II SA/Op 226/16

PostanowienieWSA w Opolu2016-06-15

Skład orzekający: Violetta Radecka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, której jedynym dochodem jest zasiłek z pomocy społecznej w kwocie ok. 500 zł miesięcznie i która ponosi stałe wydatki miesięczne w wysokości ok. 180 zł, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego z urzędu?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna, której jedynym dochodem jest zasiłek z pomocy społecznej w kwocie ok. 500 zł miesięcznie, a która ponosi stałe wydatki miesięczne w wysokości ok. 180 zł, nie dysponuje środkami pozwalającymi na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. W takiej sytuacji uzasadnione jest przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego z urzędu.
Stan faktyczny
Z. K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Wskazał, że jego jedynym dochodem jest zasiłek z OPS w wysokości ok. 500 zł miesięcznie, a miesięczne koszty utrzymania wynoszą ok. 180 zł. Dołączył dokumenty potwierdzające jego sytuację materialną, w tym zaświadczenie z OPS i wyciąg bankowy. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono skarżącego od kosztów sądowych. 2. Ustanowiono dla skarżącego radcę prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu Violetta Radecka po rozpoznaniu w dniu 15 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. K. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi Z. K. na decyzję Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu z dnia 16 marca 2016 r., nr [...] w przedmiocie nakazu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w obiekcie budowlanym postanawia: 1. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych, 2. ustanowić Z. K. radcę prawnego. Z. K. wnioskiem z dnia 20 maja 2016 r., zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, przez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego z urzędu. Uzasadniając żądanie skarżący wskazał na nieprawidłowości, jakie jego zdaniem, nastąpiły w postępowaniu administracyjnym. W oświadczeniu o stanie rodzinnym i majątkowym skarżący podał natomiast, że posiada mieszkanie o powierzchni [...] m² (nie podając jego szacunkowej wartości), tworzy samodzielnie gospodarstwo domowe, którego jedynym źródłem dochodu jest zasiłek z OPS w wysokości ok. 500 zł miesięcznie. Podał także, że ponosi koszty miesięcznego utrzymania z tytułu czynszu w wysokości 140 zł i z tytułu leczenia w wysokości 40 zł. Na wezwanie referendarza sądowego do uzupełnienia wniosku przez przedłożenie dodatkowych dokumentów, skarżący nadesłał do akt sprawy odpis zaświadczenia wydanego przez Ośrodek Pomocy Społecznej w [...], z którego wynika, że w okresie od dnia 1 maja 2016 r. do dnia 31 maja 2016 r. skarżący pobrał świadczenie dla osoby samotnie gospodarującej, a w okresie od dnia 1 grudnia 2015 r. do dnia 31 maja 2016 r. łącznie uzyskał z tego tytułu – 3008,71 zł. W aktach znajduje się także kopia informacji o wysokości czynszu za najem lokalu, który wynosi 141,28 zł miesięcznie, a także wyciąg bankowy za okres od dnia 1 marca 2016 r. do dnia 31 maja 2016 r. Działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718) – zwanej dalej w skrócie: "P.p.s.a." zważono, co następuje: Zgodnie z art. 245 § P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.), w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Powyższe wskazuje, że prawo pomocy ma charakter szczególny i wyjątkowy, a skorzystać z tego uprawnienia mogą jedynie osoby w rzeczywiście ciężkiej sytuacji finansowej, pozbawione majątku, stałego miesięcznego dochodu lub uzyskujące go w takiej wysokości, że nie są w stanie uiścić najmniejszych nawet należności związanych z postępowaniem sądowym. Strona ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy zobowiązana jest zatem uprawdopodobnić swoją złą sytuację materialną, uzasadniającą wyjątkowe traktowanie. Z informacji zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżący utrzymuje się z dochodu w wysokości 496,29 zł, uzyskiwanego z tytułu zasiłku stałego. Z tego ponosi stałe wydatki miesięczne w wysokości 180 zł, pozostałe środki przeznaczając na inne niezbędne potrzeby życiowe, w tym na zakup żywności i odzieży. Sytuacja strony, a w szczególności deklarowana wysokość dochodu oraz stan posiadanego majątku, nie pozwala zatem na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego. Skarżący nie dysponuje bowiem, co potwierdza m.in. załączony wyciąg bankowy, środkami pieniężnymi, które mógłby przeznaczyć chociażby w części, na poniesienie kosztów niniejszego postępowania, czy na wydatki związane z wynagrodzeniem pełnomocnika z wyboru. Uzasadniony jest zatem wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych jak i ustanowienie pełnomocnika z urzędu w postaci radcy prawnego. Wobec powyższego, działając na zasadzie art. 258 § 2 pkt 7 w związku z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło