II SA/Op 233/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Sobieralski po rozpoznaniu w dniu 18 października 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. W. na Prokuratora Prokuratury Rejonowej w Kędzierzynie-Koźlu w przedmiocie działalności prokuratury postanawia odrzucić skargę. A. W. skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę z dnia 29 lipca 2022 r., uzupełnioną pismem wyjaśniającym z dnia 14 sierpnia 2022 r., na czynność procesową podjętą w toku postępowania przygotowawczego, prowadzonego przez Prokuraturę Rejonową w Kędzierzynie-Koźlu pod sygn. 4337-0.Ds.982.2022, polegającą na zatrzymaniu rzeczy w postaci 33 sztuk paszportów bydła należącego do skarżącego, w zakresie działalności Prokuratury Rejonowej w Kędzierzynie-Koźlu. Przedmiotowa czynność została przeprowadzona na podstawie prokuratorskiego postanowienia z dnia 18 lipca 2022 r. o przeszukaniu posesji, należącej do A. W., położonej przy ul. [...] w Z. oraz znajdujących się na niej budynków celem wykonania oględzin zwierząt tam przebywających, ustalenia warunków ich przetrzymywania oraz w celu zabezpieczenia dokumentacji weterynaryjnej i hodowlanej. Postanowienie w przytoczonym zakresie wydano na podstawie przepisów działu V rozdziału 25 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 2022 r. poz.1375), dalej zwanej "K.p.k.", dotyczącego zatrzymania rzeczy i przeszukania, które A. W. następnie zaskarżył do Sądu Rejonowego w Kędzierzynie-Koźlu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył co następuje: Skargę należało odrzucić. Według przepisu art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329), dalej zwanej "P.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje natomiast orzekanie w sprawach skarg na akty oraz czynności wyszczególnione w § 2-3 tego przepisu. Z przytoczonych powyżej przepisów wynika zatem, iż kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie wyłącznie w sprawach ściśle określonych przez ustawę. Rolą sądu administracyjnego jest więc uprzednie zbadanie każdej z wniesionych skarg pod względem jej dopuszczalności. Dopiero stwierdzenie, że dana sprawa podlega kognicji sądów administracyjnych, będzie otwierało drogę do merytorycznej oceny kwestionowanego aktu, czynności, bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Skarga wniesiona na akty lub czynności, które nie podlegają kontroli w toku postępowania sądowoadministracyjnego, podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a., z uwagi na brak właściwości sądu administracyjnego do rozpoznania sprawy. Przywołana wyżej regulacja stanowi określenie właściwości rzeczowej sądów administracyjnych i wynika z przepisów art. 175 ust. 1 i art. 177 Konstytucji RP. Pierwszy z przepisów stanowi, że wymiar sprawiedliwości w Rzeczypospolitej Polskiej sprawują Sąd Najwyższy, sądy powszechne, sądy administracyjne oraz sądy wojskowe, z drugiego wynika natomiast, iż sądy powszechne sprawują wymiar sprawiedliwości we wszystkich sprawach z wyjątkiem spraw ustawowo zastrzeżonych do właściwości innych sądów. Powyższe oznacza, że jako zasadę ustanowiono generalne domniemanie właściwości sądownictwa powszechnego w rozstrzyganiu wszelkich spraw z zakresu wymiaru sprawiedliwości, wyjątkiem są natomiast sprawy, które ustawowo zostały zastrzeżone do właściwości innych sądów, w tym sądownictwa administracyjnego. Mając powyższe na uwadze, przedmiotową skargę A. W. na zatrzymanie rzeczy przeprowadzone w trakcie postępowania przygotowawczego należy uznać za niedopuszczalną w świetle treści art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. z uwagi na to, iż sprawa ta nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Do kwestii będącej przedmiotem niniejszej skargi mają zastosowanie przepisy kodeksu postępowania karnego. Zgodnie z art. 236 § 1 K.p.k. na postanowienie dotyczące przeszukania, zatrzymania rzeczy i w przedmiocie dowodów rzeczowych oraz na inne czynności przysługuje zażalenie osobom, których prawa zostały naruszone; zażalenie na postanowienie wydane lub czynność dokonaną w postępowaniu przygotowawczym rozpoznaje sąd rejonowy, w okręgu, którego prowadzone jest postępowanie. Co więcej, z przedstawionego materiału wynika, że skarżący złożył zażalenie w przedmiotowej sprawie do Sądu Rejonowego w Kędzierzynie-Koźlu. W konsekwencji należy stwierdzić, że w zakresie sądu administracyjnego nie mieści się rozpoznawanie spraw należących do właściwości sądów powszechnych. Innymi słowy - ustawodawca przewidział w sprawie, której dotyczy skarga, właściwość rzeczową sądów powszechnych, a nie sądu administracyjnego, który działa poza systemem sądów powszechnych i z tego względu właściwość sądu administracyjnego nie obejmuje kontroli działalności organów postępowania przygotowawczego ani legalności wydawanych przez te organy rozstrzygnięć. Sąd administracyjny nie może wkraczać zatem w sferę zastrzeżoną dla właściwości sądów powszechnych. Mając na uwadze powyższe rozważania stwierdzić należy, że wniesiona w niniejszej sprawie skarga nie podlega kognicji sądu administracyjnego, co obligowało Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a., do odrzucenia skargi.