II SA/Op 226/16
WyrokWSA w Opolu2016-08-09
Skład orzekający: Daria Sachanbińska, Grzegorz Gocki, Elżbieta Naumowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy nadzoru budowlanego prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy i zastosowały przepisy prawa materialnego, wydając decyzję nakazującą usunięcie nieprawidłowości w podłączeniu kotła centralnego ogrzewania do przewodu kominowego, bez dostatecznego wyjaśnienia kwestii podłączenia pieca kaflowego przez sąsiada?Ratio decidendi
Organy nadzoru budowlanego naruszyły przepisy postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7 i 77 K.p.a., poprzez niewyczerpujące ustalenie stanu faktycznego sprawy. Nie wyjaśniono dostatecznie kwestii wadliwego podłączenia pieca kaflowego przez sąsiada, które mogło wpływać na prawidłowość podłączenia kotła centralnego ogrzewania skarżącego. Brak należytego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz nieustosunkowanie się do wszystkich zarzutów odwołania stanowiło podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.Stan faktyczny
Skarżący Z. K. wniósł skargę na decyzję nakazującą odłączenie kotła centralnego ogrzewania od przewodu kominowego. Organ pierwszej instancji, opierając się na opinii kominiarskiej, stwierdził zagrożenie życia i zdrowia z powodu podłączenia kotła do wspólnego przewodu z piecem kaflowym na piętrze. Skarżący zarzucił wadliwe podłączenie pieca sąsiada i wykonanie przez niego nielegalnego kanału. Organ odwoławczy uchylił decyzję organu pierwszej instancji, ale utrzymał w mocy nakaz odłączenia kotła, wprowadzając nowy termin. Skarżący nadal kwestionował stan faktyczny, zarzucając organom niewyczerpujące postępowanie wyjaśniające.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu z dnia 16 marca 2016 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie opolskim z dnia 8 stycznia 2016 r.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daria Sachanbińska – spr. Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Gocki Sędzia WSA Elżbieta Naumowicz Protokolant St. sekretarz sądowy Mariola Krzywda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 sierpnia 2016 r. sprawy ze skargi Z. K. na decyzję Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu z dnia 16 marca 2016 r., nr [...] w przedmiocie nakazu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w obiekcie budowlanym uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie opolskim z dnia 8 stycznia 2016 r., nr [...].
Z. K., zwany także skarżącym, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na decyzję Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu (dalej w skrócie: OWINB) z dnia 16 marca 2016 r., nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie opolskim (dalej: PINB) z dnia 8 stycznia 2016 r., nr [...], nakazującą skarżącemu odłączenie od przewodu kominowego kotła centralnego ogrzewania (c.o.) znajdującego się w stanowiącym jego własność lokalu mieszkalnym w [...], przy ul. [...], a także zobowiązującą do powiadomienia o zakończeniu prac budowlanych i przedstawienia aktualnej opinii kominiarskiej oraz nadającą decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.
Zaskarżona decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym:
W wyniku interwencji Z. K., który żądał nakazania odłączenia od kanału dymowego nieprawidłowo podłączonego pieca kaflowego znajdującego się w lokalu na pierwszym piętrze, organ pierwszej instancji - po uzyskaniu opinii i stanowiska mistrza kominiarskiego - wszczął w dniu 10 listopada 2015 r. postępowanie administracyjne w sprawie prawidłowości podłączeń do przewodów kominowych w wielorodzinnym budynku mieszkalnym w [...], przy ul. [...].
Pracownicy Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w powiecie Opolskim przeprowadzili w dniu 16 listopada 2015 r. oględziny dwóch mieszkań w ww. budynku, tj. na parterze ([...]) i piętrze ([...]). Organ stwierdził, że w lokalu mieszkalnym na parterze, stanowiącym własność Z. K., do przewodu kominowego w kuchni podłączony został węglowy kocioł centralnego ogrzewania. Poprzednio w tym miejscu był piec kuchenny, a do tego samego przewodu był również podłączony piec kaflowy znajdujący się w pokoju (obecnie rozebrany). Z kolei na pierwszym piętrze, w lokalu mieszkalnym stanowiącym własność Gminy [...], a zamieszkałym przez Z. Ś., podłączony jest do tego samego przewodu piec kaflowy znajdujący się w pokoju. Natomiast w kuchni, w miejsce rozebranego trzonu kuchennego ustawiono tzw. kozę, którą podłączono do nowo wykonanego pionu kominowego.
Opisaną wyżej decyzją o numerze [...], PINB - działając na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - nakazał Z. K. odłączenie od przewodu kominowego kotła c.o. Organ podał, że z opinii kominiarskiej sporządzonej przez mistrza kominiarskiego I. K. wynika jednoznacznie, że sporny kocioł węglowy w kuchni Z. K. nie może być podłączony do tego samego przewodu kominowego co piec kaflowy na piętrze, ponieważ takie podłączenie stwarza zagrożenie życia i zdrowia. Organ podkreślił, że w tej sytuacji zastosowanie znajduje art. 66 ustawy Prawo budowlane, ponieważ zaktualizowały się dwie wymienione w nim przesłanki. Po pierwsze, stan budynku może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska. Po drugie, sposób użytkowania kotła c.o. w okolicznościach sprawy tworzy stan zagrożenia, o jakim mowa w art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane. Organ podkreślił, że ustalenie przesłanek przewidzianych w art. 66 tej ustawy powinno następować na podstawie przepisów rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane, po dokładnym wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy, przy uwzględnieniu interesu społecznego i uzasadnionych interesów osób trzecich.
W odwołaniu od tej decyzji Z. K. wniósł o nakazanie odłączenia od kanału dymowego pieca kaflowego znajdującego się na pierwszym piętrze. Podniósł, że nie odniesiono się do kwestii prawidłowości podłączenia pieca sąsiadów przez wykonanie w ścianie poziomego kanału. Nadto pominięto, że dla mieszkania na pierwszym piętrze wykonano osobny, trójkanałowy komin i w zaistniałej sytuacji mieszkanie to ma dwa kanały dymowe, zaś mieszkanie na parterze żadnego. Odwołujący się zarzucił, że już poprzednio stan faktyczny był niezgodny z prawem, bo do jednego kanału dymowego były podłączone 3 piece (dwa kaflowe i 1 kaflowy trzon kuchenny).
W wyniku rozpatrzenia odwołania, WINB - działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23), dalej: K.p.a., oraz art. 66 ust. 1 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r. poz. 290), dalej: Prawo budowlane - uchylił zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji w całości i nakazał Z. K. odłączenie od przewodu kominowego kotła c.o. znajdującego się w lokalu mieszkalnym w [...], przy ul. [...], w terminie do 15 kwietnia 2016 r. Relacjonując stan faktyczny, organ odwoławczy podał, że PINB zwrócił się do mistrza kominiarskiego – I. K. o informacje dotyczące przyłączenia pieca kaflowego na pierwszym piętrze do wspólnego przewodu kominowego w przedmiotowym budynku wielorodzinnym przy ul. [...] w [...]. W odpowiedzi uzyskał informację, że piec kaflowy podłączony jest do przewodu kominowego kanałem wykonanym w ścianie - taki stan rzeczy istnieje od około 1999 r. i aby sprawdzić, czy kanał został prawidłowo wykonany należałoby zbić tynki i sprawdzić wiązania cegieł w ścianie. I. K. stwierdził również, że wewnątrz kanału ścianki są raczej gładkie i nie wygląda to na bruzdę wykutą w ścianie i następnie przemurowaną, a pośrodku tego kanału, który ma około 1 m, są osadzone drzwiczki wyciorowe. Nadto przesłał opinię z 17 września 2015 r. oraz pismo, z których wynika, że przedmiotowy kocioł zamontowany w lokalu Z. K. podłączony jest nieprawidłowo, stwarzając tym samym zagrożenie życia oraz zdrowia. Komin, który przebiega przez mieszkanie Z. K. od posadzki parteru jest kominem dwukanałowym, po czym od posadzki na pierwszym piętrze przechodzi w jednokanałowy. W lokalu na parterze widać belkę stropową stalową, na której oparty jest strop ceglany łukowy, a belka ta przechodzi w świetle komina, dlatego też wyraził podejrzenie, że belka ta stanowiła problem przy wznoszeniu komina, dlatego jeden przewód wyeliminowano i wyprowadzony został jeden przewód kominowy. Poza tym I. K. poinformował organ powiatowy, że jednym z możliwych rozwiązań problemu w lokalu Z. K. jest wykonanie instalacji c.o. w mieszkaniu na pierwszym piętrze. W wyjaśnieniach złożonych przed organem pierwszej instancji Z. K. wskazał, że powodem zatkania kanału, do którego podłączył piec c.o. jest przesunięcie pieca kaflowego na pierwszym piętrze budynku w mieszkaniu zajmowanym przez Z. Ś. i zablokowanie nowym, poziomym kanałem wybudowanym w sposób samowolny. Wniósł o sprawdzenie, czy wykonany w ścianie nośnej kanał poziomy na pierwszym piętrze jest podłączony do komina zgodnie z przepisami. Domagał się również sprawdzenia dokumentacji Zakładu Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w [...] odnośnie wybudowania tego kanału.
Przy tak ustalonym stanie faktycznym sprawy WINB uznał, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie, jednak konieczne stało się dokonanie korekty zaskarżonej decyzji w zakresie terminu wykonania nałożonych obowiązków. Dokonując wykładni art. 66 Prawa budowlanego, odnotował, że w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska; jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowiska; jest w nieodpowiednim stanie technicznym albo powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia - właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku. Dla prawidłowego zastosowania art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego organ pierwszej instancji obowiązany jest wykazać, że obecny stan techniczny budynku jest nieodpowiedni. Natomiast usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości musi zmierzać do doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem, a więc regulowanego przez określone normy prawne. Organ odwoławczy zaznaczył, że oparcie decyzji na opinii mistrza kominiarskiego z 17 września 2015 r. było prawidłowe, ponieważ opisane w niej podłączenie kotła węglowego w kuchni mieszkania Z. K. pod wspólny przewód kominowy z piecem kaflowym na pierwszym piętrze narusza przepisy § 145 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1422 - zwane dalej rozporządzeniem z 2002 r.). WINB akcentował, że wspomniana opinia została sporządzona przez uprawniony podmiot, posiadający stosowne kompetencje do oceny zgodności z prawem podłączenia przedmiotowego pieca do przewodu kominowego, czego ani strona, ani organ nie kwestionuje. Zasadne zatem okazało się zastosowanie w niniejszej sprawie art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, ponieważ zastany stan w budynku przy ul. [...] w [...] niewątpliwie zagraża życiu i zdrowi ludzi.
Ustosunkowując się do zarzutu odwołania, WINB przypomniał, że w postępowaniu pierwszoinstancyjnym mistrz kominiarski I. K. wyjaśnił (pismo z 28 października 2015 r.), iż brak jest podstaw do twierdzenia, że były wykonywane jakiekolwiek przesunięcia pieca kaflowego, czy też wykuwanie w ścianie kanału dymowego. Podał też, że podłączenie pieca kaflowego na pierwszym piętrze jest prawidłowe i niebudzące zastrzeżeń, a stan ten jest mu znany od około 1999 r. Wobec takich ustaleń organ odwoławczy przyznał moc dowodową wyjaśnieniom mistrza kominiarskiego i odmówi wiarygodności twierdzeniu Z. K. o wykuciu kanału w ścianie na pierwszym piętrze przez Z. Ś. Dodał, że nie dostrzega potrzeby uzupełnienia materiału dowodowego w tym zakresie i występowania o opinię do Zakładu Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w [...].
Następnie WINB stwierdził, że błędem organu powiatowego było nieokreślenie w decyzji jej obligatoryjnego elementu, tj. terminu wykonania nałożonych obowiązków, co stanowi naruszenie art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego.
W skardze na decyzję organu odwoławczego Z. K. zarzucił, że organ ten nie sprawdził stanu faktycznego sprawy, tj. nie dokonał oględzin. W konsekwencji tego nie oparto się na faktach, tylko na opinii kominiarskiej I. K., który jedynie "podejrzewa", że jest tak jak podaje. Przypomniał skarżący, że wcześniej do jednego kanału dymowego podłączone były aż 4 piece (dwa pokojowe i 2 trzony kuchenne). Podniósł, że nie rozumie, dlaczego taki stan nie budził zastrzeżeń mistrza kominiarskiego. W związku z tym wniósł o uchylenie decyzji odwoławczej. Domagał się również przyznania prawa pomocy i obciążenie organu kosztami postępowania.
Postanowieniem z dnia 15 czerwca 2016 r. referendarz sądowy tut. Sądu zwolnił skarżącego z obowiązku poniesienia kosztów sądowych i ustanowił skarżącemu radcę prawnego.
Na rozprawie pełnomocnik skarżącego podtrzymał skargę i wnioski w niej zawarte, z tym że wniósł o uchylenie obu wydanych w sprawie decyzji. Dodatkowo podniósł, że organy naruszyły art. 7 i art. 77 K.p.a., ponieważ stan faktyczny sprawy nie został wyjaśniony w sposób zupełny. W szczególności nie wyjaśniono, kto i kiedy nielegalnie przyłączył się do przewodu kominowego i czy podłączenie wykonane przez sąsiada skarżącego jest prawidłowe w świetle Normy Polskiej PN-89/B-10425 (pkt 3.3. 3). Zdaniem pełnomocnika, należało zweryfikować stanowisko kominiarza co do ilości przewodów kominowych oraz ustalić datę podłączenia poszczególnych urządzeń (pieców). Nadto pełnomocnik dostrzegł, że opinia kominiarska nie jest konkretna, dlatego dokonana na jej podstawie ocena organu ma dowolny, a nie swobodny charakter (art. 80 K.p.a.). Poza tym organ nie zauważył, że opinia ta zawiera jedynie zalecenia w zakresie odłączenia pieca c.o. Dalej, pełnomocnik wywodził, że skarżący dokonał jedynie wymiany urządzenia w miejsce dwóch pieców istniejących wcześniej oraz podważył wiarygodność opinii I. K., który od wielu lat "obsługuje" przedmiotowy budynek, a także wskazał na potrzebę zasięgnięcia opinii innego mistrza kominiarskiego.
Skarżący poparł stanowisko swojego pełnomocnika. Dodał, że do mieszkania na pierwszym piętrze przynależą dwa kominy, natomiast obecnie on nie posiada żadnego. Ponowił argument o dokonaniu przez sąsiada nielegalnej "przeróbki", co polegało na wykonaniu poziomego kanału, niezgodnie z przepisami dotyczącymi kąta nachylania oraz wymaganej odległości pieca od komina. Wskazał również, że wskutek orzeczonego nakazu został pozbawiony ogrzewania.
Pełnomocnik organu wniósł o oddalenie skargi i na pytanie Sądu wyjaśnił, że nie orientuje się czy w sprawie podłączenia do komina toczy się jakieś odrębne postępowanie. Uważa, że sprawa ta jest już zakończona.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647, z późn. zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Z tego też powodu, w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość zastosowania przyjętej procedury.
Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.
Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a., uwzględnienie skargi na decyzję administracyjną następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).
W wyniku przeprowadzenia w powyższym zakresie kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, a także - z mocy art. 135 P.p.s.a - poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, stwierdzić należało, że akty te zostały wydane z istotnym naruszeniem prawa procesowego. W tym miejscu wyjaśnić przyjdzie, że Sąd uznał, iż zakres koniecznego do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w niniejszej sprawie jest znaczny, zatem zdecydował o uchyleniu również rozstrzygnięcia PINB.
Z uwagi na charakter popełnionych naruszeń przypomnieć trzeba, że art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. nakładają na organy administracji obowiązek ustalenia prawdy obiektywnej i podejmowania rozstrzygnięcia na podstawie wszechstronnie wyjaśnionego stanu faktycznego, przy zastosowaniu wszelkich koniecznych środków dowodowych, z uwzględnieniem słusznego interesu strony. Podkreślenia również wymaga, że wszelkie niejasności występujące w sprawie nie mogą być interpretowane na niekorzyść strony, a ustanowiona w art. 80 K.p.a. zasada swobodnej oceny dowodów zobowiązuje do oparcia się przez organ na przekonujących podstawach - wskazanych w uzasadnieniu rozstrzygnięcia, stosownie do treści przepisu art. 107 § 3 K.p.a. - i z całą pewnością nie polega na formułowaniu ocen w sposób dowolny. Ostatnio wskazany przepis wyraźnie też nakazuje, by organ wskazał w uzasadnieniu decyzji fakty uznane za udowodnione i dowody, na których się oparto, ale również przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówiono wiarygodności. Niewyjaśnienie wszystkich okoliczności oraz nieuzasadnienie decyzji w sposób właściwy narusza zasady postępowania administracyjnego i stanowi podstawę do uchylenia przez sąd zaskarżonej decyzji. Tylko tak przeprowadzone postępowanie stanowi o spełnieniu warunku wydania decyzji o przekonującej treści (art. 11 K.p.a.). Ponadto organ winien prowadzić postępowanie w taki sposób, by pogłębiać zaufanie jego uczestników do władzy publicznej - art. 8 K.p.a., co w przypadku organu odwoławczego koresponduje z wynikającą z art. 15 K.p.a. zasadą dwuinstancyjności postępowania. Z zasady tej wynika obowiązek organu odwoławczego merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Odnotować też trzeba, że uzasadnienie jest obowiązkowym składnikiem decyzji mającym na celu wyjaśnienie rozstrzygnięcia.
Materialnoprawną podstawę działania organów w rozpoznawanej sprawie stanowiły przepisy cyt. wyżej ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Zgodnie z art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego, w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany:
1) może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo
2) jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, albo
3) jest w nieodpowiednim stanie technicznym, albo
4) powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia
- właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku.
Decyzje podejmowane na podstawie art. 66 Prawa budowlanego mają charakter związany, co oznacza, że w przypadku wystąpienia choćby jednej z określonych w nim przesłanek organ nadzoru budowlanego jest zobowiązany do wydania nakazu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości.
W kontrolowanej sprawie orzekające organy obu instancji zgodnie uznały, że wystąpiły przesłanki do zastosowania art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, ponieważ podłączony do przewodu kominowego węglowy kocioł centralnego ogrzewania, znajdujący się w mieszkaniu Z. K., zagraża życiu i zdrowiu ludzi. Powyższe skutkowało nałożeniem na skarżącego nakazu odłączenia od przewodu kominowego ww. kotła. Określona w tym przepisie przesłanka nakazania usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości pozostawia pewną swobodę właściwemu organowi. Zwrot "sposób zagrażający życiu i zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowiska" jest zwrotem nieostrym, co jednak nie oznacza pełnej dowolności w jego interpretowaniu. Wręcz przeciwnie, taka konstrukcja normy prawnej wymaga wskazania w decyzji okoliczności i ustalonych faktów dających podstawę do uznania, że obiekt jest użytkowany przez określony podmiot w sposób zagrażający wymienionym wartościom.
Zdaniem Sądu, zaprezentowane przez organy stanowisko jest przedwczesne, ponieważ zostało podjęte bez dostatecznego zbadania i wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.
Przypomnienia wymaga, że PINB wszczął postępowanie administracyjne w sprawie prawidłowości podłączeń do przewodów kominowych w wielorodzinnym budynku mieszkalnym w [...], przy ul. [...]. W ramach tego postępowania dokonał oględzin dwóch mieszkań, tj. na parterze ([...]) i piętrze ([...]). Opierając się głównie na opinii kominiarskiej, w której stwierdzono, że nieprawidłowe jest podłączenie pieca c.o. pod wspólny przewód kominowy z piecem kaflowym na pierwszym piętrze, w decyzjach sformułowano nakaz skierowany do właściciela mieszkania na parterze. Tymczasem zarówno w interwencji z dnia 22 października 2015 r., jak i w toku całego postępowania, Z. K. wskazywał na wadliwe podłączenie do przewodu kominowego pieca kaflowego znajdującego się w lokalu na pierwszym piętrze. Podnosił, że sąsiedzi przesunęli piec kaflowy i nieprawidłowo wykonali w ścianie poziomy kanał, "blokując" w ten sposób kanał, do którego skarżący podłączył piec c.o. Domagał się sprawdzenia zgodności z przepisami takiego podłączenia, w tym przeanalizowania odpowiedniej dokumentacji Zakładu Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w [...]. Ponadto zauważył, że dla mieszkania na pierwszym piętrze wykonano osobny, trójkanałowy komin i w zaistniałej sytuacji mieszkanie to ma dwa kanały dymowe, zaś mieszkanie na parterze żadnego. Słusznie zarzuca skarżący, że organy obu instancji nie odniosły się dostatecznie do jego argumentacji i pod tym kątem nie zgromadziły dostatecznych dowodów, choć faktycznie czyniły ustalenia i prowadziły postępowanie wyjaśniające (oględziny, zapytania kierowane do mistrza kominiarskiego) w kierunku zbadania prawidłowości podłączeń do przewodów kominowych m.in. w lokalu mieszkalnym, którego najemcą jest Z. Ś. Również w