego zarzut skarżącego, który zakwestionował czynności przesłuchania w dniu 7 i 18 stycznia 2013 r. oraz zapoznania z aktami (18 stycznia 2013 r.) a podjęte podczas jego chorobowego i przy braku zgody lekarza na dokonanie tych czynności, w ocenie Sądu, okazał się zasadny. Stawianie się obwinionego - w takcie postępowania dyscyplinarnego - na wezwanie w okresie, gdy pozostaje on niezdolny do służby z powodu choroby nie zwalnia organu z obowiązku dochowania wymogu z art. 135 f ust. 10 ustawy o Policji. W sytuacji tej nie ma znaczenia, że ze zwolnień lekarskich nie wynika, aby obwiniony miał obowiązek leżeć, jak również, że w okresie chorobowego odbierał korespondencję. Wymogu z art. 135f ust. 10 ustawy nie niweczy zgłaszanie się obwinionego na wezwanie oraz korzystanie w tym okresie ze środków zaskarżenia.
Zauważyć też trzeba w niniejszej sprawie, że wbrew natomiast twierdzeniom zawartym w skardze, uchybienie formalne w przedmiocie wydania przez organ pierwszej instancji postanowienia o przedłużeniu terminu, braku zakończenia czynności dowodowych w ciągu miesiąca oraz spóźnione złożenie wniosku o przedłużenie terminu, nie miały jednak wpływu na ważność tych czynności nie wpływały na treść rozstrzygnięcia. Powtórzyć przyjdzie za organem, że termin określony w art. 135h 1 ustawy oraz § 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia z dnia 18 listopada 2003 r. w sprawie szczegółowego trybu wykonywania czynności związanych z postępowaniem dyscyplinarnym w stosunku do policjantów (Dz.U. nr 198, poz.1933) jest terminem instrukcyjnym, a jego naruszenie nie pozbawia organu uprawnień z nich wynikających.
W świetle podniesionych okoliczności Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Mając na uwadze zakres zaskarżonego rozstrzygnięcia, przedmiotem rozważań w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym nie były kwestie związane z merytorycznym rozstrzygnięciem w przedmiocie prawidłowości zastosowania kary dyscyplinarnej, lecz jedynie zagadnienia dotyczące okoliczności formalnych związanych z tokiem procedowania, poprzedzającym wydanie zaskarżonych orzeczeń dyscyplinarnych.
W tym stanie rzeczy Sąd uchylił zaskarżone orzeczenie oraz orzeczenie je poprzedzające na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c) P.p.s.a. Na zasadzie art. 152 P.p.s.a. orzeczono o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego orzeczenia.
Z uwagi na uchylenie obu orzeczeń w przedmiocie ukarania funkcjonariusza Policji sprawa trafia ponownie do rozpatrzenia, a organy kierując się motywami podjętego wyroku powinny prawidłowo przeprowadzić procedurę wszczętego postępowania dyscyplinarnego, przy uwzględnieniu art. 135f ust. 10 ustawy, następnie przeprowadzić analizę właściwie zebranego materiału dowodowego i wydać stosowne rozstrzygnięcie, należycie je uzasadniając.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło