II SA/Op 240/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Janowska – spr. po rozpoznaniu w dniu 20 września 2019 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. L. na decyzję Wojewody Opolskiego z dnia 23 kwietnia 2019 r., nr [...] w przedmiocie sprzeciwu do zgłoszenia robót budowlanych 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić skarżącej M. L. kwotę 500 (pięćset) złotych, uiszczoną tytułem wpisu od skargi. Działający w imieniu M. L., S. M., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na decyzję Wojewody Opolskiego z dnia 23 kwietnia 2019 r., nr [...], w przedmiocie sprzeciwu do zgłoszenia robót budowlanych. Z wyciągu bankowego znajdującego się w aktach sprawy wynika, że w sprawie w dniu 27 maja 2019 r. został uiszczony przez S. M. wpis sądowy od skargi w wysokości 500 zł (por. k-28 akt sądowych). W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego wydziału II z dnia 2 lipca 2019 r., wezwano S. M. do usunięcia w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, braków formalnych skargi przez: złożenie do akt sprawy oryginału pełnomocnictwa procesowego lub jego wierzytelnego odpisu, obejmującego upoważnienie do działania w imieniu strony skarżącej przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym oraz o wskazanie numeru PESEL skarżącej. Powyższe wezwanie zostało doręczone osobiście pełnomocnikowi skarżącej w dniu 22 lipca 2019 r., co obrazuje pocztowe potwierdzenie odbioru przesyłki (por. k-37 akt). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Skargę należało odrzucić. Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada jej dopuszczalność ustalając, czy nie zachodzi jedna z przesłanek do jej odrzucenia, wymienionych enumeratywnie w art. 58 § 1 P.p.s.a. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, z późn. zm.) - zwanej dalej jako: "p.p.s.a." Przesłankami tymi są: niewłaściwość sądu (pkt 1), niezachowanie terminu (pkt 2), nieuzupełnienie braków formalnych (pkt 3), zawisłość sprawy (pkt 4), brak zdolności sądowej lub procesowej (pkt 5), brak interesu prawnego wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa art. 3 § 2 pkt 5 i 6 P.p.s.a. (pkt 5a) oraz niedopuszczalność skargi z innych przyczyn (pkt 6). W pierwszej kolejności Sąd wskazuje, iż zgodnie z treścią art. 34 p.p.s.a., strony i ich organy mogą działać przed sądem osobiście lub przez pełnomocników. Natomiast stosownie do regulacji odczytywanych łącznie zawartych w art. 37 § 1 i art. 46 § 3 p.p.s.a., pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. Z regulacji tej wprost wynika, że do pisma należy dołączyć pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który w danej sprawie nie złożył jeszcze tych dokumentów przed sądem. Z powołanych przepisów wynika, że pełnomocnik może skutecznie zastępować swego mocodawcę w sprawie sądowoadministracyjnej, jeżeli ten udzielił mu pełnomocnictwa do działania przed sądem administracyjnym i zarazem dokument pełnomocnictwa dołączony został do akt sprawy sądowoadministracyjnej przy podejmowaniu pierwszej czynności procesowej. W niniejszej sprawie pełnomocnik nie uczynił zadość wezwaniu i nie uzupełnił braku formalnego skargi polegającego na złożeniu pełnomocnictwa do działania w imieniu skarżącej przed sądami administracyjnymi, przez co nie wykazał, że jest podmiotem umocowanym do wniesienia skargi i reprezentowania skarżącej. Ponadto podkreślenia wymaga, że zgodnie z art. 57 § 1 p.p.s.a. skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, a warunki te określa art. 46 p.p.s.a. Na podstawie art. 46 § 2 pkt 1 lit b) p.p.s.a., pismo strony (skarga), w przypadku, gdy jest pierwszym pismem w sprawie, powinno ponadto zawierać numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną. W niniejszej sprawie, informacja ta nie została zawarta. Zważywszy, że skarga złożona w sprawie zawierała braki formalne, to wezwano pełnomocnika skarżącej do usunięcia braków formalnych skargi przez złożenie pełnomocnictwa lub jego uwierzytelnionego odpisu do działania w imieniu M. L. przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi, a także przez podanie numeru PESEL skarżącej. Sąd jednocześnie pouczył, że nieusunięcie wskazanych braków formalnych skargi w terminie spowoduje odrzucenie skargi. Opisane wezwanie zostało przesłane przez Sąd na adres pełnomocnika i doręczone adresatowi w dniu 22 lipca 2019 r., zatem termin do usunięcia braków formalnych skargi upłynął w dniu 31 lipca 2019 r. W ocenie Sądu, wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi może być jedynie kierowane do autora tejże skargi. W tym miejscu wskazać należy, że orzecznictwo sądów administracyjnych co do skutków prawnych nieuzupełnienia braków formalnych skargi przez pełnomocnika nie jest jednolite. Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela jednak pogląd, że w takiej sytuacji skargę należy odrzucić, bez dodatkowego wzywania strony do uzupełnienia braku formalnego, którego nie uzupełnił pełnomocnik. Wynikająca bowiem z art. 34 p.p.s.a. zasada wolnego wyboru sposobu działania przed sądem administracyjnym polega na tym, że strony same decydują o tym, czy w postępowaniu sądowoadministracyjnym będą występowały osobiście czy przez pełnomocnika. Skoro więc skarżąca powierzyła prowadzenie sprawy profesjonalnemu pełnomocnikowi, w zaufaniu do jego wiedzy i kompetencji, to ten, zgodnie z art. 37 § 1 p.p.s.a., obowiązany był dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. Ewentualne braki w tym zakresie pełnomocnik winien natomiast uzupełnić samodzielnie jako konsekwencje swojego działania i brak jest podstaw, aby wymagać w tym zakresie aktywności od podmiotu, w imieniu którego skargę złożono. (por. pogląd w postanowieniu NSA z dnia 7 maja 2019 r., I OZ 156/19, dostępne na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Od profesjonalnego pełnomocnika można bowiem oczekiwać znajomości ciążących na nim obowiązków zawodowych. Ponadto, w ocenie Sądu, rozwiązanie, polegające na dodatkowym wezwaniu strony skarżącej do nadesłania pełnomocnictwa lub podpisania skargi prowadzi do naruszenia art. 32 Konstytucji RP, a więc zasady równości wobec prawa. Nie ulega bowiem wątpliwości, że w przypadku stron, które występują przed sądem administracyjnym bez pełnomocnika profesjonalnego, skarga, której brak formalny nie zostanie uzupełniony w wyznaczonym terminie, zostanie odrzucona w oparciu o art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. bez ponownego wezwania. Strona korzystająca z usług profesjonalnego pełnomocnika nie powinna z tego tytułu korzystać z dodatkowych przywilejów. Przywilejem takim byłoby wzywanie strony do uzupełnienia braków skargi wobec niewykonania wezwania przez jej pełnomocnika (zob. postanowienie NSA z dnia 27 lutego 2019 r., sygn. akt I OZ 156/19, dostępne na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Pomimo skutecznego wezwania, w sprawie nie uzupełniono w wyznaczonym przez Sąd terminie braków formalnych skargi. W sprawie zaistniała więc podstawa do odrzucenia skargi. O powyższym, działając na podstawie 58 § 1 pkt 3 i § 3 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji. O zwrocie uiszczonego przez stronę wpisu, orzeczono w punkcie drugim sentencji na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., w myśl którego sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego.