II SA/Op 235/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia WSA Grażyna Jeżewska po rozpoznaniu w dniu 9 listopada 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. C. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Sądu z dnia 8 października 2009 r., sygn. akt II SA/Op 235/09 w sprawie ze skargi T. C. i A. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [...], nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy terenu postanawia: odmówić przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Pismem z dnia 22 czerwca 2009 r. T. i A. C. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Oplu z dnia [...], nr [...], uchylającą w całości decyzję Prezydenta Miasta Opola z dnia [...], nr [...] o odmowie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na wykonaniu w przebudowanym i rozbudowanym budynku mieszkalno – garażowym warsztatu samochodowego dwustanowiskowego mechaniczno – blacharskiego, na terenie działek nr A, B k.m.[...], obręb [...], ul. [...] w O. i przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W dniu 30 lipca 2009 r. skarżący wezwani zostali do uiszczenia wpisu od skargi oraz uzupełnienie jej braków formalnych, poprzez nadesłanie 5 egzemplarzy jej odpisów, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia skargi. Przy wezwaniach Sąd pouczył przy tym skarżących o obowiązku zawiadomienia Sądu o każdej zmianie swego miejsca zamieszkania i konsekwencji jego zaniedbania polegającej na pozostawieniu w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia pisma wysłanego pod dotychczasowy adres. Wezwania wysłane zostały na adres skarżących wskazany w skardze. Pod adresem tym wezwania adresowane do A. C. odebrane zostały przez niego osobiście w dniu 6 sierpnia 2009 r., a adresowane do T. C. doręczone zostały w dniu 10 sierpnia 2009 r. do rąk E. C. W wyznaczonym terminie od skargi uiszczony został należny wpis, jak również skarżący przedłożyli 5 egzemplarzy odpisów skargi, załączając do nich pismo przewodnie, przez obydwu podpisane. Następnie w wykonaniu zarządzenia z dnia 17 sierpnia 2009 r., pismem z dnia 1 września 2009 r., skarżący powiadomieni zostali o wyznaczeniu rozprawy na dzień 8 października 2009 r. W zawiadomieniu skarżący zostali pouczeni m.in. o czynnościach procesowych. W pouczeniu wyraźnie wskazano, że sentencja wyroku ogłoszonego na rozprawie nie jest doręczana nieobecnym stronom, z wyjątkiem strony działającej bez adwokata lub radcy prawnego, której nieobecność na rozprawie spowodowana była pozbawieniem wolności. Uzasadnienie wyroku oddalającego skargę jest natomiast doręczane na wniosek złożony w terminie 7 dni od daty ogłoszenia wyroku, a złożenie wniosku po upływie tego terminu jest czynnością bezskuteczną. Zawiadomienia adresowane do skarżących wraz z pouczeniem zostały skutecznie doręczone pod adresem wskazanym w skardze, w dniu 4 września 2009 r., do rąk dorosłego domownika – E. C. Po rozpoznaniu sprawy na wyznaczonej rozprawie, wyrokiem z dnia 8 października 2009 r., sygn. akt II SA/Op 235/09, Sąd oddali skargę. Pismem z dnia 26 października 2009 r. T. C. wniósł o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, wnosząc jednocześnie o jego sporządzenie. Skarżący wskazał, że o posiedzeniu sądu na którym zapadł wyrok dowiedział się dopiero w poprzednim dniu. Uprawdopodobniając brak winy w uchybieniu terminu podniósł natomiast, że nie wiedział o konieczności złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku w terminie 7 dni od dnia posiedzenia Sądu, na którym zapadł wyroku. Oświadczył ponadto, że od dłuższego czasu pracuje w B. i mieszkając faktycznie poza O. nie był w stanie uczestniczyć w bieżących rozstrzygnięciach. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: wniosek o przywrócenie terminu nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 141 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) – zwanej dalej w skrócie: "P.p.s.a.", uzasadnienie wyroku sporządza się z urzędu w terminie czternastu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo podpisania sentencji wyroku wydanego na posiedzeniu niejawnym. Jednakże w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się wyłącznie na wniosek strony zgłoszony w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku. Stosownie do art. 141 § 2 P.p.s.a wniosek złożony po upływie 7 dni od dnia ogłoszenia wyroku oddalającego skargę uznać tym samym należy za złożony z uchybieniem terminu, co skutkuje odmową sporządzenia uzasadnienia. Na mocy art. 86 P.p.s.a. Sąd może jednak przywrócić termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia. Jak stanowi bowiem przepis art. 86 § 1 P.p.s.a., sąd, na wniosek strony, która nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, postanowi przywrócenie terminu. W myśl art. 87 P.p.s.a., w piśmie zawierającym wniosek o przywrócenie terminu, wniesionym do sądu w którym czynność miała być dokonana w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminowi ( § 1 ), należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu ( § 2 ). Ponadto, równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać także czynności, której nie dokonała w terminie ( § 4 ). Podstawowymi przesłankami, które warunkują przywrócenie terminu jest zatem zachowanie wymogu formalnego z art. 87 § 1 P.p.s.a. oraz stwierdzenie przez Sąd, iż podmiot składający wniosek uprawdopodobnił, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Konieczność uprawdopodobnienia braku winy oznacza, że strona, która uchybiła terminowi powinna uwiarygodnić stosowną argumentacją, iż – mimo swej staranności – nie mogła, z uwagi na niezależną od niej przeszkodę, dokonać w terminie określonej czynności. Przepis o przywróceniu terminu do dokonywania czynności procesowych nie może być przy tym interpretowany w sposób rozszerzający, gdyż zasadą jest dokonanie czynności w terminie. O braku winy strony można mówić natomiast wtedy: "gdy dokonanie czynności w ogóle ( w sensie obiektywnym ), było wykluczone, jak również w takich przypadkach, w których w danych okolicznościach nie można było oczekiwać od strony, by zachowała dany termin procesowy" (patrz postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 czerwca 1999 r., sygn. akt I PKN 103/99, opubl. OSNP 2000/19/719). W niniejszej sprawie wyrok oddalający skargę został ogłoszony na rozprawie w dniu 8 października 2009 r., a zatem termin do zgłoszenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku upłynął w dniu 15 października 2009 r. Oceniając okoliczności rozpatrywanej sprawy, na gruncie instytucji przywrócenia terminu, nie sposób jednak dopatrzyć się we wniosku T. C. obiektywnych i niezależnych od strony przeszkód w prawidłowym i terminowym złożeniu wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Podnoszony przez skarżącego, jaka główna przyczyna uchybienia terminowi – brak wiedzy o konieczności zgłoszenia wniosku w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia orzeczenia, w świetle okoliczności faktycznych sprawy, w żaden sposób nie może stanowić o braku winy skarżącego. Z akt sądowych bezsprzecznie wynika bowiem, że skarżący w zawiadomieniu o terminie rozprawy był pouczony między innymi o tym, że uzasadnienie wyroku oddalającego skargę jest doręczane na wniosek złożony w terminie 7 dni od daty ogłoszenia wyroku, a jego złożenie po tym terminie jest bezskuteczne. Zawiadomienie wraz z pouczeniem doręczone zostało pod adresem wskazanym w skardze jako adres zamieszkania skarżącego do rąk dorosłego domownika. Skoro zatem skarżący nie powiadomił Sądu o zmianie miejsca zamieszkania i nie wskazał nowego adresu korespondencyjnego, do czego w razie zaistnienia takiej okoliczności obowiązany był na mocy art. 70 § 1 P.p.s.a., a pismo zostało doręczone w trybie art. 72 P.p.s.a. pod adresem wskazanym w skardze uznać należy, że został skutecznie pouczony o terminie dokonania wskazanej czynności procesowej. Nie można przy tym przyjąć, że z powodu zamieszkiwania w innej miejscowości nie mógł zapoznać się z pouczeniem przesłanym na adres wskazy w skardze. Zważyć wszak należy, że w wezwaniach do uiszczenia wpisu oraz uzupełnienia braków formalnych skargi, był pouczony o obowiązku określonym w art. 70 § 1 P.p.s.a. Zapoznanie się z informacją o tym, potwierdza z kolei fakt, że w odpowiedzi na wezwanie dokonał uzupełnienia braków formalnych skargi, sygnując pismo przewodnie do dokonania tej czynności. Bez znaczenia w tym zakresie pozostaje przy tym to, czy skarżący faktycznie zapoznał się z treścią pouczenia. Wobec dokonania pouczenia przez Sąd, brak wiedzy co do terminu złożenia wniosku, nie stanowi zatem okoliczności uzasadniającej brak winy strony w uchybieniu terminowi. Okoliczności takiej nie stanowi również podnoszony przez skarżącego fakt przebywania poza miejscem zamieszkania i związana z tym niemożność uczestniczenia w "bieżących rozstrzygnięciach". W ocenie Sądu nie jest on bowiem przeszkodą do prowadzenia swojej sprawy w postępowaniu sądowoadministracyjnego, w którym w sposób terminowy skarżący dokonał wcześniejszej czynności procesowej. W szczególności zaś nie można uznać, że okoliczność ta nawet w sytuacji utrudnionego osobistego działania, wyłączała zapewnienie sobie przez skarżącego pomocy innych osób w dokonaniu czynności procesowej. Kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, zawarta w art. 86 § 1 P.p.s.a., polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 713/04, LEX nr 302279 ). Skarżący mógł zatem np. zwrócić się o pomoc do osób trzecich, tj. bliskich, czy rodziny zwłaszcza, że prawidłowo został pouczony o sposobie i terminie złożenia wniosku. Brak winy można przyjąć tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych okolicznościach wysiłku. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminowi zalicza się np. przerwę w komunikacji, nagła chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź pożar itp. (patrz: postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 20 kwietnia 2006 r., sygn. akt I SA/Sz 169/06, niepubl). Ponadto jak jest to już powszechnie uznane w kwestii oceny braku winy w uchybieniu terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym " Brak winy w uchybieniu terminowi powinien być oceniony z wykorzystaniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem" (patrz: postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 1 lutego 2006 r., sygn. akt I SA/Sz/359/04). Reasumując, podniesione przez skarżącego okoliczności nie należą do uprawdopodabniających, iż uchybienie terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku nastąpiło bez jego winy. Z tych przyczyn, nie znajdując podstaw do zastosowania art. 86 § 1 w związku z art. 87 § 2 P.p.s.a., Sąd postanowił jak w sentencji.