ocenie Sądu, za niewystarczające należy uznać zajęcie przez organy stanowiska - co do wykonania podłączeń w lokalu na pierwszym piętrze oraz zgodności tych podłączeń ze stosownymi przepisami, w tym Normami Polskimi - jedynie na podstawie twierdzeń mistrza kominiarskiego I. K., który nie posiada wiadomości specjalnych w kwestiach techniczno-budowlanych. Jak każdy dowód, wyjaśnienia mistrza kominiarskiego w kwestii daty i sposobu wykonania podłączenia oraz istniejących przewodów dymowych należało zweryfikować. W tym celu organy nadzoru budowlanego powinny dokonać dodatkowych, własnych ustaleń, przy wykorzystaniu wszelkich dostępnych środków dowodowych (art. 75 K.p.a.), w tym powinny przeanalizować dokumentację projektową budynku, obejmującą także dobudowę do poszczególnych mieszkań kominów wentylacyjnych i dymowych. W okolicznościach sprawy było to tym bardziej konieczne, gdy zważyć, że złożone przez mistrza kominiarskiego - na wezwanie organu - informacje dotyczące legalności wykonania podłączenia pieca kaflowego w lokalu na pierwszym piętrze nie pokrywały się z twierdzeniami Z. K., a ponadto I. K. sam stwierdził - co słusznie zauważył skarżący - że dla zbadania prawidłowości wykonania kanału, którym podłączono do przewodu kominowego piec kaflowy znajdujący się w lokalu na pierwszym piętrze, "należy zbić tynki i sprawdzić wiązania cegieł w ścianie", a następnie - również w kwestii sposobu wykonania kanału - wyraził jedynie pewne przypuszczenia. Takich działań w zakresie prawidłowego ustalenia stanu faktycznego organy obu instancji nie podjęły, w konsekwencji czego nie wyjaśniły, czy to właśnie skarżący powinien być adresatem nakazów formułowanych na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego.
Ponadto zauważyć trzeba, że w uzasadnieniach wydanych w sprawie decyzji organy nie podały, który konkretnie przepis narusza wykonane przez Z. K. podłączenie kotła c.o. do przedmiotowego przewodu kominowego. Organ pierwszej instancji stwierdził, że "ustalenie przesłanek wydania decyzji przewidzianej w art. 66 Prawa budowlanego oraz treści jej rozstrzygnięć powinno następować na podstawie przepisów Rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane (...)", przy czym nie wskazał na żaden przepis tego rozporządzenia. Z kolei, WINB odnotował, że "usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości musi zmierzać do doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem, a więc regulowanego przez określone normy prawne", jednak tylko ogólnie podał, że sporne podłączenie narusza przepisy § 145 cyt. wcześniej rozporządzenia z 2002 r. W związku z tym podkreślić przyjdzie, że takie wskazanie naruszonego przepisu jest niewystarczające. Paragraf 145 rozporządzenia z 2002 r. zawiera bowiem cztery jednostki redakcyjne (ustępy). Można jedynie założyć, że organowi odwoławczemu chodziło o ust. 1 tego przepisu, wedle którego trzony kuchenne i kotły grzewcze na paliwo stałe oraz kominki z otwartym paleniskiem lub zamkniętym wkładem kominkowym o wielkości otworu paleniskowego kominka do 0,25 m² mogą być przyłączone wyłącznie do własnego, samodzielnego przewodu kominowego dymowego, posiadającego co najmniej wymiary 0,14 x 0,14 m lub średnicę 0,15 m, a w przypadku trzonów kuchennych typu restauracyjnego oraz kominków o większym otworze paleniskowym - co najmniej 0,14 x 0,27 m lub średnicę 0,18 m, przy czym dla większych przewodów o przekroju prostokątnym należy zachować stosunek wymiarów boków 3:2. Niewątpliwie prawidłowo sporządzone uzasadnienie decyzji powinno zawierać omówienie zastosowanej regulacji z odniesieniem jej do realiów rozpoznawanej sprawy. Takiego omówienia w kontrolowanych decyzjach zabrakło, co dodatkowo świadczy o ich wadliwości,
Powiedziane dotąd stanowi o niewyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy, co jest niezgodne z wymogami procedury administracyjnej (art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a.), a także o podjęciu decyzji z naruszeniem art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a., ponieważ decyzje nie tłumaczą w sposób dostateczny rozstrzygnięcia. O istotnym naruszeniu art. 107 § 3 K.p.a. świadczy i to, że w kwestii zarzucanego przez skarżącego przesunięcia pieca kaflowego przez najemców lokalu na pierwszym piętrze i wykucia przez nich w ścianie kanału dymowego, w zaskarżonej decyzji organ nie uzasadnił przekonująco powodów przyznania mocy dowodowej jedynie wyjaśnieniom mistrza kominiarskiego, który - jak słusznie zauważono na rozprawie - z racji pełnionych czynności nie był osobą całkowicie bezstronną. Inaczej mówiąc, z treści decyzji nie wynika, z uwagi na jakie okoliczności i przyczyny odmówiono wiarygodności i mocy dowodowej wyjaśnieniom Z. K. Inną rzeczą natomiast jest to, że w tym zakresie organ nie przeprowadził prawidłowo postępowania dowodowego, co opisano wyżej. Poza tym w kontrolowanej sprawie nie sposób nie dostrzec, że WINB nie odniósł się do wszystkich zarzutów odwołania. Organ ten jako organ odwoławczy ponownie rozpatruje sprawę merytorycznie w jej całokształcie, co wiąże się z obowiązkiem m.in. rozpatrzenia wszystkich zarzutów i żądań stron oraz ustosunkowania się do nich w uzasadnieniu decyzji. Natomiast WINB zupełnie pominął (przemilczał) argument o zabezpieczeniu w mieszkaniu na pierwszym piętrze dwóch kanałów dymowych oraz najważniejszą dla skarżącego sprawę pozbawienia go ogrzewania przez brak dostępu do przewodu kominowego, podczas gdy taki stan jest niezgodny z przepisami technicznymi określonymi w rozporządzeniu z 2002 r. (§ 49). Organ przy tym nie wskazał, czy kwestie podnoszone przez skarżącego są istotne w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 66 Prawa budowlanego, czy też nie mogły mieć wpływu na rozstrzygnięcie. Podkreślić trzeba, że stanowisko co do zasadności argumentów strony winno wynikać z treści uzasadnienia. Tylko tak sporządzone uzasadnienie decyzji uczyni zadość wymaganiom art. 107 § 3 K.p.a. i obowiązującej w procedurze administracyjnej zasadzie przekonywania (art. 11 K.p.a.) wzbudzania zaufania uczestnika postępowania do władzy publicznej (art. 8 K.p.a.), udzielania stronom informacji faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków (art. 9 K.p.a.). Jak wykazano, w kontrolowanej sprawie przepisy te zostały naruszone.
Opisane wyżej wadliwości postępowania i konieczność dokonania ustaleń odnośnie istotnych elementów stanu faktycznego oraz jego oceny, stanowią przesłankę do uchylenia wydanych w sprawie decyzji organów obu instancji.
W tym stanie rzeczy, wobec stwierdzonego naruszenia przez organy przepisów prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd - na podstawie 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 135 P.p.s.a. - uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.
Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z treści uzasadnienia niniejszego wyroku. Rzeczą organu przy ponownym rozpatrywaniu sprawy będzie uwzględnienie przedstawionej oceny prawnej i usunięcie dostrzeżonych naruszeń prawa, zgodnie z dyspozycją art. 153 P.p.s.a. W zależności od wyników przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego może też okazać się celowe rozważenie, czy z uwagi na zaistniałą sytuację (przykładowo związaną z popełnieniem samowoli budowlanych - na ten temat brak jest w aktach administracyjnych odpowiednich informacji) sprawa kwalifikuje się do załatwienia w trybie art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego, umieszczonego w rozdziale zatytułowanym "Utrzymanie obiektu budowlanego".
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło